Koronavirusа qarşı peyvənd, arxiv şəkli

COVID-19-a yoluxmaq, yoxsa peyvənd olunmaq: vaksinlə bağlı bütün sualların cavabı

19
(Yenilənib 00:44 26.12.2020)
Əksər peyvəndlərdə olduğu kimi "Sputnik-V" vaksini də şpris vasitəsi ilə qol əzələsinə inyeksiya edilir. İynənin yeri bir az ağrıya bilər, nadir hallarda isə dəridə qızartı və qaşınma müşahidə olunur.

BAKI, 26 dekabr — Sputnik, Tatyana Piçugina. Rusiyanın Qamaleya Mərkəzinin yaratdığı "Sputnik V" peyvəndi ilə artıq iki yüz mindən çox insan - ilk növbədə həkimlər, müəllimlər, sosial işçilər vaksinasiya olunub. Peyvənd kampaniyasına bölgələrdən başlanılıb: indiyə kimi əyalətlərə 30 min doza peyvənd göndərilib, yaxın üç ayda isə təxminən üç milyon vaksin də göndəriləcək. COVID-19 pandemiyasının qarşısının alınacağına ümid var. Bununla belə, çoxları bu qədər qısa müddətdə hazırlanmış preparatla peyvənd olunub-olmamaqda qərarsızdır. Çünki peyvəndin onların sağlamlığına necə təsir göstərəcəyini bilmir, fikirləşirlər ki, bəlkə elə xəstəliyə yoluxub sağalaraq təbii immunitet qazanmaq daha yaxşıdır? Rusiya İctimai Rəy Fondunun tədqiqatlarına görə, bu ölkənin özündə belə vətəndaşların yalnız 42 faizi yaxın vaxtlarda peyvənd oluna biləcəklərini istisna etməyiblər.

Peyvəndlə bağlı ən çox verilən sualların cavabı "RİA Novosti"nin növbəti materialında.

"Sputnik V" peyvəndinin tərkibi nədən ibarətdir?

İki insan adenovirusundan – geni dəyişdirilmiş ad 26 və ad 5-dən. Adenoviruslar adi halda kəskin respiratorlu viruslu infeksiyalara, badamcıqların və adenoidlərin iltihabına səbəb olur. Peyvənd etmək üçün mikrobun çoxalma genlərini "bağlayırlar", başqa sözlə, onu "axtalayırlar". Beləliklə, virus hüceyrəyə daxil olsa da, orada çoxala bilmir. Yəni, zərərsiz daşıyıcıya – yalnız "göndərişi" dəqiq ünvana çatdırmağa qadir vektora çevrilir.

Bu "göndəriş" rolunda isə SARS-CoV-2 spayk-zülalının sintezi ilə bağlı təlimat daşıyan gen çıxış edir. Onu sadəcə olaraq "axtalanmış" adenovirusun genomuna daxil edirlər. Vektor hüceyrəyə girir və spayk-zülal da daxil olmaqla, müxtəlif zülallar sintez etməyə başlayır. Orqanizm isə ona xüsusi immunitet yaratmaqla reaksiya verir. Nəticədə immun hüceyrələri vektoru parçalayaraq bədəndən xaric edir.

Peyvəndin tərkibində təhlükəli nəsə varmı?

Yoxdur. Hətta adenoviruslar özləri də yüngül yoluxucu iltihaba səbəb olur. Bundan başqa, onların bir neçə üstünlüyü var. Məsələn, DNT genomunun böyük olması. Bu, bir neçə geni "bağlamaqla" onları zərərsizləşdirməyə imkan verir. Üstəlik, adenoviruslar mutasiyalara da səbəb olmur.

Peyvənddə koronavirus varmı?

Peyvəndi təşkil edən adenoviral vektorlarda SARS-CoV-2 yoxdur. Orada onun yalnız bircə geni mövcuddur - spayk-zülalın sintezi üçün təlimat daşıyan kiçik bir nükleotid ardıcıllığı. Virus onun köməyi ilə hüceyrə membranına yapışır və içəri girir. O züllalardan təkcə biri belə insan hüceyrəsinə düşərək bədəndə immunitet reaksiyasına səbəb ola bilər, ancaq onun xəstəliklərə yol açması mümkün deyil.

