Co Bayden, arxiv şəkli

Hərbi ekspert Baydenin qərarı barədə: "Bakı Vaşinqtona hava-su kimi lazımdır"

564
(Yenilənib 13:57 04.05.2021)
"Bu baxımdan Baydenin bu qərarı bizim üçün bir uğur olaraq dəyərləndirilməlidir. Çünki Co Bayden vitse-prezident olduğu vaxt dəfələrlə 907-ci düzəlişin ləğvinin əleyhinə olub. İndi isə o, bir növ özü-özünü inkar edərək bu düzəlişin dayandırılmasının müddətini uzadıb".

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 may — Sputnik. Xəbər verdiyimiz kimi, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Co Bayden Azərbaycana hərbi yardım edilməsinə icazə verib. Belə ki, Bayden Konqresi məlumatlandırıb ki, Administrasiya "Azadlığa Dəstək" Aktının 907-ci hüquqi qüvvəsini dayandırmağı uzadır. Baydenin qondarma erməni "soyqırım" ifadəsi işlətməsindən qısa müddət sonra belə bir qərar verməsi olduqca maraqla qarşılanıb. Belə ki, Co Bayden hələ özü ABŞ-ın vitse-prezidenti olduğu dövrdə dəfələrlə "Azadlığa Dəstək Aktı"na 907-ci düzəlişin ləğvinin əleyhinə çıxıb. Təbii ki, ABŞ Prezidentinin bu qərarı Bakı ilə Vaşinqton arasında münasibətlərə müəyyən mənada təsir edəcək. Sputnik Azərbaycan ABŞ rəhbərliyinin bu qərarı, onun nəticələri barədə hərbi ekspert Ədalət Verdiyevlə həmsöhbət olub.

Ədalət Verdiyev bildirib ki, bu qərar qəbul olunmasaydı, Azərbaycanla ABŞ arasında müxtəlif sahələrdə, o cümlədən sərhədlərin təhlükəsizliyi, hərbi, hərbi-texniki sahədə əməkdaşlığı məhdudlaşdıra bilərdi: "Bilirik ki, Co Bayden özü vitse-prezident olduğu müddətdə bu düzəlişin ləğvinə qarşı çıxanlardan biri olub. Əslində, mən prezident Baydenin belə bir qərar verəcəyini gözləmirdim. Təbii ki, Azərbaycan hazırda hərbi sahədə ABŞ-ın yardımından o qədər də asılı deyil. ABŞ tərəfindən hərbi yardım qismində ayrılan vəsait olduqca simvolikdir. Lakin bu işin beynəlxalq imic, prestij tərəfi də var".

© Photo : Courtesy of Adalyat Verdiev
Hərbi ekspert Ədalət Verdiyev

Hərbi ekspert bildirib ki, Baydenin əks addımı ABŞ-ın dövlət səviyyəsində Azərbaycanla əməkdaşlığına maneə yaradacaqdı: "Bu isə ABŞ orbitində olan digər dövlətlərin, xüsusilə NATO və digər qərb dövlətlərinin Azərbaycanla əməkdaşlığında inamın itməsi ilə nəticələnə bilərdi.

Yəni bu ölkələr adətən Birləşmiş Ştatların ağzına baxırlar. Əgər ABŞ hər hansı bir məsələ ilə bağlı mövqe bildirirsə, bu ölkələr onun iradəsinin əksinə hərəkət etmirlər. Bu baxımdan Baydenin bu qərarı bizim üçün bir uğur olaraq dəyərləndirilməlidir. Çünki Co Bayden vitse-prezident olduğu vaxt dəfələrlə 907-ci düzəlişin ləğvinin əleyhinə olub. İndi isə o bir növ özü-özünü inkar edərək bu düzəlişin dayandırılmasının müddətini uzadıb".

Ədalət Verdiyev vurğulayıb ki, rəsmi Vaşinqton "Azadlığa Dəstək" Aktının 907-ci düzəliş qəbul edərkən yanlışlıq etdiyini anlamağa başlayıb: "Belə ki, onlar bu düzəlişi qəbul edərkən artıq Azərbaycanın Şuşa, Laçın və Xocalı şəhərləri işğal olunmuş, Xocalı soyqırımı isə törədilmişdi. Belə bir şəraitdə ABŞ Azərbaycana qarşı 907-ci düzəlişi qəbul edir. Bu bir gecədə qəbul olunan ədalətsiz qərar idi. Halbuki bu qərar Azərbaycana yox, işğalçı Ermənistana qarşı qəbul olunmalı idi.

