Prezident İlham Əliyevlə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında Şuşada görüşü, 15 iyun 2021-ci il

Hərbi bazalar, yaxud Müttəfiqlik haqqında Bəyannamə qonşuları niyə narahat edib

920
(Yenilənib 16:57 21.06.2021)
Peskov hesab edir ki, istənilən addımlar Qafqazda vəziyyətin sonrakı sabitləşməsinə, infrastrukturun, logistikanın inkişafına, ümumiyyətlə vəziyyətin düzəlməsinə xidmət etməli, gərginliyin artmasına səbəb olan hansısa elementləri ehtiva etməməlidir.

İyunun 14-ü Yasamal Rayon Məhkəməsində Qarabağda döyüşən livanlı muzdlu terrorçu Eulcekcian Viken Abrahamın cinayət işi üzrə məhkəmə iclası yekunlaşıb.

Hakim Elbəy Allahverdiyevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə təqsirləndirilən şəxsə hökm oxunub. Məhkəmənin qərarına əsasən Eulcekcian Viken Abraham 20 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Hökmə əsasən, o cəzanın ilk 5 ilini həbsxanada, digər hissəsini ilə ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkəcək.

Xatırladaq ki, prokuror çıxışında məhkəmədən Eulcekcian Viken Abrahamın 20 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilməsini istəmişdi.

İttiham aktı

Mayın 25-də Bakı Hərbi Məhkəməsində Qarabağda döyüşən livanlı muzdlu terrorçu Eulcekcian Viken Abrahama hakim Elbəy Allahverdiyevin sədrlik etdiyi prosesdə ittiham aktı elan olunub.

Daha sonra təqsirləndirilən şəxs sərbəst ifadə verib.

Cinayət işində Eulcekcian Viken Abrahamın muzdlu kimi Ermənistan tərəfindən döyüşlərdə iştirakını sübut edən foto və videogörüntülər də var.

Ərdoğanın tarixi Şuşa səfəri və Müttəfiqlik haqqında Bəyannamə

Azərbaycan Respublikasına rəsmi səfərə gələn Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iyunun 15-də Şuşada rəsmi qarşılanma mərasimi olub.

Hər iki ölkənin dövlət bayraqlarının dalğalandığı meydanda Türkiyə prezidentinin şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülüb.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı və birinci xanım Əminə Ərdoğanı qarşılayıblar.

Fəxri qarovul dəstəsinin rəisi Türkiyə Prezidentinə raport verib. Türkiyə Prezidenti Azərbaycan əsgərlərini salamlayıb. Prezident İlham Əliyev və Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan fəxri qarovul dəstəsinin qarşısından keçiblər.

Türkiyə Respublikasının və Azərbaycan Respublikasının dövlət himnləri səslənib.

Fəxri qarovul dəstəsi hərbi marşın sədaları altında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın qarşısından keçib.

Şuşa Bəyannaməsi imzalanıb

İyunun 15-də Şuşada Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təkbətək görüşündən sonra "Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi" imzalanıb.

Azərbaycan üçün çox önəmli bir tarixdə - Milli Qurtuluş Günündə, Qars müqaviləsindən yüz il sonra iki dost və qardaş ölkə arasında imzalanan müttəfiqlik münasibətlərinə dair Şuşa Bəyannaməsini prezidentlər İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğan imzalayıblar.

Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğan Şuşada təkbətək və geniş tərkibdə görüşlərdən sonra bəyanatla çıxış ediblər.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Milli Məclisdə çıxış etdi

"Bu Zəfərlə Qafqazda qanayan bir yara qapanmış, bölgədə davamlı sülh və sabitlik üçün böyük fürsət yaranmışdır. Qafqazdakı sülh və sabitlikdən təkcə Azərbaycan deyil, Ermənistan da daxil olmaqla, bütün bölgə ölkələri, hətta bütün dünya qazanacaq. Biz də azərbaycanlı qardaşlarımızla bölgənin tamamilə inkişafı, rifahın yüksəlməsi, sabitliyin möhkəmlənməsi üçün üzərimizə düşəni yerinə yetirməyə bütün səmimiyyətimizlə hazırıq.

