ABŞ HDQ zabiti USS Monterey hərbi gəmisinin göyərtəsində, arxiv şəkli

"Kalibr"lərə amerikansayağı cavab: Yeni "Tomahawk"lar nəyə qadirdir

21
(Yenilənib 17:26 28.12.2020)
ABŞ 2025-ci ilə kimi uzaq məsafədəki suüstü hədəfləri məhv etməyə qadir 850 raket almağı planlaşdırır. Halbuki son vaxtlara qədər Amerika dənizçilərinin silah arsenalına yalnız 1970-ci illərdə işlənib-hazırlanmış gəmi əleyhinə "Harpunlar" daxil idi.

BAKI, 28 dekabr — Sputnik, Andrey Kots. Daha uzağa uçmaq, daha ağır zərbə endirmək, müqavimətə məhəl qoymamaq – Amerikalılar "Tomahawk" qanadlı raketinin yeni modifikasiyası olan "Block V"-ni sınaqdan keçirib. ""Chafee" eskadra-mina gəmisi Sakit Okeanda, Havay adaları yaxınlığında dəniz poliqonundakı hədəfə atəş açıb. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri bu hadisə barədə qısaca məlumat verməklə kifayətlənib: iş uğurla tamamlandı. "Block V" haqqında bilinənlər və Rusiya "Kalibrlər"inin onların fonunda necə göründüyü barədə - "RİA Novosti"nin növbəti məqaləsində.

İki variant

Pentaqon "Block V"-nin inkişaf etdirilməsinə son zamanlar Çinin hərbi-dəniz potensialının sürətlə gücləndirilməsi ilə bəraət qazandırır. Həqiqətən də, ÇXR son vaxtlar sürətlə nəhəng suüstü gəmiləri və sualtı qayıqlar inşa edir, onların silahlandırılmasını artırır və gövdə sistemlərini fəal şəkildə inkişaf etdirir. Amerikalılar Sakit okeanlardakı üstünlüklərini itirməkdən çox qorxurlar - mütəxəssislərin fikrincə, 2035-ci ilədək bu nəhəng su hövzəsində Çinin 420 vımpeli olacaq.

Beləliklə, Pentaqon gəmi əleyhinə silahların sifarişini artırıb. ABŞ 2025-ci ilə kimi uzaq məsafədəki suüstü hədəfləri məhv etməyə qadir 850 raket almağı planlaşdırır. Halbuki son vaxtlara qədər Amerika dənizçilərinin silah arsenalına yalnız 1970-ci illərdə işlənib-hazırlanmış 280 kilometr mənzilli gəmi əleyhinə "Harpunlar" daxil idi. Bununla belə, 2018-ci ildə Hərbi Dəniz Qüvvələri 900 kilometrə qədər məsafədə dəniz hədəflərini vurma qabiliyyətinə malik səsdən sürətli AGM-158C LRASM sistemlərini əldə etmişdi.

Hələlik yeni silahın kütləvi istehsalına başlanılmayıb. Buna görə də Pentaqon LRASM sisteminin istehsalına paralel şəkildə həm də "Tomahawk"lara gəmi əleyhinə xüsusiyyətlərini qaytarmaq qərarına gəlib. Qeyd edək ki, raket bu xüsusiyyətlərdən 1990-cı illərin ortalarında "Block II" variantının silahlanmaya qəbulundan sonra məhrum olmuşdu.

Artıq məlumdur ki, dördüncü nəslin bütün mövcud "Tomahawk"larını "Block V"-yə çevirmək planlaşdırılır.

İlk versiya "Block Va" təsnifatına aiddir, ondan gəmi və sualtı qayıqlarda suüstü hədəflərə qarşı istifadə ediləcək. Bu versiya MST (Maritime Strike Tomahawk) adlandırılır. Mütəxəssislərin fikrincə, bu sistem aktiv və passiv radar, termal tuşlama kanalları, həmçinin güclü məlumat prosessoru və yeni sabit tuşlama blokunu özündə birləşdirəcək. Beləliklə, bu "Tomahawk"ın 1600 kilometrə qədər məsafədə hərəkət edən suüstü hədəfləri vura biləcəyi gözlənilir.

Bundan başqa, "Block Vb" də mövcuddur ki, o da yerüstü hədəflərə zərbə endirən klassik "Tomahawk"dır. O, "Joint Multiple Effects Warhead System" (JMEWS) döyüş bölməsinə sahibdir. Partlayıcı qurğu proqramlaşdırılmış, çoxməqsədlidir, döyüş başlığını havada partlatmağa qadirdir. Bu raket həm möhkəmləndirilmiş yeraltı bunkerləri, həm də adi hərbi hədəfləri nişan alır.

