Инъекция в вену, фото из архива

İynə vasitəsilə narkotik qəbul edənlərin QİÇS-ə yoluxması artır

48
(Yenilənib 22:04 20.04.2017)
İİV-ə yoluxması təsdiq olunan 6293 nəfərdən 2979-da İİV-ə yoluxma inyeksion narkotik istifadəsi nəticəsində baş verib

BAKI, 20 aprel — Sputnik. Səhiyyə Nazirliyinin QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzinin məlumatına əsasən, 2017-ci ilin 3 ayı ərzində Azərbaycanda İİV-ə yoluxması yeni aşkar olunan insanların sayı 108 nəfər təşkil edib. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Narkomanlığa və Narkotik Vasitələrin Qanunsuz Dövriyyəsinə Qarşı Mübarizə üzrə Dövlət Komissiyasının İşçi Qrupundan məlumat verilib. Belə ki, həmin şəxslərdən 107-i (99%) Azərbaycan vətəndaşı, 1-i (1%) isə əcnəbidir.

Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən 2017-ci ilin I rübü ərzində Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Respublika Narkoloji Mərkəzinə məhkəmə-narkoloji tibbi yoxlamadan keçmək üçün 545 nəfər göndərilib. Onlardan 369 nəfərinə narkomaniyadan məcburi müalicə təyin edilib.

Ümumilikdə Azərbaycanda ilk dəfə İİV infeksiyasının aşkar olunduğu 1987-ci ildən 1 aprel 2017-ci il tarixinədək Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzində İİV infeksiyası təsdiq olunmuş 6293 nəfər qeydiyyata götürülüb ki, onlardan 6086-ı (96,7%) Azərbaycan vətəndaşı, 207-i (3,3%) isə əcnəbidir, İİV-ə yoluxmuş insanların 4649-u (73,8%) kişi, 1644-ü (26,2%) qadındır.

İİV-ə yoluxması təsdiq olunan 6293 nəfərdən 2979-da İİV-ə yoluxma inyeksion narkotik istifadəsi nəticəsində baş verib. Onlardan 2190 (74,5%) nəfər dispanser qeydiyyatındadır.

48
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Azərbaycanda koronavirusa yoluxma ölüm sayında sıçrayış baş verib

457
İndiyədək ölkədə ümumilikdə 300 666 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 264 403 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 4 140 nəfər vəfat edib. 32 123 nəfər aktiv xəstə sayını təşkil edir.

BAKI, 18 aprel - Sputnik. Azərbaycanda bu gün koronavirus infeksiyasına 2 144 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 1 923 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb.

Məlumata görə, son sutkada 33 nəfər COVID-19-dan vəfat edib.

İndiyədək ölkədə ümumilikdə 300 666 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 264 403 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 4 140 nəfər vəfat edib. 32 123 nəfər aktiv xəstə sayını təşkil edir.

Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 12 184, bu günə qədər isə ümumilikdə 310 89 24 test icra olunub.

457
Teqlər:
yoluxma, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Orucluğun ilk duası

Orucluqda qidalanma ilə bağlı vacib tövsiyələr

210
(Yenilənib 11:01 18.04.2021)
Bütün bioloji fəal komponentlər yəni, əvəzolunmaz amin turşuları, doymamış yağ turşuları, vitaminlər, mikroelementlər, minerallarla zəngin olan bütün məhsullar immunitetin güclənməsi üçün insan orqanizminə yardımçı vasitə hesab oluna bilər.

BAKI, 18 aprel — Sputnik. Müəyyən qrup vitaminlərin xüsusilə C, D, E, A vitaminlərinin COVID-19 zamanı orqanizmə qoruyucu təsiri çox yüksəkdir. Bu sözləri Azərbaycan Tibb Universitetinin Qidalanma və kommunal gigiyena kafedrasının müdiri, dosent İbrahim Əhmədov koronavirus və orucluq şəraitində düzgün qidalanma ilə bağlı tövsiyələrini verərkən deyib. Onun qidalanma ilə bağlı müvafiq tövsiyələrini təqdim edirik. 

Koronavirusdan qoruyacaq bir qida varmı?