Geridə qoyduğumuz otuz ildə - Qarabağda yaşanan böhranlı dövrdə kimlərin əlinə nə keçdiyi, kimlərin bu işdən qazanclı çıxdığı, kimlərin də itirdiyi çox yaxşı bilinir. Canı yananlar, qanı tökülənlər, acı çəkənlər, maddi və mənəvi olaraq itirənlər ancaq Qarabağda yaşayan insanlardır. Asan deyil, otuz il. Mənim azərbaycanlı qardaşlarım öz məskənlərindən təəssüf ki, otuz ildir köçkün düşüblər. O torpaqlar işğal altında idi. İşğal altındakı həmin torpaqlar otuz il sonra, çox şükür, yenidən sahiblərinə qovuşdu", - Prezident Ərdoğan çıxışında qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, Qarabağda otuz ildir davam edən münaqişənin həll olunmamasına müşahidəçi qalanlar, daha doğrusu, münaqişənin davam etməsi üçün səy göstərənlər daim qazananın tərəfində olublar: "Davamlı sülhə gedən yolun bölgədəki bütün xalqların və dövlətlərin qarşılıqlı etimada əsaslanaraq inkişaf etdirəcəkləri əməkdaşlıqdan keçdiyinə inanırıq. Böyük bir liderlik göstərərək bu Zəfəri və sülhü Azərbaycana qazandıran Azərbaycan Ordusunun Ali Baş Komandanı və Azərbaycan Prezidenti hörmətli qardaşım İlham Əliyevi bir daha təbrik edirəm. Liderlərinin arxası ilə Qarabağda Zəfər qazanmaq üçün tək yumruq, tək ürək olan, milli birlik və bərabərlik hisslərini ən yüksək səviyyədə nümayiş etdirən Azərbaycan xalqını təbrik edirəm. Gözlərini qırpmadan Vətən üçün, Qarabağ üçün, Qarabağın azadlığı üçün qəhrəmancasına mübarizə aparan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrini təbrik edirəm. Şəhidlərimizin hər birinə Allahdan rəhmət diləyir, yaxınlarına başsağlığı verirəm".

İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra regionda yaranmış vəziyyət barədə danışan Türkiyə Prezidenti deyib: "Qafqazda sülh və sabitlikdən təkcə Azərbaycan deyil, Ermənistan da daxil olmaqla, bütün bölgə ölkələri, hətta bütün dünya qazanacaq. Biz də azərbaycanlı qardaşlarımızla bölgənin tamamilə inkişaf etdirilməsi, rifahın yüksəlməsi, əmin-amanlığın kök salması üçün üzərimizə düşəni yerinə yetirməyə bütün səmimiyyətimizlə hazırıq".

Türkiyə Prezidenti qeyd edib ki, Zəngəzur dəhlizinin bölgəyə gətirəcəyi faydaların və zənginliyin sözlə ifadəsi mümkün deyil: "Bütün bunlar Azərbaycanla birlikdə Ermənistan üçün də yeni bir dönəmin başlanğıcıdır. Məsələn, Zəngəzur dəhlizi ilə çəkiləcək dəmiryolu ilə ermənilər də hərəkət edə, Moskvaya, bütün dünyaya gedə biləcək, bununla özlərini saldıqları blokadadan qurtulacaqlar. Ermənistan Azərbaycanla problemlərini həll etdikcə biz də lazımi addımlar atacağıq. Türkiyə ilə sərhədlərin açılmasının Ermənistan üçün faydalarını saymaqla bitməz".

Dünyanın gözlədiyi Putin – Bayden görüşü

Rusiya və ABŞ prezidentləri Vladimir Putin və Co Baydenin ilk görüşünə diqqət böyük idi. Xüsusi ilə nəzərə almaq lazımdır ki, ABŞ Prezidenti rusiyalı həmkarını "qatil" adlandırdıqdan sonra onunla görüşməyə razılıq vermişdi. Danışıqların asan keçməyəcəyi əvvəldən bəlli idi. ABŞ və Rusiya Administrasiyası görüşdən qabaq bunun siqnallarını verirdilər. Belə ki, hələ görüşdən qabaq Rusiya-ABŞ sammiti çərçivəsində hər hansı birgə sənədin imzalanmayacağı, hətta prezidentlər Vladimir Putin və Co Baydenin görüşün yekunlarına dair birgə deyil, ayrı-ayrılıqda mətbuat konfransı keçirəcəyinə dair məlumatların yayılması görüşün gərgin keçəcəyinin xəbərçisi idi.

Rusiya və ABŞ liderlərinin görüşü gözlənilənlərin əksinə 5 saat deyil, 3,5 saat çəkdi. Bu vaxta görüş zamanı edilən fasilənin müddəti də daxil idi. Görüşün yekunlarına dair keçirilən mətbuat konfransında Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, amerikalı həmkarı Co Baydenlə qurumlararası səviyyədə strateji sabitliyə dair məsləhətləşmələrə dair razılığa gəliblər. O vurğulayıb ki, hər iki ölkə dünyada strateji sabitliyə dair xüsusi məsuliyyətin olduğunu anlayır. Tərəflər, həmçinin Rusiya və ABŞ səfirlərinin müvafiq olaraq Vaşinqton və ya Moskvaya geri qayıtmaları barədə razılığa gəliblər.

"La Qranj" iqamətgahında keçirilən görüşdən sonra Rusiya və ABŞ prezidentləri Vladimir Putin və Cozef Bayden birgə bəyanat veriblər.

"Bu gün biz nüvə müharibəsində qalibin olmadığı və onun ümumiyyətlə heç bir zaman başladılmaması prinsipinə sadiqliyimizi nümayiş etdirdik.

Bu məqsədlərə çatmaq üçün Rusiya və ABŞ yaxınlarda strateji sabitlik üzrə predmetli və enerjili ikitərəfli kompleks dialoq başladacaqlar. Bu cür dialoq vasitəsilə biz gələcək silahlanmaya nəzarət və risklərin azaldılması tədbirlərinin əsasını qoymağa can atırıq", - deyə birgə bəyanatda bildirilib.

