NATO təlimləri, arxiv şəkli

NATO niyə Rusiyanı hərbi təxribatlara təhrik edir?

74
Hərbi ekspert iddia edir ki, Şimali Atlantika Alyansının Rusiyanın "Avanqard"larına və "İskəndər"lərinə verəcək cavabı yoxdur.

BAKI, 29 dekabr — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiyanın müasir döyüş əməliyyatları düşməni bütün silah növləri ilə tamamilə məhv edənə (və ya təslim olmağa vadar edənə) qədər eskalasiya alqoritmlərində sürətli inkişafa məhkumdur. Rusiyaya müharibə lazım deyil. Moskva silah texnologiyası sahəsində özündən xeyli geridə qalan "tərəfdaşları"nın hələlik "qırmızı xətt"i keçə bilməyəcəklərini yaxşı bildiyindən, "pis sülhü" ("Ən pis sülh belə yaxşı davadan üstündür" - məsəlində olduğu kimi) seçir.

Rusiya müdafiə nazirinin müavini Aleksandr Fomin dekabrın 27-də bəyan etdi: "Heç kimə "güc mövqeyindən" çıxış edərək Rusiya ilə dialoq aparmağa çalışmasını məsləhət görmürəm. Eyni zamanda, güc yolu ilə təhdid göstərmək birbaşa BMT Nizamnaməsinin pozulması deməkdir və bu cür hərəkətlərə qarşı tərəfimizdən lazımi cavab reaksiyası veriləcək".

Başqa sözlə, Rusiya Müdafiə Nazirliyi "tərəfdaş"larına birbaşa xəbərdarlıq edir: "NATO-nun Rusiya sərhədindəki aktivliyi ciddi insidentlərə səbəb ola bilər". Şimali Atlantika Alyansının Rusiya sərhədləri yaxınlığında artan mövcudluğu və bəzi Qərbi Avropa siyasətçilərinin məsuliyyətsiz açıqlamaları kəskin reaksiya doğurur.

S-400 zenit raket komplekslərinin Türkiyəyə tədarükü, arxiv şəkli
© Photo by Handout / TURKISH DEFENCE MINISTRY / AFP

Bir qədər bundan əvvəl Rusiyanın müdafiə naziri Sergey Şoyqu da qeyd etmişdi ki, 2020-ci ildə "Amerika döyüş təyyarələrinin və gəmilərinin Rusiya sərhədləri yaxınlığındakı kəşfiyyat və nümayiş məqsədli hərəkətlərinin intensivliyi 15 faiz artıb. ABŞ Almaniyadan Polşa və Bolqarıstana döyüş bölmələri göndərməyə başlayıb. Arktik bölgədəki Amerika gəmilərinin sayı da durmadan artır. NATO-nun Rusiyanın qərb, cənub və şərq sərhədlərində eyni vaxtda keçirdiyi təlimlər sistematik hal alıb. Təkcə avqust-sentyabr aylarında bu təlimlərdə 55 döyüş təyyarəsi (strateji bombardımançı təyyarələr də daxil olmaqla) və 12 yüksək dəqiqliyə malik silah daşıyan gəmi iştirak edib. RF bu şəraitdə "cavab tədbirləri" görür və yüksək texnologiyalı silahlar sahəsində Qərbdən əhəmiyyətli dərəcədə irəlidədir.

Manyakal inteqrasiya

Pentaqon və onun avropalı silahdaşları Rusiya Əməliyyatlar Teatrında (RƏT) hərbi uğur qazanma şansının ən azı yarısına sahib olsaydılar, Moskva çoxdan öz üzərində Qərbin maraqları naminə ərazilərin bundan sonrakı işğalı üçün NATO-nun "rejimin islah edilməsi" məqsədi güdən "güc proyeksiyası"nı hiss edərdi. Yuqoslaviyadakı "Müttəfiq qüvvələri", İraqdakı "Səhra fırtınası" və Liviyadakı "Odissey şəfəqləri" hələ heç kimin yadından çıxmayıb.

