ABŞ bayrağı yaxınlığında hərbi qulluqçular

Rusiyanın məxfi silahı Avropanın düz mərkəzində ABŞ-a zərbə vurub

58
(Yenilənib 17:45 21.07.2021)
Bu yolla nəinki yeni müttəfiqlər qazanmaq, heç köhnələri də qoruyub saxlamaq mümkün deyil. Ağıldan kəm dövlət heç kimə lazım deyil.

BAKI, 21 iyul — Sputnik. Amerikalı tərfdaşların ruhi vəziyyətində yenə də kəskinləşmə müşahidə olunur, onlar yenə də Rusiya tərəfdən hansısa təhlükə seziblər – bu dəfə artıq Vyanada. ABŞı-n Avstriyadakı səfirliyinin bir neçə əməkdaşı mütəmadi baş ağtıları, ürək bulanması, baş gicəllənməsi, səbəbsiz qorxulardan şikayət ediblər. Məsələnin şərhi RİA Novosti-dən Viktoriya Nikiforovanın materialında.

Düşünürsən ki, hə, burada nə var ki? Diplomatik xidmət təhlükəli və çətindir, tez-tez rəsmi və qeyri-rəsmi səviyyədə, qalstuklarla və ya qalstuksuz şəraitdə içki məclisləri olur. Ertəsi gün isə səhərdən adamın əhvalı yaxşı olmur. Lakin uzun illər boyu amerikalı diplomatlar bu xoşəgəlməz simptomlardan aspirin və sodalı suyun köməyi ilə canlarını qurtarırdılar.

Amma bu iş o işdən deyil. Diplomatların baş ağrılarının "Havana sindromu" olması rəsmən elan olunub. Ehtimal olunur ki, həmin bu içkidn sonrak başağrı... Lənətə gələsən, kor şeytan... Həmin bu "Havana sindromu"nun səbəbi rus xisusi xidmət orqanlarının Vyanada necəgəldi tətbiq etdikləri, ölüm şüalarına bənzər, hansısa fantastik silahın təsiridir.

Maraqlısı odur ki, həmin bu silahın məhz amerikalılara qarşı yönəldilməsi qabarıq görünür. Milyonlarla vyanalı və onlara sığınan miqrantlar isə bu tipdə heç nə hiss etmirlər. Yaxud da ki, onların köməyinə elə aspirin gəlir.

Bu gün "Havana sindromu" barədə ən nüfuzlu Amerika məcmuələri də yazır. Baş gizəllənməsi və ürək bulanması ilə bağlı hadisələri Vaşinqtonda tam ciddiyyəti ilə öyrənirlər. Dövlət departamenti alimlərdən ekspertiza aparılmasını istəyir. Mərkəzi kəşfiyyat idarəsinin direktoru Uilyam Berns "anlaşılmayan insidentlərdə zərər çəkmiş, sağlamlığına ziyan dəymiş" işçilərlə şəxsən söhbətlər aparır.

Yox... Əlbəttə ki, biz belə şeylərə öyrəşmişik. Bir qədər əvvəl amerikalı tərəfdaşlar dünya ictimaiyyətini inandırırdılar ki, ruslar onların hava məkanına naməlum uçan obyekt (NUO) buraxırlar. Amma gəlin baxaq, nə üçün bu, "Havana" sindromudur və ümumiyyətlə bunun Vyanaya nə dəxli var?

Məsələ bundadır ki, dövlət departamentinin çoxgedişli oyunlarının ssenari müəllifləri elə eyni, artıq sürtülmüş bir trafaret üzrə işləyirlər. Onlar elə 2016-cı ildə də informasiya məkanına eynilə bu cür uydurmalar atırdılar. O vaxt hadisələr Havanada cərəyan edirdi.

Bir müddət əvvəl prezident Obama Kubaya qarşı sanksiyaları bir qədər yumşaltdı və hətta Havanaya səfər də etdi. "Moxito diplomatiyasının" uğuru təqribən yarım əsrlik fasilədən sonra burada ABŞ səfirliyinin açılması oldu. Qonaq gələn diplomatları Heminqueyin sevimli barında kokteylllərə gen-bol qonaq etdilər.

Lakin ABŞ-ın növbəti prezidenti Donald Tramp Obamanın bütün sərəncamlarının və Kuba ilə elə təzəcə balamış dostluğun üstündən xətt çəkdi. Münasibətlərin soyumasının rəmzi səfirlik işçilərinin sayının azalması olmalı idi. Və elə bu vaxt, sanki sifarişlə olurmuş kimi, Havanada olan amerikalı diplomatlar və MKİ əməkdaşları elə eyni simptomlardan – baş ağrısı, eşitmə qabiliyyətinin itirilməsindən, səbəbsiz qorxu hissindən şikayət etmyə başladılar. Bundan əlavə onların qulağına davamlı olaraq hansısa səslər də gəlirdi.

Dövlət departamenti alimlərə tədqiqatın aparılmasını sifariş etdi. ABŞ hakimiyyəti ehtimal edirdi ki, diplomatlar hansısa "mikrodalğalı" və ya "səsli" silahın hücumuna məruz qalıblar.