Türkiyə millisinin Bakıdakı ilk oyunu və gözlənilməz məğlubiyyət

Bakıda futbol üzrə Avropa çempionatının qrup mərhələsinin ikinci turu çərçivəsində Türkiyə-Uels oyunu keçirilib. Bakı Olimpiya Stadionunda keçirilən qarşılaşmada Uels millisi 2:0 hesabı ilə qalib gəlib.

Hesabı 42-ci dəqiqədə Aaron Remzi açıb. Matçın son dəqiqəsində isə Konnor Robert komandasının üstünlüyünü iki topa çatdırıb.

Azərbaycan üç erməni şirkət sahibini axtarışa verdi

Bir sıra kütləvi informasiya vasitələri və sosial media səhifələrində Ermənistan Respublikasına və oradan Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsinə qaçaq yolla xüsusilə külli miqdar dəyərində silah sursatların, hərbi texnikanın qanunsuz olaraq daşınması barədə dərc edilmiş məlumatlar üzrə Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğunda araşdırma aparılıb.

Müəyyən edilib ki, biznes fəaliyyəti ilə məşğul olan, "Taşir" şirkətlər qrupunun rəhbəri Karapetyan Samvel Sarkisoviç, Ermənistanda "boz biznesmen" kimi tanınan və "Royalsys Engineering" şirkətinin sahibi David Qalustyan, "KOMEX" şirkətinin baş direktoru Abramyan Ara Arşaviroviç və qeyriləri Ermənistan Respublikasının Silahlı qüvvələrini qanunsuz olaraq silahla, döyüş sursatı ilə, partlayıcı maddələrlə, hərbi texnika ilə, yaxud əsgəri ləvazimatla təchiz edilməsi üçün 2001-2021-ci illər ərzində müxtəlif vaxtlarda hava yolu ilə "Beynəlxalq yük daşımaları haqqında" Gömrük Konvensiyasının, "Avropada Adi Silahların Məhdudlaşdırılması" haqqında Müqavilənin tələblərinə zidd olmaqla müxtəlif reyslərlə uçan sərnişin təyyarələri, habelə Ermənistan Hərbi Hava Qüvvələrinin İL-76 TD tipli yük təyyarəsi ilə, eləcə də Ara Abramyan tərəfindən alınmış "İLYUSHİN-76TD" tipli, yük daşıma təyinatlı təyyarə ilə - ayırdıqları maliyyə vəsaiti hesabına hərbi təyinatlı iri çaplı odlu silah, döyüş sursatı, hərbi təyinatlı partlayıcı maddələr və qurğuları, o cümlədən raketləri qanunsuz əldə edib Ermənistan Respublikasına və Ermənistanın işğalına məruz qalmış Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlarına qaçaq yollarla daşınmasını təşkil edib.

Faktla bağlı 28 aprel 2021-ci il tarixdə Baş Prokurorluqda Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlanılmaqla istintaqın aparılması Baş Prokurorluğun İstintaq idarəsinə həvalə edilib.

Qeyd edilən əməllərə görə Karapetyan Samvel Sarkisoviç, David Qalustyan və Ara Abramyan CM-nin 100.1 (təcavüzkar müharibəni planlaşdırma, hazırlama və ya başlama), 218.1 (ağır və ya xüsusilə ağır cinayətlər törətmək məqsədilə cinayətkar birlik yaratma), 228.3 (qanunsuz olaraq odlu silah, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, satma, saxlama, daşıma və ya gəzdirmə mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 279.1 (Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələr və ya qruplar yaratma, eləcə də onların yaradılmasında və fəaliyyətində iştirak etmə, onları silahla, döyüş sursatı ilə, partlayıcı maddələrlə, hərbi texnika ilə, yaxud əsgəri ləvazimatla təchiz etmə), 206.4-cü ( qaçaqmalçılıq mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə) maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilərək barələrində həbs qətimkan tədbiri seçilməklə beynəlxalq axtarış elan edilib.

Hal-hazırda qeyd edilən cinayət işi ilə əlaqədar Baş Prokurorluq tərəfindən xarici ölkələrin aidiyyəti dövlət qurumlarına hüquqi yardımın göstərilməsi haqqında vəsatətlər göndərilib.

Baş Prokurorluq bəyan edir ki, qeyd edilən və bu kimi digər cinayət faktlarına görə təqsirkar şəxslərin beynəlxalq hüquq normalarına əsasən məsuliyyətə cəlb edilməsindən ötrü mümkün olan bütün tədbirlərin görülməsi davam etdirilir.

Azərbaycan və Rusiya arasında Xəzər dənizi məsələləri ilə bağlı məsləhətləşmələr keçirilib

İyunun 18-i Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində Azərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyası arasında Xəzər dənizi məsələləri üzrə ikitərəfli məsləhətləşmələr keçirilib.

Məsləhətləşmələrdə Azərbaycan tərəfini xarici işlər nazirinin müavini, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərhəd və Xəzər dənizi məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Xələf Xələfov, Rusiya tərəfini isə Xarici İşlər Nazirliyinin xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri, Rusiya Federasiyası Prezidentinin MDB üzv dövlətləri ilə Rusiya Federasiyasının dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası üzrə xüsusi nümayəndəsi Mixail Petrakov təmsil edib.

