Laboratoriya şəraitində elmi təcrübə, arxiv şəkli

Həkimlərdən vətəndaşlara ciddi xəbərdarlıq: Real potensial təhlükə var

14870
(Yenilənib 10:59 10.08.2018)
İstifadə etdiyimiz təamların texniki standartlara nə dərəcədə uyğun olması sual altındadır

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 10 avqust — Sputnik. Son zamanlar insanlar sağlam qidalanmağa çalışsalar da, ağız dadının qurbanına çevrilirlər. İnsanların çoxu, xüsusən də azərbaycanlılar xəmirdən hazırlanmış xörəklərlə yanaşı qızardılmış qidaları da zövqlə yeyirlər.

Ancaq həkimlər, diyetoloqlar insanları qızardılmış qidalardan mümkün qədər uzaq olmağa çağırırlar. Bildirirlər ki, mütəmadi olaraq sözügedən xörəklərlə qidalanmaq mədədə bir çox xəstəliklərə səbəb ola bilər. Mütəxəssislər, xüsusilə bitki mənşəli yağlarla qızardılmış qidaların daha zərərli olduğunu qeyd edirlər. Vurğulayırlar ki, bitki mənşəli yağlarla bişirilən qidalardan çox istifadə mədə xərçənginə səbəb ola bilər.

Sputnik Azərbaycan məsələnin həqiqətə nə dərəcədə uyğun olub-olmadığını yerli həkimlərdən öyrənməyə çalışıb. Həkim Rasif Bağırov deyib ki, bitki yağlarından istifadə heç də ziyanlı deyil, əksinə xeyirlidir.

"Doymamış yağ turşuları orqanizmdə yüksək xolesterinlə bağlı problem yaratmadığı üçün daha xeyirli yağdır. A, E, K, C vitaminləri yalnız kərə yağında olduğu üçün vaxtaşırı və ya səhərlər bu yağdan az da olsa istifadə etmək lazımdır ki, orqanizmdə həmin vitaminlərin çatışmazlığı yaranmasın" — deyən R.Bağırov vurğulayıb ki, əgər bitki yağı hansısa kimyəvi maddəlin qarışığı şəklində hazırlanırsa, bu zaman həmin yağın tərkibində xərçəng əmələ gətirən maddələrin miqdarı çoxalır.

"Qızartma zamanı qida məhsulu yüksək temperaturda bişirsə, tərkibində zərərli maddələr yaranır. Sulu qidalarda isə zərərli maddələr çox olmur. Amma qızartmalarda odla birbaşa təmasda olduğu üçün qidada xüsusi maddələr əmələ gəlir. Bu, orqanizmdə xərçəng xəstəliyi yarada bilər" — deyə ekspert əlavə edib.

Tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla isə bildirib ki, vacib olan yağın mənşəyi deyil, ekoloji cəhətdən təmiz olmasıdır: "Bitki yağlarının insan orqanizmi üçün əhəmiyyəti var. Ancaq heyvan mənşəli yağlardan tamamilə imtina etmək olmaz. Nəzərə alaq ki, bizim babalarımız kərə yağı ilə qidalanıb və uzun illər yaşayıblar. Deməli, heyvan mənşəli yağlar heç də zərərli yağ deyil".

"Sadəcə heyvan mənşəli yağların kalorisi çox olduğuna görə bu yağlarla qidalanan insanlar daha çox fiziki hərəkət etməlidirlər ki, qəbul etdikləri yağ enerjiyə çevrilib bədəndən çıxsın. Əks halda həmin yağlar depoda yığılır və həmin insanlarda artıq çəki yaranır" – A.Qeybulla əlavə edib.

Professor onu da vurğulayıb ki, mənşəyindən asılı olmayaraq, yağlardan bir dəfə istifadə etmək lazımdır, təkrar istifadə etmək yolverilməzdir: "Bitki yağlarından düzgün istifadə olunmazsa, bir çox xəstəliklərə səbəb ola bilər. "Fasfood" qidalar hazırlanarkən eyni yağdan məhz bir neçə dəfə istifadə etdikləri və çox qaynatdıqları üçün daha çox ziyanlıdır".