Sağlam düşüncəli adam üçün mikrodalğalı silahın necə olduğunu təsəvvür etmək çətindir. Ehtimal ki, ideyanın müəlliflərinin gözünə paslanmış avtomobildə diplomatların koteclərinə yaxınlaşan Petrov və Boşirov görünüblər. Yəqin ki, onlar avtomobilin şüşələrini endirərək əvvəlcədən özləri ilə gətirdikləri mikrodalğalı silahın ucunu çölə çıxarır və onları koteclərin pəncərələrinə tuşlayırlar.

"Səsli silah" barədə məlumatlar da elə eyni dərəcədə ağlasığmaz təəssürat bağışlayırdı. Hərbçilərin həqiqətən də akustik təsir vasitələri var. Onlar sadəcə olaraq bu vasitələrlə həddən artıq yüksək səslə insan izdihamını kar edirlər. Yəni, əgər bu məkrli ruslar səs dalğaları ilə amerikalı diplomatların beyinlərinə təsir etməyə cəhd etsəydilər, bunu bütün Havana əhli də eşitməli idi. Amma gəlin bu boş uydurmanın səviyyəsinə baxın – sən demə, bu, səsi eşidilməyən səsli silah imiş.

Dövlət departamentinin bu cəfəng uydurmalarına hətta ABŞ mətbuatı da gülürdü. Vanity Fair jurnalı YouTube-da yerləşdirilmiş çarxların mütəxəssislər tərəfindən necə öyrənildiyini ətraflı şəkildə təsvir edib. Uzun mülahizələrdən sonra, onlar audiofaylda eşidilən səslərin "ciggilti" olduğunu müəyyən etdilər. Zooloqlar, ornitoloqlar, bioloqlar, nevroloqlar və psixiatorlarla məsləhətləşmələrdən sonra onlar elmi cəhətdən əsaslandırılmış qərarı dərc etdilər: məlum oldu ki, həmin bu qəribə səslərin mənbəyi Kubada olan çəyirtkələr imiş.

"Bəli, çəyirtkələr. Düzdür, bəzi alimlər bunların sikada olduğunu düşünürdülər… Lakin biologiya professoru Allen Sanborn xüsusi olaraq izahat verdi ki, sikada yalnız o zaman insanın eşitməsinə xələl gətirə bilər ki, bilavasitə onun qulaq kanalına girmiş olsun", - deyə məqalənin müəllifi istehzalı şəkildə yazıb.

Amma, gülmək öz yerində, bu media hücumu isə öz bəhrəsini verdi — ABŞ-ın Kubadakı səfirliyinin əməkdaşlarının sayı kəskin azaldıldı, diplomatik işçilərin statusu isə aşağı salındı. Ölkəyə qarşı yenidən sanksiyalar tətbiq olundu. Kubalıları amerikalılara qarşı hücumlarda ittiham etdilər. Bunun yanındaca, iki dəfə yerdən durmamaq üçün, elə birdəfəlik, bu işdə rusların əli olduğu da aşkar edildi. The New York Times qəzeti dərin düşüncəli tərzdə qeyd edirdi ki, bəs, ruslar çoxdandır ki,"mikrodalğalı texnologiyalar" üzərində çalışırlar.

Hərdən adama elə gəlir ki, bütün bu ssenarilərin müəllifləri həddən artıq qocalıblar. Düzdür, bir vaxtlar ilk mikrodalğalı sobalar həqiqətən də xalq kütlələrində qorxu yaratmışdı. Amma bunu heç yada salan varmı? Yoxsa, onlar sadəcə olaraq elə 80-ci illərin yaddan çıxmış bestsellerlərini oxuyurlar?

"Havana sindromuna"gəldikdə isə, həm Kuba, hə də ABŞ alimləri vahid bir qənaətə gəldilər ki, əgər amerikalı diplomatlar həqiqətən də nədənsə əziyyət çəkiblərsə, bu elə kütləvi isteriya olub. Lap orta əsrlərdəki monastırlarda olduğu kimi, necə ki, minlərlə rahibənin gözünə eyni zamanda guya İblis görünürdü və onlar bu səbəbdən qıc olur və titrəyirdilər.

Lakin cəmi beşcə il keçdi və budur, "sağlamlığa qarşı naməlum hücumlar" yenidən peyda oldu. Amerika mətbuatındakı xəbərlərə görə, Vyanada hazırda vəziyyət dəhşətlidir.

"Bayden administrasiyasının işçi hipotezi belədir ki, rus kəşfiyyatçıları öz mikrodalğalı cihazlarının üzünü amerikalı əməkdaşlara tuşlayır, bu yolla noutbuklardan, smartfonlardan məlumatarı oğurlayır və onların səhhətinə ciddi zərər vururlar", — deyə çox hörmətli New Yorker jurnalı oxucularına bildirir.

Həqiqətən də... Siz amerikalı diplomatın bir anlıq necə dəhşətlə üzləşdiyini düşünün. Təsəvvür edin ki, günün günorta çağı, sakit və çiçəklənən Rinqştrassenin düz ortasında birdən-birə onun qarşısında baş kəşfiyyat idarəsinin əməkdaşı peyda olur və qəflətən "mikrodalğalı cihazını" şıxararaq ona tuşlayır. Amerikalı əməkdaşların bu halından sui-istifadə etmək istəyənlərin məhz ruslar olacağı elə əvvəlcədən bəlli idi.

The New York Times qəzeti hələ yarım il əvvəl bu barədə yazmışdı — o vaxt Vyanadakı diplomatlar özlərini pis hiss etmələrindən və qorxu hissindən heç düz-əməlli şikayət etməyə də macal tapmamışdılar.