Görüşdə Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın implementasiyası ilə bağlı məsələlər, dövlət başçıları səviyyəsində növbəti Xəzər Zirvə Toplantısına hazırlıqla əlaqədar tədbirlər müzakirə edilib, eləcə də Xəzəryanı dövlətlər arasında hazırda razılaşdırma mərhələsində olan sahəvi əməkdaşlıq məsələləri ilə bağlı saziş layihələri danışıqların mövzusu olub.

Görüşdə, həmçinin Xəzər dənizi məsələləri üzrə Yüksək Səviyyəli İşçi Qrupun növbəti iclasının keçirilməsi və gündəliyinə dair məsələlər ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb.

Türkiyənin Azərbaycanda hərbi bazaları

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanla imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi çərçivəsində Azərbaycan ərazisində Türkiyə SQ hərbi bazasının yaradılmasından söhbət gedə biləcəyini deyib.

"Bu, (bazanın yaradılması - red.) bəyannamənin çərçivəsindən kənara çıxmır. Bu məsələnin inkişafı mümkündür. Bu mövzu Azərbaycan və Rusiya prezidentləri İlham Əliyev və Vladimir Putinin məsləhətləşmələrində müzakirə edilə bilər. Və bizim danışıqlarımızda da o, özünəməxsus şəkildə reallaşdırıla bilər", - Azərbaycanda Türkiyə bazasının yaradılması barədə sualı cavablandırarkən Türkiyə lideri söyləyib.

Rusiya Prezidentinin sözçüsü Dmitri Peskov isə bildirib ki, NATO ölkələrinin hərbi infrastrukturlarının Rusiya sərhədləri yanında qurulması Moskvanın xüsusi diqqəti üçün səbəb olacaq.

"İstənilən halda Alyansa üzv olan ölkələrin hərbi infrastruktur obyektlərinin bizim sərhədlərimizin yaxınlığında yerləşdirilməsi bizim xüsusi diqqətimizə, eləcə də bizim təhlükəsizliyimizi və maraqlarımızı təmin edən sonrakı addımlarımıza əsas verir", - Peskov jurnalistlərə deyib.

Onun sözlərinə görə, bu məsələni Rusiya diqqətdə saxlayır.

"Biz Qafqazda vəziyyətin stabilləşdirilməsi məsələsində Türkiyə Respublikası ilə qarşılıqlı fəaliyyətdəyik. Biz Ankara, Bakı, Yerevanla sıx təmasdayıq və hesab edirik ki, istənilən addımlar Qafqazda vəziyyətin sonrakı sabitləşməsinə, infrastrukturun, logistikanın inkişafına, ümumiyyətlə vəziyyətin düzəlməsinə xidmət etməli, gərginliyin artmasına səbəb olan hansısa elementləri ehtiva etməməlidir", - Putinin sözçüsü əlavə edib.

920
İl-76

Rusiya yeni "Məhşər günü" təyyarələrini inşa edir: üçüncü nəslin xüsusiyyətləri

21
(Yenilənib 18:36 28.07.2021)
Bu təyyarənin vurulması çox təhlükəlidir: bu cür hipotetik vəziyyətdə, təyyarənin yerə düşdüyü 2-3 dəqiqə ərzində onlarla düşmən ölkəni Yer üzündən silə biləcək.

 

BAKI, 28 iyul — Sputnik. Tezliklə İl-96-400M təyyarəsi əsasında hazırlanmış yeni komanda idarəetmə məntəqəsi Rusiyanın Müdafiə Nazirliyinin istifadəsinə veriləcək. "Zveno-S" layihəsi çərçivəsində iki ədəd yeni təyyarə Voronej aviasiya zavodunda yığılır.

Hava komanda məntəqəsi (HKM) qlobal hərbi münaqişə baş verdiyi təqdirdə (nüvə müharibəsi), hətta düşmən bütün yerüstü idarəetmə məntəqələrini məhv etsə belə, Ali Baş Komandana və Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargahının rəhbərliyinə bütün qoşun növləri və strateji nüvə qüvvələrini etibarlı şəkildə idarə etməyə imkan verir. Bu cür yüksək texnoloji səviyyədə olan aviasiya kompleksini dünyada yalnız iki dövlət yaratmaq iqtidarındadır – Rusiya və ABŞ.

Rusiyanın yeni HKM-i Amerika analoqundan onunla fərqlənir ki, o, bir neçə "Məhşər günü"nə hesablanıb və istənilən təcavüzkardan əvəz çıxılmasını təmin edir.

Bəs HKM vurulsa, necə olacaq?

Rusiyanın ən yeni HKM-ni aşkar və məhv etmək çətindir. Təyyarənin yüksək səviyyədə səyyar fəaliyyət göstərmək qabiliyyəti, müasir radioelektron mübarizə vasitələri, düşmən radarları və peykləri üçün demək olar ki, gözəgörünməz olması, radioaktiv şüalanmadan mühafizə sistemi, sürət, uzun məsafələrə və ən yüksək hündürlüklərdə uçmaq qabiliyyəti HKM-ə yerüstü, yeraltı və ya sualtı komanda məntəqələri ilə müqayisədə böyük üstünlüklər verir.

