Dərman

Keyfiyyətsiz bahalı dərman probleminin həllinə doğru mühüm addım

560
Qiymətlərin tənzimlənməsi, ölkədən valyuta axınının qarşısının alınması baxımından Azərbaycanda dərman istehsalının təmin edilməsi məqsədəuyğundur

BAKI, 30 yan — Sputnik. "Azərbaycanda dərman zavodunun inşa edilməsinə ehtiyac var. Dərman preparatları xaricdən idxal olunduğuna görə, bu, ölkədən valyutanın çıxması deməkdir. Digər tərəfdən, dərman preparatlarının ölkədə istehsal edilməməsi qiymətlərin də tənzimlənməsinə imkan vermir".

Vüqar Bayramov
Vüqar Bayramov

Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov deyib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda dərman preparatlarının qiyməti tənzimlənir, amma manatın məzənnəsi stabil olmadığına görə, qiymətləri nəinki uzun müddətli, hətta orta müddətli dövrdə belə, tənzimləmək praktik olaraq mümkün deyil: "Çünki, idxal məhsulu olduğuna görə manat dəyər itirirsə, avtomatik olaraq ölkəyə gətirilən dərman preparatlarının qiymətlərində artımlar müşahidə olunur".

Ekspertin fikrincə, istehsalın təmin edilməsi son nəticədə qiymətlərin tənzimlənməsinə imkan verəcək: "Bu addım imkan verəcək ki, artıq qiymətləri tənzimləmək mümkün olsun. Qiymətlərin tənzimlənməsi, ölkədən valyuta axınının qarşısının alınması baxımından Azərbaycanda dərman istehsalının təmin edilməsi məqsədəuyğundur".

"Eyni zamanda, ümumiyyətlə, ölkədə istənilən məhsulun istehsalının təşkil edilməsi yeni iş yerinin yaradılması deməkdir. Bu, həm də real sektorun canlanması, ölkənin ixrac imkanları deməkdir" — deyə o, qeyd edib.

Keyfiyyətə gəlincə, ekspert bildirib: "Nəzərə alaq ki, bu zavodlar xarici şirkətlərin iştirakı ilə inşa edilir. Eyni zamanda, həmin məhsulların ixracı da nəzərdə tutulur. O baxımdan, ölkədə istehsal ediləcək dərman preparatları idxal edilənlərlə müqayisədə daha keyfiyyətli olacaq".

İqtisadçının sözlərinə görə, bu gün dərman bazarında yalnız qiymət deyil, həm də keyfiyyət problemi var: "Bəzi şirkətlər aşağı keyfiyyətli dərmanlar sifariş verirlər. Bəzi hallarda tərkibi dəyişdirilmiş dərmanlar sifariş verilir ki, xərc aşağı olsun. Dərman zavodlarının inşasının keyfiyyətə də təsir göstərəcəyi güman olunur. Nəzərə alsaq ki, İran regionda keyfiyyətli dərman istehsal edən ölkələrdən biridir, onda, dərman zavodlarının inşası həm də keyfiyyətin tənzimlənməsi baxımından məqsədəuyğundur".

Bayramov hesab edir ki, dərman preparatlarının istehsalı Azərbaycanda rentabellidir: "Çünki, bazar var, dərmana daimi tələbat var. Digər tərəfdən, yerli istehsal olmadığı üçün məhsulların bazara çıxarılması iqtisadi baxımdan rentabellidir. İxracın da formalaşması son nəticədə zavodların rentabelli olmasına imkan yaradacaq".

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli də Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında, yerli istehsalın olmasını müsbət qiymətləndirib: "Çünki, Azərbaycanın dərman ilə bağlı xaricdən 100 faiz asılılığı var. Amma ölkədə yaradılan birgə müəssisələrin buraxdığı məhsulun keyfiyyətindən və qiymətindən asılı olaraq ixracat potensialımız üzə çıxacaq".

Natiq Cəfərli, iqtisadçı-ekspert
© Photo : N.Cəfərlinin şəxsi arxivi
Natiq Cəfərli, iqtisadçı-ekspert

Onun sözlərinə görə, hələ ki, dünyanın aparıcı şirkətləri ilə müqavilələr bağlanılmayıb: "Burada problemlər var. Məsələn, Rusiyanın daxili bazarında, təqribən 70 faizə yaxın dərman xaricdən gətirilir. Yaxud, xaricdən gətirilmiş molekullarla istehsal olunur. İrana qarşı isə uzun müddət beynəlxalq sanksiyalar qüvvədə olub. Bu səbəbdən, bir çox ölkələrdə İran dərmanlarının standartlara uyğun olub-olmaması mübahisəsi gedir. Və İran dərmanlarının ixracatında problemlər var".

