Bakıda dumanlı hava

Vətəndaşlara tövsiyə-xəbərdarlıq: "Şəhəri tərk edin"

19917
"Bu bəladan qurtarmağın yeganə yolu - kəndlərə üz tutmaqdır"

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Atmosferin toksik qazlarla çirklənməsi, hər il təqribən 3 milyon insanın ölümünə səbəb olur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, 2040-cı ilədək hava çirkliliyinin sǝbǝb olacağı ölümlǝrin sayı təqribən iki dəfə artaraq, ildə 6 milyon nəfərə çatacaq. Alimlərin fikrincə, zərərli qaz tullantılarının məhdudlaşdırılması üzrə heç bir tədbir görülməsə, göstərilən statistika reallaşa bilər.

Hava çirkliliyi bir çox faktorlar – bakteriyalar, mikroblar, avtomobil mühərriki qazları, amonyak, karbon monoksit, toz, saç, nəm, inşaat vasitələri, boyalar, mebel, TV, kompüter, ev heyvanları, plastik əşyalar, ət və dəri parçaları və s. digər vasitələr nəticəsində yaranır. Mütəxəssislərə görə, bağlı məkanlarda hava çirkliliyi 5 dəfə daha artıq olur. Məhz elə buna görə də soyuqdəymə hallarının 90 faizi qapalı məkanlarda baş verir. Xəstəliklərdən qorunmaq üçün təmiz hava böyük əhəmiyyət daşıyır. Təmiz havanın qorunub saxlanılması isə günümüzdə böyük problemlərdən birinə çevrilib.

Sputnik Azərbaycan-a danışan ekoloq Vaqif Əliyevin sözlərinə görə, Bakı mərkəz şəhər olduğu üçün burada hava çirkliliyi daha çoxdur. Ekspert bildirib ki, paytaxtda hava çirkliliyinə səbəb avtomobillərin çoxluğu, küçələrin darlığı və hündür mərtəbəli binaların üstünlük təşkil etməsidir.

"Bakı avtomobil və göydələnlərlə dolu olduğu üçün hava çirklidir. Havadan neft, mazut, avtomobil qazlarının qoxusu gəlir. Bakının havasının təmizlənməsi üçün zaman ayrılmır. Yığılan qazlar aldığımız nəfəslə ciyərlərimizə hopur. Bu da xərçəng və ürək çatışmazlığı riskini artırır. Xəstəxanalardan atılan tullantılar, kafe-şadlıq evlərində bişirilən yeməklərin qoxusunun, tüstüsünün havaya buraxılması, ağacların qırılması, göydələnlərin tikilməsi hava çirkliliyini artırır" — V. Əliyev vurğulayıb.

Ekoloq Vüqar Seyidlinin sözlərinə görə isə, yaşadığı şəraitdən asılı olmayaraq hər kəs ev şəraitində bitkilərlə havanı təmiz saxlaya bilər: "Evdə dibçəkdə çoxlu bitkilər, çiçəklər əkərək bütün otaqlarınıza qoyun. Evi nizamlı olaraq havalandırın, hava təmizləmə cihazlarından da istifadə edə bilərsiniz. Çalışın, avtomobildən az istifadə edəsiniz. Avtomobil alan zaman kiçik mühərrikli avtomobillərə üstünlük verin. Ağacları kəsməyin. Çalışın ki, ətrafınızda yaşıllıq yaradasınız".

Mütəxəssislərə görə, hava çirkliliyi çox olan ərazilərdə insanlar özlərini bədbəxt sayır və depressiv olurlar, nəticədə cinayətlərin sayı artır. Hava çirkliliyi bütün canlılara təsir edir.

Həkim terapevt Məlahət Abbasovanın sözlərinə görə, hava çirkliliyi astma ürək çatışmazlığı, xroniki tənəffüs yolu infeksiyaları, xərçəng və s. xəstəliklərə səbəb olur: "Havanın çirkli olması insanları aqressivləşdirir. İnsanlar özlərini əsəbi və bədbəxt hiss edirlər, uşaqların inkişafı ləngiyir. Hava çirkliliyi daha çox axşam 18.00-24.00 saatlarında daha çox olur. Ürək və nəfəs yolları xəstəliklərindən əziyyət çəkənlər bu saatlarda evdən çıxmasalar, yaxşıdır".

Həkim bildirir ki, epidemiyaların, xəstəliklərin artdığı bir dövrdə hava çirkliliyi ölümlərə də yol aça bilər: "Hava çirkliliyi daha çox hamilə qadınlar, yaşlılar və uşaqlara təsir edir. Buna görə də, belə şəxslər lazım olmadığı təqdirdə evdə qalmağa çalışmalıdırlar".

"İmkan varsa, kəndlərə getmək daha məqsədəuyğundur. Çünki kəndlərdə avtomobil sıxlığı və göydələnlər olmadığı üçün kəndlərin havası daha təmizdir. Buna görə də kənd insanı şəhər insanından daha çox yaşayır" — Abbasova qeyd edir.

Psixoloq Fərqanə Mehmanqızının sözlərinə görə, hava çirkliliyinin ruhi vəziyyətə də böyük təsiri var: "Havaya çıxıb nəfəs almaq istəyirsən, çirkli havanı daxilə çəkəndə istər-istəməz qıcıq yaranır. Bu qıcıq gün ərzində böyüyür, əsəb-stress yaradır. İnsanlar bir-biri ilə aqressiv davranmağa başlayır. Sonra hər şey baş verə bilər. Siz fikir verin, kəndlərdə yaşayan insanlar daha az cinayət edir, daha gec dünyasını dəyişirlər. Çünki kəndlərdə aqressiyaya səbəb olan, hava çirkliliyi yaradan amillər yoxdur".

