Yemək süfrəsi. Arxiv şəkli

Bu qida əlavələri orta ömür müddətini 20 il artırıb

1061
Ekspertlər bioloji fəallığa malik qida əlavələrinin həkim reseptindən çıxarılmasını necə qəbul edirlər?

BAKI, 19 okt — Sputnik. Bioloji fəallığa malik qida əlavələri orqanizmin gücləndirilməsi, qidanın zənginləşdirilməsi məqsədi ilə həkim tərəfindən tövsiyə oluna bilər, lakin xəstəliklərin qarşısının alınması və ya müalicəsi məqsədi ilə təyin olunan dərman vasitələrini əvəz etmir. Bioloji fəallığa malik qida əlavələrinin həkim reseptinə yazılması qadağandır.

Bunlar "Dərman vasitələri haqqında" qanuna edilən əlavədə öz əksini tapıb. Əlavə bildirilib ki, bioloji fəallığa malik qida əlavələrinin üzərində və onların istifadəsi təlimatlarında (içlik vərəqlərində) aydın, seçilən, qalın hərflərlə, silinməsi mümkün olmayan tərzdə çap olunmuş "dərman vasitəsi deyildir" sözləri yazılmalıdır. Bioloji fəallığa malik qida əlavələrinin reklamında onların dərman vasitəsi olmadığı haqqında məlumat verilməlidir.

Mahir Məmmədli həkim-dermotoloq
© Photo : Mahir Məmmədlinin şəxsi facebook səhifəsi
Mahir Məmmədli həkim-dermotoloq

Qeyd edək ki, bioloji fəallığa malik qida əlavələri qida rasionunu zənginləşdirmək məqsədi ilə bitki, heyvan, mineral mənşəli və ya kimyəvi yolla alınmış bioaktiv maddələr və onların komplekslərinin farmasevtik formada hazırlanaraq gündəlik qəbuletmə dozası müəyyənləşdirilmiş məhsullar hesab edilir.

Məsələni Sputnik-ə dəyərləndirən həkim Mahir Məmmədlinin sözlərinə görə, bioloji fəallığa malik qida əlavələri ənənəvi təbabətdə həmişə istifadə olunub: "Məsələn, Belarusun istehsal etdiyi ekstrakt valerian preparatı var, sakitləşdirici kimi istifadə olunur. Bioloji fəallığa malik qida əlavələri xaricdə, bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə reseptsiz, hətta bəzi ərzaq mağazalarında satılır. Əslində bunlar dərman deyil. Qida əlavələri bir növ həyat tərzidir. Misal üçün, Yaponiyada, ABŞ-da reseptsiz vətəndaş gedib marketlərdən ala bilir. Onlara qeydiyyat da tələb olunmur. Sadəcə gigiyenik sertifikat tələb olunur. Necə ki, qida məhsullarına gigiyenik sertifikat tələb olunur, qida əlavələri də o şəkildə istifadə olunur".

"Bu da ailə həkimi, yaxud ailənin tanıdığı, güvəndiyi həkimin məsləhəti ilə olar. Tutaq ki, bəzi insanlarda qurd xəstəliklərinə meyllilik olanda, tərkibində qara qoz, sarımsaq olan qida əlavələri təyin olunur. Bəzilərində yuxusuzluq, əsəb gərginliyi olanda pişikotu (valerian) təyin edilir", — həkim bildirib.

M. Məmmədlinin dediyinə görə, qida əlavələri ən çox ABŞ-da, Yaponiyada, inkişaf etmiş ölkələrdə istifadə olunur: "Ötən əsrin 60-70-ci illərindən ABŞ-da qida əlavələrindən istifadə faizi artıb. Yəni, maarifləndirmə gedib. Orta ömür 15-20 il artırıb. Yəni, insan tutaq ki, tərkibində cəfəri, sarımsaq olan qida əlavələrini daim qəbul edərsə, ürəyin işemik xəstəliyinə, mədə-bağırsaq xəstəliklərinə tutulma ehtimalı az olur. Məsələn, balıq yağı da qida əlavəsidir. Balıq yağı müxtəlif adlar altında istehsal olunur. Bunlar dərman deyil. Bizim həyat tərzimizdə olmalıdır".