Ekspertin fikrincə, istehsaldan xarici bazara çıxmaq yolu Azərbaycan üçün xeyli uzana bilər: "Amma ən azından, daxili tələbatı ödəmək üçün daha ucuz dərmanlar seqmentində Rusiya və İran zavodlarının müəyyən rolu olacaq. Amma ixrac ilə bağlı bizi daha uzun və rəqabətli yol gözləyir. Azərbaycanda istehsal olunan məhsulların təqdimatı həyata keçirilməlidir. Ən azından ətraf ölkələrə, məsələn, Orta Asiya ölkələrinə müəyyən ixrac potensialı yaranacaq. Bundan istifadə etmək lazımdır".

"Növbəti mərhələdə yerli xammal, molekullar hesabına müəyyən istehsal sahələrinin yaradılması prioritet olmalıdır. Həm maya dəyəri ucuzlaşsın, həm də xarici bazarlarda daha rəqabət qabiliyyətli qiymət siyasəti yürüdə bilək" — Cəfərli bildirib.

Ekspert hesab edir ki, zavodların rentabelli olması istehsaldan asılı olacaq: "Rentabellik istehsal olunan məhsulların çeşidindən və onun maya dəyərindən asılı olacaq. Yerli xammal yoxdursa, həmişə rentabelliklə bağlı problemlər yaşanacaq".

Qeyd edək ki, iqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayev jurnalistlərə açıqlamasında bu ilin martında Azərbaycanda üçüncü əczaçılıq zavodunun tikintisinin başlayacağını deyib: "Ümumilikdə, növbəti 3 il ərzində Azərbaycanda bir neçə əczaçılıq zavodu fəaliyyət göstərəcək. Bu gün biz əczaçılıq məhsullarının demək olar ki, 100 faizini xaricdən idxal edirik, lakin üç il ərzində bu sahədə dönüş olacaq. Biz ölkənin dərman təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün vacib tədbirlər görəcəyik".

Yanvarın 16-da İranla birgə Pirallahı Sənaye Parkında, sayca 2-ci əczaçılıq zavodunun — "Caspian Pharmed"in təməli qoyulub. Bundan əvvəl — 2 noyabr 2016-cı il tarixində Pirallahı Sənaye Parkında Azərbaycan-Rusiya birgə müəssisəsi olan "Hayat Pharm" əczaçılıq zavodunun təməli qoyulub. Hazırda ölkəmizdə əczaçılıq sənayesinə maraq göstərən bir sıra Avropa ölkələrinin, Türkiyə və Yaponiyanın aparıcı şirkətləri ilə danışıqlar aparılır".

560
Teqlər:
dərman, zavod, preparat, ixrac, idxal, Vüqar Bayramov, iqtisadçı, ekspert, istehsal, Natiq Cəfərli
Əlaqədar
Bu tərəvəz 10 dərdin dərmanıdır
4000-ə yaxın dərman vasitəsi ilə bağlı uyğunsuzluqlar aşkarlanıb
Məktəblilər 750 dollara satılan dərmanı 2 dollara hazırladılar
Bakı apteklərində xərçəngə qarşı dərmanlar yoxa çıxıb
Yalnız bu dərman vasitələri reklam oluna bilər
Külli miqdarda dərman preparatı məhv edildi
 Pfizer / BioNtech vaksini il doldurulan şprislər, arxiv şəkli

Pfizer vaksini 6 aylıqdan tətbiq etmək istəyir - Mütəxəssislər həyəcan təbili çalırlar

791
Pfizer şirkəti səlahiyyətlisinin bu açıqlaması birmənalı qarşılanmayıb. COVID-19 peyvəndinin körpə yaşda uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməsi insanlar arasında narahatlığa səbəb olub.

