ZRK Tor

Amerikalılar Arktikaya çıxmağa hazırlaşırlar

20
(Yenilənib 21:20 14.04.2021)
Hazırda Pentaqonun sərəncamında cəmi bir ədəd saz vəziyyətdə olan buzqıran gəmi var - o da "Polar Star"dır.

BAKI, 14 aprel — Sputnik, Andrey Kots. ABŞ Arktikada Rusiyadan geri qalmamağa çalışır. ABŞ quru qoşunları bu günlərdə "Oshkosh Defense" konserni ilə Şimal Qütbü ətrafı üçün hərbi texnikanın işlənib hazırlanması barədə müqavilə imzalayıblar. Məlum olub ki, hazırda amerikalıların bu məqsədlər üçün müvafiq maşınları yoxdur. Onların sərəncamında olan texnika isə çoxdan köhnəlib. Ordu komandanlığı yeni maşınları artıq cari ilin avqustunda sınaqdan çıxarmaq niyyətindədir. Bəs bu maşınlar barədə nə məlumdur – Bu barədə "RİA Novosti"-nin materialında.

İyuna qədər hazır olmalı

Arktika şəraiti dünyanın istənilən ordusu üçün ciddi bir sınaqdır. Həddən artıq aşağı temperatur, üzən buz parçaları, infrastrukturun olmaması, logistikanın mətinliyi, qütb gecəsinin uzunluğu – bütün bunlar həmin ərazidə hər hansı qoşun bölmələrinin yerləşməsini çətinləşdirir.

Soyuq müharibə dövründə SSRİ-dən fərqli olaraq Birləşmiş Ştatlar bu regiona kifayət qədər diqqət ayırmırdılar. Ona görə də hazırda Pentaqonun sərəncamında cəmi bir ədəd saz vəziyyətdə olan buzqıran gəmi var - "Polar Star". Rusiyada isə 40-dan artıq bu kimi gəmi var. Bundan əlavə, amerikalıların Arktikada demək olar ki hərbi bazası yoxdur.

Quru qoşunları üçün çətin qütb şəraitində yükləri və hərbi qulluqçuları daşımağa qadir olan texnikası da çatmır. Bunun üçün yararlı olan texnika isə İsveç istehsalı olan ikihəlqəli tırtıllı "Bandvagn 206" maşınlarıdır ki, onlar da "Small Unit Support Vehicle" (SUSV, yəni bölmələrə kiçik dəstək maşını) adı altında bölmələrin təchizatına daxil edilib. Lakin həmin maşınların ilk nümunələri artıq 40 il əvvəl konveyerdən çıxıb.

Quru qoşunları avtomobil parkını yeniləmək qərarına gəlib və "ColdWeather All-Terrain Vehicle" (CATV, soyuq hava üçün "basar-keçər") proqramı çərçivəsində müsabiqə elan edib.

Pentaqon bu layihə çərçivəsində dartıcı avtomobilin işlənib hazırlanması, inşası və sınaqlarına 2021-ci maliyyə ilində 6,6 milyon dollar, daha sonra isə 110 ədəd "basar-keçər"in alınmasına 9,25 milyon dollar vəsait xərcləməyə hazırdır.

Sonralar CATV parkının 163 ədədə qədər genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Basar-keçərin ilk nümunələrinin artıq iyunun 14-də hazır olacağı gözlənilir. Sınaqlar Alyaskadakı poliqonda cari ilin avqustundan dekabr ayınadək davam edəcək. Müsabiqənin qalibi 2022-ci maliyyə ilində müəyyən olunacaq.

Dörd variant

Gözlənildiyi kimi, müsabiqəyə dörd variantda CATV təqdim olunacaq. Ümumi təyinatlı "basar-keçər"ə sürücüdən əlavə ən azı 9 əsgər yerləşə bilməli və onun ən azı üç gün səyyar şəkildə yaşamaq üçün avadanlıq və sursatı olmalıdır.

Həmin texnikanın tibbi avadanlıq quraşdırılmış sanitar variantı isə iki tibb işçisi, 2 nəfər uzanıqlı və 4 nəfər yüngül yaralı şəxslər üçün nəzərdə tutulur.

Komandanlıq üçün variant müasir rabitə və qoşunları idarəetmə vasitələri ilə təchiz olunacaq.