Ancaq Vaşinqton və Brüsselin bu cür hərəkətlər etmək üçün əli bir o qədər də güclü deyil. Alyansın Rusiyanın yüksək texnologiyalı "Avanqar"dlarına, "İskəndər"lərinə, "Zirkon"larına, "Kinjal"larına, "Poseydon"larına, "Borey-A"larına və "Yaseni-M"lərinə verəcək cavabı yoxdur. NATO-da hətta xarakteristikasına görə bütün bu hərbi texnologiyanın yaxın analoqları belə mövcud deyil.

Bununla belə, ABŞ hipersəsli silahlar sahəsində geriləməsi fonunda "inteqrasiya edilmiş güc"ə can atmağa davam edir. 2020-ci ilin sonuna yaxın Pentaqon yeni "Dənizdə üstünlük" strategiyasını yayımladı (Yəqin, 2015-ci ildə qəbul olunmuş "21-ci əsrdə dəniz gücü" konsepsiyası artıq köhnəlib). Sənəd Dünya okeanında hökmranlıq etmək üçün ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri, dəniz piyadaları və sahil mühafizəsinin inteqrasiya olunmuş vahid güc birliyinin yaradılmasını nəzərdə tutur.

Bəs növbəti 80 il üçün Amerikanın Dünya okeanını hərbiləşdirmə proqramına rəvac verən nədir? Əlbəttə ki, Çin donanmasının artan gücündən və "Rusiyanın artan aqressiv davranışından" narahatlıq. İddialara görə, Çin hökumətinin "Bir Kəmər - Bir Yol" təşəbbüsü gizli şəkildə özündə əsas dəniz yollarına nəzarət etmək məqsədi daşıyan hərbi genişlənməni ehtiva edir. Rusiya isə "münaqişə əsnasında Vaşinqtona və Avropa paytaxtlarına kinetik və ya kiber zərbə endirə, yaxud sualtı rabitə kabellərinə hücum edə bilər ki, bu da qlobal iqtisadiyyat üçün yaxşı nəticələr vəd etmir.

Strategiyanın müəllifləri – nəhəng hərbi liderlər Maykl M. Gildey, Devid. H. Berger və Karl Şults - dənizdə işləyən 30 milyon amerikalı işçinin taleyi, illik 5,4 trilyon dollarlıq ticarət daşımalarının 90 faizi və sualtı kabellərlə ötürülən məlumat axını (illik 10 trilyon dollarlıq əməliyyat) ilə bağlı narahatlıqlarını bir xeyli şişirdiblər. Admirallar təhlükəli fantaziyalara da meyllidirlər: "Uzunmənzilli raket sistemləri və hipersəsli silahlar yerdəki hədəflərə zərbə vurmaq üçün qlobal fürsət yaradacaq. Logistika və dəstək gəmiləri yanacaq doldurma, yenidən təchizat, tədarük, işçi qüvvəsi ilə təminat və təmir işləri ilə məşğul olacaq. Sahil mühafizə xidməti isə müharibə şəraitində güclərin qorunması üçün lazımlı təhlükəsiz, etibarlı və səmərəli dəniz nəqliyyatı sistemini təmin edəcək".

Beləliklə, səylərin birləşdirilməsi ilə "dənizlər ABŞ-ın nəzarəti altına keçəcək" (Vaşinqton beynəlxalq fəaliyyət üçün əsas sənədi - BMT-nin 1982-ci il dəniz hüququ Konvensiyasını məhz bu səbəbdən təsdiqləməmişdi). Açıq-aşkar məsuliyyətsizlik! Bu yerdə ABŞ-ın dekabrın 25-də keçirdiyi HAWC hipersəsli raketinin ilk sınağının uğursuz olduğunu yada salmağa ehtiyac var. Onların başqa belə raketləri isə yoxdur və 2020-ci ildə artıq sınaqlar keçirilməyəcək. Əslində, Amerikanın "uzunmənzilli raket sistemləri" heç vaxt yüksək texnoloji rəqibə qarşı sınaqdan keçirilməyib. Əvəzində isə zəif silahlanmış Taliban (aviasiya və hərbi dəniz donanmasından məhrum) 20 illik "Əfqan" kampaniyası nəticəsində (əməliyyatların pik vaxtı 100000 amerikalı əsgər cəlb olunmuşdu) ABŞ və müttəfiqlərini məğlub etmişdi.

