Avropa İttifaqının bayraqları, arxiv şəkli

Avropa həm Rusiya ilə münasibətlərini, həm öz gələcəyini xilas etməyə çalışır

19
Yaranan kazusu Slovakiya xarici işlər naziri İvan Korçok izah etməyə çalışıb. Onun sözlərinə görə, Avropa Şurası sonsuza qədər yalnız sanksiya siyasətinə arxalanmaq istəmədiyini sübut etmək niyyətindədir, həmçinin ədalətli məhkəmə prosesinin keçirilməsini istəyir.

BAKI, 27 yanvar — Sputnik, İrina Alksnis. İtaliya bu günlərdə bəyan etdi ki, Aleksey Navalnı işi ilə əlaqədar Rusiyaya qarşı sanksiyaları gözdən keçirməyə hazırdır. Bir qədər bundan əvvəl Rusiyaya qarşı "effektli sanksiyalar" tətbiq etmək ideyasını Fransa, Polşa, Çexiya və başqa ölkələr dəstəkləyiblər. Bundan başqa, çexlər Rusiyanın Praqadakı səfirini Xarici İşlər Nazirliyinə çağırıblar.

Bununla belə, Avropa Şurası (AŞ) xarici işlər nazirlərinin görüşündən sonra bu qitənin diplomatiya rəhbəri Jozep Borrell bildirdi ki, Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqi üçün quruma konkret təkliflər daxil olmayıb.

Yaranan kazusu Slovakiya xarici işlər naziri İvan Korçok izah etməyə çalışıb. Onun sözlərinə görə, "Avropa Şurası sonsuza qədər yalnız sanksiya siyasətinə arxalanmaq istəmədiyini sübut etmək niyyətindədir, həmçinin ədalətli məhkəmə prosesinin keçirilməsini (blogerlərlə bağlı – red.) istəyir". İ.Korçok onu da xatırladıb ki, fevralın 5-də Jozep Borrell Sergey Lavrovla görüşmək üçün Moskvaya uçacaq. Slovak diplomatının fikrincə, bu məsələ onların görüşünün əsas müzakirə mövzusu olacaq.

Diplomatın fikrini hamının başa düşəcəyi şəkildə ifadə etsək, AŞ Moskva ilə münasibətlərin gərginləşməsi fonunda, sadəcə olaraq, öz mövqeyini dəyişmək məcburiyyətində qalıb. Avropa (eləcə də bütün Qərb) Rusiya ilə qarşıdurma vəziyyətində olduğu son yeddi ildə bir dəfə də olsun, Moskvaya qarşı belə jest etməmişdi. Elə sanksiyaların özü də artıq çoxdan mənasız mərasimə çevrilib, belə ki, ikitərəfli münasibətlərə də, birgə layihələrə də xüsusi təsir göstərmir.

İstər-istəməz ortaya belə bir sual çıxır: əslində, Avropa Şurasının bu gözlənilməz addımının arxasında nə dayanır?

Bu sualın cavabını Moskvanın bu yeddi il ərzində Avropaya münasibətdə yumşalmayan mövqeyində axtarmaq lazımdır. Navalnı məsələsinin məğzi problemin Almaniyanın təşəbbüsü və Avropa Şurasının fəal dəstəyi ilə ortaya atılıb şişirdilməsindədir.

Avropa Şurası 2016-2017-ci illərdən başlayaraq anti-Rusiya siyasəti məsələsində əsaslı şəkildə ABŞ və Böyük Britaniyanın yolunu davam etdirir. Rusiyaya qarşı ən çirkin əməliyyatları təşkil edən Vaşinqton və London idi. Digər tərəfdən, Avropa transatlantik həmrəylik görüntüsünü qorumaq üçün belə bir jest etdi, əslində isə Rusiya ilə əməkdaşlığı bərpa etmək üçün kurs götürdü.