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. Amerikanın dərman şirkəti "Pfizer" bu ilin noyabr ayında 6 ay ilə 5 yaş arasındaki uşaqlara yeni tip koronavirгs (COVID-19) peyvəndinin vurulması üçün ABŞ-ın Qida və Dərman İdarəsinə müraciət etməyi nəzərdə tutur. Amerikanın "Politico" nəşrinin xəbərinə görə, bunu Pzifer şirkətinin maliyyə direktoru Frank D’Amelio açıqlamasında bildirib. O, deyib ki, Pfizer ve Biontech şirkətləri noyabr ayında 6 ay və 5 yaş aralığında uşaqlara COVID-19 peyvəndinin vurulması üçün FDA-dan razılıq istəyəcək.

Pfizer şirkəti səlahiyyətlisinin bu açıqlaması birmənalı qarşılanmayıb. COVID-19 peyvəndinin körpə yaşda uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməsi insanlar arasında narahatlığa səbəb olub.

Sputnik Azərbaycan COVID-19 peyvəndinin gələcəkdə körpə yaşda uşaqlara tətbiq olunmasının nə dərəcədə təhlükəli olduğunu, vaksinin gələcəkdə uşaqlar üçün planlı peyvənd təqviminə salınmasının mümkün olub-olmadığını araşdırıb.

Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Uşaq Xəstəlikləri kafedrasının müdiri Nəsib Quliyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, peyvəndin körpə yaşda uşaqlar üzərində tətbiqindən əvvəl vaksin bir çox ölkələrdə sınaqdan keçirilməlidir:

"Təbii ki, peyvəndin uşaqlar üzərində tətbiqinə anidən başlanıla bilməz. Bundan öncə vaksin uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməlidir. Sınaq keçirildikdən sonra həmin sənədlər Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına göndərilməlidir ki, qeydiyyata alınsın. Ümumiyyətlə, COVID-19-a qarşı bütün peyvəndlər təcili tətbiq rejimində istifadə edilir".

N.Quliyev əks təqdirdə peyvəndin sınaqdan keçirilməsi üçün beş il vaxt tələb olunduğunu söyləyir: "Bütün yaşda peyvəndin tətbiq edilməsi üçün illər tələb olunsa da COVID-19 vaksini ilə bağlı vəziyyət bir qədər fərqlidir. Ola bilər ki, gələcəkdə bu vaksin də milli peyvənd təqviminə salınsın. Çox güman ki, bu, gələcəkdə elə belə də olacaq. Çünki peyvəndləmə bütün əhalini etmədikdə effektiv olmur".

Kafedra müdiri koronavirusa yoluxmaya uşaqlar arasında da rast gəlindiyini söyləyir. Onun sözlərinə görə, virusa yoluxma uşaqlar arasında ağırlaşmaya səbəb olmasa da uşaqlar daşıyıcı olurlar. Bu isə virusa yoluxmada artım riski yaradır.

K.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutuna direktoru Allahverdi Musayev isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, vaksin istehsalçılarının peyvəndləri daha çox əhali üzərində tətbiq etmək istəyi başadüşüləndir. A. Musayevin sözlərinə görə, Pfizer də peyvənd istehsalçısı olduğundan, 6 ay ilə 5 yaş arasındaki uşaqlara yeni tip koronavirus (COVID-19) peyvəndinin vurulmasına öz maddi maraqları üçün müraciət edə bilər: "Amma bu müraciəti Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Dünya Pediatriya Cəmiyyəti qiymətləndirməlidir. Dünyada nadir ölkələr var ki, uşaq yaşda peyvəndləməni tətbiq edir. Amma tam peyvəndlənmə olmayıb.  Hazırda vaksinasiya əsasən yuxarı yaş üzərində tətbiq edilir. Bu başa çatdırılmamış, uşaqlar üzərində tətbiqi gözlənilən deyil".

A.Musayev bildirir ki, dünyada peyvəndlərin vurduğu uzunmüddətli yan təsirlərin öyrənilməsi üçün elmi araşdırmalar aparılır. Bu elmi araşdırmalar başa çatmamış körpə yaşlarda peyvəndin tətbiqi barədə qərar verilə bilməz.

Həmsöhbətimiz həmçinin qeyd edir ki, bu günədək aktiv COVID-19 infeksiyasından ölən uşaq yoxdur. Amma COVID infeksiyasının ağırlaşmasından ölüm halları müşahidə olunub: "Yalnız post-koronavirus iltihab sindromu (MIS-C)-dən ölüm halları baş verib. Bununla belə, COVID infeksiyasının ağırlaşmasının peyvəndlə bir əlaqəsi yoxdur. Peyvənd vurulsa belə, bu xəstəliyin uşaqlar arasında ağırlaşmayacağını söyləmək və buna zəmanət vermək olmaz! Bu gün Türkiyədə 12 yaşdan yuxarı uşaqlar üzərində tətbiqi nəzərdə tutulur".