"Məğlubedilməz", "qətiyyətli" və "fəzilətli" hegemon (ABŞ özünü məhz belə qələmə verirdi) Əfqanıstanda mütləq disfunksiya nümayiş etdirdi. "Əsas düşmənlər"lə (Rusiya Federasiyası və Çin Xalq Respublikası) gerçək müharibədə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin təyyarə daşıyan birləşmələri yüksək dəqiqlikli gəmi əleyhinə və hipersəsli raketlər üçün yaxşı görünən hədəflərə çevriləcək. Qeyd edək ki, NATO-nun Avropa müttəfiqlərinin döyüş effektivliyi də bir o qədər aydın deyil.

Pentaqonun yeni 2020-ci il strategiyası sadəcə "kif basmış" tezisləri təkrarlayır: ABŞ-ın maraqları hər şeydən üstündür, dünyadakı başqa dövlətlərin fikri isə əhəmiyyətsizdir. Bu fikirlər "bütün sahələr üzrə inteqrasiya edilmiş dəniz gücü" (Integrated All-Domain Naval Power) tərəfindən – dənizdə, quruda, havada, kosmosda və kiberməkanda – susdurulacaq. Bunun reallıqla heç bir əlaqəsi olmasa da, ABŞ-ın bu yolla öz qürurunu oxşamağa ehtiyacı var.

Rusiya və Çin dinc yanaşı yaşamağa və inkişafa çox dəyər verir. Bu ölkələr keçən əsrin müharibələrinin milyonlarla qurbanı ilə bağlı tarixi yaddaşı qoruyub saxlayır. Amerika Birləşmiş Ştatları isə II Dünya müharibəsi zamanı 2020-ci ilin koronavirus pandemiyasından daha az insan itirmişdi; Amerika şəhərləri heç vaxt bombalanmayıb. Beləliklə, media və "Hollivud" nəhayət, Ağ Evi və Amerika cəmiyyətini beynəlxalq arenada istədiyi kimi hərəkət edə biləcəyinə inandırdı.

ABŞ və NATO ilə qarşıdurma vəziyyətində olan (iqtisadi təxribatlar və qeyri-qanuni sanksiyalar nəzərdə tutulur - red.), iqtisadi cəhətdən sabit, nüvə-raket sistemi ilə yaxşı təchiz olunmuş Rusiya isə alyansın onun sərhədlərinin yaxınlığındakı, eləcə də Yaxın Şərq və Afrikadakı təxribat xarakterli hərəkətlərini sülhsevərliklə və qətiyyətlə dəf edir.

74
Teqlər:
Türkiyə, Polşa, ABŞ, Almaniya, Rusiya, NATO
S-400 zenit-raket sistemi, arxiv şəkli

Rusiyanın S-400 sistemləri dörd ölkəni "ələ keçirdi": bəs sonra?

51
(Yenilənib 16:50 16.01.2021)
Əgər İran S-400 hava hücumundan müdafiə kompleksi əldə edərsə, ABŞ-ın Fars körfəzindəki təyyarə gəmiləri tamamilə yararsız oyuncaqlara çevriləcək

BAKI, 16 yanvar — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiya istehsalı olan S-400 zenit raket komplekslərinin dinc yolla ekspansiyası Avrasiyanın yeni ölkələrini əhatə edir. Çin, Türkiyə, Hindistandan sonra Belarus Respublikası da hərbi hava və hava hücumundan müdafiə qüvvələrini "Triumf"larla yenidən silahlandırmağa hazırlaşır.

İraq, Qətər və Mərakeş (Afrika qitəsinin şimal-qərb hissəsi) də S-400 sistemlərini əldə etmək mərhələsindədir. S-400 zenit raket kompleksinin (ZRK) dünyada uğurlu inkişafının əsasında yaxın analoqlarının olmaması, misilsiz döyüş xüsusiyyətləri dayanır.

Yanvarın 14-də Belarus Hərbi Hava Qüvvələri və Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarının komandanı, general-mayor İqor Qolub ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus "beşinci nəsil" F-22 və F35 döyüş təyyarələrinin döyüş qabiliyyətləri nəzərə alınmaqla xüsusi olaraq hazırlanmış hava hücumundan müdafiə bölmələrini ən son S-400 "Triumf" sistemləri ilə yenidən silahlandıracaqlarını elan etdi. NATO Avropaya yüzlərlə F-35 yerləşdirməyi planlaşdırır.