Və nəhayət yük daşıyan variant uzaq məsafələrə iri qabaritli yüklərin daşınması üçün nəzərdə tutulur.

"Bu maşınlar ekstremal aşağı temperaturlarda başqa texnikanın hərəkət edə bilmədiyi ərazidə geniş spektr vəzifələri yerinə yetirməyə qadir olmalıdır. Onlar çətinlik çəkmədən buz üzərində hərəkət edə bilməli, su maneələrini aşmalı, hündür yerlərə asanlıqla dırmaşmalı və yanacağı qənaətlə işlətməlidirlər", - deyə ABŞ ordusunun CATV proqramına cavabdeh olan zabiti Tim Qoddet bildirib.

Müsabiqə iştirakçıları yeni basar-keçəri əvvəlki nümunələr əsasında hazırlamağa qərar veriblər. "Oshkosh" və "ST Engineering" əsas kimi ikihəlqəli "Bronco 3" tırtıllısını götürüblər. Adı çəkilən maşın artıq 20 ildir ki, Böyük Britaniya ordusunda istifadə olunur və Əfqanıstandakı döyüşlərdə iştirak edib.

"Bronco 3"-ün güllədən qoruyan zirehi var, üzərində pulemyot quraşdırılıb, dibi V şəkillidir ki, bu da mina partlaması zamanı zərəri xeyli azaldır. Bu basar-keçər maneələri 5 km/saat sürətlə aşa bilir.

"BAE Systems" şirkəti ikihəlqəli "Beowulf" əsasında yeni bir basar-keçər təqdim etmək niyyətindədir. Onun bir çox xüsusiyyətlərinə görə "Bronco 3" və SUSV-un analoqu olacağı, lakin daha çox yükgötürmə qabiliyyətinə malik olacağı bildirilir.

Rusiyaya çatmalı

Bir ay öncə dərc olunmuş "Arktika strategiyasında" amerikalılar aşkar şəkildə regionda Moskva və Pekini sıxışdırmaq niyyətlərini bəyan ediblər. Burada Pentaqonu narahat edən əsas məsələ Rusiyanın dünyada ən iri buzqıran donanmaya, Şimal dairələrində hərbi bazalar şəbəkəsinə və ekstremal hava şəraitində hərəkət etməyə qadir olan texnika arsenalına malik olmasıdır.

Rusiyanın Arktika regionundakı demək olar ki bütün quru texnikası ikihəlqəli tırtıllı DT-30 "Vityaz" basar-keçəri əsasında qurulub. Bu maşınlar isə hətta ən kəskin şaxtalardan da qorxmur (-55 dərəcə). Yeni "Pantsir" və "Tora"lar isə S-400 uzaq mənzilli zenit-raket komplekslərinin yerləşmə rayonunu qorumaqla məşğuldur.

Bundan əlavə, rus hərbçilərinin sərəncamında ekstremal şaxtalı havalara uyğunlaşdırılmış tam dartı gücünə malik "Ural" və KAMAZ-lar, TTM-1901 "Berkut" qarda yeriyən, kabinəsi isidilən maşınları və hava yastığı üzərində hərəkət edən katerlər, habelə it və maral qoşquları da var.

Böyük Vətən müharibəsi illərində həmin bu heyvan qoşquları qütb ətrafı ərazilərin müdafiəsində böyük rol oynayıb. Belə ki, bu qoşqular vasitəsilə döyüş sursatı və şəxsi heyət lazımi yerə çatdırılırdı. Məsələ ondadır ki, heyvanlar hətta texnikanın aciz qaldığı yerlərdən də keçməyə qadirdir. Bundan əlavə, Arktikada xidmət aparan hərbçilər üçün tank, piyada döyüş maşınları və vertolyotların xüsusi modifikasiyaları da hazırlanır.

 

20
Vladimir Putin və Co Bayden arasında görüş, 2011-ci il

Bayden Putinin görüşü: Bakının şansı qədərdir?

1584
Əgər Bayden erməni tərəfinə bağlılığından əl çəksə, o zaman rahat şəkildə Xəzərin Azərbaycan sahilində rusiyalı həmkarı ilə ciddi danışıqlar apara bilər.