Beş səbəb

"Defence News" internet portalının mütəxəssisləri "Tomahawk"ın niyə bu gün belə – yəni, hipersəsli və səsdən sürətli silahlar dövründə də aktual olduğunu izah ediblər. Birincisi, "Block V" sələflərindən daha dəqiqdir və onun mənzili Çinin DF-26 və DF-21 raketlərinin Asiya-Sakit okean bölgəsində təsirli şəkildə dəf edilməsi üçün kifayət edir. İkincisi, modifikasiya olunmuş "Tomahawk" radioaktiv silahlardan müdafiə qabiliyyəti ilə təchiz olunub və daha az nəzərə çarpır. Üçüncüsü, raketin səsdən aşağı sürəti ona daha sürətli rəqiblərindən üstün olmaq imkanı verir. "Tomahawk"ın beşinci versiyası yanacaq sərfiyyatı baxımından daha qənaətcildir, buna görə effektiv fəaliyyət məsafəsi daha uzundur. Dördüncüsü, bu raket nisbətən ucuzdur. Belə ki, "Block V"-nin bir buraxılışı vergi ödəyicilərinə 1 milyon dollara başa gələcək. Məsələn, SM-6 səsdən sürətli gəmi-hava raketi bundan dörd dəfə bahadır.

Və nəhayət, ölçülərinə görə "Block V" öz sələflərindən fərqlənmir ki, bu da onun "Arlie Burke" eskadra mina gəmisi və "Tikonderoq" kreyserlərinin təchiz olunduğu köhnə Mk41 şaquli buraxılış bölmələrində istifadəsinə imkan verir.

Bundan başqa, "Los Angeles", "Ohio", "Virginia" və "Seawolf" kimi nüvə enerjili sualtı qayıqlarının dizaynında heç bir dəyişiklik edilmədən bu raketləri ata biləcəklər. "Tomahawk" "Block V"-nin hər iki versiyasının 2023-cü ilə qədər kütləvi istehsalına başlanılması gözlənilir.

Əsas rəqib

Amerika "Tomahawk"ının ən yaxın analoqu Rusiyanın ilk dəfə 2015-ci ilin payızında döyüş şəraitində sınaqdan keçirdiyi "Kalibr" qanadlı raketləri hesab olunur. Hərbi Dəniz Donanmasının gəmiləri eyni vaxtda ən son silahlarla Suriyadakı 26 terror hədəfinə hücum etdi və demək olar ki, onların hamısını məhv etdi. Bu raketlər 22350 və 11356 layihələrinin freqatları, 20385 layihəsinin korvetləri, 21631 və 22800 layihələrinin kiçik raket gəmiləri, 885, 636.3, 677, 971 və 877 layihələrinin sualtı qayıqları ilə təchiz olunmuşdu.

"Kalibr" raketlərinin dəqiq xarakteristikası məlum deyil. Bununla belə, 19 oktyabr 2017-ci il tarixində "Valday" klubunda çıxış edən Vladimir Putin bildirdi ki, dəniz bazalı bir raketin yerüstü hədəfə qədər olan məsafəsi 1400 kilometrə bərabərdir. Bu isə yeni "Tomahawk"la müqayisə edilə bilər. Yerüstü hədəflərə atəş açma uzaqlığı 2-2600 kilometr arasında dəyişir. Özü də bu, ən yüksək hədd deyil.

2018-ci ilin yanvarında bəzi KİV-lər Müdafiə Nazirliyindəki mənbələrə istinadla Rusiyanın modernləşdirilmiş gəmi əsaslı 4,5 min kilometrdən çox atış məsafəsinə malik "Kalibr-M" qanadlı raket yaratdığını bildirmişdi. Bu raketin öz sələflərindən daha böyük, döyüş başlığının ağırlığının isə bir tona yaxın olacağı qeyd edilirdi. Bildirilmişdi ki, raket həm adi, həm də nüvə başlıqlarını daşıya biləcək.

Mövcud məlumatlara əsasən, "Kalibr-M" taktiki və texniki xüsusiyyətlərinə görə Amerikanın yeni "Tomahawk"larını üstələyəcək. Ancaq amerikalılar qanadlı raket daşıyıcılarının sayı baxımından mübahisəsiz üstünlüyə malikdir. ABŞ Hərbi Dəniz Donanmasının çox sayda həssas silahla silahlanmış yüzdən artıq suüstü və sualtı vımpeli var. Rusiyanın isə hazırda belə gəmilərinin sayı 20-dən bir qədər artıqdır.