İndi Baydenin bu qərarı həm də demokratların öz səhvlərini qəbul etməsi anlamına da gələ bilər. Artıq onlar da azərbaycanlılara, türklərə qarşı "erməni soyqırımı" məsələsində haqsızlıq etdiklərinin fərqindədirlər. Birləşmiş Ştatlar, həmçinin yaxşı anlayır ki, regionda, Qafqazda Azərbaycan və Türkiyə olmadan, bu ölkələrin maraqları nəzərə alınmadan hər hansı bir ciddi layihəni həyata keçirə bilməz. Azərbaycan və Türkiyə regionun əsas söz sahibləridir. Birləşmiş Ştatlar öz qoşunlarını Əfqanıstandan çıxarmağa hazırlaşır və proses 5-6 ay çəkəcək. Bu müddətdə də Azərbaycan rəsmi Vaşinqtona hava-su kimi lazımdır".

Ekspert, həmçinin qeyd edib ki, Birləşmiş Ştatların başı Qarabağda gedən Vətən müharibəsi zamanı öz daxili işlərinə - seçkilərə və koronavirusla mübarizəyə qarışdığından regiona diqqət ayırmadılar: "Lakin Vaşinqton haqlı davasında Azərbaycana dəstək nümayiş etdirmədi. Rəsmi Bakı sülhməramlı missiyalarda, həmçinin Avropanın enerji təhlükəsizliyi məsələsində ABŞ-a verdiyi dəstəyə adekvat cavab ala bilmədi".

Ədalət Verdiyev vurğulayıb ki, Bayden sözdə erməni "soyqırımı" çıxışından sonra Azərbaycanla bağlı bu qərarı verməklə regionda bir növ balansı qorumaq, həmçinin Türkiyə ilə münasibətləri sona qədər pozmamaq üçün belə bir qərar verib.

564
Teqlər:
təhlil, ekspert, hərbi yardım, Konqres, ləğv, 907-ci düzəliş, ABŞ, Azərbaycan
ABŞ prezidneti Co Bayden, arxiv şəkli

Baydenin kibertəhlükəsizliyə dair bəyanatının təhlükəli tərəfi

12
(Yenilənib 21:10 15.05.2021)
Rusiya tərəfi ABŞ-ı onlara görə danışıqlara dəvət edirdi, Birləşmiş Ştatlar isə eyni tərzdə qətiyyətlə bu məsələni danışıq predmetinə çevirməkdən imtina edirdilər.

BAKI, 15 may - Sputnik. ABŞ prezidenti Co Bayden Rusiya ilə kibercinayətkarlarla mübarizə möbzusunda “birbaşa ünsiyyət” barədə bəyan edib. Politoloq Aleksey Zudin Sputnik radiosunun efirində bu bəyanatın niyə xüsusi diqqətə layiq olduğunu izah edib.

Amerika lideri Cozef Bayden, Ağ Evdə çıxış edərkən, Rusiya hökumətinin ABŞ iri boru kəmərləri operatoru olan Colonial Pipeline-a hücumdə əli olmadığını bildirib. Lakin onun fikrincə, hakerlər Rusiya ərazisində ola bilərlər.

"Biz hesab etmirik ki, Rusiya hökuməti hücumda iştirak edib, amma bizim hücumu həyata keçirən cinayətkarların Rusiyada yaşadığını fikirləşmək üçün əsaslı səbəblərimiz var. Bu oradan, Rusiyadan gəlib. Biz xərac tələb edən şəbəkələrə qarşı görülməli olan tədbirlərə dair Rusiya ilə birbaşa ünsiyyətdəyik və onları fəaliyyət göstərmək imkanlarından məhrum etmək üzərində işləyirik", – Bayden deyib.

Colonial Pipeline ilkin məlumata görə, DarkSide haker qrupunun pul tələb edən proqramının qurbanı olub. Hakerlərin hərəkətləri boru kəmərinin sıradan çıxmasına və ABŞ-da benzinin topdansatış qiymətlərinin artmasına səbəb olub.