Təyyarə əlavə yanacaq doldurulmaqla sutkalarla havada qala bilər. Düşünürəm ki, HKM-i vurmaq çox təhlükəlidir: bu cür hipotetik vəziyyətdə, təyyarənin yerə düşdüyü 2-3 dəqiqə ərzində Baş qərargahın operativ qrupu onlarla düşmən ölkəni Yer üzündən silə biləcək.

Müasir müharibə - nə Hollivud döyüş filmi, nə də eyni dağıdıcı gücə malik zərbələrin mübadiləsidir. Münaqişə tərəfləri bütün döyüş vəziyyətlərində ssenariləri çevik şəkildə dəyişə bilərlər.

Burada Rusiya SQ-nin ümumi vəziyyəti, planlaşdırma və rabitə sistemləri, nüvə silahının döyüş tətbiqi alqoritmləri, dövlət başçısı və Ali Baş Komandanın siyasi iradəsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Üçüncü nəsil HKM-in işlənib hazırlanması xarici hərbi təhlükənin ciddiliyindən xəbər verir.

Rusiyanın "Məhşər günü" təyyarələrinin olması faktının özü belə Pentaqon və NATO-dakı qızmış başların üstünə soyuq su səpir və qlobal hərbi münaqişəni qeyri-müəyyən vaxta qədər uzadır.

Üçüncü Dünya müharibəsi üçün komanda məntəqəsi

Rusiya qoşunları getdikcə daha çox mükəmməl, avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri, silahlar və süni intellekt elementləri ilə təchiz olunurlar. Strateji nüvə qüvvələri fəal şəkildə yenilənir. Kosmik kəşfiyyat və rabitə vasitələri inkişaf etdirilir.

"Məhşər günü" təyyarəsinin radiorabitə kompleksi 6000 km radiusda əmrləri qoşunlara, o cümlədən strateji aviasiyanın, göyərtəsində strateji nüvə silahları daşıyan sualtı qayıqların ekipajlarına, səyyar və şaxtalı raket-atəş qurğularının heyətlərinə çatdırmağa imkan verir.

Üçüncü nəsil HKM unikal xüsusiyyətləri, funksiyalarının artırılması, uzun müddət fəaliyyətdə qalmaq, enerjidən qənaətlə istifadə etmək qabiliyyəti ilə fərqlənir. Təyyarədə ali komanda heyətinin, Baş qərargahın əməliyyat qrupu zabitləri və texniki mütəxəssislərin saatlarla işləməsi üçün rahat şərait yaradılıb. Qlobal münaqişə baş verdiyi təqdirdə Rusiyanın əsas komanda məntəqəsi əlavə yanacaq doldurulmaqla bir neçə sutka ərzində fasiləsiz uçuş gözləyir.

Bütün bunların əsası isə etibarlı daşıyıcıdır. İl-96-400 təyyarəsi əslində nəhəng gücü və təhlükəsizliyi ilə məşhur olan İl-96-300 təyyarəsinin yükgötürən variantıdır. Müasir materiallar təyyarənin kütləsini azaltmağa imkan verib ki, bu da onun möhkəmliyi və qənaətcilliyini təmin edib.

İl-96-300 təyyarəsinin xüsusi modifikasiyaları Rusiya Federasiyanın prezidenti üçün 1 №-li göyərtə qismində istifadə olunur və silahlı qüvvələrin Ali Baş Komandanı funksiyalarını yerinə yetirilməsi üçün uyğunlaşdırılıb.

PS-90A1 mühərriki ilə təchiz olunmuş və daha çox yük qaldırmaq qabiliyyətinə malik olan İl-96-400 təyyarəsi hazırda mövcud olan və perspektiv avtomatlaşdırılmış bütün döyüş idarəetmə sistemləri ilə işləməyə qadir olan kompleks üçün etibarlı bir bazadır.

Təyyarənin İl-96-400M mülki variantı 370 nəfər sərnişin daşımağa qadirdir. Rusiya aviasiya sənayesinin buraxdığı təyyarələr arasında ən uzun məsafəyə uça bilən İl-96-dır. Lakin buna baxmayaraq Rusiyanın ucqar guşələrində ehtiyat aerodromları və müvafiq infrastruktur obyektlərinin olması zəruridir.

SQ Baş qərargahının mütəxəssisləri geniş miqyaslı hərbi münaqişənin strateji (kompüter) ssenarilərini modelləşdirdiyi vaxtda bir neçə "Məhşər günü" təyyarəsi baza aerodromunda sakitcə dayanıb öz vaxtını gözləyir.

Hazırda mövcud olan HKM İL-86 təyyarəsi əsasında yaradılıb və İL-80 adlanır. Bu cür ikinci nəsil təyyarələrindən cəmi dörd ədəd inşa olunub. Üçüncü nəsil HKM-in yaradılması barədə qərar ikinci nəsil təyyarənin 2019-cu ildə modernləşdirilməsi ilə eyni vaxta təsadüf edib.