Əleyhqazları taxın
© Karikatura
Əleyhqazları taxın

Müsahibimiz bildirir ki, şəhərlərdə hava çirkliliyindən qurtulmaq mümkün deyil: "Çünki evlər qutu kimi dib-dibə olduğu üçün insanların rahat nəfəs almağa yerləri yoxdur. Göydələnlər tikilir. Baxırsan, həyətdə ağac və ya yaşıllıq nəzərə çarpmır. İnsan başa düşməlidir ki, yaşıllıq, ağaclıq olmasa sağlam yaşamaq mümkün deyil. Stressdən uzaq durmağın yeganə yolu, şəhər mühitindən uzaqlaşmaqdır".

19917
Teqlər:
zərərli qaz, çirk, ekologiya, atmosfer, stress, insan, hava
Əlaqədar
Orta məktəblərdə ekoloji aksiyalar keçirilir
Ekoloq: “Qlobal istiləşmə Azərbaycana mənfi təsir göstərməyəcək”
Əhalinin ekoloji cəhətdən təmiz su ilə təminatı yaxşılaşdırılır
Azərbaycan ekoloji fəlakət ərəfəsindədir
Yağışlar Azərbaycanda ekoloji fəlakətlərə səbəb olub
Ekoloqlardan sensasiyalı açıqlama
Tahir Kərimli, arxiv şəkli

Millət vəkilində COVID-19 aşkarlandı, evdə karantinə alındı

15
Tahir Kərimli bildirib ki, ailəsində də yoluxan olub və onlar da ev şəraitində müalicələrini davam etdirirlər. 

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Noyabrın 19-da Milli Məclisin 10-dan çox deputatında COVID-19 testinin nəticəsi pozitiv çıxıb. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, virus aşkarlanan millət vəkillərindən biri olan Tahir Kərimli hazırda evdə müalicə alır. Bu haqda Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili səhhətinin yaxşı olduğunu bildirib: "Hazırda səhhətim yaxşıdır, evdə müalicə alıram. Həkim müayinəsi altında müalicələr davam edir".

Millət vəkili bildirib ki, ailəsində də yoluxan olub və onlar da ev şəraitində müalicələrini davam etdirirlər. 

Xatırladaq ki, “Report” COVID-19-a yoluxan deputatlardan 9-nun adını təqdim edib: Bunlar Tahir Kərimli, Azər Badamov, Məşhur Məmmədov, Vüqar Bayramov, Qənirə Paşayeva, Rəşad Mahmudov, Soltan Məmmədov, Nizami Səfərov və Elnur Allahverdiyevdir

15
Teqlər:
müalicə, millət vəkili, Koronavirus, COVID-19, yoluxma
Tibb işçisi, arxiv şəkli

Azərbaycanda koronavirusdan ölüm pik həddə çatdı

31
(Yenilənib 16:44 23.11.2020)
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın məlumatına görə, bu gün koronavirus infeksiyasına 2 187 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb.

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Azərbaycanda bu gün koronavirus infeksiyasına 2 187 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 634 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb. Son sutkada 29 nəfər COVID-19-dan vəfat edib. İndiyədək ölkədə ümumilikdə 95 281 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 64 475 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 1 160 nəfər vəfat edib, aktiv xəstələrin sayı 29 646 nəfərdir.

Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 9 784, ötən müddət ərzində isə ümumilikdə 1 617 239 test aparılıb.

31

Kafe restoranlarda karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs olacaq

0
(Yenilənib 23:47 23.11.2020)
İctimai iaşə müəssisələrində COVİD-19-la əlaqədar karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs olacaq.

BAKI, 24 noyabr - Sputnik. “Koronavirus (COVID-19) pandemiyası dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu ilə bağlı bəzi məsələlərin tənzimlənməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 6 iyul tarixli 237 nömrəli Qərarına edilən dəyişikliyə əsasən hər bir ictimai iaşə müəssisəsi tərəfindən karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs müəyyənləşməlidir.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə Nazirlər Kabinetinin qərarına dəyişiklik edilib. 

Dəyişikliyə əsasən, karantin tələbləri üzrə əlaqələndirici (məsul) şəxs funksiyaları ictimai iaşə müəssisəsinin işçilərindən birinə həvalə edilir. Bu təyinat müəssisədaxili rəsmiləşdirilməlidir.

Həmin məsul şəxs epidemiya əleyhinə mövcüd tələblərin müəssisədə tətbiqinin təşkili, bu tələblərin yerinə yetirilməsinə yerində nəzarəti həyata keçirməklə bərabər nəzarətedici dövlət qurumları ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə əlaqələndirici olacaq, müəssisənin işçilərini təlimatlandıracaq, dezinfeksiya tədbirlərini təşkil edəcək, bu tədbirlərin müəssisədaxili qeydiyyat formaları və cədvəllərini tərtib edəcək, icrasına müəssisə daxilində nəzarət edəcək.

Məsul şəxs koronavirusla (COVID-19-la) mübarizə ilə bağlı xəbərdaredici məlumatların qonaqlara, işçi heyətə və digər əlaqəli tərəflərə çatdırılmasını təmin etməlidir. Eyni zamanda məsul şəxs bütün təmizlik və dezinfeksiya tədbirlərinin davamlı olaraq qeydiyyatının aparılması üçün gündəlik müntəzəm nəzarət formalarını, habelə keyfiyyətə nəzarət cədvəllərini tərtib etməli və onların icrasına nəzarəti həyata keçirməlidir.

0