Blogerin "Noviçok"la zəhərlənməsi barədə cəfəng fikri ortaya atmaqla Berlinin hansı məqsədi güddüyünü uzun-uzadı müzakirə etmək mümkündür, lakin artıq məlumdur ki, Almaniyanın Moskva ilə əməkdaşlığı sarsıtmaq kimi niyyəti olmayıb. Almaniyanın Brüsselin dəstəyi ilə "Şimal axını-2"ni tamamlamaq və işə salmaq üçün dəridən-qabıqdan çıxması bunu birmənalı şəkildə sübut edir.

Rusiyanın Navalnı məsələsinə kəskin reaksiya verəcəyi gözlənilən olsa da, nədənsə bu, almanlar üçün sürpriz təsiri bağışladı. ABŞ və İngiltərə Rusiyanın geosiyasi rəqibləridir və Vaşinqtonla London öz rusofobiya siyasətini yalnız fantaziyalarla məhdudlaşdırır. Ancaq Avropa, ələlxüsus da Almaniya üçün Rusiya ilə əməkdaşlıq həyati əhəmiyyət daşıyır. Özü də bu əməkdaşlığın əhəmiyyəti günbəgün deyil, saatbasaat artır.

Ağ Evə yeni administrasiyanın gəlməsi vəziyyəti bir az da gərginləşdirir – Qərbi Avropa okeanın o tayındakı nəzarətdən qurtulmanın çətin və təhlükəli mərhələsinə qədəm qoyur. İndi isə Navalnı məsələsinə görə Avropanın Rusiya ilə münasibətlərində ciddi problemlər yaranıb. Halbuki Rusiya əvvəllər sözdə də, əməldə də Avropa Şurasının geosiyasi müstəqillik kursunu müdafiə edib. Avropanın Moskvanın köməyi olmadan bu məsələdə uğur qazanma şansı azdır, eyni zamanda, indi bu proses AŞ-yə daha çətin və baha başa gələcək.

Təəccüblü deyil ki, Qərbi Avropa üçün ən aktual məsələ Rusiya ilə münasibətləri bərpa etməkdir. Brüsselin son qərarları məhz bu məsələlərin həllinə yönəlib: yeni sanksiyalar mövzusu inandırıcı bəhanə ilə qeyri-müəyyən müddətə təxirə salındı, Avropanın baş diplomatı isə problemləri həll etmək və razılığa gəlmək ümidi ilə Moskvaya gedir. Ancaq xatırlatmaq lazımdır ki, aranı qarışdıran ilk növbədə Berlin olub. Odur ki prosesin həllinə də ən böyük töhfəni Almaniya verməlidir.

19
Kompüter arxasında iş, arxiv şəkli

Feyk fabriki onun əsl sahibləri

5
(Yenilənib 20:01 03.03.2021)
Son vaxtlar "Bellingcat" informasiya agentliyi yenə gündəmdədir. KİV-də onun yaradıcısı kimi qələmə verilən "Eliot Higgins" kitab çıxarıb. Onun silahdaşı "Xristo Qrozev" və ya "Moris Rakuşitski" yeni ifşaedici xəbərlərin olacağını vəd edib.

BAKI, 3 mart — Sputnik, Viktoriya Nikiforova. Son vaxtlar Bellingcat informasiya agentliyi yenə gündəmdədir. KİV-də onun yaradıcısı kimi qələmə verilən "Eliot Higgins" kitab çıxarıb. Onun silahdaşı "Xristo Qrozev" və ya "Moris Rakuşitski" yeni ifşaedici xəbərlərin olacağını vəd edib.

Bütün bunlar barədə ciddi danışmaq mümkün deyil, onlar sadəcə olaraq, jurnalist araşıdırması janrını gözdən salmaqla məşğuldurlar. Bellingcat-ın özünün ortaya çıxma hekayəsi isə daha maraqlıdır. Bəs bu feyk xəbərlər fabriki necə yaranıb?