Amerikalı analoqlar

ABŞ hərbi hava qüvvələrinin sərəncamında dövlətin ali rəhbərliyi üçün dörd ədəd müasir komanda məntəqəsi var. Həmin komanda məntəqələri “Boeing” 747-200 geniş göyərtəli sərnişin təyyarəsini əsasında yaradılıblar. Bu təyyarələrdən nüvə müharibəsi zamanı, yerüstü komanda məntəqələri məhv edildiyi təqdirdə, təyinatı üzrə istifadə olunacaq.

“Boeing” 747-200 təyyarəsinin mülki versiyasının maksimum 374,8 ton çəki ilə havaya qalxa bilə, 895 km/saat sürətlə, maksimum 13750 m hündürlükdə uça bilər. Təyyarə ən uzağı 10670 km məsafəyə uça bilər, göyərtəsində isə 490 sərnişin üçün yer var. “Boeing” 747-200F təyyarəsinin yük bölməsində 113 ton yük daşımaq mümkündür.

Amerika komplekslərinin imkanlarını bir neçə nümunə üzərində qiymətləndirmək mümkündür.

ABŞ-ın “Boeing” C-32 təyyarəsi bazasında yaradılmış müasir strateji idarəetmə məntəqəsi yerüstü infrastruktur olmadığı və ya düşmən tərəfindən yerüstü idarəetmə məntəqələri, rabitə qovşaqları və xətləri məhv edildiyi təqdirdə qoşunların operativ toplanması zamanı müxtəlif tapşırıqların həlli üçün nəzərdə tutulub. Bundan əlavə, həmin təyyarələr Federal fövqəladə hallarda fəaliyyət agentliyinin (FEMA) mobil idarəetmə məntəqələri qismində də istifadə oluna bilər.

C-32A təyyarəsinin göyərtəsində yeni avadanlıq, naviqasiya və rabitə sistemləri quraşdırılıb. Təyyarənin sərnişin kabinəsi bir neçə hissəyə bölünüb: hərbi rəhbərliyin iş kabineti, iclas üçün otaqlar, əməliyyat qrupunun otaqları, rabitə qovşağı və istirahət otaqları (ehtimal ki, HKM-in də daxili bölmələri eynilə bu cürdür).

İlk bu cür təyyarə “Boeing”in Sietldəki zavodunda 19 iyun 1998-cil tarixdə istifadəyə verilib. Ümumilikdə dərd ədəd bu cür təyyarə inşa olunub ki, onların da hər biri hava komanda məntəqəsi və "Minitmen" qitələrarası ballistik raketlərin idarə olunması məntəqəsi funksiyasını yerinə yetirə bilər.

E-6B “Mercury” təyyarəsi “Boeing” 707-320 təyyarəsinin əsasında yaradılıb və “General Electric” şirkətinin F108-CF-100 markalı turboreaktiv mühərrikləri ilə təchiz olunub. Təyyarə maksimum 155 ton kütlə ilə havaya qalxa bilər, 972 km/saat sürətlə 12000 m hündürlükdə uça bilər. Faktiki olaraq təyyarə ən çox 12810 m hündürlüyə qalxa bilər. Təyyarə əlavə yanacaq doldurulmadan döyüş növbəsində 12400 km uçmağa qadirdir. Əlavə yanacaq doldurmaqla təyyarə maksimum 72 saat havada qala bilər. Təyyarənin ekipajı 14 nəfərdən ibarətdir, operativ strateji komanda heyəti mütəxəssislərinin maksimum sayı isə 8 nəfərdir.

ABŞ-da ilk hava komanda məntəqələri 1965-ci ildə yaradılıb. Onlar xüsusi vasitələrlə təchiz olunmuşdu və onlara KС-135А yanacaqdoldurma təyyarəsi əlavə yanacaqla təmin edirdi. Bu təyyarələr ABŞ SQ Ali Baş Komandanının təyyarələri idi və Merilend ştatındakı Endrüs bazasından havaya qalxırdılar. Bir müddət sonra bu təyyarələr “Boeing” E-4A təyyarələri ilə əvəz olundu. ABŞ HKM-lərinin Avropa və Sakit okeanda baş verə biləcək döyüş əməliyyatları üçün ayrı-ayrı variantları da var idi.

Rusiya və ABŞ arasında yüksək texnologiyalar sahəsində strateji yarış davam etməkdədir.

Eləcə də oxuyun:

21
Teqlər:
Rusiya, təyyarə
NATO hərbçiləri, arxiv şəkli

Amerikalı hərbçilər Rusiyaya daha yaxın yerlərə köçməyə hazırlaşırlar

28
(Yenilənib 15:11 28.07.2021)
,
İraqda 2,5 min nəfər amerikalı əsgər qalıb. Ölkədə olan yeganə hərbi baza Bağdaddan 160 km Şimalda yerləşən Ayan əl-Əsəd bazasıdır

BAKI, 28 iyul — Sputnik. Birləşmiş Ştatlar Yaxın Şərqdən getdikcə daha çox uzaqlaşırlar. Ölkənin Əfqanıstandakı hərbi kontingenti çıxarılıb, İraqdakı hərbi missiya başa çatır. Rəsmi şəxslər terrorçuluq üzərində qələbə çalındığını bildirirlər. Lakin bu sözlər ancaq siyasi pərdə də ola bilər. Bəs amerikalı hərbçilər indi hara yollanacaqlar və iraqlılar bundan sonra dinc həyat sürə biləcəklərmi? Bu barədə RİA Novosti-nin materialında.