Həkimlərin cavablarından sonra narahatlıq doğuran digər bir sual meydana çıxır: Görəsən, istifadə etdiyimiz bitki yağlarının tərkibində sözügedən vitaminlər varmı, ümumiyyət aldığımız yağlar həqiqətən də bitki mənşəlidirmi? Adiq Qeybulla bu suala cavabında qeyd edib ki, hazırda istifadə etdiyimiz bitki yağlarının texniki standartlara nə dərəcədə uyğun olması hələ sual altında qalan məsələdir.

Təkər yağı
© Sputnik
Təkər yağı

14870
Teqlər:
bitki yağı, heyvan mənşəli yağlar, sağlam, tərkib, Rasif Bağırov, qida, kərə yağı, Adil Qeybulla, həkim, orqanizm, vitamin, ekspert, insan, xəstəlik
Əlaqədar
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi əhaliyə xəbərdarlıq edib
Bu butki ilə qidalanan insan uzunömürlü olur
Bu qidalardan imtina edən kişilər sonsuz olur
Qida təhlükəsizliyi sahəsində önəmli addım atıldı
Bu qida ölüm riskini azaldır
Hindistanda epidemioloji vəziyyət

"Hindistan ştammı"nın Azərbaycanda yayılma riski böyükdür

658
(Yenilənib 18:18 06.05.2021)
"Hindistan ştammı"nın yayılmasının qarşısını almaq üçün virusun yayıldığı ölkələrə, xüsusilə Hindistana hava nəqliyyatı, eləcə də avtomobil nəqliyyatı ilə səfərlərdən qaçmaq lazımdır.

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 6 may — Sputnik. Koronavirusla bağlı dünyanı bürüyən daha bir narahatlıq "Hindistan ştammı" ilə bağlıdır. Bu gün Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın brifinqində TƏBİB-in departament müdiri Yaqut Qarayeva Azərbaycanda "Hindistan ştammı"nın qeydə alınmadığını bəyan etsə də, virusun mutasiya etmiş bu növü artıq bir neçə ölkəni xofa salıb. ABŞ-da koronavirusun ikiqat mutasiyalı ştammı aşkarlanıb. "San Francisco Chronicle" qəzetinin Stanford Kliniki Virusologiya Laboratoriyasının mütəxəssislərinə istinadən məlumatına görə, ştamm San-Fransisko Körfəzində yaşayan bir nəfərdə aşkarlanıb. "Hindistan ştammı" ilə təmasda olan daha yeddi nəfər test edilib və nəticələr gözlənilir. Bu ştamm martın sonunda ortaya çıxıb.

Fransanın Lo və Qaronna departamentində də COVID-19 virusunun Hindistan ştammına yoluxma aşkarlanıb. Bunu Yeni Akvitaniya bölgəsinin regional səhiyyə təşkilatının rəhbəri Benuat Elbod deyib. Onun sözlərinə görə, yeni ştamm Hindistandan ölkəyə gələn fransızın analizlərinin cavabında aşkar edilib. Hazırda təcrid olunan şəxsin təmasda olduğu insanlar da yoxlanılır.

Polşada da koronavirusun Hindistan ştammı aşkarlanıb. Bu barədə ölkənin səhiyyə naziri Adam Nedzelski bildirib. Nazirin sözlərinə görə, Varşava və Katovis bölgələrində koronavirus ocaqları qeydə alınıb. Həmin regionlardan götürülmüş nümunələrdən 14-də hind mutasiyası təsdiqlənib.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı COVID-19 virusunun Hindistanda aşkarlanan variantının (B.1.617) dünyada sürətlə yayıldığını, artıq 20-dək ölkədə koronavirusun bu ştammının aşkarlandığını açıqlayıb. Məlumatda bildirilir ki, Böyük Britaniya, ABŞ, Sinqapur kimi ölkələrdə də aşkarlanan COVID-19 virusunun Hindistan variantı virusun orijinal variantından daha təhlükəlidir. Belə ki, bu variantın yoluxuculuq qabiliyyəti daha yüksəkdir və daha ölümcüldür. Bundan başqa, vaksinlərin qoruyuculuq qabiliyyətinə üstün gələ bilir.

