Yemək yeyən körpə

Körpələrə yedirdiyiniz qidaların tərkibindən xəbəriniz var?

579
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər: "Əgər ananın südü varsa, süni qida qarışığı məsləhət görmək qəti qadağan edilməlidir"

BAKI, 7 okt — Sputnik. "Hamı bilir ki, bəzi həkimlərin qida firmaları ilə işbirliyi var, amma bu, sistemli şəkildə deyil. Tutaq ki, əgər 100 pediatrdan 10-u bu işlə məşğuldursa, bu, o demək deyil ki, bütün həkimlər bu işlə məşğuldur".

Bunu pediatr Vaqif Qarayev Sputnik-ə açıqlamasında deyib. "Həkimin burada mənəvi məsuliyyəti var ki, ananın südü varsa, qətiyyən bunu süni qida qarışığı ilə əvəz etmək olmaz. Digər bir məqam da odur ki, bəzi anaların özləri uşağına süd vermək istəmirlər. Bu da yolverilməzdir. Həkim məsuliyyət daşıyırsa, ana ondan da çox məsuliyyət daşıyır", — o bildirib.

Bununla belə, həkimin sözlərinə görə, əgər ananın südü yoxdursa, uşaq qidasız qalmamalıdır: "Biz mütləq bir qida seçməliyik. Süni qida məhsullarının tərkibi demək olar ki, eynidir. Hansı süni qida qarışığını uşaq qəbul edirsə, mədə-bağırsağında problem yaratmırsa, çəkisini artırırsa, əlavə bir problem meydana çıxmırsa, deməli o süni qida qarışığı uşaq uçun uyğundur. Amma bəzi süni qarışıqların anti-allergik forması var. Əgər uşaqda allergiya varsa, bunları məsləhət görmək olar. Və yaxud da uşaqda köp varsa, bunların köp əleyhinə olan formaları da var. Bunları məsləhət görmək olar".

Vaqif Qarayev
© Vaqif Qarayevin şəxsi arxivindən
Vaqif Qarayev

V. Qarayev hər uşağa fərdi yanaşmaq lazım olduğunu qeyd edib: "Bir süni qida qarışığı hər hansı bir uşağa düşürsə, bu, o demək deyil ki, həmin qarışığı o biri uşağa da versələr, yaxşı olacaq. Bütün hallarda uşağı qidasız qoymaq olmaz. Düşünürəm ki, əgər ananın südü varsa, süni qida qarışığı məsləhət görmək qəti qadağan edilməlidir".

Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov isə Sputnik-ə açıqlamasında deyib ki, Azərbaycanda ana südü ilə əmizdirmə faizi bir çox ölkədən, o cümlədən Avropa ölkələrindən geri qalır: "Mövcud qanunlara görə, pediatrların distribyutorlar ilə əməkdaşlığı qadağan olunur. İstehlakçılar bizə məlumat verirlər ki, doğum evindən çıxandan sonra doğum evindən analara zənglər gəlir və körpə qidaları təklif olunur".

Onların tərkibinə gəlincə, ekspert bildirib ki, Azərbaycanda bunların tərkibini ekspertiza edən normal laboratoriyalar yoxdur: "Yalnız Səhiyyə Nazirliyi onun təhlükəsizliyini müəyyən edir və gigiyenik sertifikat verir. Lakin onun bütün komponentlərini araşdıran, onun tərkibində genetik modifikasiya olunmuş komponentlərin olub-olmadığını araşdıran heç bir laboratoriya yoxdur. Bu, araşdırılmır".

Qeyd edək ki, Səhiyyə Nazirliyi Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun direktoru, baş pediatr Nəsib Quliyev körpələrin süni qida məhsulları ilə qidalanmasına dair diqqətçəkən açıqlama verib. "Bəzi həkimlər süni qida şirkətlərinin mənəviyyatsız işlərinin qurbanına çevrilir", — o bildirib.

