Co Bayden, arxiv şəkli

Baydenin hakimiyyəti dövründə ABŞ-ın Qafqaz siyasəti necə dəyişəcək

732
(Yenilənib 17:37 14.11.2020)
Co Bayden Ermənistan-Azərbaycan qarşıdurmasının həlli prosesi ətrafındakı vəziyyəti şərh edərək bildirib ki, Vaşinqton bu istiqamətdə liderliyi Rusiyaya verməməlidir.

BAKI, 14 noyabr — Sputnik, Sergey MarkedonovRusiya Xarici İşlər Nazirliyinin MGIMO Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutunun aparıcı tədqiqatçısı, "Beynəlxalq Analitika" jurnalının baş redaktoru.

ABŞ-da keçirilmiş prezident seçkisinin qalibi hələ rəsmən elan olunmayıb. Bununla belə, Demokrat partiyasının namizədi Co Bayden artıq müxtəlif dövlət başçılarının və müxalifət liderlərinin təbriklərini qəbul etməyə başlayıb.

Bəs ABŞ xarici siyasəti yaxın və uzaq perspektivdə necə dəyişə bilər?

Hazırda bu sual ən müxtəlif regional kontekstlərdə fəal müzakirə olunur.

Amerikanının dünyaya təsir gücünün azaldığını söyləyənlər tapılsa da, ABŞ hələ də beynəlxalq arenada ən mühüm oyunçulardan biri olaraq qalır. Bəs Qafqazda baş verən proseslərdə Amerika faktoru nə dərəcədə rol oynaya bilər? Vaşinqton bu bölgəyə təsirini artırmaq üçün yeni cəhdlər edəcəkmi, yoxsa əksinə, ABŞ-ın Qafqaza marağının tamamilə azalacağına şahid olacağıq?

Əhəmiyyətlidir, ancaq həyati əhəmiyyətli deyil

Bu suallara cavab axtararkən ilk növbədə ABŞ-ın xarici siyasətində Qafqazın hansı yeri tutduğuna nəzər salmaq lazımdır. Və dərhal qeyd etməliyik ki, Amerikanın dünyanın bu regionu ilə bağlı maraqları Rusiya, İran və ya Türkiyənin maraqlarından xeyli dərəcədə fərqlənir. Bu ilk nöbədə coğrafiya faktoru ilə izah olunur. Bu baxımdan Avropa İttifaqının (Aİ) özünü Qafqazın qonşusu hesab etmək üçün daha çox əsası var, çünki bir neçə genişlənmə dalğasından sonra Aİ artıq Qaradənizə gəlib çatıb və bölgənin üç ölkəsi Brüssellə Şərq Tərəfdaşlığı layihəsində iştirak edir.

Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanda baş verənlər ABŞ-ın daxili siyasi gündəminə və ya daxili təhlükəsizlik məsələlərinə təsir göstərmək iqtidarında deyil. Məsələn, Pankisidəki problemlərin, Abxaziya və Cənubi Osetiyadakı münaqişələrin Rusiyanın Şimali Qafqaz bölgəsinə təsir edəcək dərəcədə ABŞ-a təsir göstərə bilməz. Yaxud Azərbaycanda baş verənlərin Türkiyə daxilindəki vəziyyətə, eləcə də İrana təsir etdiyi qədər ABŞ-da hiss oluna bilməz.

Karnegi Fondunun nüfuzlu mütəxəssisi Pol Stronskinin (Bu yaxınlara kimi o, Dövlət Departamentində Qafqaz və Mərkəzi Asiya üzrə analitik kimi fəaliyyət göstərirdi) sözlərinə görə, Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz heç vaxt Amerikanın xarici siyasət müzakirələrində əsas mövzu olmayıb və bu indi də belədir. Ölkəni pandameyanın cənginə aldığı, itisadi çətinliklərin hökm sürdüyü və Çinlə, Avropa ilə münasibətlərin pisləşməsi kimi daha irimiqyaslı beynəlxalq problemlərin mövcud olduğu bir vaxtda ABŞ-da prezidentliyə namizədlərin heç biri Rusiya sərhədlərindən cənubdakı by regiona xüsusi diqqət ayırmadı. Düzdür, Qarabağda döyüş əməliyyatların yenidən başlaması amerikalı siyasətçilərini dünyanın bu guşəsindəki münaqişəni yada salmağa vadar etdi. Yenə eyni müəllif həmkarları Yucin Rumer (2010-2014-cü illərdə ABŞ Milli Kəşfiyyat Şurasında xidmət göstərib) və Riçarda Sokolski ilə birgə hazırladığı başqa bir məruzəsində bu nəticəyə gəlir ki, "Qafqaz ABŞ üçün əhəmiyyətlidir, ancaq həyati əhəmiyyətli deyil".

