Rusiya Hava-Kosmik Qüvvələrinin (HKQ) Tu-22M3 uzaqmənzilli bombardmançı-raketdaşıyanları

Rusiyanın yeni strateji raketdaşıyanı zaman havaya qalxacaq

9
İlk təcrübə nümunəsi 2021-2022-ci illərdə havaya qalxacaq. Təyyarənin kütləvi istehsalı isə 2028-2029-cu illərə planlaşdırılır.

BAKI, 6 aprel — Sputnik. Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiyanın yüksək texnologiyalara əsaslanan döyüş aviasiyasının inkişafı planetdə dost olmayan qonşularla birgə yaşamaq məcburiyyətinə əsaslanır. Yeni nəsil strateji raketdaşıyan bombardmançı təyyarə mümkün düşmənin bütün təhdidlərinə cavab verir.

Rusiya Müdafiə Nazirliyi "Tupolev" konstruktor bürosunun hazırladığı strateji raketdaşıyan bombardmançı təyyarənin son təsvirini təsdiqləyib. Mütəxəssislər təyyarənin hazırlanmasında radarlar üçün görünməz olmasına və güclü raketlərlə silahlandırılmasına üstünlük veriblər.

Uzaq Mənzilli Perspektiv Aviasiya Kompleksi (UMPAK) səs sürətindən aşağı sürətə, göyərtədaxili silahlara, o cümlədən uzaq mənzilli və hipersəs sürətli perspektiv raketlərə malik olacaq, həmçinin uçuş məsafəsi uzanacaq. Yeni nəsil "strateq" təyyarəsinin 2027-ci ildə silahlanmaya qəbul olunacağı gözlənilir. Bu təyyarə uzaq mənzilli aviasiyanın "veteranları" olan Tu-160, Tu-95MS və Tu-22M3 təyyarələrini əvəz edəcək.

Müdafiə Nazirliyindəki mənbə bildirib ki, yeni təyyarə "uçan qanad" aerodinamik sxemi əsasında işlənəcək, təyyarənin daxili avadanlığı isə maksimum avtomatlaşdırılacaq, "hava-hava" tipli raketlərin geniş spektrindən atəş açmağa və hətta pilotsuz uçan aparatlar qrupunu idarə etməyə qadir olacaq. Hazırda Kazan Aviasiya Zavodunda yeni təyyarənin bir neçə nümunəsi hazırlanır.

Yeni "strateqin" xüsusi maketləri və tam həcmli elementləri artıq silsilə sınaqlardan keçib və bombardmançının NATO ölkələrinin hava hücumundan müdafiə sistemlərini gözə görünmədən keçmək imkanlarını təsdiq edib.

"Tupolev"in rəhbəri Aleksandr Konyuxov yeni UMPAK-ın ilk təcrübə nümunəsinin 2021-2022-ci illərdə havaya qalxacağını bildirib. Təyyarənin kütləvi istehsalı isə 2028-2029-cu illərə planlaşdırılır.

Texnoloji yenilik

Yeni UMPAK nüvə hücumundan mühafizəyə və aviasiyanın döyüş tətbiqinə nələri əlavə edəcək?

Rusiyaya əvvəlki raketdaşıyanları, yəni Tu-160 (1984-cü ildən buraxılır), Tu-95MS (1958-ci ildən buraxılır) və Tu-22M3 (1969-cu ildən buraxılır) təyyarələrini əvəz edəcək keyfiyyətcə yeni təyyarə lazımdır .

Yeni təyyarədə "uçan qanad" konstruksiyasının tətbiqi uçuş məsafəsinin və yükqaldırma qabiliyyətinin artmasına hesablanıb. Belə ki, təyyarənin havada qalma müddəti 30 saatdan, yanacaq doldurmadan uçuş məsafəsi isə 15 min km-dən çox olacaq. Ən bədbin proqnozlara görə, yeni "strateq" havaya 35 ton faydalı yük qaldıra biləcək. Müqayisə üçün qeyd edək ki, ABŞ-ın gözəgörünməz B-2 Spirit təyyarəsinin yükqaldırma qabiliyyəti cəmi 27 tondur.