Lakin Havana ssenarisindən bəllidir ki, ABŞ informasiya hücumunun əsas hədəfi Rusiya deyil, Avstriyadır. Biz mikrodalğalı cihazlarımızla bir təhər keçinəcəyik, Vyana üçün isə bu Vaşinqtonun narazılığı barədə ciddi siqnaldır.

Avstriya hökuməti Amerika rejimini özünün nisbi müstəqilliyi və Rusiya ilə münasibət qurmaq bacarığı ilə nəzərəçarpacaq dərəcədə qıcıqlandırır. Ölkənin əsas neft-qa şirkəti olan OMV Group bizim ölkəmizlə hələ Sovet dövründən biznesini inkişaf etdirirdi və "Şimal axını - 2" kəmərinin inşasında da iştirak edirdi. Avstriyanın kansleri Sebastyan Kuts hərdənbir cürətli bəyanatlarla çıxış edir — və bunlar Vaşinqtondan onun ünvanına narsisizm, opprtunizm və Moskva ilə həddən artıq sıx əlaqələrlə bağlı səslənən bağırtılara rəğmən baş verir.

Göründüyü kimi, Vaşinqtonun məqsədləri tamamilə aşkardır – Vyananı qorxutmaq, onu "cəsus yuvası" adlandıraraq sarsıtmaq və Moskva ilə müstəqil əlaqələrinin qarşısını almaq. Amma bütün bu təxribat o qədər axmaqcasına düşünülüb ki, sanki onun müəllifləri bununla heç nəyə nail ola bilməyəcəklərini əvvəlcədən bilirlər.

Hərdən elə gəlir ki, amerikalı strateqlər öz imiclərinə necə zərbə vurduqlarını anlamırlar. Yəqin ki, bir vaxtlar Vaşinqtonun cazibəsindən, o cümlədən intellektual cazibəsindən ovsunlanmaq olardı. Bu gün isə həmin o zərafətdən, heç kimin üçün nəzədə tutulduğu da bilinməyən, axmaq atmacalar qalıb — gah NUO-dan danışırlar, gah mikrodalğalı silahdan dəm vururlar. Bu yolla nəinki yeni müttəfiqlər qazanmaq, heç köhnələri də qoruyub saxlamaq mümkün deyil. Ağıldan kəm dövlət kimə lazımdır ki?

58
Bakıda “Intercontinental” oteli

Türkiyədəki yanğınlar bizə dərs olmalıdır: Daxili turizmin sığorta problemi

2144
(Yenilənib 16:06 01.08.2021)
Daxili turizmdə sığorta sistemi işləmədiyindən, bu zaman turistlər çarəsiz durumda qalırlar. Hansısa hoteldə xəsarət alırlarsa, müalicə xərcini özləri ödəyirlər.

BAKI, 1 avqust — Sputnik. Türkiyə də bir neçə gün əvvəl başlanan meşə yanğınları ölkənin əsas turizm kurortlarını əhatə etdiyindən, turizm sektoruna ciddi problemlər yaratmağa başlayıb. Yanğın hadisəsi zamanı xarici turistlər həyəcan yaşayıblar.

Manavqatda başlayan yanğınlar əsas turizm kurortu olan Bodruma da yayılıb. Hotellərdəki turistlər təxliyə edilib. Meşə yanğını Bodrumdakı məşhur "Titanic Hotel"ə yaxınlaşıb. Hoteldə olan bütün qonaqlar dəniz yolu ilə təxliyə edilərək yaxınlıqdakı başqa hotellərə köçürülüb. Bu hadisə Azərbaycanda turizm sahəsində sığorta məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Qeyd edək ki, koronavirus pandemiyası dövründə turizmin inkişaf etdiyi bir çox ölkələrə səyahət imkanı məhdudlaşdığından, daxili turizmə tələbat artıb. Amma bugünədək daxili turizmdə sığorta sistemi işə düşməyib.

Azərbaycan Turizm Assosiasiyası sədrinin müşaviri Müzəffər Ağakərimov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, daxili turizmdə sığorta sisteminin işə düşməsi günün tələbidir: "Pandemiya ilə əlaqədar gəlmə turizm demək olar ki, işləmir. İndi turizm sektoru daxili turizm hesabına ayaqda dayanıb. Amma daxili turizmdə hələ də sığorta sistemi işə salınmayıb. Ona görə də, turizmin inkişaf etdiyi bölgələrə üz tutan vətəndaşların qaldıqları hoteldə, istirahət mərkəzində başına hər hansı hadisə gəlsə, onlar köməksiz qalırlar. Turizm obyekti sahibi buna görə heç bir məsuliyyət daşımır".

M.Ağakərimovun sözlərinə görə, meşə yanğınları olmasa da, Azərbaycanda daxili turistlər arasında qaldıqları hoteldə zəhərlənən, hovuzlarda xəsarət alanlar olub: "Ötən il Nabrandakı "Atlant" istirahət mərkəzində 10 yaşlı uşaq hovuzda boğulub. 2013-cü ildə Nabran qəsəbəsinin ərazisindəki "Nabran" istirahət mərkəzində azyaşlı İmran Cəfərzadə hovuzda çimərkən su çəkən borunun pərlərinin arasına düşərək şikəst olmuşdu. Daxili turizmdə sığorta sistemi işləmədiyindən, bu zaman turistlər çarəsiz durumda qalırlar. Hansısa hoteldə xəsarət alırlarsa, müalicə xərcini özləri ödəyirlər", - deyə M.Ağakərimov bildirir.