Co Bayden, arxiv şəkli
© Drew Angerer / Getty Images / AFP

Həqiqətən də, prezidentliyə namizədlərin artıq geridə qalmış debatlarına nəzər salanda Qafqaz məsələsinin yalnız Dağlıq Qarabağdakı müharibə ilə əlaqədar yada düşdüyünü görmək olar. Əlbəttə ki, əgər Donalda Trampın köhnə münaqişəni həll etməyin çox asan məsələ olması ilə bağlı dediklərini nəzərə almasaq, yalnız bir prinsipial məqamı qeyd etmək lazımdır. Jo Bayden Ermənistan-Azərbaycan qarşıdurmasının həlli prosesi ətrafındakı vəziyyəti şərh edərək bildirmişdi ki, Vaşinqton bu istiqamətdə liderliyi Rusiyaya verməməlidir. Və buradan Vaşinqtonun Qafqazdakı regional siyasətinin xüsusiyyətlərini anlamağa imkan verən daha bir vacib nəticə ortaya çıxır. ABŞ üçün bölgənin üç ölkəsi deyil, onların cəlb olunduqları daha geniş siyasi proseslər əhəmiyyət daşıyır.

Qafqaz ölkələri ətrafındakı kontekstlər

Vaşinqtonun nəzərində Qafqaz ABŞ-ın beynəlxalq sabitliyinə təhdid yaradan Yaxın Şərqlə qonşu region kimi görünür. Dolayısıyla, ABŞ-ın Azərbayacana marağı bir dünyəvi dövlət kimi İrana qarşı tarazlıq yarada bilmə ehtimalı ilə əlaqədardır. Digər tərəfdən, ABŞ-ın Yaxın Şərqdə ən mühüm starteji tərəfdaşı olan İsrail də Bakı ilə əməkdaşlıq (hərbi-texniki əməkdaşlıq ən vacib prioritetlərdən biridir) edir. Azərbaycan həm də enerji layihələri, Avropanın Rusiya neftindən və qazından asılılğının azalmasına gətirib çıxaracaq enerji təminatı konteksində dəyərləndirilir.

Gürcüstana isə fəal şəkildə NATO-ya can atan ölkə kimi baxılır ki, bu da ABŞ üçün çox əlverişlidir. 2009-cu ilin yanvarında iki ölkə arasında Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası imzalanıb. Tbilisi Moskvanın rəqibi kimi qəbul edilir və Abxaziya, Cənubi Osetiya ilə bağlı vəziyyət bu iki bölgənin milli müqəddəratını təyinetmə prizmasından deyil, bir növ Rusiyanın ərazi genişləndirilməsinin bir hissəsi kimi nəzərdən keçirilir.

ABŞ üçün SSRİ-nin bərpasına dair hər hansı bir eyham təhdid sayılır. Bu kontekstdə Hillari Klintonun Barak Obamanın komandasında dövlət katibi vəzifəsini icra edərkən Moskvanın himayəsində həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan Avrasiya inteqrasiya layihələrini "yenidən sovetləşmə" kimi başa düşərək verdiyi açıqlamaları yada salmaq olar.