Peyvənd necə olunur? Bu ağrılı prosesdir?

Əksər peyvəndlərdə olduğu kimi "Sputnik-V" vaksini də şpris vasitəsi ilə qol əzələsinə inyeksiya edilir. İynənin yeri bir az ağrıya bilər, nadir hallarda isə dəridə qızartı və qaşınma müşahidə olunur, ancaq xüsusi müalicəyə ehtiyac qalmadan öz-özünə keçib gedir.

"Sputnik V" iki mərhələdə vurulur. Əvvəlcə serotip 26 adenovirus vektorundan ibarət ilk doza dəri altına yeridilir. 21 gündən sonra isə adenovirus əsaslı beşinci serotipin ikinci dozası vurulur. Bu məqsədli şəkildə edilir: əgər dozalardan biri zəif işləsə (çünki bədənin bu növ adenovirusa qarşı immuniteti var), ikincisi tam müdafiəni təmin etsin. Bu cür iki mərhələli immunizasiya sxemi dünyada yaxşı bilinir və çox təsirli üsul sayılır.

Peyvənd hansı yan təsirlərə səbəb ola bilər?

"Lancetd" jurnalını dərc olunmuş klinik tədqiqatların birinci və ikinci mərhələlərinin nəticələrinə dair məqalədə Qamaleya Mərkəzinin alimləri peyvəndin ən çox müşahidə olunan aşağıdakı yan təsirlərini sadalayıblar: iynənin yerində ağrı, qızartı, baş ağrısı, əzginlik, əzələ və oynaq ağrıları, hərarətin 37-38,4, maksimum 38,5-38,9 dərəcəyə qədər yüksəlməsi.

Birinci və ikinci mərhələlərin sınaqları 18-60 yaş arası 120 sağlam insan üzərində aparılıb. Bütün yan təsirlər yüngül olub, ciddi problem qeydə alınmayıb. Nəticələr insan adenoviral vektorlarına əsaslanan peyvəndin təhlükəsizliyini təsdiqləyib və Rusiyada qeydiyyata alınmasına əsas verib. Qeydiyyatdan sonrakı testlər təxminən 40 min könüllünün iştirakı ilə davam etdirilib.

Gam-COVID-Vac-2020 ("Sputnik V" preparatının kommersiya adı belədir) ilə peyvənd olunanlarla bağlı qeydlərdə insanların 5,7 faizində hərarət, üşütmə, baş ağrısı, bədən ağrılarının olduğu bildirilir. Zəiflik və halsızlıq, ürək bulanması isə 10 faiz təşkil edib. İynə yerində ağrı və qaşınma, burun tutulması və boğaz ağrısı da müşahidə oluna bilər. Bunlar fərdi reaksiyalardır və bir, maksimum üç gündən sonra keçib gedir.

COVID-19-a məruz qalmış insanlar da peyvənd oluna bilərmi?

Peyvəndin artıq xəstəliyə məruz qalmış insanlar üzərində necə işlədiyi məlum deyil - bu cür tədqiqatlar aparılmayıb. Ancaq sağlam düşüncə bunu göstərir: koronavirus infeksiyasından sonra bədəndə təbii immunitet yaranmalıdır. Bu immunitetin nə qədər davam edəcəyi isə bəlli deyil. Ancaq nadir hallarda təkrar yoluxma hallarının baş verdiyi nəzərə alsaq, bunun bir neçə ay, bəlkə də yarım il davam etdiyi haqqında mülahizə yürütmək olar. Beləliklə, xəstəlikdən sağalmış insanların peyvənd olunması üçün həmin müddətin keçməsini gözləmək lazımdır. Məsələn, yaz aylarında virusa yoluxmuş insanlarda yaranmış immunitet artıq zəifləmiş ola bilər.