Bütün dünyaya yayılan yeni tip koronavirus ( COVID-19 ) pandemiyasından insanları qoruyacaq xüsusi bir qida yoxdur. Ümumiyyətlə hansısa qidanın hər hansı bir xəstəliyin qoruyucusu olmasını demək doğru olmaz. COVID-19-a gəldikdə isə bu müddət ərzində başa düşdüyümüz odur ki, bu xəstəliyə qalib gəlmək üçün yüksək immun sisteminə sahib olmalıyıq. Bu baxımdan hər zaman vurğulanan sağlam və balanslaşdırılmış qidalanma bir daha öz önəmini qazanır.

Ramazan ayında necə qidalanmaq lazımdır ki, immun sistemimiz zəifləməsin?

Bütün bioloji fəal komponentlər yəni, əvəzolunmaz amin turşuları, doymamış yağ turşuları, vitaminlər, mikroelementlər, minerallarla zəngin olan bütün məhsullar bu patalogiyanın qarşısının alınmasında insan orqanizminə yardımçı vasitə hesab oluna bilər. İlk növbədə onu bilməliyik ki, orqanizmdə immun sisteminin möhkəmliyi zülal komponenti ilə bağlıdır. Bu səbəbdən əvəzolunmaz amin turşuları ilə zəngin olan tam dəyərli zülal mənbəyi olan məhsullar bilavasitə immunitetin yüksəlməsində aparıcı rol oynayır. Heyvan mənşəli məhsullar : süd – ağartı məhsulları, balıq, yumurta, ət məhsulları bu qrupdan olan komponentlərdir.

Bu məhsullar həm zülal mənbəyi olaraq dəyərlidir, həm mineral maddələr, həm də yağda həll olan vitaminlərin yeganə mənbəyi bu adlarını çəkdiyim məhsullardır. Digər tərəfdən bilirik ki, antioksidant kimi və immun sisteminin yüksəlməsində əsas rol oynayan vitaminlərdir, xüsusilə də suda həll olan vitaminlər. Müəyyən qrup vitaminlərin xüsusilə C, D, E, A vitaminlərinin COVID-19 zamanı orqanizmə qoruyucu təsiri çox yüksəkdir. Amma unutmamalıyıq ki, orqanizm tarazlıqda qorunub saxlanılmalıdır. Bəzən təlaşa düşüb hər hansı komponentin qəbulunun artırılması, digər komponentlərin də bədəndə artmasına şərait yaradır. Tövsiyəm bunların qəbulu ilə bərabər polivitamin preparatlarından istifadə olunmasıdır. Orqanizm çox mürəkkəb mexanizmdir. Adət etdiyimiz gündəlik qidalanmada əsas elementləri unutmamalıyıq.

Hansı xəstələr oruc tutarkən diqqət etməlidirlər?

Xroniki xəstəliyi olan insanlar diqqət etməlidirlər. Məsələn insan şəkərli diabet xəstəsidirsə, aydın məsələdir ki, gün ərzində maye təlabatının vaxtında ödənilməsi sağlamlığının qorunmasının əsas şərtidir. Və ya bilirik ki, COVID-19 zamanı laxtalanma proseslərinin artmasının nəticəsi çox təhlükəli ola bilər. Ürək damar sitemi çatışmazlığı olan, mədə-bağırsaq problemləri yaşayan insanların zamanında qida və maye qəbulu sağlamlıq cəhətdən çox önəmlidir.

Ramazanda nə qədər su içməliyik?

Su orqanizm üçün ən vacib qida amillərindən biridir. Bəli, su qida amilidir. Maddələr mübadiləsi zamanı əmələ gələn ara maddələr çox güclü zəhərləyici xüsusiyyətlərə malik olan birləşmələr olub, insan orqanizminin həyati funksiyalarını poza bilər. Su həm də daxili təmizliyi təmin edən çox vacib amildir. Bu baxımdan yaxşı olar ki, insanlar qəbulda canlı suya üstünlük versin. İnsan suyu yalnız içki şəklində qəbul etmir. Qəbul etdiyimiz maye miqdarının təxminən 25-30%-ni xörəklərin, 15-20%-ni isə məhsulların tərkibində qəbul edirik. Sərbəst maye şəklində isə qəbul edəcəyimiz miqdar xüsusilik təşkil edir. Bu miqdar insan orqanizminin maddələr mübadiləsinin intensivliyindən, gördüyü işdən, ağırlıq dərəcəsindən, hava temperaturundan və s. asılıdır. Orta hesabla götürsək, müasir dövrdə gündəlik 2-3 litr maye qəbulu ödənilərsə, kifayətdir. Əslində maye tələbatını bədənimiz özü bizə bildirir. Əgər orqanizmdə mühitlərin qatılığı artarsa, mərkəzi sinir siteminə gedən reaksiya hesabına susuzluq yaranır. Və bu zaman tövsiyə edərdim ki, canlı (qaynadılmamış su) sudan istifadə olunsun. Əsas məqamlardan biri isə su qəbulunu birdəfəlik 1 litr içməklə deyil, fasilələrlə qəbul etməkdir. Ramazan müddətində isə gün ərzində mayeyə olan tələbatın insana çətinlik yaratmaması üçün imsaq zamanı 3-4 stəkan maye qəbul etməsi kifayətdir. Əsasən də Ramazanın ilk günlərində diqqət etmək lazımdır. Gündəlik qəbul etdiyimiz maye miqdarının 40-50%-ni imsaq zamanı qəbul etsək, iftar zamanına kimi bədənimizə yardımçı olmuş olarıq.