Baş pediatrın sözlərinə görə, ana südünün əvəzləyicisinin yaradılması ideyası məhz tibb işçilərindən gəlib: "Təbii ki, canlı orqanizmdə yaranan bir şeyi canlıdan başqa heç kim yarada bilməz. Ana südünün əmələ gəlməsi üçün bir neçə mərhələ lazımdır, bunun üçün isə canlı orqanizm olmalıdır".

Eyyub Hüseynov
© Sputnik / Murad Orujov
Eyyub Hüseynov

"Ancaq ana südünün əvəzləyicisinin yaradılması çox normal fikirdir. Çünki bəzi hallarda anaların körpələrini öz südü ilə qidalandırmasında maneələr yaranır. Təəssüf ki, zaman-zaman bu ideyalar istehsalçılar tərəfindən oğurlandı və ana südünün əvəzləyicisi kimi təqdim edilən süni qidaların sayı çoxaldı. Ana südünün əvəzediciləri olan süni qida məhsullarının qarşısını hazırda tibb işçiləri də ala bilmirlər", — N. Quliyev vurğulayıb.

O, qeyd edib ki, hazırda süni qida şirkətləri məhsullarını satmaq üçün bütün üsullardan istifadə edir: "Həmin şirkətlərin əməkdaşları qapı-qapı gəzirlər, hətta məhsulları hədiyyə kimi verirlər. Biz isə belə mənəviyyatsız işin qurbanına çevrilirik. Təəssüf ki, bunu edən də ata və anadır. Körpələrin həyatını 5-10 manata satmaq olmaz. Səhiyyə Nazirliyi belə hallara qarşı çox ciddi mübarizə aparır".

579
Teqlər:
Vaqif Qarayev, ana südü, uşaq qidası, tibb, Nəsib Quliyev, qida, Eyyub Hüseynov, həkim
Əlaqədar
Alimlər uşaqlara bu qidaları verdilər və ilginc nəticələr əldə etdilər
Avqustda Azərbaycanda rekord həddə qida zəhərlənməsi baş verib
Həsrət və kədəri unutduran qidalar
İdmançını tez "parladıb", tez "söndürən" qidalar
Bu iki qida böyrəklərimizi məhv edir
5 günlük su və 10 gün çatacaq miqdarda qida tədarük edin!
Üç qida sizin aclıq hissinizi tamamilə yox edir
Favipiravir preparatı

Həyatınızla eksperiment aparmayın - Koronavirusu müalicə "edən" dərman təhlükəli çıxdı

45
(Yenilənib 19:07 10.07.2020)
Yaponiyada "Favipiravir" kliniki testlərdən keçirilib və onun koronavirusun müalicəsində effektiv olmadığı sübut olunub. Rusiya Səhiyyə Nazirliyi "Avifavir"-i mayın 30-u təsdiqləyib.

BAKI, 10 iyul — Sputnik. Rusiya Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən koronavirusun müalicəsi üçün təsdiqlənən "Avifavir"in hamilə qadınlar üçün təhlükəli olduğu məlum olub. Sputnik Azərbaycan "Lenta.ru"-ya istinadən xəbər ki, bunu Qameli adına epidemiologiya və mikrobiologiya üzrə elmi-tədqiqat mərkəzinin direktoru Anatoli Altşeyn bildirib.

O, qeyd edib ki, daha əvvəl bu preparat yuxu dərmanı kimi istifadə olunub və genetik qüsurlu uşaqların doğulmasına səbəb olurdu.

Altşeyn bildirib ki, bu preparat Yaponiya istehsalı olan "Favripiravir"dən sintez olunub. Yaponiyada istehsal olunan və digər ölkələrə göndərilən dərman isə effektiv olmayıb: "Həmin dərman sintez olunub və digər adlarla buraxılıb. Bu dərman hamilə xanımlar üçün çox təhlükəlidir O, 60-cı illərdə yuxu dərmanı kimi tətbiq olunan talidomidə bənzəyir.