2010-cu ilin əvvəllərində Əfqanıstandakı Amerika hərbi kəşfiyyatının rəhbəri Maykl Flinn "Kəşfiyyat işini necə dirçəltməli?" ("Fixing Intel") adlı maraqlı bir hesabat dərc etdirmişdi. Flinn hesabatın həmmüəllifləri ilə birlikdə həmkarlarına bildirirdi ki, informasiyanı onu verməyə hazır olan hər kəsdən almaq lazımdır – yerli sakinlərdən, jurnalistlərdən, QHT və qadın təşkilatlarının nümayəndələrindən, BMT-nin əməkdaşlarından, vətəndaş fəallarından və s. Özü də yalnız hərbi məlumatları deyil, ölkədə baş verən hər şey haqqında informasiya toplamağı və sonra onları NATO müttəfiqləri, jurnalistlər, QHT-lərlə paylaşmağı məsləhət görürdülər. Düzgün biçimləndirilərək təqdim olunan məlumatlar silaha çevrilir: yerli sakinlərə işğalçıların onların qayğısına necə qaldığını göstərərək əhalini partizanlardan uzaqlaşdırır, Yaxın Şərqdə qayda-qanun yaradan Amerika demokratiyasının parlaq obrazını nümayiş etdirməyə imkan verir.

Məlumatların çeşidləndirilməsi ilə xüsusi seçilmiş analitiklər məşğul olurlar - Flinn bu zaman "ən istedadlılarını və məlumata ac olanlarını" seçməyi məsləhət görürdü. Onlar heç bir detalı gözdən qaçırmamalı, geolokasiyalarla və açıq mənbələrlə işləməyi bacarmalı idilər. Sonda hesabat müəllifləri Amerika kəşfiyyatının veteranı Samuel Vilsondan sitat gətirirdilər: "Məlumatların 90%-i" açıq mənbələrdən gəlir, kəşfiyyatın əsl qəhrəmanı Ceyms Bond deyil, Şerlok Holmsdur".

Elə təxminən həmin vaxt Böyük Britaniya ordusunun zabiti Bob Sili Əfqanıstanda xidmət etməyə yollanır. İngilis qəzetləri onu kəşfiyyatçı kimi qələmə versələr də, buna heç bir dəlil göstərmirlər. Bəlkə də, 2008-2017-ci illər arasında İraq, Əfqanıstan, Liviya və Suriyada Bob Sili, həqiqətən də, tamamilə başqa işlə məşğul olub.

Sili hazırda məşhur siyasətçi olmasına baxmayaraq, hələ də özünü Ştirlis kimi aparır. İndiyə kimi yaxınlarının, valideynlərinin və ya əsrarəngiz həyat yoldaşının təsvir olunduğu bir dənə fotosu belə yayımlanmayıb. O hər yerə tək gedir və yeri gəlmişkən, homoseksualların hüquqları uğrunda fəal şəkildə mübarizə aparır.

Bob Sili 1990-cı illərin əvvəllərində postsovet məkanında ştatdankənar müxbir kimi fəaliyyət göstərməyə başlamışdı, Kiyevdən, Tiraspoldan, Çeçenistandan reportajlar hazırlayırdı. Əsasən "The Times" qəzeti üçün yazırdı.

2012-ci ilin əvvəllərində internetdə "Brown Mozes" təxəllüslü bloger peyda oldu. Bu, Frenk Zappanın məşhur mahnısının adı idi. Məsələ burasındadır ki, Sili rok musiqisini çox sevir, həm də yaxşı gitara çalır. Çox keçmədən "Brown Mozes" əməlli başlı şöhrət qazanır. Əvvəl media maqnatı Rupert Merdokla bağlı qalmaqallı yazılar yazır, daha sonra Suriya məsələsinə yönəlir.

Naməlum bloger eynilə Flinnin hesabatında təsvir olunan "ən istedadlı və xəbərə ac" analitiklər kimi hərəkət edir. Suriyadan YouTube-a yüklənən videoları gözdən keçirərək onları yeni başlıqlarla yayımlayır. Məsələn: "Qəlpə yarası almış təxminən on körpə meyiti tapıldı" kimi.