Müalicə və Profilaktik Səhiyyə üzrə Milli Tibbi Tədqiqatlar Mərkəzinin direktoru Oksana Drapkina bu barədə KİV-ə belə deyib: "Xəstəlikdən sağalanların peyvənd olunmasına ehtiyac yoxdur. Qanda G sinfi antikor səviyyəsinin yüksəlməsi müşahidə olunursa, bu pasiyentin artıq həmin xəstəliyə məruz qaldığını və immunitet yarandığını göstərir. Peyvənd olunmamışdan əvvəl bunu istənilən klinikada qan analizi verməklə müəyyənləşdirmək olar".

Peyvənd olunduqdan sonra maska taxmağa ehtiyac varmı?

Mütləq! Çünki immunitet yalnız peyvəndin ikinci dozasından üç həftə sonra (ilk inyeksiyadan sonrakı 42-ci gün) tam formalaşır. Bu dövrdə insan hələ tamamilə müdafiə olunmur, buna görə bütün profilaktik tədbirlərə əməl edilməlidir. COVID-19 peyvəndinin vurulub-vurulmamasından asılı olmayaraq, izdihamlı yerlərdə hamı maska taxılmalıdır.

KİV peyvənd olunandan sonra COVID-19-a yoluxanlardan yazır

Belə hallar mümkündür və burada səbəb-nəticəni anlamaq vacibdir. Qamaleya peyvəndində COVID-19 patogeni yoxdur, bu səbəbdən də peyvənd xəstəliyə səbəb ola bilməz. Bir şəxs peyvənddən sonra xəstələnsə, deməli, o, peyvənd olunduğu vaxt artıq virusa yoluxubmuş, ancaq xəstəlik simptomsuz keçdiyindən bundan xəbəri olmayıb.

Əgər yoluxma yeni və ya elə peyvənd olunan gün baş veribsə, əvvəl koronavirus və ona qarşı antikorların olması üçün aparılan testlər mənfi nəticə gösətərə bilər. İlk peyvənddən sonra COVID-19-un baş verməsi təsadüfi hadisədir və bu, insanın vaksinasiyadan əvvəl və ya dərhal sonra virusa yoluxduğunu göstərir. Qış aylarında yoluxma hallarının yüksək olduğunu nəzərə alsaq, bu bir o qədər də inanılmaz hadisə deyil.

Gamaleya Mərkəzinin rəsmi internet saytında bildirilir ki, "Sputnik V" peyvəndinin effektivliyi 91,4 fazi təşkil edir. Mərkəzin direktoru Aleksandr Gintsburq isə "YouTube" kanalındakı "Solovyov LIVE" verilişində preparatn 96 faiz effektli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, peyvənddə sonra virusa yoluxma ehtimalı 4 faiz təşkil edir. Alimin fikrincə, fizioloji xüsusiyyətlərinə görə, bu 4 faizin içinə düşənlər də xəstəliyi daha yüngül formada keçirir: burun axıntısı, öskürək və bəlkə, bir az hərarət. Ancaq xəstəliyin törədicisi ağciyərlərə gedib çata bilmir.

Bəlkə, peyvəndənsə, xəstəliyə yoluxmaq yaxşıdır?

Hər kəs mövcud xəstəliklərinə və vəziyyətinə əsasən peyvəndlə bağlı qərarı təkbaşına, yaxud onu müalicə edən həkimlə birlikdə verə bilər. Əks göstəriş yoxdursa, sağlamlıq üçün risklər qiymətləndirilməlidir: Hər bir halda peyvənd bu riskləri azaldır ki, artırmır. Üstəlik, peyvənddən dərhal sonra daha güclü immunitetin yarandığına dair konkret dəlillər var.

Təcrübə göstərir ki, dünya əhalisinin 22 faizi COVID-19 riskini artıran ən az bir xəstəliyə sahibdir. Ancaq bu xəstəliyin yüngül forması belə orqanizm üçün böyük zərbədir, çünki insanlarda bir sıra arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxa bilir. Eyni zamanda, minimum iki həftəlik əmək qabiliyyətinin itirilməsi və dərmanlara çəkilən yüksək xərc də nəzərə alınmalıdır. Və ən əsası, yaddan çıxarmayın ki, ailə üzvlərinizi, xüsusilə də yaşlıları yoluxdurmaq ehtimalınız çox yüksəkdir.