Ermənistana gəlincə, bu ölkə ilə bağlı ABŞ bir neçə amili nəzərə almaq məcburiyyətindədir: Amerikada kifayət qədər böyük (təxminən 1 milyon nəfər) erməni diasporunun, müxtəlif məsələləri (Qarabağ problemi, Türkiyədə "erməni soyqırımı") gündəmə gətirən aktiv erməni lobbisinin mövcudluğu və sair. Bu kontekstdə "erməni məsələsi"indən son on beş ildə ABŞ-dan uzaqlaşmağa və müstəqil geopolitik konfiqurasiya qurmağa çalışan.Türkiyəyə təsir götərmək üçün vaxtaşırı istifadə olunur. Bu baxımdan, Tramp administrasiyasının hər iki nümayəndəsinin və Co Baydenin Qarabağ münaqişəsinə Ankaranın müdaxiləsinin arzuolunmazlığı ilə bağlı qiymətləndirmələrini yada salmaq yerinə düşər. Bununla belə, Bayden xüsusi şəkildə vurğulamışdı ki, ermənilər Dağlıq Qarabağ ətrafındakı bölgələri sonsuza kimi işğal altına saxlaya bilməz.

Türkiyənin Avroatlantik ailəsindən ayrılması ABŞ üçün qəbuledilməzdir, baxmayaraq ki, bu NATO müttəfiqi Amerikanın digər müttəfiqləri ilə (İsrail, Fransa, Yunanıstan) bir o qədər də yaxşı münasibətdə deyil. Bu baxımdan İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələri Vaşinqton tərəfindən məhz Türkiyənin müstəqilliyinin artması və bu ölkə üzərində nəzarətin azalması kontekstində qəbul ediləcək.

Sözsüz ki, ABŞ-ı Çin məsələsi də çox ciddi şəkildə narahat edir. Donald Trampın prezidentliyi müddətində məhz Pekin xarici siyasətdə ABŞ-ın əsas rəqibi kimi qəbul edildi. Ancaq Baydenin yeni komandasının da Çinin Qafqaz-Xəzər və Qaradənizə daxil olmaq planlarının həyata keçirilməsindən məmnun qalacağını düşünməyə dəyməz.

Dünyanın bu bölgəsində baş verən proseslərdə Amerikanın varlığı hələ də hiss olunur. Məsələn, elə Gürcüstandakı sonuncu parlament seçkisini götürək. Bu seçki daha çox ABŞ-ın Tbilisədəki səfirliyində göstərilən qaydalara uyğun keçirildi. Və aydın məsələdir ki, bunu Gürcüstan gündəmi deyil, daha geniş kontekstual mülahizələr diktə etmişdi. Ancaq "qərbli tərəfdaşların" da dediyi kimi - we have what we have. Faktlar göstərir ki, ABŞ yalnız Gürcüstan ətrafındakı xarici siyasət mübarizəsində deyil, bu ölkənin daxilində də ən vacib oyunçudur.

Yenilik gözləməyə dəyərmi?

Bəs yeni rəhbərlik Qafqaza hər hansı bir irəliləyiş vəd edirmi? Bu regionla bağlı fikir və yanaşmalar aydın olmadığından suala müsbət cavab vermək də çətindir.

Demokratlar və Respublikaçılar arasındakı rəqabətdən danışarkən, beynəlxalq səviyyədə fərqli adminstarsiyaları bir-birindən ayıran (və ya əksinə, onları birləşdirən) xətlərin heç də "partiya bileti"nə uyğun gəlmədiyini unutmamalıyıq. Burada mübarizə və ya interpenetrasiya - realizm və idealizm, dəyər siyasəti və praqmatiklik, intervensionizm və izolyasionizm kimi cərəyanlar arasında gedir. Və bu mənada çox təəccüblü də olsa, Barak Obama ilə Donald Tramp kimi bir-birinə tamamilə zidd şəxsiyyətlərin siyasi yanaşmaları arasında oxşarlıq tapmaq mümkündür. Məsələn, ABŞ-ın yer üzündə mümkün olan hər nöqtəyə müdaxiləsini rədd etmək fikrinin böyük "izolyasionist" Trampın hakimiyyətə gəlişindən əvvəl də gündəmdə olduğunu anlamaq üçün Obamanın məşhur "The Atlantic" nəşrinə müsahibəsini oxumaq kifayətdir. Və hətta Corc Buş kimi "demokratik intervensionizm" pərəstişkarı belə, 2008-ci ilin avqustunda Gürcüstan tərəfindən Rusiya ilə hərbi münaqişəyə müdaxilə etmədi. Onun Amerikanın strateji problemlərinin həllində bir vasitə olaraq xarici intervensionizmə skeptik yanaşan varisi də Krım məsələsində eynilə bu cür davrandı.