Bundan başqa, qoşunlar "Pantsir-S" ZRK-nın təkmilləşdirilməsi məqsədilə müqavilə öncəsi iş aparır. MI-35 çoxməqsədli hücum helikopterləri və Rusiya istehsalı olan SU-30SM qırıcılarının ikinci partiyası üçün müqavilələr imzalanıb.

Belarus qoşunları 2021-ci ildə yeni "Protivnik-Q" və "Vostok" radarlarını da qəbul edəcək. Bundan əvvəl Rusiya Federasiyasında istehsal olunan yeni "Sopka-2" üç koordinatlı marşrut əsaslı S zolaqlı radiolokasiya sistemi ölkənin hava məkanını qorumaq üçün (Baranoviçi rayonu ərazisində) döyüş tapşırığı alıb. Qərbin sanksiyaları və iqtisadi çətinliklər Rusiyanı Belarus ordusu üçün yeganə silah tədarükçüsünə çevirir.

Beləliklə, Belarus respublikasının səması istənilən təcavüzkar üçün aşılmaz qalaya dönür.

Nikbin dinamika

Rusiya ilə aktiv hərbi-texniki əməkdaşlıq yeddi MDB ölkəsi də daxil olmaqla, dünyanın əlli dövlətinin təhlükəsizliyini və suverenliyini gücləndirir. Xarici mütəxəssislər Rusiya Federasiyasında istehsal olunan döyüş təyyarələrini və hava hücumundan müdafiə sistemlərini ən təsirli müdafiə vasitəsi hesab edirlər.

Çin S-400 "Triumf" ZRK-nın ilk xarici müştərisi olub. S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin iki alay dəstinin tədarükü üzrə Rusiya-Çin müqaviləsi 2014-cü ilin noyabrında imzalanmışdı.

Bir dəstin tərkibinə - mobil komanda məntəqəsi, iki diviziya buraxılış qurğusu, radiolokasiya stansiyaları və iki növ 120-dən çox yeni zenit idarəolunan raketi daxildir.

"Triumf"dan ilk uğurlu atəş Çin mütəxəssisləri tərəfindən 2018-ci ilin dekabrında həyata keçirildi və təxminən 250 km məsafədə 3000 m/s sürətlə uçan ballistik hədəfi məhv etdi.

Çin S-400 sistemlərinin ikinci alay dəstini 2019-cu ilin dekabrında aldı. Rusiya "Triumf"larının Çində əsas üstünlükləri - 400 km-ə qədər hərəkət məsafəsinə sahib olması (dünyada heç bir "yer-hava" raket sistemi buna qadir deyil), düşmənin Radio Müşahidə və Nişan Alma təyyarələrini məhv etmək xüsusiyyəti (döyüş əməliyyatları zamanı hədəf təyinatlarını aradan qaldırmaq üçün) və uzaq məsafədən kəşfiyyat apara bilməsidir. S-400 sistemləri Çin Xalq Respublikası ətrafındakı periferik və mübahisəli sahələri etibarlı şəkildə idarə etməyə imkan verir.

Türkiyə isə Rusiya ilə 2017-ci ildə S-400 "Triumf" hava müdafiə sisteminin alınması barədə razılığa gəlib, müqavilənin dəyəri 2,5 milyard dollardır. Bu, ABŞ-Türkiyə münasibətlərində ciddi böhrana səbəb olub. Türkiyəni sanksiyalarla, eləcə də F-35 qırıcılarının istehsalı proqramından xaric etməklə hədələyən Vaşinqton Ankaradan tələb etdi ki, Rusiya ilə müqavilədən geri çəkilsin və Amerikanın "Patriot" komplekslərini alsın. Ankara ABŞ-ın ultimatum tələblərini yerinə yetirmədi və 2019-cu ilin yayında S-400 zenit-raket komplekslərinin dörd diviziyasını (birinci dəst) aldı.