21
Teqlər:
Hərbi Dəniz Qüvvələri, ABŞ, Pentaqon
Pult

MTRŞ-nın yeni cəzası effekt verir - Telekanallar artıq qanunları poza bilməyəcəklər

33
(Yenilənib 18:23 21.01.2021)
Qulu Məhərrəmli: "Mən televiziyaların çox cəzalandırılmasının tərəfində deyiləm. Amma televiziyalar da xəbərdarlıqlara, tövsiyələrə əməl etməlidir ki, yayım keyfiyyəti yüksəlsin".

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 yanvar — Sputnik. Bu günlərdə Milli Televiziya və Radio Şurası (MTRŞ) ümumrespublika teleradio yayımçıları ilə bağlı apardığı monitorinqin nəticələrini açıqlayıb. MTRŞ-nın yaydığı hesabata görə, ötən il ərzində ümumrespublika televiziya və radio kanalları tərəfindən teleradio yayımı haqqında qanunvericiliyin bir sıra tələblərinin pozulması hallarına yol verilib.

Hesabatda bildirilir ki, yayımçılar "Televiziya və radio yayımı haqqında", "Reklam haqqında", "Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması haqqında", eləcə də "Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında" qəbul edilmiş qanunların bir sıra müddəlarını pozublar.

Qeyd edək ki, MTRŞ hər il öz hesabatında telekanalların yol verdiyi qanun pozuntularını açıqlayır. Buna baxmayaraq, bu hallar telekanallar tərəfindən təkrarlanır.

Sputnik Azərbaycan telekanalların qanunlara etinasızlığının səbəbini və bunun qarşısını almağın yollarını araşdırıb.

MTRŞ-dan Sputnik Azərbaycan-a bildiriblər ki, qurum öz üzərinə düşən vəzifəni icra edərək monitorinqləri davam etdirir:

"Qanunvericiliyin tələblərini pozan telekanallara müxtəlif məbləğdə cərimələr edilir. "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" QSC-yə 5000 manat cərimə cəzası tətbiq edilib. Ötən ildən başlayaraq telekanallara efirin bir neçə saatlıq dayandırılması sanksiyası tətbiq edilir. Efirin bir neçə saatlıq dayandırılması cəza metodu olaraq effekt verir. Ümumilikdə, aparılmış monitorinqlər göstərib ki, Şura tərəfindən həyata keçirilmiş müvafiq tədbirlər nəticəsində 2020-ci ilin ikinci yarısında televiziya və radio yayımı haqqında qanunvericiliyin tələblərinə yayımçılar tərəfindən riayət olunması istiqamətində müsbət dinamika müşahidə edilib".

Azad Azərbaycan Telekanalının (ATV) icraçı direktoru İsmayıl Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, telekanallar qanunun tələblərini bilərəkdən pozmurlar. Onun sözlərinə görə, bu sırf texniki məsələlərdir:

"Telekanallarda qanunvericiliyin pozulması təkcə reklamlarla bağlı deyil. Bəzən filmlərdə gözdən qaçan kadrlar efirə gedir. Reklamla bağlı məsələlər isə bilərəkdən edilmir. Bu, işin texnologiyası ilə bağlıdır. Bəzən aparıcılar sponsordan danışdıqda limiti keçirlər. Heç bir telekanal efirin dayandırılmasını istəmir. Sadəcə olaraq bundan əvvəl telekanallara bu qanun pozuntularına görə güzəştlər edildiyindən sistem buna öyrəşmişdi. İndi qanunun tələbləri sərt şəkildə qarşımıza qoyulduqda bu problem aradan qalxacaq".

Teletənqidçi Qulu Məhərrəmli isə bildirib ki, MTRŞ-nın bu hesabatı telekanalları qanuna əməl etməyə sövq edir. Onun sözlərinə görə, bu, həm də sözügedən qurumun öz işini yenidən qurduğunu göstərir:

"Mən televiziyaların çox cəzalandırılmasının tərəfində deyiləm. Amma televiziyalar da xəbərdarlıqlara, tövsiyələrə əməl etməlidir ki, yayım keyfiyyəti yüksəlsin. Biz qanunlar əsasında işləməyi öyrənməliyik. Bunların hamısı ona xidmət edir ki, ölkədə yayım standartları formalaşsın. MTRŞ-nın yayımı bir neçə saat dayandırmasından televiziyalar ciddi nəticə çıxartmalıdır. Efirin dayandırılması arzuolunan hal deyil. Ona görə də monitorinqlərin nəticələrinə telekanallar ciddi baxmalıdırlar. Telekanalların işini yaxşılaşdırmaq məqsədilə daha sərt addım atılmaması üçün telekanallar elə davranmalıdır ki, bu cür cəzaya məruz qalmasınlar".