Qafqazda da bir növ ABŞ-ın iki nəhəng partiyasının ortaq siyasətinin davamını görürük. Rusiyanın Gürcüstana qarşı hərəkətlərini qınayan Buş idi, Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasını onun komandası hazırlamışdı, halbuki Obama administrasiyası da bu problemi gündəmdə saxladı. Başqa sözlə, Amerikada bi-partisan solution, yəni "iki partiyanın vahid qərarı" deyilən təzahür Rusiyaya münasibətdə olduqca tez-tez baş verir. Özü də yalnız Qafqaz problemləri ilə bağlı olmur.

Endryu Kaçinsin (hazırda Mərkəzi Asiya Amerika Universitetinin rəhbəridir) sözlərinə görə, "Amerika, Soyuq Müharibədən sonrakı dövrdə cəlbedici və təsirli alternativ təklif etmədən Avrasiyaya inteqrasiyanı Vaşinqtonun iştirakı olmadan təşviq etmək cəhdlərinə son dərəcə şübhə ilə və tənqidi yanaşdı. Baydenin komandası da indiyə kimi "inandırıcı alternativ" olmasa belə bu yanaşmanı əsaslı şəkildə düzəltməyə, çətin ki qol qoysun.

Beləliklə, Ağ Evin sahibləri dəyişsə də, ABŞ-la Avrasiyada (və onun bir hissəsi kimi Qafqazada) rəqabət aparmağa yol verməmək siyasəti olduğu kimi qalır. Odur ki Qafqaz bölgəsi ölkələri və onların qonşuları, eləcə də dünyada bu regiona maraq göstərən bütün dövlətlər bununla hesablaşmaq məcburiyyətindədir.

732
Teqlər:
ABŞ, Rusiya, Co Bayden, Qarabağ münaqişəsi, Dağlıq Qarabağ problemi
Səudiyyə Ərəbistanında Salva iqamətgahında G20 ölkələrinin liderlərinin proyeksiyası

Koronavirus G20 sammitini vurdu, ancaq Qərb hələ rus peyvəndinə qarşı dirənir

15
(Yenilənib 16:31 23.11.2020)
Dünyada COVID-19 pandemiyasından tutmuş qlobal iqtisadi böhrana kimi ümumi problemlər kifayət qədər olsa da, onların ümumi həlli yoxdur və olmayacaq da

BAKI, 23 noyabr — Sputnik, İvan Danilov. G20 virtual sammiti iştirakçılarının vicdanlı səylərinə baxmayaraq, qloballaşmanın məhvini və COVID-19 sonrası dünyada mövcud olmayacağını bir daha təsdiqlədi. Özü də burada söhbət "Amerika təkqütblü dünyasına" (Pax Americana şəklində) qarşı hər hansı bir sui-qəsd və ya 20-ci əsrin ikinci yarısının "blok qarşıdurması" modelini yaratmaq cəhdindən getmir.

Vaşinqtonun və ya Brüsselin "beyin mərkəz"lərinin bu barədə nə düşündüyündən asılı olmayaraq – deqloballaşma və çoxqütblülük artıq reallığa çevrilib. Problem ondadır ki, dünyada vahid siyasi gündəm və onun müzakirəsi üçün vahid siyasi dil yoxdur. Dünya ictimaiyyətinin istinad edə biləcəyi hər hansı bir "geosiyasi kamerton" (və ya kamertonlar) da mövcud deyil. Koronavirusdan tutmuş qlobal iqtisadi böhrana kimi ümumi problemlər kifayət qədər olsa da, onların ümumi həlli yoxdur və olmayacaq da. Sadəcə ona görə ki, qlobal səviyyədə ölkələr arasındakı qarşılıqlı əlaqə sxemi "sıfırın cəminə bərabər oyun rejimi"nə keçib. Başqa sözlə, hər hansı bir ölkənin uğuru onun rəqiblərinin məğlubiyyəti kimi qəbul olunur, eyni zamanda, geosiyasi rəqiblərdən birinin nüfuz, siyasi və ya iqtisadi qələbə qazanmaması naminə bəzi ortaq maraqların (humanitar mülahizələrdən söhbət belə gedə bilməz) qurban verilməsinə tam hazır olunduğu nümayiş etdirilir.