Ekspert qeyd edib ki, qida əlavələrini reseptdən çıxarmaq onun təyinatını asanlaşdırmaq deməkdir: "İnsan bunun seçimində azaddır. İstəyərsə, qəbul edər, istəməzsə, etməz. Qida əlavələrini hər bir sağlam insan da qəbul etməlidir ki, xəstəliyin qarşısını alsın. Məsələn, Skandinaviya ölkələrində qış aylarında balıq yağı içirlər. Ümumiyyətlə, şimal ölkələrində balıq yağı çox qəbul edilməlidir".

Həkim Adil Qeybulla
MeydanTV
Səhiyyə eksperti Adil Qeybulla

"Qida əlavələri, əslində müalicə deyil, insanın həyat tərzinin optimallaşdırılmasıdır. Bu, əslində xalq təbabətinin bir istiqamətidir. Yəni, alma sirkəsini qidaya əlavə etməklə bir çox ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını almış oluruq, xolesterini tənzimləyirik. Ona görə də qida əlavəsinin resept formasında yazılmaması məntiqlidir. Bunu sadəcə olaraq azad seçim kimi vətəndaş gedib öz şikayətinə uyğun olaraq aptekdən, ya marketdən özü də ala bilər. Qida əlavələrini insan öz orqanizmində zəif cəhətlərini nəzərə almaqla ömür boyu istifadə etməlidir", — həkim vurğulayıb.

Tibb elmləri doktoru Adil Qeybulla da Sputnik-ə açıqlamasında deyib ki, qida əlavələri Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının dərman bitkiləri kateqoriyasına aiddir, dərman maddələri kateqoriyasına aid deyil: "Bunları müxtəlif firmalar Azərbaycanda və başqa ölkələrdə böyük biznesə çeviriblər. Amma bu, həkim təyinatı ilə olsa, daha yaxşı olar".

"Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının dərman maddələri reyestrində olmadığına görə, qida əlavələrinin tərkibi haqqında məlumat yalnız onların təlimatında var"-deyə o, qeyd edib.

1061
Teqlər:
Adil Qeybulla, Mahir Məmmədli, dərman, orqanizm, qida əlavələri, qida
Əlaqədar
Bu qidaların istifadəsi qadağan edildi
Körpələrə yedirdiyiniz qidaların tərkibindən xəbəriniz var?
Uşaq qidaları ilə bağlı "həyacan siqnalı"
Alimlər uşaqlara bu qidaları verdilər və ilginc nəticələr əldə etdilər
Avqustda Azərbaycanda rekord həddə qida zəhərlənməsi baş verib
Həsrət və kədəri unutduran qidalar
İdmançını tez "parladıb", tez "söndürən" qidalar
Koronavirusa qarşı peyvənd, arxiv şəkli

Bizə niyə Çin vaksini vuracaqlar? İşçi qrupunun üzvü xüsusiyyətləri sadalayır

14
(Yenilənib 15:56 19.01.2021)
"Ölkəmizdə illər boyu mövcud olan infrastruktur imkan verir ki, bu vaksinləri ölkənin ən ucqar nöqtəsinə çatdırıb, tətbiq edək" - Günay Quluzadə

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Azərbaycanda tətbiq edilən peyvəndin saxlanma qaydaları açıqlanıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Səhiyyə Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən koronavirusla (COVID-19) mübarizə işçi qrupunun üzvü Günay Quluzadə bildirib ki, peyvəndlər temperatur və zərbə kimi ola biləcək kənar təsirlər hesablanaraq, paketlənir. Bu səbəbdən peyvənd ampulları istiliyə davamlı şüşələrdən seçilir.