Bununla belə, bloger məlumatları təhlil etmir, dərhal öz münasibətini ortaya qoyur. Məsələn, Hulə şəhərindəki faciədə Suriya hakimiyyətini günahlandırır, halbuki təhqiqat sonradan kütləvi ölüm hallarının silahlılar tərəfindən törədildiyini üzə çıxartdı. Bir sözlə, bu artıq Flinnin haqqında danışdığı kəşfiyyat deyil, əməlli-başlı təbliğatdır.

Günlərin bir günü "The New York Times"ın hərbi müxbiri Si Cey Divers onu tapır və ifşa edir. Məlum olur ki, "Brown Mozes" imzası ilə yazan blogerin əsl adı Eliot Higginsdir.

Bundan sonra Böyük Britaniya və Amerika KİV-ləri Eliot Higgins haqqında saysız-hesabsız məqalələr yazmağa başlayır. Ancaq Eliot Higginsin valideynləri haqqında indiyə kimi heç kimə heç nə məlum deyil. Belə ki, onun ad-familiyası tamamilə uydurulmuş da ola bilər.

2013-cü ildə "Nyu-Yorker"in müxbiri ondan öz bloqu üçün niyə belə bir ad seçdiyini soruşanda bloger "Təsadüfən" deyə cavab vermişdi.

Bellingcat xəbər agentliyi Higginsin adına qeydiyyata alınıb və Rusiya əleyhinə ən yeni "ifşaedici" xəbərlər bu agentlikdən yayılır. Ancaq həmin xəbərlərin heç birində dəlil-sübut yoxdur. Bununla belə, onların hər biri Rusiyaya qarşı informasiya hücumuna və növbəti sanksiyalara başlamaq üçün bahənə verir.

Bu müddət ərzində Bob Sili məşhur siyasətçi və nüfuzlu hərbi analitikə çevrilir və Rusiya ilə bağlı daha aqressiv yazılar yazmağa başlayır. 2018-ci ildə isə parlamentdə Skripallarla bağlı mətbuat konfransı təşkil edir. "Zəmanəmizin Şerlok Holmsları bunlardır," – deyə Higgins və Qrozevi həmkarlarına təqdim edir. Elə həmin vaxtdan millət vəkili Bellingcat-ı yemləməklə məşğuldur.

Beləliklə, Qərbin elit ailə klanları üçün Rusiya ətrafındakı limitrof heç kimin torpağı deyil, sadəcə ov oylağıdır. Yerli əhali (istər inkişaf etmiş olsun, istərsə də geridə qalmış olsun) onlar üçün yalnız flora və fauna müxtəlifliydir. Bellingcat kimi alətlər isə hibrid müharibələri üçün mükəmməl silahdır.

5
İtaliyada epidemioloji vəziyyət

Karantin strategiyası fiaskoya uğradı, amma Avropa günahkarı tapıb

7
(Yenilənib 18:46 03.03.2021)
Avropada müşahidə olunan mənzərə düz bir il bundan əvvəlki situasiyanı yada salır. Həmin vaxt  Avropa İttifaqı fövqəladə vəziyyətdə tam çarəsizlik nümayiş etdirdi, ittifaqın üzvləri isə kəskin böhranın öhdəsindən təkbaşına gəlmək məcburiyyətində qaldılar.

BAKI, 3 mart — Sputnik, İrina Alksnis. Avropa Parlamentinin Aİ-nin demokratik proseslərinə xarici müdaxilə üzrə xüsusi komitəsinin dinləmələrində çıxış edən Avropa diplomatiyasının rəhbəri Jozep Borrell Rusiyanı dezinformasiya kampaniyasında günahlandırdı. Onun sözlərinə görə, bu, Aİ demokratiyasını ləkələmək və beynəlxalq əməkdaşlığı zəiflətmək məqsədi daşıyır.