Kosmik ovçu

Ekspertlər təyyarənin düşmənin hava hücumundan müdafiə qüvvələrinin nəzarətində olmayan ərazidən – Şimal Buzlu, Sakit və Atlantik okeanı üzərindən hücum etmək qabiliyyətini vacib xüsusiyyət hesab edirlər. Lakin UMPAK-ın döyüşdə tətbiqi taktikası mümkün düşmənin radarlarında görünmə və göyərtəsindəki raketlərin nə qədər uzaq mənzilli olmasından asılı olacaq.

Hazırda yalnız Rusiya və ABŞ xüsusi HHQ-yə - strateji aviasiyaya malikdirlər (Min bu istiqamətdə işi hələ davam etdirir). Belə ki, ABŞ-ın "Northrop Grumman" şirkəti 2017-ci ildən analoji B-21 "Reyder" UMPAK-ı üzərində iş aparır. Pentaqonun planlarına görə yeni təyyarənin ilk uçuşu 2022-ci ildə baş tutacaq. Təyyarənin bir ədədinin qiyməti 600 milyon dollar olacaq.

ABŞ Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Çinin 10 ton yükqaldırma və 8500 km uçuş qabiliyyətinə malik olacaq H-20 strateji bombardmançısı ilk sınaqlara 2021-ci ildə buraxılacaq.

Odur ki uzaq mənzilli "strateji" bombardmançılar arasında gərgin mübarizə konstruktor bürolarında, yerdə və havada davam edir. Rusiyanın yeni "strateq"ini əsas fərqləndirən xüsusiyyəti isə kosmik "ovçu" funksiyasını yerinə yetirməyə qabil olmasıdır. Belə ki, yeni təyyarənin hipersəs raketləri təkcə quruda və suda deyil, həmçinin yaxın kosmosda da məhv etməyə qadir olacaq (hərbi təyinatlı peyklər, strateji raketlərin döyüş başlıqları). Yeni raketdaşıyan bombardmançının bütün döyüş qabiliyyəti Tu-160-da olduğu kimi 4 nəfər ekipaj üzvündən asılı olacaq.

9
Qrafiti

ABŞ sanksiyalar yolu ilə özünün dünyadakı hökmranlığına son qoyur

14
(Yenilənib 22:17 09.04.2021)
Həm İran, həm də Koreya Xalq Demokratik Respublikasının təcrübəsində olduğu kimi illərlə ən sərt məhdudiyyətlər altında yaşamaq da mümkündür,

BAKI, 10 aprel — Sputnik, İrina Alksnis. Qərbdə Rusiya əleyhinə sanksiyalarının tətbiqi ilə bağlı hər şey öz qaydasındadır: kimsə onları işləyib hazırlayır və tətbiq edir, digərləri isə bu sanksiyalardan dəyən ziyanı minimuma endirmək üçün üsullar fikirləşib tapır. Ümumiyyətlə, bəzi hallarda bu rollar hətta üst-üstə düşür. Yəni, əvvəlcə sanksiyalar tətbiq olunur, sonra isə onların təşəbbüskarları özlərinin yaratdığı bataqlıqdan çıxmaq üçün çabalayırlar.

Rusiya isə öz faydası üçün yeni, lakin mahiyyətcə yeknəsəq tədbirlər görür: elitanın milliləşdirilməsindən tutmuş, texnoloji səyyarlığın təmin olunmasına qədər.

S-400 zenit raket komplekslərinin Türkiyəyə tədarükü, arxiv şəkli
© Photo by Handout / TURKISH DEFENCE MINISTRY / AFP

Hazırda Vaşinqton "Şimal axını-2" qaz kəmərinin taleyinə dair danışıqlarda iştirak edəcək xüsusi nümayəndəliyə kimin təyin olunması ilə məşğuldur.

"Politico" nəşrinin məlumatına görə, ABŞ Ədliyyə Nazirliyi tikilməkdə olan kəmərə qarşı növbəti iki sanksiya paketini təsdiq edib. Yeni "qara siyahı"da adı çəkilən kəmərin inşası və sonrakı istismarına cavabdeh olan İsveçrənin "Nord Stream 2 AG" şirkətinin və onun rəhbəri Matias Varniqin də adı var.