Türkiyə ikinci dəsti də əldə etmək və beləliklə, ölkədəki mühüm obyektlərin qorunması üçün ən etibarlı və müasir hava hücumundan müdafiə sistemi yaratmaq niyyətindədir. Sınaqlar zamanı Ankara yaxınlığında yerləşdirilən S-400 sistemi 600 kilometr uzaqlıqdakı RLS-in əhatə dairəsinin sərhədində F-16 Fighting Falcon qırıcısını aşkarladı. Yəni, döyüş xəbərdarlığı rejimində hava hədəflərinin aşkarlanması və məhv edilməsi avtomatik rejimdə həyata keçirildikdə F-16 Fighting Falcon qırıcıları Ankaradan 400 kilometr məsafədə "Triumf" tərəfindən məhv edilə bilər.

Türkiyə ilə S-400 zenit raket sistemlərinin ikinci dəstinin (alayının) tədarükü ilə bağlı prinsipial razılıq 2020-ci ilin iyun ayında əldə edilib.

Hindistan isə 2018-ci ilin oktyabr ayında Rusiya ilə beş S-400 alay dəstinin çatdırılması üzrə 5,43 milyard dollarlıq bir müqavilə imzalayıb. Dehli ABŞ-ın çoxsaylı təzyiqlərinə baxmayaraq bu məsələdə qərarlıdır. "The Times of India" qəzetinin yazdığına görə, Rusiya "Triumf"ları Hindistanın qərb, şimal və şərq bölgələrində (Çin və Pakistanın təhdid spektri nəzərə alınaraq) yerləşdiriləcək və ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemində inqilab edəcək. S-400 zenit-raket kompleksinin istismarı və döyüş istifadəsini öyrənmək məqsədi ilə 100 hindistanlı mütəxəssisdən ibarət ilk qrup 2021-ci il yanvar ayının sonunadək Rusiyaya gələcək. Hindistanda "Triumf"ların ilk alay dəstinin 2021-ci ilin sonunda istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Rusiya S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin beş alay dəstinin hamısını 2025-ci ilə qədər bu ölkəyə çatdırmaq niyyətindədir.

"Triumf" perspektivləri

Hazırda Mərakeş, Qətər və İraqla "Triumf"ların alınması ilə bağlı danışıqlar aparılır. Bundan əvvəl isə Əlcəzair, Vyetnam, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və ümumilikdə 12-dən çox ölkə Rusiyanın S-400 zenit-raket kompleksini almaqda maraqlı olduğunu bildirmişdi.

Xarici tələbat ixracat təklifini üstələyir (Rusiya Aerokosmik Qüvvələri yenidən silahlanmanın prioriteti olaraq qalır). Halbuki ABŞ-ın Düşmənlərinə Qarşı Mübarizə Qanununa (Prezident Donald Tramp tərəfindən 2017-ci ilin avqust ayında imzalanan) uyğun olaraq, bu dövlətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq oluna bilər. Lakin dünyanın ən yaxşı uzaq mənzilli hava müdafiə sistemi olan S-400-ə gedən yolun qarşısını sanskiyalarla almaq mümkün deyil.

"Triumf" sistemləri dünyanı dəyişir. Məsələn, əgər İran S-400 hava hücumundan müdafiə kompleksi əldə edərsə, ABŞ-ın Fars körfəzindəki təyyarə gəmiləri tamamilə yararsız oyuncaqlara çevriləcək. Odur ki, Vaşinqtonun öz dünyagörüşü konsepsiyasını düzəltməsi və İranla "danışıq üslubu"nu bir daha gözdən keçirməsi qaçılmazdır. Çünki bu artıq İraqda baş verir.

ABŞ-ın İraqdakı səfirliyi və hərbi bazaları sistematik olaraq raket hücumlarına məruz qalır. Amerika zenit raket kompleksləri raket hücumlarının dəf edilməsinin öhdəsindən gələ bilmir. Bağdadın "yaşıl bölgəsində" partlayan mərmiləri ABŞ-ı diplomatik heyətin böyük hissəsini təxliyə etməyə və iraqlılardan Rusiyadan aldıqları "Pantsir-S" hava hücumundan müdafiə raket kompleksini kirayəyə götürməyə məcbur edib.