İmsaq və iftarda tövsiyə olunmayan qidalar hansılardır?

Nəinki Ramazan ayının imsaqında, eləcə də adi günlərdə belə səhər yeməyi mütləq yeyilməlidir. Əsasən də gün boyu enerjiyə ehtiyacı olan iş adamları buna əməl etməlidirlər. Ona görə də imsaqda insana enerji verəcək qidaların qəbul edilməsi vacibdir. Bu baxımdan imsaqda ilk növbədə duzlu qidaları rasiyondan çıxarmaq lazımdır. Turş qidalar, konservləşdirilmiş məhsullar, duzlu pendirlərdən, şirniyyatlardan imsaq zamanı uzaq durmaq tövsiyə olunur. Məsələn, menyuda yumurta, şit pendir, göyərti, pomidor, xiyarın olması məqsədəuyğundur. Bütün bunların imsaq və iftarda olması yaxşıdır.

İftar bir stəkan su ilə açılır. Buna səbəb mədənin rahatlamasıdır. Təbii ki, əvvəlcə ən yüngül qidaların qəbulu daha yaxşı olar. Birinci menyuda sulu yeməklərin olması vacibdir. Çünki birdən-birə ağır yeməyə keçmək xüsusilə də mədə-bağırsaq sistemində problemi olan insanların bundan əziyyət çəkməsinə gətirib çıxaracaq.

İftar zamanı şirniyyat məhsulları, xəmir xörəkləri, yüksək kalorili qidalar oruc tutanlarda kilo artımına səbəb olur. Kilo artımından asılı olaraq qan təzyiqində artım ola bilər. Kolbasa, bastırma və bənzər məhsullar doymuş yağ tərkibi yüksək olduğu üçün yeyilməsi riskli olan qida qruplarındadır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən nəşr olunan son araşdırmaya görə, işlənmiş ətlərin xərçəng riskini artırdığı sübut edilib. ÜST tərəfindən nəşr olunan 27 maddəlik hesabatda işlənmiş ətlər 1-ci kateqoriya risk təsnifatına daxil edilib.

210
İstanbula mənzərə, arxiv şəkli

Türkiyə ilə sərbəst ticarət Azərbaycana vəd edir?

0
(Yenilənib 22:47 18.04.2021)
İqtisadçılar Azərbaycan ilə Türkiyə arasında sərbəst ticarət anlaşmasının olması məsələsinə fərqli yanaşıblar.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 18 aprel — Sputnik. Türkiyənin ticarət naziri Ruhsar Pekcan Azərbaycan ilə Türkiyə arasındakı preferensial ticarət sazişi üzrə məhsul siyahısının məhdud olduğunu, iki ölkəyə sərbəst ticarət anlaşmasının uyğun olduğunu söyləyib.

Sputnik Azərbaycan Anadolu agentliyinə istinadla xəbər verir ki, Ruhsar Pekcan deyib: "Hazırda preferensial ticarət sazişi üzrə 150 çeşid məhsul siyahısı üzərində işləyirik. Lakin vahid bazar prinsipləri əsasında Azərbaycan və Türkiyəyə sərbəst ticarət müqaviləsi uyğundur. Hədəfimiz sərbəst ticarət anlaşması olmalı və bu istiqamətdə işlərə başlamalıyıq". 