Buna bir neçə bariz nümunə göstərmək olar. Çin Xalq Respublikasının lideri G20 zirvəsində dünya iqtisadiyyatına, beynəlxalq ticarətə və turizmin bərpasına böyük dəstək verə biləcək (bu, yoxsul ölkələr də daxil olmaqla bir çox dövlətlər üçün çox vacibdir) ölkələrarası hərəkəti ləğv edən rəqəmsal mexanizmin yaradılmasını təklif etdi. Çin bu fikirdədir ki, test nəticələrinə əsaslanan "QR sağlamlıq kodu"nun qarşılıqlı tanınması üçün beynəlxalq mexanizm yaradılmalıdır. "Ümid edirəm ki, dünyanın mümkün qədər çox ölkəsi və bölgəsi buna qoşulacaq", – deyə Si Cinpin bildirdi.

Bu ümumilikdə yaxşı ideya olsa da, sözügedən mexanizmin yaxın vaxtlarda qlobal səviyyədə reallaşma şansı çox azdır. Ən azından ona görə ki, həmin təkliflə Çin Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin sədri Si Cinpin çıxış edib. Axı rəsmi Pekinin təklifi ilə razılaşmaq Qərb liderlərinin imicinə zərbə vura bilər.

Daha bir misal koronavirus peyvəndinə əli çatmayan yoxsul ölkələrlə bağlıdır. Həmin ölkələrdə əhalinin peyvənd olunmaması planetin ayrı-ayrı bölgələrində "koronavirus ocaqları"ının qalması deməkdir ki, bu da ağır nəticələrə gətirib çıxara bilər.

Vladimir Putin öz çıxışında vaksinasiyaya qlobal əlçatanlığın vacibliyini vurğuladı: "Rusiya effektiv və təhlükəsiz peyvəndin hamı üçün əlçatan olmasını hədəfləyən sammitin əsas qərar layihəsini dəstəkləyir. Heç şübhəsiz, immunlaşdırma preparatları hamı üçün əlçatan olmalıdır. Və bizim dövlətimiz alimlərimiz tərəfindən işlənib-hazırlanmış peyvəndləri ehtiyacı olan ölkələrə verməyə hazırdır. Rusiyanın bütün dünyada koronavirus əleyhinə qeydə alınmış ilk peyvənd olan "Sputnik V" və Novosibirsk Elmi Mərkəzinin hazırladığı "EpivakKorona" peyvəndləri artıq istifadəyə hazır vəziyyətdədir. Üçüncü peyvəndimiz üzərində də iş gedir. Pandemiyanın miqyası bizi bütün mövcud mənbələrdən və imkanlardan istifadəyə məcbur edir. Ortaq məqsədimiz peyvənd preparatları yaratmaq və planetin bütün əhalisini etibarlı qoruyucu vasitələrlə təmin etməkdir. Əziz həmkarlar, bu o deməkdir ki, hər kəs üçün görülməli kifayət qədər iş var. Bəlkə də bu məqamda rəqabət qaçılmazdır, ancaq biz ilk növbədə humanitar mülahizələrdən çıxış etməli və məhz bunu ön plana çıxarmalıyıq".

Yəqin ki, deklarativ səviyyədə hər şey qaydasında olacaq, amma çox güman, "İyirmilik" ən sərfəli və təsirli peyvəndlərdən istifadə edərək yoxsul ölkələrin əhalisinin vaksinlə təmin olunması üçün ümumi fondun yaradılmasını nəzərdə tutan konkret addımlar atmağa razılıq verməyəcək. Çünki bu addımlar əlçatan və effektli rus peyvəndi "Sputnik V"nin istifadəsindən ibarət olmalıdır. Amerikada və Avropada hazırlanmış analoqlarından fərqli olaraq, bu peyvənd daha ucuzdur, üstəlik Pfizer vaksini kimi mənfi 70 dərəcə temperaturda saxlanılmasına da ehtiyac yoxdur. "Sputnik V"nin yeganə problemi isə (Vaşinqton və Brüsselə görə) onun Rusiyada istehsal olunmasıdır.