BAKI, 7 may — Sputnik. ABŞ və Rusiya Prezidentləri Co BaydenVladimir Putin Azərbaycanın paytaxtı Bakıda görüşə bilər. Sputnik Azərbaycan "Politico" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın sabiq rəsmi şəxsləri bildiriblər.

Bu ilin aprelində Çexiya Baş nazirinin birinci müavini (həmin vaxt Çexiya XİN-in səlahiyyətlərini icra edirdi) Yan Qamaçek bildirib ki, bu ölkənin Moskva və Vaşinqtondakı səfirlərinə Rusiya – ABŞ sammitinin Praqada keçirilməsini təklif etməyi tapşırıb. Bu bəyanat Çexiya və Rusiya arasında diplomatik böhran baş verməmişdən qabaq səsləndirilib.

ABŞ-ın sabiq rəsmi şəxsləri və analitikləri bəyan ediblər ki, hər iki prezidentin görüşü Çexiya paytaxtı Praqa, İslandiya paytaxtı Reykyavik, Sloveniya paytaxtı Lyublyana və Azərbaycan paytaxtı Bakıda da keçirilə bilər.

Nəşr qeyd edir ki, Bakının görüş yeri kimi seçilməsi də gəzinti kimi bir şey olardı, xüsusilə ABŞ tərəfi üçün. Azərbaycanın həm Vaşinqton, həm də Moskva ilə güclü əlaqələri olmasına baxmayaraq, bu, qeyri-standart seçim olardı. Baydenin Bakıya gəlmə şansları o qədər də yüksək deyil. Səbəblərdən biri: Azərbaycan və Ermənistan arasında ötən il Dağlıq Qarabağda baş tutan qısamüddətli müharibədir.

"Politico" yazır ki, Baydenin Bakıya səfəri böyük ehtimalla Ermənistanı, həmçinin erməni əsilli amerikalıları narahat edəcək: "Bayden bu yaxınlarda 20-ci əsrin əvvəllərində baş verən "erməni soyqırımı"nı rəsmi olaraq tanıyaraq bu icmanın əksəriyyətini sevindirdi".

Bakının üstünlükləri 
Sözsüz ki, əgər bu görüş həqiqətən baş tutacaqsa, tərəflər onun harada keçirilməsi barədə qərarı özləri verəcəklər. Lakin biz, “Politico”dan fərqli olaraq, Bakını görüşün keçirilmə ehtimalı olan yerlər siyahısından silmirik.
Birincisi, ona görə ki, elə bu günlərdə ABŞ prezidentinin administrasiyası “Azadlığa dəstək aktı”na 907-cü düzəlişin dayandırılması müddətini uzadıb. Beləliklə, Bayden Azərbaycana birbaşa yardım etməyə icazə verib.
Özü də bu barədə ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə şəxsən telefonla məlumat verib ki, bu da Amerika tərəfinin Bakı ilə münasibətlər qurmaq niyyətindən xəbər verir.
İkincisi, Azərbaycan paytaxtı artıq neçə illərdir ki, ciddi beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edir, həmçinin ABŞ və Rusiyadan olan yüksək mənsəb sahiblərinin görüşləri üçün şərait yaradır.


Belə ki, 2017-ci ildə Bakıda Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah rəisi, general Valeri Gerasimov və NATO Hərbi komitəsinin rəhbəri Petr Pavel arasında görüş olub. Daha sonra, 2018-ci ildə Gerasimov iki dəfə Bakıda NATO birləşmiş qüvvələrinin ali baş komandanı Kertis Skaparotti ilə görüşüb. 2019-cu ildə isə Gerasimov bir daha Bakıya gələrək burada NATO Hərbi komitəsinin sədri ilə görüşüb.
2020-ci ilin fevralında, pandemiya ərəfəsində Azərbaycan paytaxtında rusiyalı generalın NATO-nun Avropadakı birləşmiş qüvvələrinin baş komandanı Tod Uolterslə danışıqları da keçirilib.
Bütün hallarda danışıqlar yüksək səviyyədə keçirilib və tərəflər Azərbaycan hakimiyyətinə tədbirlərin keçirilməsi üçün şərait yaratdığına görə minnətdarlıq ifadə ediblər.
Odur ki, əgər Bayden erməni tərəfinə bağlılığından əl çəksə, o zaman rahat şəkildə Xəzərin Azərbaycan sahilində rusiyalı həmkarı ilə ciddi danışıqlar apara bilər.
Həm də ki, hazırda Bakı, bir çox Avropa paytaxtlarından fərqli olaraq, pandemiyadan sonra özünə gəlməyə başlayır. Şəhərdə faktiki olaraq heç bir məhdudiyyət yoxdur və baxmalı yerlər də var. Məsələn, dünyada yeganə olan “Suraxanı tanker-muzeyi”, İçəri Şəhərin Qoşa Qala qapısı yanındakı köhnə hamam, Hərbi Qənimətlər Parkı.