İkinci gediş

"ABŞ üçün İraq Yaxın Şərqdə vacib ölkədir və mənim bütün karyeram ərzində biz onun işlərinə dərindən cəlb olunmuşuq", — deyə Co Bayden Ağ Evdə İraqın baş naziri Mustafa əl-Kazemi ilə görüşünün əvvəlində bildirib. Qeyd edək ki, 2003-cü ildə amerikalılar İraqa soxularkən ABŞ-ın hazırkı prezidenti senator olub.

Ağ Ev ilk dəfə İraqda döyüş əməliyyatlarının başa çatdığını 2010-cu ildə bəyan edib. O zaman Bayden vise-prezident idi. Lakin bundan dörd il sonra İslam dövlətinə* qarşı "Sarsılmaz qətiyyət" əməliyyatı başlanıb. İndi isə Co Bayden bu ölkədə missiyanın başa çatdığını rəsmən bəyan edib.

"Bizim İraqda bundan sonra rolumuz əlçatan olmaqdan, tədrisi davam etdirməkdən, İraq təhlükəsizlik qüvvələrinə köməkdən ibarət olacaq", — deyə prezident izahat verib.

Lakin prezident bundan başqa heç bir izahat verməyib. Bayden hətta jurnalistlərin dekabra qədər İraqda məhz hansı qoşunların qalacağı barədə sualına da cavab verməyib.

"Bu, həmin vaxta qədər mövcud olacaq konkret situasiyadan asılı olacaq", — deyə Ağ Evin spikeri Cen Psaki dəqiqləşdirib.

Pentaqondan bildiriblər ki, Birləşmiş Ştatlar "yaxın Şərqin problemlərinə göz yummaq yox, onların həllinə bir qədər fərqli yanaşmalıdırlar". Ölkədə az sayda hərbçi saxlanacaq. Bundan sonra bütün diqqət "Çin və Rusiyadan gələn təhlükəyə" yönəldiləcək.

Son məlumatlara görə, İraqda 2,5 min nəfər amerikalı əsgər qalıb. Ötən ilin sonunda prezident Donald Tramp artıq hərbi kontingenti azaltmışdı. Ölkədə olan yeganə hərbi baza Bağdaddan 160 km Şimalda yerləşən Ayan əl-Əsəd bazasıdır.

Qalıq risklər

2017-ci ildə İD* üzərində qələbənin elan olunmasına rəğmən terror aktları davam edir. Ötən həftə islamçılar Bağdadın bazarlarından birinin yaxınlığında baş vermiş partlayışa görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüblər. hadisə nəticəsində ən azı 30 nəfər həlak olub.

İran tərəfindən dəstəklənən yaraqlı dəstələri amerikalılara hücum edirlər. Mart ayında Ayn əl-Əsəd raketlərdən atəşə tutulub, nəticədə bir nəfər həyatını itirib. May ayında isə bazaya göyərtəsində partlayıcı maddə olan pilotsuz uçuş aparatı (PUA) hücum edib, iyulda – yenidən raketlər və üç nəfər yaralı.

Mustafa əl-Kazemi Vaşinqton üçün dost baş-nazir hesab olunur. O, İranla əlaqədə olan qruplaşmaların qarşısını almağa çalışıb. Lakin eyni zamanda o, ABŞ aviasiyasının Suriya sərhədi boyunca iranmeylli birləşmələrə endirdiyi zərbənin İraqın suverenliyini pozduğunu bildirərək pisləyib.

ABŞ-da isə öz növbəsində ölkənin bərpa edilməsində baş nazirin uğurlarını qeyd edirdilər. İyunda İordaniya kralı II Abdulla və Misir prezidenti Abdel Fəttah əl-Sisi Bağdada səfər ediblər. Bu, 1990-cı illərdən bəri İraqı ziyarət edən ilk Misir lideridir.

Birləşmiş Ştatlar həmçinin COVAX beynəlxalq proqramı çərçivəsində İraqa 500 min doza Pfizer peyvəndi çatdırmağı da öhdəsinə götürüblər. Baydenin sözlərinə görə, preparat yaxın iki həftə ərzində bu ölkəyə çatdırılacaq. Bölgədə xəstəlik sayı artıb, bundan əlavə xəstəxanalarda yanğın halları da artıb.

Hər şeydən əlavə, Vaşinqton bir neçə dəfə təxirə salındıqdan sonra oktyabrda keçiriləcək parlament seçkilərində BMT-nin müşahidə missiyasına da 5,2 milyon dollar vəsait ayıracaq. Ekspertlərin qənaətinə görə, əl-Kazeminin seçkilərdə qələbə şansları heç də pis deyil.