Qeyd edək ki, son günlər Hindistanda COVID-19 virusuna yoluxmaların sayı və ölüm halları sürətlə artır. Mütəxəssislər bunun əsas səbəblərindən biri kimi virusun ikiqat mutasiyasının ölkədə sürətlə yayılmasını göstərir. Son bir həftədir ki, dünya üzrə sutkalıq yoluxma antirekordunu Hindistan gündəlik 300 mindən çox yoluxma ilə yeniləyir. Ölüm hallarının çoxalması krematoriyaların işini çətinləşdirib. Belə ki, meyit sayının krematoriyaların gündəlik iş potensialından çox olması səbəbindən meyitlərin şəhərlərin müxtəlif yerlərində yandırılmasına (kremasiya) başlanılıb. Bundan başqa, bir neçə krematoriyanın fasiləsiz işləyən sobalarında ərimə baş verib.

Bəs görəsən, dünyanı təşvişə salan "Hindistan ştammı"nın Azərbaycan-a keçməsinin qarşısını almaq üçün hansı profilaktik tədbirlər görülməlidir?

İnfeksionist Vüqar Cavadzadə Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, "Hindistan ştammı"nın Azərbaycanda da yayılma riski böyükdür. Onun sözlərinə görə, "Hindistan ştammı" pandemiya infeksiyası olduğundan bütün dünyada yayıla bilər. İnfeksionistin fikrincə, "Hindistan ştammı"ndan qorunmaq üçün xüsusi profilaktik üsul yoxdur, lakin COVID-19-da tətbiq edilən qorunma tədbirləri davam etdirilməlidir:

""Hindistan ştammı"nın yayılmasının qarşısını almaq üçün virusun yayıldığı ölkələrə, xüsusilə Hindistana hava nəqliyyatı, eləcə də avtomobil nəqliyyatı ilə səfərlərdən qaçmaq lazımdır. Əks halda, virusun Azərbaycanda da yayılma riski böyük olacaq".

V.Cavadzadə deyir ki, Hindistanda B.1.617 ştammının yayılma səbəbi həmin ölkədə açıq havada kütləvi toplaşma oldu. O ki qaldı, B.1.617 ştammından sonra Hindistanda ölüm hallarının artmasına, Hindistanda daha çox ölüm müşahidə olunma səbəbi daha çox sosial faktorlarla və gigiyenik tələblərə əməl etməməklə bağlıdır.

İnfeksionist "Hindistan ştammı"nın xüsusi müalicəsinin olmadığını, COVID-19-da tətbiq edilən müalicə metodunun B.1.617 ştammında da keçərli olduğunu söyləyir.

Professor Adil Qeybulla bildirib ki, bu gün bütün dünyada "Hindistan ştammı" təhlükəsi var və virusun bu cür mutasiyası çox təhlükəlidir. Əgər Hindistan ştammı Azərbaycana gəlib çıxarsa, dərhal karantin tədbirləri görülməlidir:

"Əgər bu ştamm dünya üzrə yayılarsa, ölkələr çox sərt tədbirlər görərsə, təbii ki, biz də bu yolu getməyə məcbur olacağıq. Çünki bəzi alimlər bunu virusun ikiqat mutasiya olduğuna görə pandemiyanın yeni mərhələsi sayırlar. Belə bir dalğa olsa, bu, böyük itkilərə gətirəcək. Koronavirusun mutasiya etməsi pandemiya ilə bağlı verilən proqnozların özünü doğrultmadığını göstərir. Buna görə də, karantin qaydalarına əməl etməyə davam etməliyik".

Məlumat üçün bildirək ki, Yaqut Qarayeva brifinqdə bəyan edib ki, Azərbaycanda indiyədək koronavirusun "Böyük Britaniya ştammı"ndan başqa yeni növ qeydə alınmayıb.