19
Pyotr Velikiy ağır atom raket kreyseri, arxiv şəkli

Qərb onu əsas təhdid sayır: Rusiya donanmasının flaqmanı dəyişir

6
Modernləşdirməyə qədər “Admiral Naximov” kreyseri “Fort” S-300F uzun mənzilli hava müdafiə sistemi ilə təchiz olunmuşdu, indi isə gəmidə hərbi-dəniz müdafiəsinin daha təkmil variantı olan S-400 kompleksi qurulacaq.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik, Andrey Kots. Yeni raketlər, müasir gövdə avadanlıqları, misilsiz döyüş imkanları – Rusiya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin flaqmanı mövqeyində "Pyotr Velikiy" kreyserinin yerini 1144 "Orlan" layihəsinin "Admiral Naximov" ağır nüvə raket kreyseri tutacaq. Bunun 2022-ci ildə baş verəcəyi gözlənilir. Modernləşdirilmiş gəminin donanmanı necə gücləndirəcəyi haqqında - RİA Novosti-nin növbəti materialında.

Birinci dərəcəli gəmilər

1144 "Orlan" layihəsinin kreyserləri təyyarə gəmilərindən sonra dünyanın ən böyük hərbi gəmiləri hesab olunur. Tonnajı – 25,8 min ton, uzunluğu - 250 metr, eni - 28,5 metrdir, heyəti - 760 nəfərdən ibarətdir.

Rusiyanın bu tipli iki vımpeli var – onlardan ikincisi olan "Pyotr Velikiy" Şimal donanmasının tərkibində fəaliyyət göstərir, lakin "Naximov" işə başlayan kimi modernləşdirməyə göndəriləcək. Hər iki kreyser, necə deyərlər, təpədən dırnağa kimi silahlanmış və istənilən hədəfi məhv etməyə qadir ağır nüvə gəmiləridir.

Standart dəstə – "Qranit" 20 P-700 gəmi əleyhinə raketləri, "Osa-M" zenit raket kompleksləri, "Kinjal" və uzaq mənzilli "Fort" S-300F raketləri, "Metel" və "Vodopad" sualtı raket-torpedaları, reaktiv bomba atanlar və avtomatik cüt lüləli AK-130 topu daxildir.

Hərəkət məsafəsi praktik olaraq məhdudlaşmayıb. Kreyserlər Uzaq Şimal şəraitində işləməyə qadirdir və Rusiyanın Arktika bölgəsindəki hərbi mövcudluğunu təmin edə bilər; bir çox analitiklər bu ərazinin yaxın gələcəkdə təbii ehtiyatlar uğrinda potensial döyüş sahəsinə çevriləcəyini istisna etmir.

Bununla belə, gəmilər tədricən köhnəlməyə başlayır. Əgər ötən əsrin 80-ci illərinin sonu, 90-cı illərinin əvvəllərində "Orlan"lar istənilən düşmənə müqavimət göstərə bilirdisə, indi vəziyyət dəyişib. Rusiya Müdafiə Nazirliyi birinci dərəcəli iri hərbi gəmilərin inşası ilə bağlı çətinliklərin olduğunu nəzərə alaraq, mövcud kreyserlərin modernləşdirilməsini, xüsusən də, onların yeni silahlarla təchizatını daha məqsədəuyğun hesab edir.