COVID -19 peyvəndinin planlı peyvənd siyahısına salınmasına gəlincə A.Musayev hələ ki bunun müzakirə mövzusu belə olmadığını söyləyir. Onun sözlərinə görə, indi bu vaksinin məktəb yaşlı uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməsi nəzərdə tutulur. Milli Peyvənd Təqviminə salınmasından isə danışmağa dəyməz.

Qeyd edək ki, Pfizer daha öncə 5-11 yaşlarındakı uşaqlara peyvəndin vurulması üçün müraciət edəcəyini açıqlamışdı. Amma göründüyü kimi, şirkət daha aşağı yaş qruplarında vaksini sınamaq qərarına gəlib. Məlumat üçün qeyd edək ki, FDA tərəfindən avqust ayında razılıq verilən Pfizer/Biontech peyvəndi ABŞ-da icazəsinə razılıq verilən ilk tam lisenziyalı COVID-19 vaksini olub.  Xatırladaq ki, Pfizer/Biontech və Moderna peyvəndləri Avropa Dərman Agentliyi tərəfindən 12 yaşından böyüklər üçün təsdiqlənib.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda dünən axşam saat 17:00-dan etibarən 16-18 yaşlı yeniyetmələrə COVID-19 əleyhinə mRNT Pfizer ("Comirnaty") peyvəndinin vurulmasına başlanılıb.

16-18 yaşlı yeniyetmələrin vaksinasiyası üçün vaksinasiyanın səbəbini göstərməklə valideynlərdən birinin yazılı müraciəti və hər iki valideynin yazılı razılığı tələb edilir. Həmin şəxslər https://randevu.its.gov.az/ saytına daxil olaraq, "COVID-19 vaksin randevu" elektron xidmətindən istifadə etməklə koronavirus xəstəliyi əleyhinə vaksinasiya üçün onlayn qaydada növbə götürməlidir. Vaksinasiya mərkəzləşdirilmiş qaydada Bakı Sağlamlıq Mərkəzində aparılır.

Eləcə də oxuyun: 

791
Teqlər:
Pfizer, vaksin, vaksinasiya, COVID-19 pasportu, mütəxəssis, körpə
Mövzu:
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə vaksinasiya
Reanimasiyada COVİD-19 xəstəsi, arxiv şəkli

Yeni dalğanın gəlib-gəlməyəcəyini əvvəlcədən bilmək mümkün deyil - ÜST

14
(Yenilənib 16:16 16.09.2021)
Uşaqların vaksinasiyasının aparılması ölkənin öz qərarıdır - ÜSTUşaqların vaksinasiyasının aparılması ölkənin öz qərarıdır - ÜST

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. Yeni dalğanın gəlib-gəlməyəcəyini əvvəlcədən bilmək mümkün deyil.

Bunu APA-ya açıqlamasında Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycandakı nümayəndəsi Hande Harmancı deyib.

ÜST nümayəndəsi bildirib ki, koronavirusun yeni variantları yaranır və virus mutasiyaya uğrayır: "Delta" ştammı son günlərdə yaşanan dalğanın səbəbkarıdır. Bu ştamm çox sürətlə yayılır. Bütün dünyada insanlar eyni səviyyədə peyvənd olmasa, yeni ştamlar yaranmağa davam edəcək. Dünyada isə hər kəsə peyvənd bərabər paylanmır. Bir çox ölkədə peyvənd vurulması hələ 1%-in altındadır. Oralarda yeni ştammların meydana gəlməsi və dünyaya yayılması mümkündür. Başqa sözlə, heç kim yeni dalğanın gəlib-gəlməyəcəyini deyə bilməz. Amma ümid edirik ki, bütün tədbirlərin görülməsi, yeni peyvəndlərin ortaya çıxması pandemiyanın bitməsinə gətirib çıxarır".

ÜST rəsmisi deyir ki, digər problem bu xəstəliyin dərmanının hələ də tapılmamasıdır: "Yeni müalicə üsulları və dərmanlar ortaya çıxmalıdır. Bunların sayı çox azdır. Gələcəkdə daha effektiv müalicə və dərmanların ortaya çıxmasına və pandemiyanın sona çatmasına ümid edirik".