Gəlin yenidən S-400 zenit raket komplekslərinə qayıdaq. "Triumf"ların vacib üstünlükləri RLS-in hərtərəfli görmə qabiliyyəti və dörd növ raketdən istifadənin çevikliyidir (çoxsəviyyəli hava hücumundan müdafiənin formalaşması).

Müxtəlif tip raketlərin istifadəsi hipersəsli hədəfləri, döyüş təyyarələrini, pilotsuz təyyarələri, qanadlı, taktiki və ballistik raketləri mövcud olan bütün yüksəkliklərdə (5 m-dən 30 km-ə qədər) və məsafələrdə (2km-dən - 400 km-ya qədər) effektiv şəkildə məhv etməyə imkan verir.

"Triumf"un bir batareyası 72-yə qədər idarə olunan raketə sahib ola bilər və onlardan eyni vaxtda 4800 m/s-yə qədər sürətlə uçan 36 hədəfə atəş açmağa qadirdir. S-400 kompleksi müxtəlif növ hava hücum sistemlərini (S-300, "Pantsir"-S1, "Tor"-M1) özündə birləşdirə və hər cür radielektron müqavimət şəraitində fərqli mənzillərdəki hava müdafiə sistemlərini idarə edə bilər.

Yeri gəlmişkən, 2021-ci ildə rus qoşunları 200 km yüksəkliklərdə müharibəyə hazır olan inqilabi S-500 kompleksini əldə edəcək. Deməli, Rusiyanın hərbi-texniki sahədəki tərəfdaşlarının bu yeni  sistemi əldə etmək üçün növbəyə düzülmə vaxtı da gəlib çatıb.

51
Teqlər:
Rusiya, S-400 zenit-raket kompleksi
Rüşvət

Korrupsiya ilə mübarizə ardıcıl davam etməsə, əlavə problemlər yarana bilər - Ekspert rəyi

38
(Yenilənib 09:43 16.01.2021)
Əliməmməd Nuriyev: "Əgər gəlir deklarasiyaları təqdim olunsa, o zaman vəzifəli şəxslərin hansı yollarla varlanmasını izləmək mümkün olacaq"

Elvin Səlimov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. "Azərxalça" ASC-nin İdarə heyətinin keçmiş sədri Vidadi Muradovdan sonra ləğv edilmiş Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçmiş rəhbəri Vüqar Səfərli korrupsiya ittihamları ilə həbs edilib. Baş Prokurorluğun mətbuata verdiyi açıqlamada hər iki şəxsin səlahiyyət hədlərini aşaraq külli miqdarda dövlət vəsaitini mənimsədiyi bildirilir. "Şəffaflıq Azərbaycan" Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İctimai Birliyinin icraçı direktoru Əliməmməd Nuriyev Sputnik Azərbaycan-a müsahibəsində ölkədə korrupsiyaya qarşı mübarizənin hazırkı vəziyyətini şərh edib.

- Əliməmməd müəllim, il təzə başlayıb və artıq iki vəzifəli şəxs korrupsiya ittihamları ilə həbs olunublar. Dövlət şirkətlərində və onun nəzarətində olan digər strukturlarda korrupsiyaya şərait yaradan hansı amillərdir?

- Artıq korrupsiya ittihamları ilə həbslərin sayını itirmişəm. Bu məsələnin bir neçə tərəfi var ki, əvvəlcə onlara aydınlıq gətirilməlidir. Dövlət şirkətlərində idarəetmə prosesi tamam dəyişməlidir. Dövlət şirkətlərində və onun digər strukturlarında bütün səlahiyyətlərin bir şəxsin əlində cəmlənməsi effektiv nəzarətə imkan vermir. Ümumiyyətlə, gələcək dövrlərdə dövlət şirkətlərinin sayının azaldılması haqqında düşünmək lazımdır. Dövlət şirkətlərində aşkar edilən korrupsiya hallarının müxtəlif səbəbləri var. Korrupsiyaya şərait yaradan hallardan biri neopotizmin mövcudluğudur. Eyni zamanda, dövlət satınalmaları ilə bağlı proseslərin ciddi təftişinə ehtiyac duyulur. Belə satınalma prosesləri bir çox hallarda qanunpozuntuları ilə həyata keçirilir. Açıq tenderlərin keçirilməsinə imkan verilmir. Çox vaxt satınalmalarda həmin şəxslərin yaxın qohumlarına məxsus şirkətlər qalib olurlar.