Hava Hücumundan Müdafiə platforması

"Admiral Naximov" 1999-cu ildə təmirə göndərilib, ancaq faktiki olaraq, kreyser üzərində işə yalnız 2013-cü ildə, nəhayət, müdafiəyə sahəsinə ciddi şəkildə vəsait ayrılandan sonra başlanılıb. Modernləşdirmə işlərinin 2018-ci ilə kimi başa çatdırılması nəzərdə tutulsa da, bu tarix bir neçə dəfə irəli çəkilib. Hələ ötən ilin may ayında Rusiya müdafiə nazirinin müavini Aleksey Krivoruçko məlumat vermişdi ki, ağır kreyser "Zirkon" hipersəsli raketləri ilə təchiz olunacaq ilk hərbi gəmilərdən biridir. Həmin raketlər hədəfə doğru səs sürətindən doqquz dəfə daha böyük sürətlə uçur ki, bu da onları istənilən hava hücumundan müdafiə sistemi üçün toxunulmaz edir. Mənzili 1000 kilometrə yaxındır. Beləliklə, "Zirkon" Amerikanın "Harpun" səsə qədər sürətə malik (130 kilometr mənzilli) gəmi əleyhinə raketlərini praktiki olaraq üstələyir.

"Orlan"lar hər zaman güclü hava hücumundan müdafiə sisteminə görə fərqləniblər. Modernləşdirməyə qədər "Naximov" kreyseri "Fort" S-300F uzun mənzilli hava müdafiə sistemi ilə təchiz olunmuşdu, indi isə gəmidə hərbi-dəniz müdafiəsinin daha təkmil variantı olan S-400 kompleksi qurulacaq.

Müxtəlif növ zenit hərbi sursatları ilə atəşə açan bu kompleks gizli təyyarələri və digər hava hədəflərini, o cümlədən qanadlı və ballistik raketləri tutmağa qadirdir.

40N6 raketi 400 kilometrə qədər məsafədəki obyektləri vura bilir. "Admiral Naximov" gəmisinə 96 ədəd S-400 zenit raket kompleksi buraxılış şaxtasının yerləşdiriləcəyi güman edilir ki, bu da onun bütün dünyada hava hücumundan ən yaxşı qorunan gəmi olmasına gətirib çıxaracaq.

80 oyuq

Bundan başqa, "Kortik" yaxın zonalı hava hücumundan müdafiə sistemi daha müasir "Pantsir-ME", "Osa-M" zenit raketləri isə yeni "Redut" sistemləri ilə əvəz olunacaq.

Bununla belə, modernləşmə müəyyən qədər hücum komplekslərini də əhatə edəcək. "Admiral Naximov" "Zirkon"larla yanaşı, gəmi əleyhinə P-800 raketləri, "Oniks" və 2500 kilometrə qədər mənzilli "Kalibr" qanadlı raketlərlə silahlandırılıcaq. Onların hamısı 80 oyuqlu 3 S14 şaquli buraxılış qurğusundan atılacaq. Bu qurğunu gəmiyə montaj etmək üçün P-700 "Qranit" kompleksinin gəmidən çıxarılması lazım gəlir.

Kreyserin sualtı silahlardan müdafiə sistemi də yenilənəcək. "Admiral Naximov" qısa məsafələrdə torpedalar və sualtı qayıqlardan qoruyan "Paket-NK" kompleksi ilə də təchiz olunacaq. Bu sistemdə iki tip hərbi sursat var: MTT istilik torpedaları və M-15 reaktiv torpeda əleyhinə silahlar.

Birincisi, sualtı qayıqları 600 metrə qədər dərinlikdə 20 kilometrə qədər məsafədə vura bilir, ikincisi isə gəmiyə 1,4 kilometrə qədər və 800 metrədək dərinlikdə hücum edən torpedaları dəf etmək qabiliyyətinə malikdir.

"Paket-NK" kompleksi maksimum dərəcədə avtomatlaşdırılıb, hədəfi müstəqil olaraq aşkarlayır və təsnif edir, hərəkət parametrlərini müəyyənləşdirir, torpeda və ya torpeda əleyhinə hədəf təyinatını verir. Hər iki döyüş sursatı kifayət qədər sürətlidir – 50 dəniz mili (saatda 92 kilometr).

Aydın məsələdir ki, kreyserin elektron "içliyi" ən müasirləri ilə əvəz ediləcək və bu da gəmi heyətinin vəziyyət barədə məlumatlandırılmasını ciddi şəkildə artıracaq, eləcə də təyyarə silahlarından istifadə imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirəcək.