Layihənin cari ilin may ayında Konqresin təsdiqinə veriləcəyi gözlənilir. Lakin bu da dəqiq deyil, çünki yeni sanksiyalara dair son qərar hələ ki, qəbul olunmayıb. Aydındır ki, bu, Ağ Evin namizəd axtardığı emissarın danışıqlarından asılı olacaq. Həmin danışıqlar isə heç də Rusiya ilə deyil, Avropa ilə aparılacaq.

Əslində, hər iki partiya nümayəndələrinin Konqresdə təzyiq göstərərək "Şimal Axını-2" layihəsini nəyin bahasına olursa olsun dayandırılmasını tələb etdikləri Bayden administrasiyasının əsas problemi budur: Berlin təkidlə qaz kəmərini müdafiə edir. Və demokratların Trampın ciddi şəkildə zərər vurduğu Avropa ilə münasibətləri bərpa etmək istəyi sərt addımların atılmasını Ağ Ev üçün arzuolunmaz edir. Nəticədə Vaşinqton strateji əhəmiyyət daşıyan layihəni müdafiə edən Qərbi Avropanın inadkarlığını yumşaltmaq üçün danışıqlara ümid edir. Bu arada, jurnalistlərin də xatırlatdıqları kimi, artıq layihənin 96 faizi başa çatıb. Hərçənd, ortada sanksiya məsələsi də var. Bu məqamda "Bloomberg" seçkilərə müdaxilə və haker hücumlarına görə Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların tətbiq olunacağı barədə məlumat yaydı. Həmin məlumata görə, Rusiya Federasiyasının ayrı-ayrı fərdlərinə və təşkilatlarına qarşı yeni sanksiyaların tətbiq olunması, Vaşinqtonda "diplomat adı altında" fəaliyyət göstərən Rusiya kəşfiyyat zabitlərinin ABŞ-dan qovulması kimi radikal addımlar atıla bilər. Mənbə onu da bildirib ki, sanksiyalar böyük ehtimalla, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə yaxın insanlar, həmçinin seçkilərə müdaxilədə iştirak etmiş qurumlara şamil oluncaq.

Bu addımın Vaşinqton üçün "yan effekt" yaradacağı da qaçılmazdır. Bu yaxınlarda Rusiyanın ABŞ-dakı səfiri Anatoli Antonovun da qeyd etdiyi kimi, Vaşinqton yerli diplomatlara qarşı viza müharibəsinə başlayıb və bu səbəbdən hər iki ölkənin diplomatik missiyası texniki mütəxəssislər də daxil olmaqla kadr çatışmazlığı ilə qarşı-qarşıya qalıblar. Ancaq Rusiya səfirliyinin işçiləri "çətinliklərə və məhrumiyyətlərə sinə gərdikləri halda", amerikalılar işləmək məcburiyyətində qaldıqları dözülməz şəraitdən dəfələrlə şikayətlənərək bildiriblər ki, yüksək rütbəli diplomatlar səfirlik binası qarşısındakı qarı özləri kürüməli olur, dezinfeksiyaedici məhlulları özləri qarışdırırlar. Nəhayət, iş o yerə çatdı ki, ABŞ-ın Vladivostok və Yekaterinburqdakı iki konsulluğu texnik səbəblər üzündən fəaliyyətini dayandırmalı oldu.

Son illərdə sanksiya məsələsi həm Rusiya daxili proseslər, həm də beynəlxalq münasibətlər kontekstində adi, maraqsız mövzuya çevrilib. Qloballaşan birqütblü dünyada sanksiyalar, həqiqətən də, mövcud sistemi gücləndirmək üçün bir vasitə idi. Həm İran, həm də Koreya Xalq Demokratik Respublikasının təcrübəsində olduğu kimi illərlə ən sərt məhdudiyyətlər altında yaşamaq da mümkündür, ancaq yaddan çıxartmaq olmaz ki, bunun əvəzi vətəndaşların aşağı yaşayış səviyyəsi, milli iqtisadiyyatın və texnoloji inkişafın tənəzzülü ilə ödənir. Həmin vaxt sanksiyalar ölkənin inkişaf etmiş sivilizasiyalardan geri qalması demək idi: məsələn, SWIFT sisteminə əlçatanlığın olmaması və alternativ milli ödəmə sisteminin yaradılmaması səbəbindən mağazada adicə kartla ödənişi etmək mümkün deyildi.