Vladimir Putin G20 ölkələrini "qaçılmaz rəqabəti" bir tərəfə buraxaraq humanizm nümayiş etdirməyə çağırsa da, Qərb mediasının Rusiya və Çin peyvəndinə qarşı əks-təşviqat apardıqları bir vaxtda onun bu çağırışına səs veriləcəyinə inam azdır.

G20 sammitində heç bir əsaslı dialoqa nail olunmayan (əvəzində dünya liderlərinin monoloqlarının bol olduğu) mövzuların siyahısını davam etdirmək mümkündür. Dünya Səhiyyə Təşkilatının islahatları, inkişaf etməkdə olan ölkələrin valyuta borcu problemləri və proteksionizmə yönəlmiş qlobal tendensiyalar da bura aiddir. Qərb liderlərinin tutduğu mövqe isə aydındır – çox danışırlar, heç kimə qulaq asmırlar və bütün təklifləri sadə bir düstura əsaslanır: "Hamı bizim dediyimiz kimi hərəkət etməlidir, onda hər şey yaxşı olacaq". Bu mənada prezidenti dəyişsə belə, ABŞ-ın mövqeyinin dəyişmə ehtimalı çox azdır.

G20 sammitində substantivliyin olmaması onu göstərdi ki, biz heç də "geopolitik blokların rəqabət apardığı" dünyaya doğru deyil, daha çox hər hansı bir məsələ ilə bağlı yalnız konkret ölkələr arasında ikitərəfli danışıqlar səviyyəsində razılığın əldə olunduğu dünyaya doğru gedirik. Nəzəri cəhətdən G20 hələ formal şəkildə mövcud olsa da, praktikada tanınmış amerikalı siyasətçi Yan Bremerin adlandırdığı "G-sıfır" dünyasına, yəni, hərənin özü üçün yaşadığı dövrə yaxınlaşırıq. Və bu da yəqin ki, koronovirusdan dünyaya qalan ən böyük tarixi miras olacaq.

15
Teqlər:
Çin, vaksin, Rusiya, G20 sammiti, epidemiya, Koronavirus, COVID-19
Ağdamda cümə məscidi, arxiv şəkli

damımız, Putinin şərhi, Hacıqabullu Qüdrət kişi hər kəsin arzusu…

52
(Yenilənib 04:02 23.11.2020)
Tezliklə, Ağdama həyat qayıdacaq, məşhur Ağdam Çay Evindən facebook etiketləmələrinin başlanacağı gün uzaqda deyil. Ən böyük maşın bazarının da bu rayonumuzda olacağı şübhə doğurmur.

7x7 həftənin ən yaddaqalan hadisələrini şərh edir

Ağdam həftəsi

Bu həftə Ağdam həftəsi idi. İşğalçı əhalisinə görə Qarabağın ən böyük rayonu olmuş, indisə bayquş uluyan, xarabalığa çevrilmiş Ağdamı boşaltdı. Kefindən yox təbii ki. Noyabrın 10-da imzalanmış kapitulyasiya aktında biz bunu onun boynuna qoymuşduq. Tezliklə, Ağdama həyat qayıdacaq, məşhur Ağdam Çay Evindən facebook etiketləmələrinin başlanacağı gün uzaqda deyil. Ən böyük maşın bazarının da bu rayonumuzda olacağı şübhə doğurmur.
Hələlik isə Ağdam görüntüləri ürək dağlayır – düşmən daşı daş üstündə qoymayıb, hər tərəfdən xarabalıq boylanır.
Bu arada Ağdama doğru yol hərbi birləşmələrimizi yollarda qarşılayan sakinlər sanki futbol komandasını salamlayar kimi alqışlayır. Bu gün mübaliğəsiz deyə bilərik ki, hər bir əsgər özünü  nəinki ulduz, tarixi qəhrəman kimi hiss edə bilər.