Boru kəməri yenidən işə salınıb.

Sputnik radiosunun efirində politoloq, MBMDİ müqayisəli politologiya kafedrasının baş müəllimi Aleksey Zudin diqqəti Baydenin Rusiya ilə kibertəhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etmək niyyətində olmasına yönəldib.

"Bu məhz o məsələlərdir ki, Rusiya tərəfi ABŞ-ı onlara görə danışıqlara dəvət edirdi, Birləşmiş Ştatlar isə eyni tərzdə qətiyyətlə bu məsələni danışıq predmetinə çevirməkdən imtina edirdilər. Bu məqam mənə xüsusilə vacib görünür, daha əvvəl mən bu tipli təkliflərin olması (ABŞ tərəfindən) barədə heç nə eşitməmişəm", ‒ Aleksey Zudin deyib.

Onun sözlərinə görə, bu məsələdə Rusiya mövqeyinin uğurunu görmək olar.

"Vacib odur ki, ilk dəfə olaraq əvvəllər Birləşmiş Ştatların davamlı olaraq qaçdıqları kibertəhlükəsizlik üzrə danışıqlar mövzusu səslənib. Və bu məqamda çoxdandır belə danışıqları təklif edən Rusiyanın qətiyyətli mövqeyinin uğurunu grmək olar", ‒ politoloq hesab edir.

12
Поселок Хндзореск в Зангезуре

Zəngəzur vilayətində sərhəd münaqişəsi: KTMT etməlidir?

61
(Yenilənib 19:02 15.05.2021)
Bu gün problemin mənbəyini Bakıda və ya Yerevanda axtarmaq lazım deyil. Qafqazda sərhəd “gec partlayan minası” hələ Rusiya imperiyasının SSRİ-yə çevrilməsi zamanı qoyulub.

BAKI, 15 may - Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. MDB məkanında tez-tez baş verən sərhəd münaqişələri böyük müharibəyə başlamaq üçün səbəb deyil. Bir qayda olaraq, bu münaqişələr BMT, ATƏT, KTMT və ya NATO-nun potensialı istifadə olunmadan ikitərəfli danışıqlar, diplomatik tənzimləmə, adi sərhəd demarkasiyası və ya delimitasiyası tələb edir. Ermənistan Respublikasının Sünik vilayətində aşağı intensivlikli sərhəd münaqişəsi (atışmasız) sırf texnoloji xarakter daşıyır və siyasi bəyanatlarla süni şəkildə qızışdırılmamalıdır.

Ermənistan Müdafiə nazirliyinin məlumatına görə, mayın 12-də səhər saatlarında “Azərbaycan SQ “sərhədlərin dəqiqləşdirilməsi” bəhanəsi ilə sərhədyanı məntəqələrin birində müəyyən işlər görməyə cəhd ediblər. Erməni birləşmələri tərəfindən görülmüş tədbirlərdən sonra Azərbaycan hərbçiləri bu işlərə son veriblər”. Bundan dərhal sonra vəziyyətin tənzimlənməsi üzrə danışıqlar başlayıb.

Ermənistan baş naziri vəzifəsini icra edən Nikol Paşinyan dünən Sünik vilayətindəki vəziyyətlə bağlı KTMT-yə rəsmi müraciət etmək qərarını elan edib. Daha əvvəl o Azərbaycan hərbçilərinin mayın 12-də sərhədi keçərək Ermənistanın içərisinə doğru 3,5 km irəliləyərək Qaragölü mühasirəyə almaq istədiklərini bəyan edib.

Vəziyyəti Azərbaycan tərəfi də şərh edib

“10 noyabr 2020-ci il tarixində imzalanmış üçtərəfli bəyanata əsasən, işğaldan azad edilmiş Laçın və Kəlbəcər rayonlarının Ermənistan ilə həmsərhəd bölgələrində çətin dağ relyefi quruluşuna və iqlim şəraitinə malik olan məntəqələrdə hava şəraitinin yaxşılaşması ilə Azərbaycan sərhəd qüvvələri ölkəmizə aid mövqelərdə yerləşdirilir. Bu proses adi rejimdə və sistematik qaydada icra edilir”, – Azərbaycan XİN-in bəyanatında deyilir.

Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan isə srağagünkü telemüsahibəsində belə deyib:

“Biz hələlik Azərbaycan hərbçilərini Ermənistan ərazisindən çıxara bilməmişik. Bu gün Təhlükəsizlik Şurasının iclasında biz ATƏT-ə müraciət etmək qərarına gəlmişik və bu prosesə başlamışıq”.

KTMT-də Ermənstanın Sünik vilayətinin sərhəd rayonlarında vəziyyətin inkişafını diqqətlə izləyirlər və qeyd edirlər: “Hadisənin injişafından asılı olaraq, zəruri olan halda Kollektiv təhlükəsizlik haqqında müqavilənin və KTMT-nin Nizamnaməsinin müddəalarında nəzərdə tutulmuş hərəkətlər yerinə yetiriləcək”.

Tərəflərin mövqeləri müqavilə premeti kimi

Azərbaycan XİN mayın 13-də ümumi mənzərəni təsvir edib: “Müstəqilliyini bərpa etdiyi vaxtdan etibarən iki dövlət arasında məlum səbəblərdən dövlət sərhədi olmayıb və bu səbəbdən hazırda tərəflərin fikir ayrılığı ilə müşayiət olunan qəliz texniki prosesdən söz gedir”.

Bu bəyanatlardan görünür ki, müharibədən sonra sərhədlərin qurulması atışma və yaxud Azərbaycan Ermənistana hansısa ərazi iddialarını özündə ehtiva etmir. Əgər absurd dərəcəsinə çatdırılmasa, texnoloji fikir ayrılıqları normal prosedir. 1991-ci ildən sonra MDB ölkələrində sərhəd mübahisələri müxtəlif uğurla həll olunub və olunur və buna baxmayaraq, “mübahisəli” göllər problemləri sərt geosiyasi hərəkətlərə və qan tökülməsinə dəymir.

Güman edirəm ki, bu gün problemin mənbəyini Bakıda və ya Yerevanda axtarmaq lazım deyil. Qafqazda sərhəd “gec partlayan minası” hələ Rusiya imperiyasının SSRİ-yə çevrilməsi zamanı qoyulub. Proses siyasidir. Sovet respublikalarının çəkilmiş sərhədləri əsasən şərti və mübahisəlidir. Rusiya imperiyasının “monolit” xəritəsində milli respublikalar yox idi, ölkə inzibati olaraq quberniyalara və vilayətlərə bölünürdü.

Gərginləşmə nümunələrini axtarmaq üçün çox əziyyət çəkmək lazım deyil. Bu yaxınlarda Tacikistanla baş vermiş sərhər münaqişəsinin fonunda Qırğızıstan parlamentinin beynəlxalq işlər, müdafiə və təhlükəsizlik komitəsinin deputatları mayın 11-də ölkələrinin KTMT-də iştirakına yenidən baxmağı təklif ediblər. Sanki bu emosional qərar (və yaxud siyasi şantaj) bütün problemləri aradan qaldırmağa kömək edəcək. Müqayisə üçün, NATO-da tez-tez Yunanıstanla Türkiyə arasında sərhəd münaqişələri baş verir, lakin alyans nə bu, nə də digər tərəfi bombalamır. Heç kim də NATO-dan çıxmağa hazırlaşmır.

Təhlükələrin reallığı

Qafqazda vəziyyəti mürəkkəbdir. Ermənistan KTMT-nin üzvüdür, Azərbaycan təşkilata daxil deyil. Lakin Bakı və Yerevanın bu (bir gülləsiz) sərhəd münaqişəsində, münaqişə tərəflərinin danışıqları (Rusiyanın iştirakı ilə) fonunda təcavüz, ilhaq barədə möhkəmdən qışqırmaq və KTMT üzrə müttəfiqlərini praktiki olaraq şantaj eləmək (məsləhətləşmələrlə) lazım deyil. Hazırkı reallıqda heç kim bu gün Ermənistanı müdaxilə ilə hədələmir. Rusiyalı sərhədçilər razılaşmalara uyğun olaraq, Sünik vilayətinin avtomobil yollarının problemli hissələrində (Gorus – David Bəy və Gorus - Qafan) təhlükəsizliyi və fasiləsiz hərəkəti təmin edirlər. Azərbaycan Ordusunun bu istiqamətdə hansısa irəliləyişi mümkün deyil.