"Siyasi pərdə"

Lakin, RİA Novosti-nin ekspertləri hesab edirlər ki, ABŞ-ın İraqdan tamamilə çıxıb getməsindən söhbət getmir.

Politoloq, Rusiya beynəlxalq məsələlər üzrə şurasının eksperti Yelena Suponina bildirib ki, Vaşinqton bu vacib strateji yer uğrunda uzun müddət mübarizə aparıb. Onun fikrincə, qoşunların çıxarılması barədə deyilənlər "siyasi pərdə"dir, çünki amerikalı seçicilərə verilmiş vədləri yerinə yetirmək lazımdır.

İraqda ictimai rəy də vacibdir. "Yerli siyasətçilər Mustafa əl-Kazemiyə təzyiq göstərirlər. Ölkədə siyasi vəziyyət qəlizdir, baş nazirin mövqeyi möhkəm deyil", — deyə ekspert bildirib.

Şərqşünas və publisist Aleksey Ontikov hesab edir ki, yeddi il əvvəl, Birləşmiş Ştatlar İraqa qayıdarkən terrorçuluqla mübarizə bir reallıq idi.

"Amerikalılar İD* üzərində qələbədə böyük rol oynadı. Əlbəttə, onların məsələn, Mosulda istifadə etdiyi metodlara dair bir sıra suallar var – şəhər demək olar ki, tamamilə dağıdılmışdı", - deyə Ontikov bildirib.

Hazırda isə İraq hakimiyyəti özü amerikalılardan çıxıb getməyi xahiş edib.

"Donald Tramp İraqdakı bazaya gələrkən ABŞ səfiri az qala İraq baş nazirinə ora gedərək prezidentlə görüşməyi əmr etmişdi. O isə öz növbəsində imtina etmişdi. Bu hadisə KİV-lərdə yayıldı, böyük qalmaqal baş verdi. Bundan sonra amerikalılar Bağdad hava limanına zərbə endirərək Süleymanini qətlə yetirdilər. yenidən ABŞ qoşunlarının çıxarılması zərurətindən danışmağa başladılar", — deyə RİA Novosti-nin müsahibi bildirib.

Şərqşünaslıq tədqiqatları mərkəzinin elmi işçisi Danila Krılov hesab edir ki, ABŞ hərbi qulluqçuları çətin ki dərhal evlərinə qayıtsınlar.

"Çox güman ki, bir ərəb ölkəsindən digərinə keçidlə bağlı ənənəvi hoqqabazlıq olacaq — bu dəfə Suriyaya. Rusiyanın müdafiə nazirliyi dəfələrlə amerikalı hərbçilərin İraqdan Suriyadakı bazalara köçməsi ilə bağlı məlumatlar yayıb", — deyə ekspert hesab edir.

Böyük ehtimal ki, İraqdakı kəşfiyyat məlumatlarının toplanması qərargahları, mərkəzləri hərbi blokdan diplomatik bloka keçiriləcək.

"Amerikalıların kəşfiyyat və digər xüsusi xidmətlər üçün diplomatik toxunulmazlıqdan istifadə etdiyi çoxdan məlumdur", — deyə Krılov bildirib.

Diqqət - Çinə doğru

Bir çox amerikalılar hesab edirlər ki, onlar terrorçularla mübarizə apardığı və digər bölgələrə diqqət yetirmədikləri dövr ərzində Uzaq Şərqdə Çin xeyli güclənib.

İndi isə bu, ABŞ üçün əsas təhlükədir və bütün gücü ora yönəltmək lazımdır. Xeyli vaxtdır ki, prioritet artıq Mərkəzi deyil sakit okean komandanlığındadır.

MDBMİ-nin perspektiv Amerika tədqiqatları mərkəzinin direktoru maksim Suçkov hesab edir ki, Çin ilə nəhəng dövlətlər arası qarşıdurmanın məntiqi ABŞ-ı məqsədlərin əhəmiyyətini yenidən qiymətləndirməyə və vurğuları dəyişməyə məcbur edir.

"Qarşıdurma uzun sürə bilər. Deməli, resursların istifadəsinə daha seçkili yanaşmaq lazımdır. Yaxın Şərq xeyli vaxt idi ki, ABŞ-a yük idi. Lakin Trampın ABŞ-ın orada hərbi varlığını necəsə optimallaşdırmaq cəhdləri Pentaqon tərəfindən müqavimətlə qarşılanırdı", — deyə o bildirib.

Lakin əgər baş verənləri ümumiləşdirsək, yekunlar o qədər də yaxşı deyil: amerikalılar İraqda müstəqil fəaliyyət göstərə bilən, müdafiə qabiliyyətli sistem qura bilmədilər. Onların ölkədən getməsi ilə burada sülh və əmin-amanlıq bərqərar olmayacaq, terror təhlükəsi yox olmayıb. Amerikalı təlimatçı və müşavirlərin yeni şəraitdə necə işləyəcəklərini zaman göstərəcək.

*Rusiyada qadağan olunmuş terrorçu və ekstremist təşkilatlar.

28
Футбольный мяч. Архивное фото

Konfrans Liqası: Azərbaycanın iki klubu mübarizəni dayandırdı, biri isə mərhələni keçdi