Turizm eksperti deyir ki, turizm sığortası işləmədiyindən turizm mərkəzləri işə bəzən məsuliyyətsiz yanaşırlar. Onun sözlərinə görə, daxili turizmdə sığorta sisteminin işə düşməsi həmin obyektlərin məsuliyyətini də artıracaq: "Əgər daxili turizmdə sığorta sistemi işləsə, hər hansı hotelin müdiriyyəti, meneceri məsuliyyət hiss edər. Çünki belə halda müştəriyə dəymiş ziyanı ödəmək həmin turizm obyektinin üzərinə düşür. Belə olanda turizm obyekti yeməyin keyfiyyətindən tutmuş təhlükəsizliyə qədər hər bir məsələyə diqqətli yanaşır".

M.Ağakərimov bildirir ki, daxili turizmdə sığorta sisteminin işə düşməsi turizm sektorunda qiyməti cüzi artıra bilər. Çünki sığorta xərci avtomatik olaraq turist "putyovkası"nın üzərinə gəlir. Amma nəticədə turist sığortalandığından hər hansı hadisə baş verdikdə çıxılmaz vəziyyətə düşmür.

Azərbaycan Hotel Assosiasiyasının baş icraçı direktoru Günay Sağlam Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, daxili turizmdə sığortanın tətbiq edilməsi vacib məsələdir. Amma bunda sığorta şirkətləri də aktiv olmalıdırlar. G.Sağlamın sözlərinə görə, hazırda ölkəmizdəki sığorta şirkətləri xarici ölkələrə səyahət sığortası təqdim edirlər. Amma daxili turizmdə sığorta tətbiq edilmir: "Çox təəssüf ki, daxili turizmdə bu günə qədər yalnız Şahdağda qış turizm növündə turistlərlə sığorta müqaviləsi imzalanır. Turizmin digər sahələrində sığorta sistemi işləmir. Bu isə turistləri istirahət zamanı yarana biləcək problemlə baş-başa qoyur", - deyə G.Sağlam bildirir.

G.Sağlam daxili turizmdə sığortanın tətbiqinin xidmət səviyyəsinin yüksəlməsinə, təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsinə gətirib çıxartdığını bildirir. Onun sözlərinə görə, bu, turizm müəssisələrinin müştərilərə münasibətdə məsuliyyətini artırır.

Əlaqə saxladığımız sığorta şirkətlərindən də daxili turizmə sığorta məhsulu təklif etmədiklərini bildirdilər. "Xalq Sığorta" şirkətindən bildirdilər ki, xaricə səyahət sığortası olsa da, daxili turizmlə bağlı belə məhsulları yoxdur.

Sığorta eksperti İlkin İbrahimov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda daxili turizmdə sığortaya tələbat yoxdur. Ekspert bildirir ki, sığorta şirkətləri daxili turizmdə sığortanın tətbiq edilməsinin tərəfdarıdır. Onu sözlərinə görə, sığorta şirkətləri belə bir məhsul təklif etsələr də, Azərbaycanda turistlər buna maraq göstərmir: "Azərbaycanda daxili turizmdə sığortanın tətbiqi məcburi deyil. Buna görə də, turistlərin çoxu istirahət zamanı sığortaya müraciət etmirlər. Amma Avropa Birliyi ölkələrinə səyahət sığortası vacibdir. Hətta bəzi ölkələr səyahət zamanı sığorta olmadıqda viza vermir. Daxili turizmdə bu məsələ könüllüdür", - deyə ekspert bildirir.

İ.İbrahimov deyir ki, daxili turizmdə sığorta sistemi işləmədiyindən turistlər istirahət zamanı xəstələndikdə, yaxud hər hansı arzuolunmaz bədbəxt hadisə baş verdikdə problemlərini özləri həll etmək məcburiyyətində qalırlar.

Müstəqil sığorta eksperti Əli Bayramov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, sığorta şirkətləri daxili turizmdə sığorta məhsulu təklif etməkdə passivlik göstərir. Onun sözlərinə görə, sığorta şirkətləri yenilikdən çəkinir, yaxud bu perspektivi anlamırlar. Halbuki turizm sığortası bazarda kifayət qədər mənfəətlidir. Ə.Bayramov deyir ki, bu sığorta məhsulu çox ucuzdur.

Dövlət Turizm Agentliyindən isə bildirdilər ki, hazırda daxili turizmdə sığorta könüllüdür. Amma yaxın gələcəkdə daxili turizmdə sığortanın icbari olmasının qanunvericiliyə salınması nəzərdə tutulur. Daxili turizmdə sığorta sisteminin işə salınması üçün sığorta şirkətləri ilə də görüşlərin keçirilməsi planlaşdırılır.

Həmçinin oxuyun:

* Türkiyədəki 107 yanğından 98-i nəzarət altına alınıb

* Azərbaycan yanğınsöndürənləri qardaş ölkənin harayına getdilər

* Türkiyə alovlar içində: Yanğınlar lokallaşdırılsa da, mübarizə davam edir

* Antalya alov içində - dəhşət saçan fotolar

2144
Uran-6

Rusiyanın döyüş robotları insanların həyatını yaxşılaşdırır

23
(Yenilənib 22:11 31.07.2021)
Sülhsevər Rusiya rəsmən 2030-cu ilə qədər NATO üçün əsas hərbi təhlükə kimi qəbul olunub. Odur ki, "tərəfdaşların" qarşısını yüksək texnologiyalara əsaslanan vasitələrlə almağa məcburdur.