B.1.617 ştammından sonra Hindistanda gündəlik ölü sayı 3 min civarındadır. Küçələrdə kütləvi meyitlərin yandırılması həyata keçirilir. Xatırladaq ki, "Hindistan ştammı" ilk dəfə şərqi Benqaliya ştatında Genomika və İnteqrativ Biologiya İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən aşkarlanıb. Müəyyən edilib ki, virusda ikili mutasiya əmələ gəlib və bunlar B.1.617 və B.1.618 mutasiyalarıdır. Bunun nəticəsində virusun genomunda olan arxitektonika nukleotid zəncirinin quruluşu xeyli dəyişib və virus yeni bir xassə alıb. İkiqat mutasiya nəticəsində virusun immunreaksiyadan yayınma qabiliyyəti var.

658

Azərbaycanda sutkalıq yoluxma sayı aşağı düşdü

591
Yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 10 717, bu günə qədər isə ümumilikdə 3 300 581 test icra olunub

 

BAKI, 6 may — Sputnik. Azərbaycanda koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 844 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 2 057 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, analiz nümunələri müsbət çıxan 18 nəfər vəfat edib.

İndiyədək ölkədə ümumilikdə 324 685 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 301 006 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 4 635 nəfər vəfat edib. 19 044 nəfər aktiv xəstə sayını təşkil edib.

Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 10 717, bu günə qədər isə ümumilikdə 3 300 581 test icra olunub.

591
Vladimir Putin və Co Bayden arasında görüş, 2011-ci il

Politico: "Bayden Putin Bakıda görüşə bilər, ancaq…"

0
(Yenilənib 22:08 06.05.2021)
Baydenin Bakıya gəlmə şansları o qədər də yüksək deyil. Səbəblərdən biri: Azərbaycan və Ermənistan arasında ötən il Dağlıq Qarabağda baş tutan qısamüddətli müharibədir.

BAKI, 6 may — Sputnik. ABŞ və Rusiya Prezidentləri Co Bayden və Vladimir Putin Azərbaycanın paytaxtı Bakıda görüşə bilər. Sputnik Azərbaycan "Politico" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın sabiq rəsmi şəxsləri bildiriblər.

Bu ilin aprelində Çexiya Baş nazirinin birinci müavini (həmin vaxt Çexiya XİN-in səlahiyyətlərini icra edirdi) Yan Qamaçek bildirib ki, bu ölkənin Moskva və Vaşinqtondakı səfirlərinə Rusiya – ABŞ sammitinin Praqada keçirilməsini təklif etməyi tapşırıb. Bu bəyanat Çexiya və Rusiya arasında diplomatik böhran baş verməmişdən qabaq səsləndirilib.

ABŞ-ın sabiq rəsmi şəxsləri və analitikləri bəyan ediblər ki, hər iki prezidentin görüşü Çexiya paytaxtı Praqa, İslandiya paytaxtı Reykyavik, Sloveniya paytaxtı Lyublyana və Azərbaycan paytaxtı Bakıda da keçirilə bilər.

Nəşr qeyd edir ki, Bakının görüş yeri kimi seçilməsi də gəzinti kimi bir şey olardı, xüsusilə ABŞ tərəfi üçün. Azərbaycanın həm Vaşinqton, həm də Moskva ilə güclü əlaqələri olmasına baxmayaraq, bu, qeyri-standart seçim olardı. Baydenin Bakıya gəlmə şansları o qədər də yüksək deyil. Səbəblərdən biri: Azərbaycan və Ermənistan arasında ötən il Dağlıq Qarabağda baş tutan qısamüddətli müharibədir.

"Politico" yazır ki, Baydenin Bakıya səfəri böyük ehtimalla Ermənistanı, həmçinin erməni əsilli amerikalıları narahat edəcək: "Bayden bu yaxınlarda 20-ci əsrin əvvəllərində baş verən "erməni soyqırımı"nı rəsmi olaraq tanıyaraq bu icmanın əksəriyyətini sevindirdi".

0