- Həbs edilən şəxslər haqqında səsləndirilən ittihamlarda göstərilir ki, onlar bir neçə il ərzində rəhbərlik etdikləri strukturları korrupsiya mexanizmi ilə idarə ediblər. Korrupsiya hallarının baş verə bilməməsi üçün hansı tədbirlər görülməlidir?

- Əlbəttə, İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən bu istiqamətdə tədbirlər görülür. Amma ümumilikdə bu proses ictimai nəzarət tələb edir. Dövlət şirkətlərinin idarəetmə sisteminə ayrı-ayrı qurumların rəhbər vəzifəli şəxsləri cəlb olunurlar ki, bu da şəffaflığa mane olan səbəblərdən biridir. Mən hesab edirəm ki, media nümayəndələri, vətəndaş cəmiyyətinin üzvləri həmin idarə heyətlərinin müşahidə şuralarına cəlb edilməlidirlər. Hesabatlılığın və müstəqil monitorinq nəzarət sisteminin olmaması korrupsiyaya şərait yaradır. Bununla belə, korrupsiya ilə mübarizədə mühüm siyasi iradənin ortada olmasını görürük.

- Ümumiyyətlə, korrupsiya ilə mübarizə necə təşkil edilməldir?

- Vəzifəli şəxslər tərəfindən gəlir deklarasiyası təqdim edilmir. Bununla bağlı məsələlər tamam sükunət halındadır. Əgər gəlir deklarasiyaları təqdim olunsa, o zaman vəzifəli şəxslərin hansı yollarla varlanmasını izləmək mümkün olacaq. Maliyyə və əmlak amnistiyaları ilə bağlı uzun müddətdir müzakirələr aparılır. Bu qərarın verilməsi maliyyə sektoruna əlavə vəsaitlərin daxil olmasına imkan yarada bilər. Dövlətimiz Vətən müharibəsindəki qələbədən sonra böyük quruculuq işlərinə başlayıb. Həmin işlərin həyata keçirilməsi üçün böyük maliyyə vəsaitlərinə ehtiyac var. Ona görə də korrupsiya ilə mübarizəni ardıcıl davam etdirməsək, bu əlavə problemlərə gətirib çıxara bilər.

38
Qulam Mustafa Xan, arxiv şəkli

"Hind kinosunun kadrarxası səsi" vəfat edib

0
(Yenilənib 18:00 18.01.2021)
Şimali Hindistanın məşhur mahnılarını səsləndirən Qulam Mustafa Xana "Ustad" titulu verilib. Klassik hind musiqiqinin ustad sənətkarı sayılan Qulam Mustafa Xan, yaradıcılığı boyu çox sayda ordenlə təltif edilib.

BAKI, 18 yanvar — Sputnik. Klassik hind musiqisinin görkəmli nümayəndəsi Qulam Mustafa Xan vəfat edib.

Sputnik Azərbaycan xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, 89 yaşlı Qulam Mustafa Xan ötən gün Mumbayda dünyasını dəyişib.

Qulam Mustafa Xan sənətkarlar ailəsində dünyaya gəlib. Onun ailə üzvləri musiqiçilərdən ibarət olub. Şimali Hindistanın məşhur mahnılarını səsləndirən Qulam Mustafa Xana "Ustad" titulu verilib. Klassik hind musiqiqinin ustad sənətkarı sayılan Qulam Mustafa Xan, yaradıcılığı boyu çox sayda ordenlə təltif edilib.

Qulam Mustafa Xanı Hind kinosunun kadrarxası səsi adlandırıblar. Belə ki, sevərək tamaşa etdiyimiz hind filmlərinin əksəriyyətində onun məlahətli səsi eşidilir.

Qeyd edək ki, 2019-cu ildə insult keçirən sənətkarın bədəninin bir hissəsi iflic olub. Mərhum Qulam Mustafa Xanın martın 3-də 90 yaşı tamam olacaqdı.

0