O, əlavə edib ki, Yaponiyada "Favipiravir" kliniki testlərdən keçirilib və onun koronavirusun müalicəsində effektiv olmadığı sübut olunub. Bu nəticələr Rusiyada da nəzərə alınmalıdır.

"Qovorit Moskva" radiostansiyası ilə qeyd edir ki, Yaponiya hökuməti bu dərmanı qrip epidemiyası üçün saxlayır və əlavə təsirlərlə bağlı açıq bazara çıxarmır.

Qeyd edək ki, Rusiya Səhiyyə Nazirliyi "Avifavir"-i mayın 30-u təsdiqləyib. Qeyd olunur ki, bu preparat Ebola hemorragik qızdırmasının müalicəsində istifadə olunub.

45
Təcili yardım avtomobili

Kliniki Tibbi Mərkəzin reanimatoloqu da koronavirusa yoluxdu

4
(Yenilənib 18:57 10.07.2020)
K.Yaqubov reanimatoloq olaraq pandemiyanın ilk günlərindən COVID-19 xəstələrinin sağlamlığı uğrunda savaşıb

 

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 10 iyul — Sputnik. 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzin reanimatoluqu Kərəm Yaqubov koronavirusa yoluxub. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə həkim, Laçın Mərkəzi Rayon Xəstəxanasının Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım şöbəsinin müdiri Orxan Cəbrayıl “Facebook” hesabında məlumat verib. O bildirib ki, K.Yaqubov reanimatoloq olaraq pandemiyanın ilk günlərindən COVID-19 xəstələrinin sağlamlığı uğrunda savaşıb.

 

4
Mövzu:
Azərbaycanda koronavirus: son xəbərlər
Əlaqədar
Azərbaycanda həkimlərin yoluxması ilə bağlı İDDİA: qaldıqları otellərdə...
Mərkəzi Gömrük Hospitalı vakansiya elan edib - Həkim lazımdır
COVID-19-a yoluxan həkimi nəzarətə götürdülər
Nazirlik COVİD-19-a yoluxmuş xəstələrin simptomlara əsasən təsnifatını açıqlayıb
Rayonlara gediş-gəlişin açılması təhlükəlidir - Yaqut Qarayeva
İzləyici xəbər saytını oxuyur, arxiv şəkli

"Sarı" xəbər həmişə olmur: Sözünü çatdırmağın ağıllı yolları

0
Vebinarın spikerinin rəyinə görə, materialların tərtibatına düzgün yanaşma daha çox oxucunu əhatə etməyə imkan yaradır.

BAKI, 10 iyul — Sputnik. Xəbər oxucu diqqəti cəlb etmək üçün mütləq “sarı” olmalı deyil. Onu sadəcə düzgün tərtib etmək gərəkdir. Bu barədə SputnikPro-nun iyulun 10-da keçirilmiş növbəti vebinarında danışılıb. 

“Mətnin dizaynı: nəyi, harada, necə və nə üçün planlaşdırmaq lazımdır” onlayn sesisyasının spikeri Yuliya Atanova  "Rossiya seqodnya" BİA-nın dövlət media layihələrinin meneceri, eyni zamanda rusiyanın Arktikadakı iştirakına həsr olunmuş yeganə federal səviyyəli Arctic.ru informasiya layihəsinin rəhbəridir.

© Photo : Denis Lipa
"Rossiya seqodnya" BİA-nın dövlət media layihələrinin meneceri Yuliya Atanova

Yuliya artıq 10 ildən çoxdur ki, internet layihələrinin yaradılması, işə salınması və inkişafı ilə məşğul olur. O, Britaniyanın ali dizayn məktəbini "Media dizaynı" ixtisası üzrə bitirib. "Rəqəmsal jurnalistika",  “Sreda” ("Çərşənbə") yeni dizayn festivalı,  Media&Design Conference 2019 və həftəsonu dizaynı kimi layihələrdə spiker qismində iştirak edib.