BAKI, 31 iyul — Sputnik. Döyüş şəraitində müstəqil hərəkət edə bilən, süni intellektli robotlar artıq Rusiya ordusunun bugünüdür. Getdikcə daha aktiv şəkildə qoşunlara tətbiq edilən robotlaşdırılmış silah kompleksləri təkcə təlimlər zamanı deyil, istənilən döyüş şəraitində də istifadə olunur.

Qərb hərbi dairəsində (QHD) mühəndis-istehkam qoşunlarının robotlaşdırılmış texnikanın tətbiqi ilə müşayiət olunan iri miqyaslı üç günlük təlimləri iyulun 30-da başa çatıb. Təimlər Rusiya Federasiyasının altı subyektini, 12 poliqon və Oka çayının bir hissəsini əhatə edib. Təimlərə 8 min nəfərdən çox hərbi qulluqçu və 1500 ədəd hərbi texnika, o cümlədən robotlaşdırılmış texniki "Uran-6" minadan təmizləmə və "Uran-14" yanğınsöndürmə kompleksləri cəlb olunub.

QHD-də keçirilən təlim epizodlarının birində, Nijeqorodsk vilayətindəki Mulino poliqonunda mühəndis-istehkam bölmələri hava desant qoşunları ilə birlikdə tikililərin sıx olduğu şəhər şəraitində "Uran" seriyalı robotların dəstəyi ilə hücum əməliyyatlarını məşq ediblər. Təlim zamanı bölmələr Suriyada qazandıqları döyüş təcrübəsini tətbiq ediblər.

Mühəndis-istehkam qoşunlarının öz xüsusiyyətləri var – dağıtmaq və tikmək. Bununla yanaşı Rusiya ordusunda tərkibində onlarla səyyar hücum robotlarının olduğu ilk bölmələr də yaradılır və onların döyüş şəraitində tətbiqi təkcə poliqonlarla məhdudlaşmır.

Ötən həftə Rusiyanın "Soratnik" döyüş robotu tərəfindən suriyalı terrorçuların məhv edildiyi video yayılıb. 7 tonluq zirehli, tırtıllı maşın Suriyadakı Rusiya Xüsusi əməliyyat qüvvələrini dəstəkləyib – gündüz və gecə saatlarından ayrı-ayrı yaraqlıları və "cihadçı"ların nəqliyyat vasitələrini dəqiqliklə məhv edib.

Bundan bir qədər əvvəl Rusiyanın müdafiə naziri Sergey Şoyqu ölkədə süni intellektlə təchiz olunmuş, müstəqil şəkildə döyüşə bilən robotların kütləvi istehsalının başlandığını deyib: "Artıq təkcə təcrübə nümunələri deyil, həqiqətən fantastik filmlərdə göstərilə biləcək robotlar meydana gəlib".

Qoşunların bu cür maşınlarla təchiz olunması prioritet istiqamətlərdən biridir. Rusiya Müdafiə nazirliyində döyüş robotlarının tətbiqinə cavabdeh olan xüsusi idarə yaradılıb. Rusiyada süni intellektin inkişafı yeni mərhələyə qədəm qoyur və bu, zamanın tələbidir. Ən yeni silah və qoşun növərinin hamısında avtomatlaşdırılmış sistemlərin rolu sürətlə artır.

Gələcəyə sıçrayış

Rusiyanın hava-kosmik qüvvələri, hərbi dəniz qüvvələri və quru quşunları üçün döyüş robotları hazırlayan bir neçə müdafiə sənayesi müəssisəsi uzaq gələcəkdə baş verə biləcək silahlı münaqişələrdə qələbəni təmin edir.

Yuxarıda adı qeyd olunan "Soratnik" ilk dəfə "Armiya-2016" beynəlxalq harəbi-texniki forumunda nümayiş olunub. Bu maşın qoşunların, kəşfiyyat qruplarının dəstəklənməsi, ərazidə patrul fəaliyyəti və obyektlərin mühafizəsi, minalardan və maneələrdən təmizləmə, rabitənin daha uzaq məsafələrə ötürülməsi, sursatların və yanacağın çatdırılması üçün nəzərdə tutulub.

Bu robot güclü silahlarla təchiz olunub: 40 və 30 mm-lik qumbaraatanlar, 12,7 və 7,62 mm-lik pulemyotlar, dörd ədəd idarə olunan raket və "Şmel" reaktiv odsaçanı. "Soratnik" gücləndirilmiş istehkamlara hücum və müxtəlif xüsusi əməliyyatlar zamanı xüsusilə effektivdir. Zərurət olduqda döyüş meydanında olan iki ədəd "Soratnik" bir-biri ilə məlumat mübadiləsi də edə bilərlər. Bu avtomatlaşdırılmış döyüş sistemi bütün sutka boyu və istənilən iqlim şəraitində fəaliyyət göstərməyə qadirdir. 40 km/saat sürətlə hərəkət edən maşın əlavə yanacaq doldurulmadan, birdəfəyə 400 km məsafə qət edə bilər.