H.Harmancı pandemiyanın nə vaxt bitə biləcəyi ilə bağlı suala isə konkret cavab verməkdə çətinlik çəkib: "Bunu heç kim deyə bilməz".

ÜST nümayəndəsi bildirib ki, bununla belə, qərarı ölkələr özü verir: “Hər ölkə hansı vaksini qəbul edib-etməyəcəyinə özü qərar verir. Bu, hər zaman belədir, təkcə pandemiyaya aid məsələ deyil. Amma ÜST olaraq biz bütün ölkələrə tövsiyə edirik ki, təcili istifadə siyahısına daxil etdiyimiz vaksinləri tanısınlar, qəbul etsinlər. Bütün ölkələri bizim siyahımızda olan vaksinləri eyni şəkildə qəbul etməyə dəvət edirik. Bunu məcburi şəkildə ölkələrdən istəyə bilmirik. Çünki ÜST BMT-nin içində bir qurumdur. Bizim qərarlarımız bütün ölkələr üçün tövsiyə xarakterindədir”.

O, hazırda dünya ölkələri arasında beynəlxalq pandemiya razılaşması əldə etməklə bağlı danışıqlar olduğunu da diqqətə çatdırıb və bildirib ki, bu müzakirələr ölkələrin öz arasında aparılır: “Belə razılaşma əldə olunarsa, vaksinlərin tanınması ilə bağlı ölkələr öz aralarında razılaşmaya gedə bilər. Biz ölkələrə sadəcə, tövsiyə xarakterli müraciətlər ünvanlayırıq”.

H.Harmancı həmçinin vaksinlərinin qoruyuculuğundan danışaraq deyib ki, bu qoruyuculuq bir müddət sonra azalmağa başlayır. O “Üçüncü doza növbəti ildən hamıya tətbiq edilə bilərmi” sualını da cavablayıb və bildirib ki, artıq üçüncü doza məsələsinin elmi olaraq vacibliyi ortaya çıxır. Onun sözlərinə görə, hələ səhiyyə işçilərini peyvəndləməyən ölkələr var: “O ölkələr bu vəziyyətdəykən ehtiyacı olmayanlara, risk qrupunda olmayanlara üçüncü dozanın vurulmasını etik olaraq da doğru saymırıq. Bizim direktorumuz da üçüncü dozanın sadəcə ehtiyacı olanlara, yaşı 65-dən çox olanlara, səhiyyə işçilərinə vurulmasını tövsiyə edir”.

H.Harmancı Azərbaycanda məktəblərin açılmasına da münasibət bildirərək belə bir addımın atılmasını yüksək qiymətləndirdiyini söyləyib. ÜST nümayəndəsi bildirib ki, uşaqların vaksinasiyasının aparılması ölkənin öz qərarıdır: “Azərbaycanda uşaqların vaksinasiyası ilə bağlı hələlik qərar yoxdur. Buna baxmayaraq, məktəblərin açılması çox vacibdir. Uşaqlar çox uzun müddətdir məktəbdən uzaq qalıb. Bu, onların sağlamlığı baxımından çox problem yaratdı, uşaqların sosiallaşmasının qarşısını aldı. Ona görə də ÜST olaraq UNİCEF-lə birlikdə məktəblərin açılması ilə bağlı tövsiyələr verdik. Əlbəttə ki, lazımi tədbirlərə əməl edərək əyani tədrisin davam etməsinə çalışılmalıdır”.

 

14
Çörək istehsalı, arxiv şəkli

Çörəyin qiyməti ucuzlaşacaqmı? Qiymət niyə qalxıb

11
Un istehsalçılarına subsidiya veriləcək. İqtisadçılara görə, xərclərin çox olması qiymət artımını şərtləndirir və istehsalçılar ya qiymət artırır ya da çörəyin çəkisini azaldırlar.

BAKI, 17 sentyabr — Sputnik. Bəzi çörək növlərinin qiymətində artım baş verib. İstehsalçılar qiymət artımını xammalın dəyərinin və daşınma xərclərinin artması ilə izah ediblər.