Vebinarda ekspert bir sıra aspektləri nəzərdə saxlamağı vacib bildi və bunlardan ən önəmlisinin oxucuya müraciət olduğunu dedi (nəşrin tipindən asılı olaraq – ciddi agentlik, bloq, gənclər üçün sayt və s. – ya “sən”, ya da “siz” deyə müraciət etnək gərəkdir). Həmçinin, onun fikrincə, hər bir redaksiyada ayrıca KİV üçün səciyyəvi olan normaların (məsələn, ixtisarlar, hətta dırnaqların tipi və s.) qeyd olunduğu lüğət olsa, pis olmaz.

“Təsvirin ümumi rahatlığı və bütövlüyündən əlavə, bu sizə təzə işçiləri öyrətməkdə kömək edəcək. Hər şeyi bir-bir danışmaq əvəzinə, bunu bircə fayla toplayırsınız və iş asanlaşır. İnanın ki, bu, onların ilk yazılarındakı xətaların sayını xeyli azaldacaq”, - Y.Atanova deyib. 

Mətnin bilavasitə dizaynından danışarkən spiker qeyd edib ki, ən əhəmiyyətli məqam hərflərin ölçüsü, sətirlər arası interval və sətrin uzunluğudur.

“Heç rastınıza gəlibmi ki, hansısa saytı oxuyanda mətni sona çatdırmaq üçün həm iradənizi, həm də gözlərinizi gücə salasınız? Mən hər gün belə saytlarla qarşılaşıram və düzü, buna baxmaq özü adamın gözünü ağrıdır”, - Atanova qeyd edib.

Müxtəlif nəşrlər və şriftlər üçün ölçülər fərqli ola bilər, sözsüz ki, amma əsas qaydalar dəyişməz qalır:

1) Şriftin ölçüsü orta statistik oxucu üçün rahat olmalıdır. Əgər söhbət sosial şəbəkədən gedirsə, ən yaxşısı elə o şəbəkənin yaradıcılarının təklif etdiyi dəstdən istifadə etməkdir, çünki onların öz mütəxəssisləri onu təkmilləşdirmək üçün az iş görmürlər. Yəni yenidən velosiped ixtira etməyə gərək yoxdur.

2) Sətirlər arası interval oxumaq üçün rahat olmalıdır.

3) Sətrin uzunluğu: mətni çox dar sütuna yerləşdirməyə, ya da bütün ekran boyu dartmağa ehtiyac yoxdur. Üstəlik, əgər mətn xırda şriftlədirsə, mətn sütuna bölünməlidir, əgər iridirsə - əksinə. 

Yuliya Atanova mətnlləri müşayiət edən şəkillər barədə də danışdı. Materialın tipindən asılı olaraq bu, foto, illüstrasiya, hətta karikatura da ola bilər. Hərdən elə olur ki, materialın özü əhəmiyətli olmasa da, parlaq foto sayəsində daha çox nəzərə çarpır. Ona görə də material üçün şəkilləri doğru seçmək lazımdır.  ”Amma heç zaman müəlliflik hüququnu gözardı etmək olmaz”, - deyən spiker vebinar iştirakçılarına daim öz işlərində bir ilham mənbəyi tapmağı arzuladı. 

Unikal ustad dərslərindən ibarət SputnikPro Rusiyanın ən yaxşı mediamenecerlərinin və kütləvi informasiya vasitələrində böyük təcrübəsi olan aparıcı mütəxəssislərin təqdim etdiyi böyükmiqyaslı yeganə Rusiya layihəsidir.

Bu layihə artıq dünyanın 13 ölkəsində həyata keçirilib. 2018-ci ilin martından etibarən layihədə iki mindən çox jurnalist və mediamenecer, PR mütəxəssislər və mətbuat xidmətlərinin əməkdaşları, blogerlər və bu istiqamətdə təhsil alan tələbələr iştirak ediblər. Layihə ilə bağlı son yenilikləri "Facebook" səhifəsində izləyə bilərsiniz (https://www.facebook.com/SputnikProject/).

0