Bununla yanaşı, kreyser inkişaf etmiş rabitə və naviqasiya, elektron döyüş sistemləri və üç təkmilləşdirilmiş "Ka-27M" göyərtə helikopterlərindən ibarət hava sistemi ilə təmin ediləcək. Bütün bu vasitələr ekipajın potensial düşmən sualtı qayıqlarını aşkar etməsini xeyli asanlaşdıracaq.

6
Şimal axını – 2 qaz kəmərinin tikintisi, arxiv şəkli

ABŞ yenə "Şimal axını-2"-yə cəlb olunan şirkətlərə qarşı tədbirləri gücləndirdi

17
(Yenilənib 19:44 15.01.2021)
"Qazprom" təqribən 150 kilometr boru çəkməlidir: Danimarkada 120, Almaniyada 30 kilometrdən bir qədər çox. Qaz kəmərinin inşası 94% tamamlanıb.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Media xəbər verir ki, "Şimal axını-2" layihəsinin iştirakçısı olan Danimarkanın "Ramboll" şirkəti Vaşinqtonun sanksiyalarından qorxaraq geri çəkilib. Həqiqətən də, 1 yanvar tarixindən etibarən ABŞ layihəyə cəlb olunan şirkətlərə qarşı tədbirləri gücləndirib. Bununla belə, kəmərin inşası davam etdirilir.

Avropada bu məsələdə yenidən ehtiraslar qızışır: almanların sanksiyalardan qorunmaq üçün fond yaratdıqları bir vaxtda, ingilislər amerikalılardan nümunə götürmək istəyirlər, isveçlilər isə "təbii qaz müharibəsi"nin başlamasından ehtiyat edirlər. Bəs bütün bunlardan sonra qaz kəmərinin taleyi necə olacaq? Bu sualın cavabı RİA Novosti-nin növbəti materialında.

Norveç də geri çəkildi

"Şimal axını-2" layihəsinin Rusiyadan kənardakı quru hissəsinin inşası uğurla başa çatdırılıb. Hazırda Almaniyanın su hövzələrində boru döşənməsi prosesi gedir, daha sonra növbə Danimarkaya çatacaq. Layihə finiş nöqtəsinə yaxınlaşmaq üzrədir. Ancaq Vaşinqton bunu görməzdən gəlir. 1 yanvar tarixindən etibarən bu ölkədə Rusiya qaz kəmərinə qarşı əlavə sanksiyaların nəzərdə tutulduğu müdafiə büdcəsi haqqında yeni qanun qüvvəyə minib.

Əsasən test, yoxlama və ya sertifikatlaşdırma xidmətləri göstərən təşkilatlardan söhbət gedir. Norveçin DNV GL şirkəti artıq boru kəmərini yoxlamaq üçün bütün fəaliyyətini dayandıracağını və layihəni sertifikatlaşdıra bilməyəcəyini bəyan edib.

Bir qədər əvvəl ABŞ Senatında respublikaçıların lideri Mitç Makkonnel əvvəllər müdafiə büdcəsi qanununun milli təhlükəsizlik üçün vacib olduğunu, "Çin və Rusiya kimi rəqib super güclərin qarşısını aldığını" bildirmişdi. Onun sözlərinə görə, bu sənəd ABŞ-ın "dənizdə, quruda, havada, kiberməkanda və kosmosda" üstünlüyünü möhkəmləndirəcək.

"Qazprom" təqribən 150 kilometr boru çəkməlidir: Danimarkada 120, Almaniyada 30 kilometrdən bir qədər çox. Qaz kəmərinin inşası 94% tamamlanıb. Vaşinqtonun Avropanın beş böyük enerji şirkəti tərəfindən maliyyələşdirilən layihənin tamamlanmasının qarşısını almaq cəhdlərinə baxmayaraq, Almaniyanın ərazi sularında iş bir illik fasilədən sonra yanvarın 11-də bərpa edilib. Yanvarın 15-dən etibarən Danimarka sularına boru döşənməsinə başlanılacaq.

Fortuna boru kəmərinə Rusiya Dəniz Xilasetmə Xidmətinin "Murman", "Baltiyskiy İssledovatel" və digər təchizat gəmiləri dəstək verəcək. Dənizdə boru döşəmə xəttinin hər iki tərəfində 200 metr enində müvəqqəti təcrid zonası yaradılacaq.