Yeddi il əvvəl başlayan Rusiyaya qarşı sanksiyalar dalğasının əsas məqsədi də ölkəmizə bu şəkildə təsir göstərmək idi. Ancaq tamamilə əks nəticəyə gətirib çıxardı.

Sanksiyalar həm Qərbin birliyini, həm də bütövlükdə ABŞ-ın lider mövqedə olduğu qlobal sistemi zədələyir. On il əvvəl bu sanksiyalar "ipə-sapa yatmayan ölkələrin" texnoloji cəhətdən geri qalması üçün mexanizm rolunu oynayırdısa, indi onların inkişafını stimullaşdıran vasitəyə çevrilib.

İndi bizə yalnız Vaşinqtonun özünə açıq şəkildə zərər verən bu prosesi niyə davam etdirməsinin səbəbləri üzərində baş sındırmaq qalır. Bəlkə də, Amerika isteblişmenti sadəcə baş verənlərin əsl mahiyyətini görmür. Yaxud da, gerçəkliyi dərk etsələr belə, ABŞ-ın dünyadakı hegemonluğuna son qoyan bu prosesi dayandırmaq iqtidarında deyillər.

14
Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov və İƏT Baş katibi Yusif bin Əhməd Əl-Osaymin arasında görüş

Azərbaycan Qarabağı cənnətə çevirəcək - prosesə İslam ölkələri qoşulur

1498
(Yenilənib 16:51 10.04.2021)
"Qarabağ otuz ilə yaxın davam edən işğal ərzində elə bir günə salınıb ki, bir dənə də salamat infrastruktur qalmayıb. Anlayırıq ki, bu illər ərzində düşmənin işi Qarabağı yerlə-yeksan etmək olub".

Elvin Səlimov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 aprel — Sputnik. "Azərbaycanı qələbə münasibətilə təbrik edirəm. Prezidenti də 30 il işğaldan sonra qaytarılan ərazilərə görə təbrik etdim. Torpaqlar sahibinə qaytarılıb. Bu kabus başa çatıb, lakin hekayənin yarısı bitib, digər yarısı da var. Siz diplomatik yollardan istifadə etmisiniz bu illər ərzində. Azərbaycan bir başqa ölkənin ərazisinin 1 santimetrinə də girməyib".

Bu sözləri İƏT Baş katibi Yusif bin Əhməd Əl-Osaymin Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramovla birgə keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.

Xatırladaq ki, bir neçə gün öncə Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünə dair İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Təmas Qrupunun üzvləri Azərbaycana səfərə gəlib. Onlar işğaldan azad edilmiş ərazilərdə olublar.

Sputnik Azərbaycan post-müharibə dövrü problemlərinin həllində İƏT ilə əməkdaşlıq və Qarabağın yenidən qurulmasında təşkilatın rolu ilə bağlı Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin üzvü, millət vəkili Anar İsgəndərovun və Orta Doğu araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Sədrəddin Soltanın fikirlərini öyrənib.

  • Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov və İƏT Baş katibi Yusif bin Əhməd Əl-Osaymin arasında görüş
    © AR Ministry of Foreign Affairs
  • Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov və İƏT Baş katibi Yusif bin Əhməd Əl-Osaymin arasında görüş
    © AR Ministry of Foreign Affairs
  • Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov və İƏT Baş katibi Yusif bin Əhməd Əl-Osaymin arasında görüş
    © AR Ministry of Foreign Affairs
1 / 3
© AR Ministry of Foreign Affairs
Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov və İƏT Baş katibi Yusif bin Əhməd Əl-Osaymin arasında görüş

Millət vəkil Anar İsgəndərov bildirib ki, İƏT Azərbaycana ən yaxın və onun haqq işini müdafiə edən ən mühim təşkilatdır: "Azərbaycan İƏT üzvlüyünə qəbul olarkən hələ SSRİ-nin tərkibində idi. Təşkilatın Azərbaycana həmişə xüsusi münasibəti olub. İƏT torpaqlarımızın işğal altında qaldığı günə qədər Ermənistanı işğalçı ölkə kimi qəbul edib. Hər zaman Azərbaycanın haqq işinə dəstək olub. Təşkilatda Ermənistana haqq verəcək bir cümlə də deyilməyib. Azərbaycan 44 günlük müharibədə öz tarixi torpaqlarını qaytarandan sonra da İƏT Azərbaycanı dəstəkləyib".