Qeyd edək ki, bəzən çörəyin qiyməti dəyişməsə də, çəkisində azalma müşahidə edilir. İqtisadçılara görə, xərclərin çox olması qiymət artımını şərtləndirir və istehsalçılar ya qiymət artırır ya da çörəyin çəkisini azaldırlar. Digər tərəfdən, ərzaqlıq buğdanın idxal qiymətinin artmasının ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə mənfi təsirlərinin azaldılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər həyata keçirilir.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, çörəyin qiymətinin artımı ilk növbədə ölkədə istehsal proseslərinin daxili resurslar üzərində lazımi səviyyədə qurulmaması ilə bağlıdır. Kənd təsərrüfatında inkişafda yaranmış problemlər, sahələrarası balansın lazımi səviyyədə işlənilməməsi, kənd təsərrüfatı sahələrinin Azərbaycanda taxıl istehsalına lazımi səviyyədə xidmət etməməsi idxaldan kritik səviyyədə asılı olmağımıza səbəb olub. İdxal etdiyimiz ölkələrdə daxili bazarın qorunmasına yönəlmiş tədbirlər, ixrac rüsumlarının tətbiq edilməsi Azərbaycana idxal edilən məhsulların qiymətinə öz təsirini göstərir. Biz faktiki olaraq inflyasiyanı idxal edirik. Burada əsas problem inflyasiyanın idxalından və yerli iqtisadiyyatın real sektorunun inkişaf etməməsindən ibarətdir.

© Sputnik / Xalid Mammedov
Çörəyin çəkisi
"Faktiki olaraq çörək istehsalçılarının xərclərinin yüksək olması qiymət artımını şərtləndirir və onlar ya qiymət artırırlar ya da çörəyin çəkisinin azaldılmasına gedirlər. Əks halda onlar aidiyyəti qurumların təzyiqlərindən faktiki olaraq yaxalarını qurtara bilməyəcək. Ona görə də belə bir vəziyyət yaranmaqdadır və yerli real sektorun lazımi səviyyədə inkişafı olmadan bu problemlərlə üzləşəcəyik"-deyə ekspert qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, digər bir problem inhisarçılıq ilə bağlıdır: "Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti çox aktiv fəaliyyət göstərməli və inhisarçılıq, süni qiymət artımı ilə bağlı meyillərin qarşısı alınmalıdır. Təəssüf ki, bu qurumun istehlak bazarının tənzimlənməsi ilə bağlı, antiinhisar siyasətinin effektiv həyata keçirilməsi ilə bağlı fəaliyyətinin müsbət nəticələri müşahidə edilmir".

İdxalın 96.4%-i Rusiyadan həyata keçirilib

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin Analitika Departamentinin müdiri Səadət Hacıyeva Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, 2021-ci ilin yanvar-avqust ayları üzrə 122.2 milyon ABŞ dolları dəyərində 481.0 min ton buğda idxal edilib. Bu da ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən dəyər ifadəsində 17.1%, miqdar ifadəsində isə 30.3% azdır. İdxalın 96.4%-i Rusiyadan, 3.6%-i isə Qazaxıstandan həyata keçirilib.

Ölkədə buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsi 60 faizdir

O bildirib ki, 2021-ci ildə ölkədə 1885.4 min ton buğda istehsal olunub ki, bu da ötən ilinə nisbətən 1.0% çoxdur. Bu il buğda üzrə məhsuldarlıq göstəricisi hektardan 32.9 sentner təşkil edib. Ötən il isə bu göstərici 31.7 sentner/ha olub. Son illərin orta göstəricisinə əsasən ölkədə buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsi 60 faizdir.

© Sputnik / Xalid Mammedov
Çörəyin çəkisi

Un istehsalçılarına subsidiya veriləcək

Sentyabrın 16-da Baş nazir Əli Əsədov "Ərzaqlıq buğdanın idxal qiymətinin artmasının ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə mənfi təsirlərinin azaldılması ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə" Nazirlər Kabinetinin qərarına dəyişiklik edilməsi barədə qərar imzalayıb. Məqsəd dünya birjalarında buğdanın qiymətinin artmasının daxili bazarda un və un məmulatlarının qiymətlərinə təsirinin azaldılması və qiymət artımının qarşısının alınmasıdır.

Bu qərarın qəbul edilməsi nəticəsində un istehsalçılarına subsidiya verilməsi sentyabr ayından sonrakı dövrdə də davam edəcək.