"Uran-9" tırtıllı həmlə maşını da döyüş şəraitində sınaqdan çıxarılıb. İlk dəfə geniş ictimaiyyətə 2018-ci ildə, Moskvada keçirilən Qələbə paradında təqdim olunub. O, kəşfiyyat aparılması, qoşunlarıa atəş dəstəyi və düşmənin döyüş texnikasının məhv edilməsi üçün nəzərdə tutulub. 12 ton kütləsi olan bu vahiməli, zirehli maşın "Ataka" idarəolunan silah kompleksi ilə təchiz olunub: tank əleyhinə raketlər, "Şmel" reaktiv odsaçanları, 30 mm-lik top, 7,62 mm-lik pulemyot. Bu döyüş maşını "stels" tipli müdafiə sistemi, lazer şüalanması barədə xəbərdarlıq sistemi və digər unikal xüsusiyyətlərə də malikdir. Onun Qərbdə analoqu yoxdur. İxtisaslaşmış "The National Interest" məcmuəsi Rusiya texnologiyalarının sözsüz üstünlüyünü qeyd edir.

Tam formatlı tanklara gəldikdə, "Uralvaqonzavod" müəssisəsi T-72B3 tankı əsasında iki ədəd robotlaşdırılmış dronun hazırlanması ilə məşğuldur. "Rostex" dövlət korporasiyası T-14 "Armata"nın süni intellektlə təchiz olunmuş, robotlaşdırılmış versiyasını yaradıb (atəş açılması barədə qərarı insan verir). Birinci halda söhbət hazırkı T-72 tanklarının modernləşdirilməsindən gedir ("Şturm" layihəsi). Robotlaşdırılmış tanklar maksimum səyyardır və mühafizə olunub (o cümlədən radio-elektron mübarizə vasitələri), komandanlıqla rabitə kanalları isə şifrələnib.

"Armata"nın əsasında yaradılmış pilotsuz, tırtıllı T-14 tankı iyulda keçirilmiş test sınaqlarından uğurla çıxıb. Ekspertlər tam robotlaşdırılmış əsas döyüş tanklarının yaradılmasını Rusiyanın müdafiə sənayesinin əsl sıçrayışı adlandırırlar. Bu maşın demək olar ki, bütün işləri özü görür, insana isə maşının seçdiyi hədəfin məhv edilməsini təsdiq etmək qalır. Yəqin ki, süni intellektli əsas döyüş tankının ixrac versiyası da hazırlanacaq.

Tank bölmələrinin Suriyada tətbiqi döyüş meydanında eyni zamanda bir neçə – yüngül, orta və ağır robotlaşdırılmış kompleksin eyni vaxtda varlığınının zəruri olduğunu sübuta yetirdi. Robotlaşdırılmış tanklar bir-birini atəşlə dəstəkləməli, davamlı şəkildə şəbəkədə bir-biri ilə əlaqədə olmalı, məlumat mübadiləsi aparmalıdırlar. Çoxfunksiyalı robotlaşdırılmış bölmələr Rusiya ordusunda 2025-ci ilə qədər yaradılacaq. Digər tərəfdən, tezliklə Rusiya tankların məhv edilməsi üçün raketlərlə silahlanmış pilotsuz uçuş aparatını da sınaqdan çıxaracaq.

Bu qəbildən olan silahlar sırasında "Poseydon" sualtı sistemi ayrıca yer tutur. Mübaliğəsiz demək olar ki, nüvə mühərrikli bu aparat istnilən hədəfin və ümumilikdə təcavüzkar dövlətin məhv edlməsinə zəmanət verir.

Hazırda qüvvədə olan dövlət silahlanma proqramına uyğun olaraq (2027-ci ilə qədər) Rusiyada üç sualtı qayıq inşa olunacaq ki, onların da hər birinin göyərtəsində 6 ədəd "Məhşər günü torpedosu" olacaq.

Avtomatlaşdırmanın əhəmiyyəti

Döyüş robotları insan həyatını qorumağa xidmət edir və onlar daha tez düzgün qərar qəbul etməyə, düşmən üzərində bütün döyüş şəraitlərində - quruda, havada və dənizdə "kəmiyyətlə deyil, bacarıqla" qələbəni təmin etməyə qadirdirlər.

Robotlaşdırılmış texnika komplekslərinin inkişafı və döyüşdə tətbiqi konsepsiyasına uyğun olaraq, 2025-ci ilə qədər olan dövrdə silahların və hərbi texnikanın ümumi strukturunda robotların payı 30%-ə çatacaq.

Bu sistemlərin böyük bir hissəsi tamamilə səyyar şəkildə süni intellekt tərəfindən idarə olunacaq. Rusiyalı prpoqramçılar, konstruktor və mühəndislər tezliklə tam avtomatlaşdırılmış döyüş robotları yaradacaqlar. Yəni döyüş meydanından məlumatın əldə olunması və mürəkkəb aparatın səyyar qərar qəbul etməsi sistemi tezliklə bir alqoritmdə qapanacaq.

Robotlaşdırmanın son mərhələsi qoşunların vahid idarəetmə sisteminin yaradılmasıdır. Rusiya yüksək texnologiyalara əsaslanan silahlar sahəsində liderdir. Lakin "tərəfdaşlar" bu sahdə Rusiyaya çatmaq və ötüb keçmək üçün milyardlarla dolları əsirgəmirlər.