Eləcə də oxuyun: 

* Bayden Azərbaycana hərbi yardıma niyə icazə verir – politoloq şərhi

* Hərbi ekspert Baydenin qərarı barədə: "Bakı Vaşinqtona hava-su kimi lazımdır"

* Gerasimov Bakıda - NATO ilə təkbətək

 

1584
Vaşinqtonda Kapitoliyə mənzərə, arxiv şəkli

Həm hakim, həm qazanclı: Okeanın o tayından gələn mesajı necə anlamalı

459
(Yenilənib 20:08 04.05.2021)
Ağar, eyni zamanda qeyd edib ki, Azərbaycan, həmçinin çox önəmli silah alıcısıdır və ABŞ da öz silahlarını Azərbaycana satıb pul qazanmaq istəyər.

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 may — Sputnik. "Azərbaycan özəlliklə Qarabağ müharibəsində qələbə qazandıqdan sonra regional geosiyasət baxımından son dərəcə önəmli və nüfuzlu ölkə olduğunu sübut etdi. İstər Silahlı Qüvvələrinin, istər də dövlətin, istərsə də iqtisadiyyatının gücü gələcəkdə Qafqaz regionunda Azərbaycanın söz sahibi olacağını aydın şəkildə göstərdi. Təbii ki, Birləşmiş Ştatlar da bunu gördü və ABŞ Azərbaycanı yanında görmək istəyir".

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a türkiyəli terror və təhlükəsizlik üzrə ekspert Abdullah Ağar Birləşmiş Ştatlar Prezidenti Co Baydenin Azərbaycana hərbi yardım edilməsinə icazə verməsi barədə məlumatı şərh edərkən bildirib.

Ağar xatırladıb ki, Birləşmiş Ştatlar öz hədəfləri və mənfəətləri üçün çoxşaxəli siyasət və strategiya həyata keçirir: "Özəlliklə həm terror təşkilatları, həm dövlətdən kənar aktorlar, həm haqlı dövlətləri, həm də haqsız dövlətləri hər hansı prinsip, dəyər gözləmədən öz mənfəəti naminə istifadə etməyə, idarə etməyə və yönləndirməyə çalışır. Bu baxımdan ABŞ-ın siyasət və strategiyasını anlamaq son dərəcə önəmlidir. Əgər onun siyasət mesajını anlamasanız, ABŞ sizi öz mənfəətləri üçün istifadə edər, müəyyən müddət sonra siz onun vassalına çevrilərsiniz. Buna çox diqqət etmək lazımdır. Mən heç zaman ABŞ-la işbirliyi qurmaq olmaz demirəm, lakin ən önəmlisi bərabər hüquqda işbirliyinin olmasıdır".

Türkiyəli eksperti qeyd edib ki, Azərbaycan ABŞ üçün həm Qafqaz regionunda, həmçinin gələcəkdə Asiya ilə bağlı ortaya qoyacağı siyasət və strategiya baxımından önəmli yerə malikdir:

"ABŞ rəhbərliyi bu qərarı verməklə Azərbaycanı itirməməyə çalışır. Lakin bir şeyi unutmayaq ki, ABŞ çoxşaxəli bir siyasət və strategiya yerinə yetirir. Yəni iki düşmən gücü eyni anda dəstəkləyərək bir nəticə əldə etməyə çalışır. Rəsmi Vaşinqton həm hakim olmağa çalışır, həm də kimin qalib və məğlub olmasından asılı olmayaraq həmişə özünün qazanmasını istəyir. ABŞ-ın Rusiya ilə çox ciddi bir rəqabəti var. Bu rəqabət baxımından Azərbaycan onun üçün çox önəmli bir aktordur.