Ekspertlər Azərbaycan ilə Türkiyə arasında sərbəst ticarət anlaşmasının mümkünlüyü məsələsinə münasibət bildiriblər.

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, iki ölkə arasında sərbəst ticarət anlaşması olsa, bu, bizim üçün müəyyən üstünlüklər yarada bilər:

"Çünki Azərbaycanın Türkiyəyə ixracı daha çoxdur, nəinki Türkiyədən idxalı. Sərbəst ticarət anlaşması Azərbaycana Türkiyədən idxal edilən məhsulların çeşidinin, bazar iştirakçılarının sayının artmasına, xərclərin azalmasına, məhsulların daha ucuz qiymətə təklif edilməsinə, əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin güclənməsinə gətirib çıxarda bilər. Digər tərəfdən, Türkiyə bazarında daha aşağı qiymətə təklif edilməklə Azərbaycan məhsulları üçün rəqabətli üstünlük imkanı yaradır. Bu, bazarın genişləndirilməsi üçün çox vacib amillərdən biridir. Çünki preferensial ticarət sazişində təxminən 10-12 adda azəhəmiyyətli məhsul növləri üzrə güzəştlər nəzərdə tutulub, yəni məhduddur".

"Burada eyni zamanda limit məsələsi də var. Məsələn, preferensial ticarət sazişinə görə, Azərbaycandan Türkiyəyə il ərzində 100 min litr həcmində spirtli içkinin güzəştli idxalı mümkündür. İdxal bundan artıq olarsa, güzəştlər tətbiq edilmir. Bu baxımdan sərbəst ticarət anlaşması tərəflər üçün əlverişli imkanlar yarada bilər", - deyə o qeyd edib.

İqtisadçı bildirib ki, sərbəst ticarət dedikdə, məhsulların limitsiz idxalı, hər hansı bir dempinq, antidempinq alətlərindən istifdə edilməməsi, rüsum və vergi güzəştlərinin verilməsi nəzərdə tutulur: "Lakin hər bir sərbəst ticarət sazişinin öz şərtləri var. Yəni tərəflər arasında sərbəst ticarət sazişinin şərtləri müəyyən edilir və bu şərtlər çərçivəsində ticarət münasibətləri qurulur. Məhsulların idxalında məhdudiyyət tətbiq edilmir və s. Sərbəst ticarətin qısa müddətli dövrdə yerli istehsala mənfi təsiri olsa da, orta və uzun müddətli dövrdə yerli istehsalın rəqabətliliyinin artmasına, daha keyfiyyətli məhsul istehsalına və dolayısı ilə ixrac bazarlarının şaxələndirilməsinə imkanlar yaradacaq".

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov isə Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, Azərbaycan üçün Türkiyə ilə iqtisadi əlaqələrin, ticarət münasibətlərinin liberallaşdırılması sərfəli deyil:

"Əgər tam şəkildə liberallaşdırma olarsa, bu, Azərbaycanın yerli real sektorunun rəqabət qabiliyyətliliyinə mənfi təsir göstərəcək. Türkiyənin kənd təsərrüfatı sektorunun inkişaf göstəricilərinə, onun texnoloji tutumuna baxdıqda ticarətin liberallaşması Azərbaycan bazarında Türkiyə məhsullarının rəqabət üstünlüklərinə gətirib çıxardacaq. Digər tərəfdən, bu gün Türkiyə lirəsi ən dəyişkən valyutalardan biridir. Türkiyə istehsalçıları lirənin zəifləməsindən istifadə edərək rahatlıqla Azərbaycanın daxili bazarında, o cümlədən istehlak bazarında Azərbaycan istehsalçıları ilə rəqabətdə tam üstünlük əldə edəcək. Bu isə ölkəmizin qeyri-neft, o cümlədən qeyri-xammal sektoruna olduqca ciddi zərbə ola bilər".

"Türkiyə ilə ticarətin liberallaşması Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün olduqca çətin olacaq. Bu gün biz ilk növbədə idxaldan asılılığın azalmasına, daxili bazarın yerli məhsullarla təmin edilməsinə nail olmalıyıq. Biz daxili bazarın qorunmasına yönəlməliyik. İki ölkə arasında liberal ticarət türkiyəli istehsalçıların maraqlarına cavab verəcək və Azərbaycan istehsalçılarının rəqabət imkanları azalmış olacaq", - deyə professor əlavə edib.

0