Q.Məhərrəmli deyir ki, pandemiya və müharibə şəraitinə, reklamın azalmasına baxmayaraq televiziyalar bu dövrdə auditoriyanı özlərinə qaytara biliblər: "Telekanallar 2021-ci ildə də bu uğuru davam etdirməyə, yeni layihələrlə auditoriyanı əldə saxlamağa çalışmalıdırlar".

33
Teqlər:
MTRŞ, Milli Televiziya və Radio Yayımları Şurası (MTRŞ), MTRŞ

Politoloq: “Tramp Amerika cəmiyyətinin istəkləri ilə hərəkət edirdi”

11
(Yenilənib 00:28 21.01.2021)
Politoloq İlqar Vəlizadə deyir ki, Tramp həm öz ölkəsinin, həm də dünyanın ictimai rəyində zidiyyətli siyasətçi kimi qalacaq
İlqar Vəlizadə: “Tramp ABŞ tarixində maraqlı və özünəməxsus yer tutacaq”

“Donald Tramp ABŞ-ın ən pis prezidenti kimi tarixə düşəcək”. Bunu ABŞ prezidentinin Milli Təhlükəsizlik məsələləri üzrə sabiq müşaviri Con Bolton deyib.

Politoloq İlqar Vəlizadə Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, Tramp həm öz ölkəsinin, həm də dünyanın ictimai rəyində zidiyyətli siyasətçi kimi qalacaq:

“Amma onu demək lazımdır ki, Tramp Amerika cəmiyyətinin istəkləri ilə hərəkət edirdi. O, prezidentliyi dönəmində yerli istehsalçıların maraqlarını müdafiə edirdi. Eyni zamanda onun vaxtında ABŞ-da işsizlərin sayı kəskin azalmışdı. O, xarici siyasətdə aqressiv siyasət aparsa da, heç bir müharibəyə başlamadı. Təəssüf ki, ABŞ mediası Trampın tarixi xidmətlərini görmür və ya qeyd eləmir. Bununla belə, Tramp ABŞ tarixində maraqlı və özünəməxsus yer tutacaq”.

Politoloqun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

11

Məşhur italyan mafiyasının 50 üzvü həbs edilib - sıralarında partiya sədri var

0
(Yenilənib 00:26 22.01.2021)
İstintaq altına düşənlər arasında ötən həftə parlamentdəki mütləq çoxluğu itirən Baş nazir Cüzeppe Kontenin hakim koalisiyaya qoşulma təklifini rədd etdikdən sonra gündəmə gələn kiçik UDC partiyasının rəhbəri Lorenzo Çesa da var.

BAKI, 22 yanvar - Sputnik. İtaliya polisi “Ndranqeta” mafiyasının işi çərçivəsində 50 nəfəri həbs edib və məşhur mərkəzçi siyasətçini istintaqa cəlb edib.

Report xarici KİV-lərə istinadla xəbər verir ki, “Ndranqeta” əsasən Kalabriyanın cənub regionunda fəaliyyət göstərir. Mafiya öz əməllərinə görə, artıq çoxdan İtaliya və dünyada ən böyük cinayətkar qruplaşmalardan biri olan “Koza Nostra”nı üstələyib.

"Bu araşdırma on illərdir nədən bəhs etdiyimizə aydınlıq gətirdi. “Ndranqeta” sadəcə iş və siyasətlə əlaqədar olaraq daha az atəş açıb", - deyə İtaliyada ən böyük məhkəmə iddialarından birini başladan prokuror Nikola Qratteri bildirib.

İstintaq altına düşənlər arasında ötən həftə parlamentdəki mütləq çoxluğu itirən Baş nazir Cüzeppe Kontenin hakim koalisiyaya qoşulma təklifini rədd etdikdən sonra gündəmə gələn kiçik UDC partiyasının rəhbəri Lorenzo Çesa da var.

0
Teqlər:
mafiya, İtaliya