"Gazprom Export"-un baş direktoru Yelena Burmistrovanın bir qədər əvvəl qeyd etdiyi kimi, layihənin dəniz hissəsinin inşasının bitmə tarixi bir sıra amillərdən, xüsusən də hava şəraitindən asılıdır.

Müdafiə mexanizmi

Bu arada, Vaşinqton layihədə Rusiyaya kömək etdiklərini düşündüyü Avropa şirkətlərini yenidən təhdid edib. Reuters ABŞ Dövlət Departamentindəki mənbəyə istinadla bildirir: "Biz onları risk barədə xəbərdar etməyə və çox gec olmadan iş birliyindən imtina etməyə çağırırıq". Agentliyin məlumatına görə, yaxın günlərdə Ağ Ev "arzu olunmayan" şirkətlərin siyahısını açıqlayacaq.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi isə vurğulayır: "Vaşinqton "Qazprom"un Qərbi Avropa tərəfdaşlarına nə qədər təzyiq göstərir-göstərsin, Moskvanın "Şimal axını-2" layihəsinin uğurla tamamlanacağına şübhəsi yoxdur".

Almaniya "Şimal axını-2"ni hələ də iqtisadi layihə hesab etdiyindən, ABŞ-dan kənar ərazilərə şamil olunan sanksiyaları qəbul etmir. Bu məsələni Almaniya Nazirlər Kabinetinin rəsmi nümayəndəsinin müavini Ulrike Demmer da bu günlərdə yada salıb.

Üstəlik, yanvarın əvvəlində Almaniyanın Meklenburq federal əyalətinin parlamenti regional hökumətin "İqlim və Ətraf Mühitin Mühafizəsi " ətraf mühit fondunun yaradılması ilə bağlı təşəbbüsünü səs çoxluğu ilə dəstəkləyib.

Əslində bu fond ABŞ-ın sanksiyalarından yayınmaq üçün qurulub. Qurum tikinti üçün lazım olan avadanlıqları ala biləcək. İlk növbədə, boru kəmərinin ətraf mühit üçün vacib olduğunu qəbul edəcək. Almaniyanın "Bild" qəzetinin yazdığına görə, bu "Şimal axını-2" layihəsini "ətraf mühitin qorunmasının əsas elementi" kimi təsnif etməyə imkan verəcək.

Fond istisnasız olaraq "Şimal axını-2" layihəsinə cəlb olunan kommersiya şirkətlərini qeydiyyata almaq niyyətindədir. Sanksiyalarla təhdid olunan şirkətlər Rusiya tərəfi ilə həmin kommersiya qurumlarının təqdim etdiyi iqtisadi alətlər vasitəsilə qarşılıqlı əlaqədə olacaq.

Vaxt çatacaqmı?

Bəs almanlar özlərini sanksiyalardan qorumaq üçün vaxt tapacaqlarmı? Bu məsələdə ekspertlərin fikri ikiyə haçalanır. "TMT"-nin direktoru Daniil Rostovtsev bildirir ki, bir tərəfdən, fondun Vaşinqtonun sanksiyalarını nəzərə almamaq üçün kifayət qədər sərmayə və gücü var.

"Bununla belə, fondun təşəbbüsü cəmiyyətdə, xüsusən də "yaşıl siyasəti" dəstəkləyənlərdə narazılıq doğurur. Ekoloqlar belə hesab edirlər ki, layihənin bu şəkildə təbliği qeyri-etikdir və hiddət doğurur, eyni zamanda, ətraf mühit üçün təhlükəlidir", – deyə analitik vurğulayır. Onun sözlərinə görə, indi əsas məsələ "Şimal axını-2" layihəsinin tərəfdarlarının cəmiyyətlə dil tapıb-tapmayacağıdır.