Borrell davam edən pandemiya şəraitində yalan və insanları çaşdırmağa yönəlmiş məlumatların xüsusi təhlükəsinə də işarə edib. "Biz Kremlə yaxın kanalların maska taxmağın və karantin qaydalarının faydasız olduğu barədə məlumatlar yaydıqlarını gördük”, – deyə o bəyan edib. Diplomatın sözlərinə görə, hazırda Moskvanın peyvənd diplomatiyası ön plana çıxıb. Kreml bu yolla Qərb preparatlarını və onların istehsalçılarını nüfuzdan salmağa çalışır, digər tərəfdən öz peyvəndini fəal şəkildə təbliğ edir.

Məmurun narahatlığı başadüşüləndir. Rusiyada insanların çoxu üçün həyatın öz axarına düşdüyü və pandemiya səbəbindən tətbiq olunan məhdudiyyətlərin tədricən ləğv olunduğu bir vaxtda Avropada karantin qaydalarının sərtləşdirməsinin yeni dalğası başlayır. Finlandiyada fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq olundu. Çexiyada bütün dünyada ən yüksək yoluxma halı qeydə alındığına görə, insanların yaşayış yerini tərk etməsi qadağan edildi, İtaliyada da məhdudiyyətlər sərtləşdirildi. Bütün bunlarla yanaşı, təxminən bir ildir ki, evlərinə məhkum olunmuş Avropa əhalisi artıq hakimiyyətin bu tədbirlərin onların xeyrinə olması ilə bağlı arqumentlərini qəbul etmək istəmir. Kütləvi etirazlar, demək olar ki, bütün qitəni bürüyüb.  Bir sözlə, vəziyyət xeyli qəlizdir. Çexiya “Sputnik V” peyvəndinin tədarükü ilə bağlı Rusiyaya müraciət edib. Bu, ölkə prezidenti ilə baş nazirinin birgə qərarıdır. Slovakiya bir az da uzağa gedərək Macarıstan və Serbiyanın ardınca, Avropa tənzimləyicisinin razılığını gözləmədən Rusiya preparatını qeydiyyatdan keçirtdi. Koronavirusla bağlı kifayət qədər ağır vəziyyətin müşahidə olunduğu Polşa isə Çindən COVID-19 peyvəndi alacaq.

Avropada müşahidə olunan mənzərə düz bir il bundan əvvəlki situasiyanı yada salır. Həmin vaxt  Avropa İttifaqı fövqəladə vəziyyətdə tam çarəsizlik nümayiş etdirdi, ittifaqın üzvləri isə kəskin böhranın öhdəsindən təkbaşına gəlmək məcburiyyətində qaldılar. Düzdür, arada fərq də var: onda bütün dünyada fors-major vəziyyət yaranmışdı. Və məlum oldu ki, Brüssel ekstern vəziyyətdə hadisələrə operativ reaksiya verməyə qadir deyil.  Əlbəttə ki, bu, Avropa üçün xoş yenilik olmadı, ancaq Aİ-nin həmin situasiyada acizliyini pandemiyanın gözlənilmədən başlaması və problemin qlobal xarakter daşıması ilə izah etmək olardı. İndi isə vəziyyət tamamilə fərqlidir. Pandemiyanın gözlənilməzlik effekti aradan qalxdıqca Avropa İttifaqı yenidən güclənməyə başladı: çünki bu qurumun ən yaxşı bacardığı strateji planlaşdırma, mürəkkəb proseslərin idarə olunması, vəsaitlərin yığılması və bölüşdürülməsi kimi məsələlər yenidən gündəmə gəlmişdi. Və Avropa hakimiyyəti bütün dünyaya bu tip təhlükələrlə necə mübarizə aparmaq lazım gəldiyini göstərəcəklərini bəyan etdi. Göstərdilər də... 