Əlavə olaraq, qərarda ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə təsirlərin azaldılması məqsədilə 2021-ci il sentyabrın 1-dən un istehsalçılarına satılan unun hər tonuna görə ödəniləcək subsidiyanın məbləğinin hesablanması qaydası da müəyyən edilir.

Təsdiq edilmiş qaydaya əsasən, un istehsalçıları tərəfindən satılan unun hər tonuna görə, ərzaqlıq buğdanın orta aylıq idxal dəyəri və istehsalçının marjasının cəmi ilə unun topdansatış qiymətinin yuxarı həddi arasındakı fərq həcmində subsidiya veriləcək.

Subsidiya verildiyi müddətdə dünya birjalarında ərzaqlıq buğdanın qiymətlərinin monitorinqini aparsın və əldə edilmiş məlumatların ayda bir dəfə taxıl idxalçılarına çatdırılmasını təmin ediləcək. Maliyyə Nazirliyi bu Qərara uyğun olaraq tələb olunan subsidiya məbləğinə dair İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatları əsasında subsidiyanın ödənilməsi məqsədilə maliyyələşmə mənbələri barədə təkliflərini Nazirlər Kabinetinə təqdim etməlidir.

İqtisadiyyat Nazirliyi Maliyyə Nazirliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi və "Azərbaycan Dəmir Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə birlikdə ərzaqlıq buğda ehtiyatının yaradılması və dünya birjalarında buğda qiymətlərinin ölkədaxili buğda qiymətlərinə təsirinin azaldılması üçün müvafiq tənzimləmə və nəzarət üzrə dayanıqlı mexanizmin formalaşdırılmasına dair təkliflərini 2021-ci il dekabrın 31-dək Nazirlər Kabinetinə təqdim edəcək.

Qeyd edək ki, qiymət artımı xüsusilə "Çörəkçi""Nömrə 1" çörək zavodlarının məhsullarında hiss edilib. Lakin bütün istehsalçılar qiyməti artırmayıb. "Nömrə 1" çörək zavodunun satış müdiri Rahim Nizaməddinov oxu.az-a qiymət artımını məhsulun hazırlanmasında istifadə edilən xammalın dəyərinin və daşınma xərclərinin artması ilə əlaqələndirib: "Daşınma xərclərimiz artıb. Nəzərə almaq lazımdır ki, məhsullarımızı marketlərə və digər obyektlərə yük avtomobilləri ilə paylayırıq. Eyni zamanda biz çörəkləri qablaşdırarkən paketlərdən istifadə edirik və bu malların dəyərində də 20 faizə yaxın artım baş verib. Hazırda şirkətimizdə 700-ə yaxın əməkdaş çalışır və biz ixtisara getməmək, eyni zamanda digər problemlərlə üzləşməmək üçün 7-8 faiz civarında qiymətləri qaldırmağa məcbur olduq. Hazırda çörək məhsullarımızın qiymətində əsasən 4-5 qəpik, bəzi çeşidlərimizin qiymətində isə 10 qəpik artım var".

"Çörəkçi" zavodunun məhsullarında qiymət artımına aydınlıq gətirən şirkətin hüquq departamentinin direktoru Akif Abbasov da bunu məhsulda istifadə olunan xammalın dəyəri və logistika xərcləri ilə izah edib:

"İlin əvvəli ilə müqayisədə taxılın qiymətinin artması, eləcə də paketlənmədə istifadə olunan xammalın, daşınma xərclərinin artması qiymət artımına səbəb olub. Digər tərəfdən çalışanlarımızın da əməkhaqqlarını müvafiq səviyyədə saxlamaq üçün qiymət artıma gedilib".

Paytaxtın ən böyük çörək tədarükçülərindən olan "Bakıxanov" çörək zavodunun icraçı müdiri Elman Bağırov isə hazırda zavod çörəyinin qiyməti ilə bağlı heç bir dəyişiklik edilmədiyini qeyd edib, bununla belə əsas tərkib hesab edilən unun qiymətində kəskin artım olduğu təqdirdə qiymətin dəyişə biləcəyini istisna etməyib:

"Unun qiymətində hər hansı kəskin dəyişiklik olmasa qiymətdə dəyişiklik edilməyəcək. Hazırda isə mağazalardakı çörəklərimizin qiyməti 50 qəpikdən çox deyil və heç bir sahibkarın da məhsulu bu qiymətdən artıq satmağa ixtiyarı yoxdur".

11
Teqlər:
çörək