Müstəqil sənaye mütəxəssisi Leonid Xazanov isə belə hesab edir ki, hər bir halda, Berlin Vaşinqtona güzəştə getməyəcək: Almaniyaya Amerikanın maye qazından xeyli ucuz olan Rusiyanın "mavi yanacağı" lazımdır. Üstəlik, Rusiya ilə iqtisadi əlaqələri qoruyub saxlamaq Almaniya üçün çox vacibdir. Çünki Rusiya bazarı alman şirkətləri üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

"Əlbəttə ki, fond sanksiyalara məruz qalacaq, amma bu effekt verməyəcək. Çünki onun podratçılarına qarşı yeni bir qanun layihəsi hazırlanmalı, Konqresdən keçirməli və prezidentin imzalamasını gözləməlidirlər. Bu isə ümumilkdə yarım il vaxt tələb edir ki, həmin müddətə qədər layihə tamamlanacaq", – deyə mütəxəssis qeyd edir.

Bununla belə, Xazanov kəmərin istismara verilmə ərəfəsində, özü də məhz ABŞ-ın müdafiə büdcəsində nəzərdə tutulan sanksiyalar səbəbindən.çətinliklərlə qarşılaşacağını istisna etmir.

Qorxu və nifrət

İngilislər də amerikalılardan nümunə götürmək fikrindədirlər. Britaniyanın Mühafizəkarlar Partiyasından olan parlament üzvü Deniel Koçinski bəyan edib ki, Rusiyanın qaz kəməri həddən artıq təhlükəlidir, çünki NATO ölkələri ərazisində yerləşən bütün qaz və neft şəbəkələrini adlayaraq "birbaşa Rusiyaya" aparır.

Onun sözlərinə görə, böyük britaniyalılar artıq Avropa Şurasının üzvü olmadıqlarından, "amerikalı dostlarının yolu ilə gedərək "Şimal axını-2" qaz kəmərinin inşasına cəlb olunmuş istənilən şirkətə qarşı sanskiya tətbiq etməlidirlər.

Bu arada, İsveçdə Co Baydenin prezidentliyi dövründə "qaz müharibələri"nin başlayacağından ehtiyat edirlər. Svenska Dagbladetin vurğuladığı kimi bu amerikalı demokrat məsələyə öz rəqibi Donald Trampdan da sərt yanaşa bilər.

Baydenin prezidentliyinin "Qazprom" üçün mənfi aspekti onun yaşıl enerji siyasətini dəstəkləməsidir. Demokratlar 2035-ci ilə qədər təmiz enerjiyə keçmək üçün 2 trilyon dollar xərcləməyi planlaşdırır. 2050-ci ilə kimi isə atmosferə sıfır tullantı hədəfinə nail olmaq nəzərdə tutulur. Ancaq "yaşıl enerji" siyasəti də Rusiyaya əl verir. Çünki "Şimal axını-2" kəməri ilə yalnız təbii qaz deyil, həm də hidrogen ötürmək mümkündür. Avropanın hidrogen yanacağına tələbatı isə potensial olaraq çox yüksəkdir.

Digər tərəfdən, ABŞ-ın özündə belə Ağ Evin "rus kəmərinə" vəd etdiklərini yerinə yetirə biləcəyinə şübhə ilə yanaşırlar. Virciniya ştatının keçmiş senatoru Riçard Blek əmin edir ki, Bayden tikintinin səssizcə başa çatdırılması barədə Moskva ilə razılığa gəlməyə üstünlük verəcək. Bunun müqabilində isə Rusiya ilə Vaşinqton üçün bəzi faydalı sövdələşmələrə nail olmağa çalışacaq.

17
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan koronavirusdan peyvənd vurdurur

Ərdoğan koronavirus peyvəndindən sonra: "Sapsağlamam"

0
(Yenilənib 00:05 16.01.2021)
Türkiyə Prezidentinə yanvarın 14-də Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sputnik Azərbaycan "Hurriyet" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

"Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sapsağlamam. 28 gün sonra ikinci iynəmizi vurduracağıq", - deyə Ərdoğan qeyd edib.

Qeyd edək ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan canlı yayımda koronavirusa qarşı peyvənd edilib.

Türkiyə Prezidentinə Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

0