Yaxın on il ərzində Pentaqon təkcə gələcək kiber-mühariblərə hazırlıq işlərinə 2,4 mlrd. dollar vəsait xərcləmək niyyətindədir. ABŞ setesentirk – bölmələrin vahid şəbəkədə birləşdiriməsi əsasında döyüş əməliyyatlarını hədəfə alıblar və cidd-cəhdlə silahlı qüvvələrini, onlar trəfindən müasir hərbi texnologiyaların tətbiqi vasitələrini modernləşdirirlər.

Pentaqon üçün perspektiv süni intellekt sistemlərinin işlənib hazırlanması ilə DARPA agentliyi məşul olur. Bu qurum hər il səyyar robotlar arasında "yarışlar" keçirir (2015-ci ildən sonra qapalı rejimdə). Bu cür maşınların döyüş meydanında təyinatı düşmənin yüksək texnologiyaların köməyi ilə məhv edilməsidir. Sülhsevər Rusiya rəsmən 2030-cu ilə qədər NATO üçün əsas hərbi təhlükə kimi qəbul olunub. Odur ki, Rusiya "tərəfdaşların" qarşısını yüksək texnologiyalara əsaslanan, səmərəli və başa düşülən vasitələrlə almağa məcburdur.

23

Azərbaycanın dünya şöhrətli kinematoqrafının qızıl kolleksiyası

0
(Yenilənib 00:41 02.08.2021)
  • Hüseyn Seyidzadənin “O olmasın, bu olsun” musiqili filmi Gülnaz rolunu canlandıran Tamara Gözəlovaya xalq sevgisini qazandırdı. Premyera 1958-ci ildə böyük uğur qazanaraq Moskvada baş tutub.
  • Ceyhun Mirzəyev Fəryad filmində
  • “Qaynana” filmindəki Cənnət xala obrazı isə Xalq artisti Nəsibə Zeynalovun vizit kartıdır.
Milli Kino Günündə Sputnik Azərbaycan oxuculara fərqli zamanlarda çəkilmiş ən məhşur Azərbaycan filmlərinin foto kolleksiyasını təqdim edir. Onların əksəriyyəti Azərbaycanın dünya şöhrətli kinematoqrafının qızıl kolleksiyasına daxil edilib. 

Hər il avqustun 2-si Milli Kino Günündə Azərbaycanda bütün kinematoqrafiya işçilərinin peşə bayramı qeyd olunur. Bu bayram Heydər Əliyevin 18 dekabr 2000-ci il tarixli sərəncamına əsasən təsis edilib.

Bu tarix təsadüfi deyil. 2 avqustda baş tutan ilk yerli filmin nümayişi fotoqraf Aleksandr Mişon tərəfindən təşkil edilib. O, doğma Bakının həyatından “Bibi-Heybətdə yanğın”, “Balaxanı-Sabunçu yatağındakı neft fontanı”, “Qafqaz rəqsi” və s. kimi filmlər çəkib.

1922-ci ildə Azərbaycan SSR rəhbərliyi tərəfindən respublikada bugünkü "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının sələfi olan ilk kino fabrikinin yaradılması haqqında qərar qəbul edilib.

Həm bədii, həm də sənədli filmlərin çəkildiyi bu günlərdə Azərbaycanda milli kino sənəti fəal inkişaf edir.

“Arşın mal alan” filmi müsəlman şərqində ilk operetta və ilk Azərbaycan kinokomediyasıdır. O, bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin eyni adlı operettası əsasında çəkilib və xaricdə məşhurlaşıb. Bu il operettanın 102-ci ildönümü qeyd olunub.

Hüseyn Seyidzadənin “O olmasın, bu olsun” musiqili filmi Gülnaz rolunu canlandıran Tamara Gözəlovaya xalq sevgisini qazandırdı. Premyera 1958-ci ildə böyük uğur qazanaraq Moskvada baş tutub.

Həsən Seyidbəylinin yaratdığı “Bizim Cəbiş müəllim” filmi Maqsud İbrahimovun Vətən müharibəsi barəsində olan “1001-ci müharibə gecəsi” hekayəsinin motivlərı əsasında çəkilib. Pedaqoq obrazını yaradan aktyor Süleyman Ələsgərov hələ də ən sevimli tamaşaçı personajıdır.

Türkiyəli aktrisa Meral Konrat və azərbaycanlıların sevimlisi Fəxrəddin Manafov rejissor Rasim Ocaqovun yaratdığı “Təhminə” filmində baş rollarda oynayıblar. Ürəkparçalayan sevgi hekayəsi bir çox insanın həqiqi həyatını əks etdirib.

“Fərhad” filmi rejissor və aktyor Ceyhun Mirzəyevin son əsəridir. Aktyor çəkiliş başa çatdıqdan dərhal sonra, filmini ekranda görmədən vəfat edib. Bu film Qarabağ mövzusunda ən yaxşı film hesab olunur.

“Qaynana” filmindəki Cənnət xala obrazı isə Xalq artisti Nəsibə Zeynalovun vizit kartıdır. Bu aktrisa bəlkə də Azərbaycanda hamı tərəfindən sevilən qaynanadır.

İtaliyalı rejissor Bernardo Bertoluççi Vaqif Mustafayevin “Yaramaz” filmini dünyanın 35 ən yaxşı filminə aid etmişdir. Bu film hətta Neapolda “Vittorio de Sika adına Qızıl medal” Qran-Pri mükafatına layiq görülüb.