Bunun nəticəsi isə ən vacib fəaliyyət sahələrindəki uğursuzluqlardan ibarət oldu. Avropanın seçdiyi karantin strategiyası fiaskoya çevrildi, əhalinin vaksinasiyası ilə bağlı vəziyyəti isə yalnız bir kəlmə ilə ifadə etmək mümkündür – fəlakət. Avropanın dərs vermək istədiyi ölkələrdə vəziyyətin daha məqbul olmasının fonunda bu qitənin mənzərəsi bir az da acınacaqlı təsir bağışlayır. Bütün bunların mərkəzində isə Avropa hakimiyyətinin qəbul etdiyi səhv qərarlar dayanır. Bu Aİ-nin nüfuzuna bir il bundan əvvəlki pandemiya qarşısında acizlikdən daha çox zərbə vurur. Bu vəziyyətdə, Şərqi Avropa dövlətləri tərəfindən müstəqil hərəkət cəhdləri əhəmiyyət kəsb etməyə başlayır. Əlbəttə ki, onlar Aİ-nin ikinci dərəcəli üzvləri olduqlarının və koronavisrusa görə yardım ayrılan vaxt ən axırda yada düşəcəklərinin fərqindədirlər. Odur ki, oturub onları nə vaxt yada salacaqlarını gözləmək fikrində deyillər.

Brexit, eləcə də Polşa və Macarıstan səlahiyyətlilərinin getdikcə artan avroskeptizmi fonunda fors-major vəziyyət səbəbi ilə də olsa belə, bu cür ölkələrin siyahısının genişlənməsi Avropa İttifaqı üçün yaxşı heç nə vəd etmir.

Təxminən altı il bundan əvvəl Avropa böyük bir entuziazmla özünə əməlli-başlı miqrasiya problemi yaratdı ki, onun nəticəsi hələ də aradan qaldırılmayıb. Beləliklə, pandemiyaya qarşı mübarizə Avropa siyasətində daha bir uğursuzluq yaratdı. Kifayət qədər qısa müddətdə ağır nəticələrə gətirib çıxaran strateji səhvlərə yol verildiyi ortaya çıxdı.

7
Teqlər:
Rusiya, peyvənd, strategiya, karantin, Avropa
Mövzu:
Yeni tip koronavirus pandemiyası
Palmali Holdingin rəhbəri Mübariz Mənsimov

Mübariz Mənsimov azadlığa buraxılır? - Haqqında yeni tələb var

0
(Yenilənib 21:08 03.03.2021)
Bu il yanvarın 13-də Mübariz Mənsimovun növbəti məhkəmə iclası keçirilmiş və bu il martın 5-dək təxirə salınmışdı

BAKI, 3 mart — Sputnik. Azərbaycanlı iş adamı, Türkiyədə FETÖ ilə əlaqədə ittiham edilərək həbs olunan və İstanbul 27-ci Ağır Cəza Məhkəməsində haqqında cinayət işi açılan Mübariz Mənsimov azadlığa çıxa (ev dustaqlığına buraxıla) bilər.

Sputnik Azərbaycan Habertürk-ə istinadən bildirir ki, İstanbul Baş Prokurorluğu Mübariz Mənsimovun təxliyəsini istəyib. Baş Prokurorluğun tələbnaməsində qeyd olunur: "Məhkəmə prosesinin gəldiyi mərhələ: müttəhimə cinayətə görə nəzərdə tutulan/veriləcək cəzanın miqdarı, şübhəlinin həbsdə saxlanılma müddəti, həbs qətimkan tədbiri, tədbirdən gözlənilən fayda məhkəmə nəzarəti ilə əldə edilə bilər və evini tərk etməmək şərtilə məhkəmə nəzarətinin həyata keçirilməsinə qərar verilməsi tələb olunur".

Qeyd edək ki, bu il yanvarın 13-də Mübariz Mənsimovun növbəti məhkəmə iclası keçirilmiş və bu il martın 5-dək təxirə salınmışdı. 

İstanbul Baş Prokurorluğunun qərarı ilə "Palmali" Şirkətlər Qrupunun rəhbəri Mübariz Mənsimov ötən ilin mart ayında həbs edilib və onun yaşadığı evlərdə axtarış aparılıb. Türkiyə mətbuatının xəbərinə görə, onu Fətullah Gülənlə bağlı aparılan istintaq çərçivəsində saxlayıblar.

0
Teqlər:
Baş Prokurorluq, İstanbul, məhkəmə, azərbaycanlı iş adamı Mübariz Mənsimov