Digər tərəfdən ABŞ Çinlə də rəqabətdədir. Çinin "Bir kəmər, bir yol" layihəsi başda olmaqla bir çox məsələlərlə bağlı da ABŞ Azərbaycanla münasibətlərinin yaxşı olmasını istəyər. Digər tərəfdən ABŞ prezidenti Co Bayden sözdə erməni "soyqırımı" ifadəsi işlətməklə Türkiyə ilə yanaşı, Azərbaycanla olan münasibətlərinə də zərər vurdu. Bayden bu gedişi ilə Azərbaycanın da könlünü almağa çalışıb. Bu yaxınlarda ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə telefonla danışmışdı. Böyük ehtimalla bu məsələyə də telefon danışığı zamanı toxunulmuşdu".

Ağar, eyni zamanda qeyd edib ki, Azərbaycan, həmçinin çox önəmli silah alıcısıdır və ABŞ da öz silahlarını Azərbaycana satıb, pul qazanmaq istəyər.

Qeyd edək ki, Birləşmiş Ştatlar Prezidenti Co Bayden Azərbaycana hərbi yardım edilməsinə icazə verib. Belə ki, Bayden Konqresi məlumatlandırıb ki, Administrasiya "Azadlığa Dəstək" Aktının 907-ci hüquqi qüvvəsini dayandırmağı uzadır.

Aprelin 26-sı Konqresə göndərdiyi bildirişdə ABŞ Dövlət katibi Entoni Blinken bəyan etmişdi ki, bu cür yardım Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli istiqamətində davam edən səyləri pozmayacaq və mane olmayacaq, həmçinin Ermənistana qarşı hücum məqsədilə istifadə olunmayacaq.

Dövlət katibi, həmçinin qeyd edib ki, yardım beynəlxalq terrorizmə qarşı mübarizə səylərində Azərbaycanı dəstəkləmək, həmçinin bu ölkənin sərhədlərinin təhlükəsizliyini gücləndirmək üçün lazımdır.

Qeyd edək ki, 907-ci düzəliş — 1992-ci ildə erməni lobbisinin təşəbbüsü ilə ABŞ Konqresi tərəfindən "Azadlığa Dəstək" Aktına qəbul edilən və Azərbaycana Amerikanın birbaşa dövlət yardımını yasaqlayan düzəlişdir.

2001-ci il 11 sentyabr hadisələrindən sonra Azərbaycanın beynəlxalq terrorizmlə mübarizədə dəstəyini təmin etmək məqsədilə ABŞ Konqresi Prezidentə düzəlişin hüquqi qüvvəsini dayandırmaq səlahiyyəti vermişdir.

459
Teqlər:
ekspert, türk, 907-ci düzəliş, Co Bayden, Azərbaycan, ABŞ
Min bir gecə baleti, arxiv şəkli

"Min bir gecə" baleti beynəlxalq festivalda

0
(Yenilənib 23:11 07.05.2021)
Balet mayın 13 və 14-də göstəriləcək. Tamaşanı Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının baş dirijoru, Əməkdar artist Əyyub Quliyev idarə edəcək.

BAKI, 7 may — Sputnik. Görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Fikrət Əmirovun "Min bir gecə" baleti mayın 13-dən iyunun 2-dək Tatarıstanın paytaxtı Kazanda keçiriləcək Rudolf Nureyev adına 36-cı Beynəlxalq klassik balet festivalında nümayiş olunacaq. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, Tatarıstan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının səhnəsində reallaşacaq festival Rusiyanın Əməkdar incəsənət xadimi, həmvətənimiz Eldar Əliyevin xoreoqrafik quruluşunda Mariinski Teatrının Primorsk səhnəsinin (Vladivostok) "Min bir gecə" tamaşası ilə açılacaq. Balet mayın 13 və 14-də göstəriləcək. Tamaşanı Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının baş dirijoru, Əməkdar artist Əyyub Quliyev idarə edəcək.

Eldar Əliyevin quruluşunda "Min bir gecə" baletinin premyerası 2020-ci ilin avqustunda olub.

Dünyaca məşhur balet artistləri, xoreoqraf və dirijorları bir araya gətirən Rudolf Nureyev adına festival 1987-ci ildən keçirilir.

0