"Bu gün Azərbaycan Qarabağda geniş quruculuq işləri həyata keçirir. İƏT-in üzvü olan ölkələr bu prosesdə Azərbaycana dəstək olacaqlarını ifadə edirlər. Burada qeyri-adi, təəccüblü, möcüzəli bir şey yoxdur. Qarabağ otuz il yaxın davam edən işğal ərzində elə bir günə salınıb ki, bir dənə də salamat infrastruktur qalmayıb. Anlayırıq ki, bu illər ərzində düşmənin işi Qarabağı yerlə-yeksan etmək olub. Azərbaycan Qarabağı cənnətə çevirəcək. Ona görə də hazırda dost köməyinə ehtiyacımız var" – deyə A.İsgəndərov bildirib.

Orta Doğu araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Sədrəddin Soltan isə bildirib ki, İƏT müharibəyə qədərki dövrdə də Ermənistanı işğalçı dövlət kimi qəbul edirdi və bunu bütün toplantılarında açıq şəkildə ifadə edirdi. Bu təşkilatın üzvü olan ölkələr beynəlxalq siyasi arenada Azərbaycana dəstək verirdilər. Çünki İƏT həm də BMT-də Müşahidə Şurasının üzvüdür. Amma onu da qeyd etməliyik ki, təşkilatın ayrı-ayrı üzvləri Ermənistana münasibətdə fərqli mövqedə dayanırlar. Bu təşkilatın bəzi üzvləri müharibə dövründə Azərbaycanı dəstək olan dövlətlərə qarşı təxribatla məğul oldular".

Politoloq bildirib ki, müharibədən sonrakı dövrdə də təşkilat Qarabağın quruculuq işlərində rol ala bilər: "Buna misal olaraq İslam bankı tərəfindən kreditlərin verilməsini deyə bilərik. Eyni zamanda ayrı-ayrı üzv ölkələr də quruculuq işlərinin həyata keçirilməsində iştirak edə, keçmiş münaqişə zonasında vəziyyətin normallaşması üçün Azərbaycana dsətək ola bilərlər. Müharibənin başa çatmasını ifadə edən 9 noyabr bəyanatı var. Bu bəyanatın müddəalarının yerinə yetirilməsi üçün İƏT vacib rol oynaya bilər".

1498

Bu işlərin görülməsi Azərbaycanda işsizliyi azaldacaq ekspert açıqlayır

0
(Yenilənib 18:38 11.04.2021)
İqtisadçı ekspert Fuad İbrahimov deyir ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə qruculuq işlərinin aktiv şəkildə davam etdirilməsi çox sayda iş yerlərinin açılmasına səbəb olacaqdır
Fuad İbrahimov: “Vaksinasiyanın sürətlənməsi iqtisadi fəallığı artıracaq”

Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) yenilənmiş proqnozuna əsasən, bu il Azərbaycanda işsizlik səviyyəsi 5,8% təşkil edəcək. Gələn il isə bu göstəricinin cüzi azalaraq 5,7%-ə bərabər olacağı gözlənilir.

İqtisadçı ekspert Fuad İbrahimov Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, pandemiyanın dünya iqtisadiyyatına ziyan vurması işsizlik ordusunun yaranmasına səbəb olub: “Dünya iqtisadiyyatında bu problemin aradan qaldırılması üçün böyük zaman lazımdır. Azərbaycan haqqında danışdıqda onu deyə bilərəm ki, vaksinasiya prosesinin getdikcə sürətlənməsini görürük. Bu da özlüyündə iqtisadi fəallığın artması ilə nəticələnəcək. Eyni zamanda mövsümi işlərlə bağlı sahələrin yenidən bərpa olunması da işsizlik statistikasının azalmasına təsir edəcək. Xüsusən də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə quruculuq işlərinin aktiv şəkildə davam etdirilməsi çox sayda iş yerlərinin açılmasına səbəb olacaqdır”.

Fuad İbrahimovun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0