Daha əvvəl Ermənistan XİN məlumat verib ki, Yerevan və Bakı rusiyalı sərhədçilər yerləşməmişdən öncə əvvəllər erməni hərbi birləşmələri tərəfindən işğal edilmiş bir sıra ərazilərin Azərbaycanın əzrətinə keçməsindən sonra sərhədin bir hissəsinin demarkasiyası məqsədi ilə müvəqqəti döyüş mövqelərinin dislokasiyasını dəqiqləşdiriblər. Demarkasiya gedir, mürəkkəb sərhəd problemləri ağrılı həll olunur, təlaşlı bəyanatlar və Qaragöl ətrafında KTMT-nin qüvvə və vasitələrinin cəlb olunması ilə döyüş əməliyyatları deyil, danışıqlar masasında incə nizamlanma, böyük intellektual səylər tələb olunur.

Kollektiv təhlükəsizliyə dair müqavilənin 2-ci bəndində deyilir: “İştirakçı dövlətlər beynəlxalq təhlükəsizliyin onların maraqlarına toxunan bütün vacib məsələləri üzrə bir-biriləri ilə məsləhətləşmələr aparacaq və bu məsələlərə dair mövqelərini razılaşdıracaqlar. İştirakçı dövlətlərdən birinin və ya bir neçəsinin təhülkəsizliyinə, ərazi bütövlüyünə və ya suverenliyinə və yaxud beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə təhlükə yarandıqda, iştirakçı dövlətlər dərhal yaranmış təhlükənin aradan qaldırılması üçün tədbirlər görülməsi və öz mövqelərinin əlaqələndirilməsi məqsədilə birgə məsləhətləşmələr mexanizmini hərəkətə gətirəcəklər”.

Adi sərəd demarkasiyası vəziyyətində beynəlxalq sülhə və ya Ermənistana qarşı real təhlükə obyektiv olaraq yoxdur və əksini sübut etmək (KTMT-dəki məsləhətləşmələrdə və digər danışıqlar meydanşalarınd) çox çətin olacaq. BMT-nin terminləri ilə desək, təcavüz “dövlət tərəfindən digər dövlətin suverenliyinə, ərazi toxunulmazlığına və yaxud siyasi müstəqiliyinə qarşı hərbi qüvvənin tətbiqidir” və BMT TŞ hələlik Azərbaycanın Sünik vilayətində təcavüz etdiyini sanmır.

61
Flora Kərimova, arxiv şəkli

Flora Kərimova illər sonra Şuşadakı məhəllələrində - VİDEO

0
Müğənni Şuşanın bəzi küçələrini, eyni zamanda Bülbülün, Xurşudbanu Natəvanın, Üzeyir Hacıbəyovun güllələnmiş heykəllərini ziyarət edib.

BAKI, 17 may — Sputnik. Xalq artisti Flora Kərimova illər sonra işğaldan azad olunan Şuşa şəhərindəki məhəllələrində olub. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə o, özünün "Instagram" hesabında paylaşım edib. Müğənni Şuşanın bəzi küçələrini, eyni zamanda Bülbülün, Xurşudbanu Natəvanın, Üzeyir Hacıbəyovun güllələnmiş heykəllərini ziyarət edib. Kərimova Şuşadakı uşaqlıq xatirlələri haqqında da izləyicilərinə məlumat verib.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Flora Kərimova (@flora_kerimova_official)

"Havasından doymadığım, suyuna susadığım ocağım – Şuşam", - deyə Flora Kərimova paylaşıma şərh bildirib.

Eləcə də oxuyun:

Şuşanı ərəblərin vasitəsilə dünyaya göstərdilər - FOTO

* Həsrəti sovuran unudulmaz iki gün: Şuşada "Xarı-bülbül" festivalı - VİDEO

* Şuşada bu ifa hamını təsirləndirdi - Prezident kövrəldi, Nazir ağladı - Video

0
Teqlər:
video, Flora Kərimova, Şuşa