"Peyvəndləri təhlükəsiz və soyuq şəraitdə saxlamaq lazımdır. Hər bir peyvəndin özünün saxlanma şərtləri var. Bəzi COVID-19 peyvəndləri -20, bəziləri -70 dərəcə saxlanma şərtləri tələb edir. Azərbaycanda tətbiq olunan "Sinovac" şirkətinin hazırladığı "CoronaVac" vaksinidir. Bu vaksinin saxlama temperaturu sadədir, 2-8 dərəcədə üç ilə qədər saxlamaq mümkündür. Vaksinin Türkiyədəki kliniki sınaq nəticələrinə əsasən, onun virusla mübarizədə 91,25 faiz effektiv olduğu müəyyən edilib. İnaktiv üsula görə hazırlanan bu peyvənddə yoluxucu xüsusiyyətini itirmiş virus bədənə verilir və bədənin xəstəlikdən immunitet qazanması hədəflənir. "CoronaVac" vaksini ənənəvi, etibarlı və sınanmış inaktiv platformada hazırlanır. Yüksək qoruyuculuq və uğurlu sınaq nəticələri var. Saxlanma şəraiti, çatdırılma və tətbiq şərtləri, "soyuq zəncir" sistemi tələbi əlverişlidir. Ölkəmizdə illər boyu mövcud olan infrastruktur imkan verir ki, bu vaksinləri ölkənin ən ucqar nöqtəsinə çatdırıb, tətbiq edək", - deyə Günay Quluzadə bildirib.

14
Teqlər:
Sinovac Biotech, vaksin, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Mövzu:
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə vaksinasiya
 Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına qarşı vaksinasiya

Azərbaycanda universitetdə peyvəndləmə başladı

26
(Yenilənib 15:59 19.01.2021)
Vaksinasiya prosesində ilk növbədə risk qrupuna aid olan şəxslər, yəni yaşı 65-dən yuxarı olan həkimlər və universitet əməkdaşları iştirak edəcəklər

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Yanvarın 18-dən etibarən Azərbaycanda COVİD-19 infeksiyasına qarşı vaksinasiya prosesinə səhiyyə işçilərinin peyvəndlənməsi ilə start verilib. Artıq Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) klinikalarında da vaksinasiya prosesinə başlanılıb. ATU-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, klinikalarda hər cür tələblərə cavab verən vaksinasiya məntəqələri fəaliyyət göstərir.

Əvvəlcə ATU-nun rektoru, professor Gəray Gəraybəyli və universitet rəhbərliyində təmsil olunan şəxslər peyvənd olunublar.

ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasının direktoru, professor Surxay Hadıyev bildirib ki, vaksinasiya prosesində ilk növbədə risk qrupuna aid olan şəxslər, yəni yaşı 65-dən yuxarı olan həkimlər və universitet əməkdaşları iştirak edəcəklər. Sonra isə mərhələli şəkildə universitetin digər əməkdaşları da peyvənd olunacaqlar. S. Hadıyev vaksinasiyanın könüllü olduğunu diqqətə çatdırıb. Lakin qeyd edib ki, COVİD-19 pandemiyasına yoluxmamaq üçün peyvənd olunmaq çox vacibdir.

ATU-nun Tədris Stomotoloji Klinikasının direktoru, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Mahir Səfərov qeyd edib ki, Səhiyyə Nazirliyi və Azərbaycan Tibb Universitetinin rəhbərliyinin göstərişinə əsasən, klinikada ayrıca vaksinasiya otağı ayrılıb:

"Orada 4 tibb bacısı fəaliyyət göstərir. Vaksinasiya üçün klinkamızda, demək olar ki, hər cür şərait yaradılıb. Tədris Cərrahiyyə Klinikasının reanimasiya blokundan bir tibb bacısı da bizə təhkim olunub".

ATU-nun Onkoloji Klinikasının müalicə işləri üzrə direktor müavini, dosent Nigar Mehdiyeva koronavirusa qarşı aparılan vaksinasiyanın əhalinin sağlamlığının qorunması üçün çox mühüm tədbirlər qrupuna aid olduğunu qeyd edib. Digər klinikalarda olduğu kimi Onkoloji Klinikada da sanitar və tibbi normalara uyğun olaraq vaksinasiya məntəqəsinin təşkil olunduğunu bildirib. Qeyd edək ki, adıçəkilən klinikalarda ATU-nun əməkdaşları vaksinasiya olunacaqlar.

26

İlham Əliyev: "Milli iradəmizin zəfər çaldığı gün - 20 Yanvar"

16
1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin baş katibi Mixail Qorbaçovun əmri ilə qoşun hissələri Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna yeridilib.

BAKI, 20 yanvar - Sputnik. Prezident İlham Əliyevin "Facebook" səhifəsində 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümü ilə əlaqədar paylaşım edilib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, paylaşımda deyilir: "Milli iradəmizin zəfər çaldığı gün - 20 Yanvar".

16