Tofiq Tağızadənin yaratdığı “Uzaq sahillərdə” filmində çəkilən Nodar Şaşıqoğlu  “Mixaylo şəhərdədir ” ifadəsi ilə məşhurlaşıb. Bu filmdə aktyor Mixaylo ləqəbli qorxusuz partizanı yaradıb.

Əfsanəvi Rəşid Behbudov bir neçə Azərbaycan filmində rol alıb. Onların arasında ən yaddaqalan film “Bəxtiyar” idi. 93 yaşı tamam olan bu filmdə Behbudov rusiyalı həmkarı Tamara Çernova ilə birlikdə oynayıb.

Bakıda və Moskvada çəkilən “Məhəllə” filmi ölkə kinosunun ən yaxşı müasir film komediyalarından biridir. Filmdə əsas rolları “Bakılı oğlanlar” komandasının sabiq KVN-çilərı oynayıblar. 

0
  • © Photo : Azerbaydzhanfilm / Arshin Mal Alan / 1945

    “Arşın mal alan” filmi müsəlman şərqində ilk operetta və ilk Azərbaycan kinokomediyasıdır. O, bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin eyni adlı operettası əsasında çəkilib və xaricdə məşhurlaşıb.

  • © Azerbaydzhanfilm / Arshin Mal Alan / 1945

    Bu il operettanın 102-ci ildönümü qeyd olunub.

  • Hüseyn Seyidzadənin “O olmasın, bu olsun” musiqili filmi Gülnaz rolunu canlandıran Tamara Gözəlovaya xalq sevgisini qazandırdı. Premyera 1958-ci ildə böyük uğur qazanaraq Moskvada baş tutub.
    © Photo : PUBLIC DOMAIN

    Hüseyn Seyidzadənin “O olmasın, bu olsun” musiqili filmi Gülnaz rolunu canlandıran Tamara Gözəlovaya xalq sevgisini qazandırdı. Premyera 1958-ci ildə böyük uğur qazanaraq Moskvada baş tutub.

  • © Photo : Azerbaijanfilm / 1969

    Həsən Seyidbəylinin yaratdığı “Bizim Cəbiş müəllim” filmi Maqsud İbrahimovun Vətən müharibəsi barəsində olan “1001-ci müharibə gecəsi” hekayəsinin motivlərı əsasında çəkilib. Pedaqoq obrazını yaradan aktyor Süleyman Ələsgərov hələ də ən sevimli tamaşaçı personajıdır.

  • © Photo : Azerbaijanfilm / 1993

    Türkiyəli aktrisa Meral Konrat və azərbaycanlıların sevimlisi Fəxrəddin Manafov rejissor Rasim Ocaqovun yaratdığı “Təhminə” filmində baş rollarda oynayıblar.

  • © Photo : Azerbaijanfilm / 1993

    Ürəkparçalayan sevgi hekayəsi bir çox insanın həqiqi həyatını əks etdirib.

  • Ceyhun Mirzəyev Fəryad filmində
    © "Aşkarfilm" Şirkəti / "Fəryad" filmindən kadr

    “Fərhad” filmi rejissor və aktyor Ceyhun Mirzəyevin son əsəridir. Aktyor çəkiliş başa çatdıqdan dərhal sonra, filmini ekranda görmədən vəfat edib. Bu film Qarabağ mövzusunda ən yaxşı film hesab olunur.

  • “Qaynana” filmindəki Cənnət xala obrazı isə Xalq artisti Nəsibə Zeynalovun vizit kartıdır.
    © Photo : Azerbaijanfilm / 1978

    “Qaynana” filmindəki Cənnət xala obrazı isə Xalq artisti Nəsibə Zeynalovun vizit kartıdır.

  • © Photo : Azerbaijanfilm / 1978

    Bu aktrisa bəlkə də Azərbaycanda hamı tərəfindən sevilən qaynanadır.

  • © Photo : Azerbaijanfilm / 1988

    İtaliyalı rejissor Bernardo Bertoluççi Vaqif Mustafayevin “Yaramaz” filmini dünyanın 35 ən yaxşı filminə aid etmişdir. Bu film hətta Neapolda “Vittorio de Sika adına Qızıl medal” Qran-Pri mükafatına layiq görülüb.

  • © Photo : Azerbaijanfilm / 1958

    Tofiq Tağızadənin yaratdığı “Uzaq sahillərdə” filmində çəkilən Nodar Şaşıqoğlu  “Mixaylo şəhərdədir ” ifadəsi ilə məşhurlaşıb. Bu filmdə aktyor Mixaylo ləqəbli qorxusuz partizanı yaradıb.

  • © Photo : Baku Film Studio / 1955

    Əfsanəvi Rəşid Behbudov bir neçə Azərbaycan filmində rol alıb. Onların arasında ən yaddaqalan film “Bəxtiyar” idi. 93 yaşı tamam olan bu filmdə Behbudov rusiyalı həmkarı Tamara Çernova ilə birlikdə oynayıb.

  • © Photo : "Planet Parni iz Baku" Studiya / 2003

    Bakıda və Moskvada çəkilən “Məhəllə” filmi ölkə kinosunun ən yaxşı müasir film komediyalarından biridir. Filmdə əsas rolları “Bakılı oğlanlar” komandasının sabiq KVN-çilərı oynayıblar.