Putinin verdiyi peşmançılıq

Bu həftə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin erməniləri türklər demiş, növbəti dəfə “hayal kırıklığına” uğratdı. "Rossiya 1" telekanalına müsahibəsində Ermənistanın belə qondarma “Dağlıq Qarabağ”ın müstəqilliyini və suverenliyini tanımadığını xatırladaraq dedi ki, “Bu o deməkdir ki, beynəlxalq hüquqa əsasən, Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlar Azərbaycan Respublikasının ayrılmaz tərkib hissəsidir”.
Beləcə, statusun cəhənnəmə, gora getməsi barədə həqiqət Rusiya Prezidentinin dilindən də dolayısıyla səsləndi və bu, ermənilərin son ümidlərini də PUA-ların zərbəsi texnikalarını dağıtdığı kimi dağıtdı.

Hacıqabullu Qüdrət kişi

Ermənistanın yeni xarici işlər naziri Ara Ayvazyanla bağlı sosial şəbəkələrdə maraqlı məlumatlar yer alıb. Yeni nazirin Vikipediyası onun təyinatından dərhal sonra tam olaraq silindiyi deyilir. Qeyd edilir ki, A.Ayvazyan Azərbaycanın Hacıqabul rayonunun Nəvahi kəndində anadan olub, atası isə Qüdrət Eyvaz oğlu Xancanovdur.
Bədbəxt ölkə! Təbii arıtımın azalması və ölkədən baş götürüb qaçanların artması səbəbi ilə böhran həddinə çatmış demoqrafik problemlər yerli doğumlu kadrlar tapmağa imkan vermir.
Bu arada Xocalı soyqırımını törədən erməni general da erməniləri tərk edib – yox, ölkədən qaçmayıb, Əzrayıl yoldaş onu özü ilə aparıb. Yeri gəlmişkən, "Artsaxın qəhrəmanı”nın maraqlı ayaması olub – “Tuşonka Manvel”. Əsgərlərin yeməyini satmaqla məşhurlaşan, cinayətkar qəhrəman. Qəhrəmanı belə olanların axırı da bu cür olmalı idi.

Ən bahalılar
“The Economist” jurnalının hazırladığı siyahıya görə, Honkonq metropolu, Paris və Sürix dünyanın ən bahalı şəhərləridir. “2020-ci il üçün dünyanın yaşayış xərcləri hesabatı” adlı siyahıda sonrakı yerlərdə Sinqapur, Osaka, Təl-Əviv şəhərləri tutur. İlk 10-luqda son yerlərdə Nyu-York, Cenevrə, Los-Anceles və Kopenhagen qərarlaşıb.
Bizə görə isə dünyanın ən bahalı şəhəri Şuşadır bu gün!

Prezidentsizlik

ABŞ Səhiyyə Nazirliyi bəyan edib ki, Ümumi Xidmətlər İdarəsi Co Baydenin qələbəsi tanınmayana qədər demokratların namizədinin komandası ilə işləməyəcək. Qurumun rəhbəri Aleks Azar deyib ki, “Biz çox açıq şəkildə bildirdik ki, GSA nə zaman kimin qalib gəldiyini elan edəcəksə, o zaman tam şəkildə peşəkar keçid və hazırlıq işlərinə başlayacağıq. Biz təlimat qaydalarına riayət edirik”. Qeyd edək ki, bir qədər əvvəl “Politico” qəzeti ABŞ Ümumi Xidmətlər İdarəsinin rəhbəri Emili Mörfinin Co Baydenin prezident seçkilərində qələbə qazandığını tanımaqdan imtina etdiyini yazmışdı.
Belə. Bu boyda ölkə prezidentini seçməkdə çətinlik çəkir. Buna görə biz də narahat olmalıyıq, çünki Konqo, Somali, Trinidad Tabaqonun ölkə başçısından söhbət getmir, ABŞ prezidenti dünyanın gündəliyinə, problemlərinə, qayğılarına təsir edə bilən adamdır.

İran dərdi

Bu basabasda amerikanların İran dərdi də bitmək bilmir. ABŞ növbəti dəfə İrana qarşı sanksiyaları genişləndirib. Bildirilib ki, sanksiyalar 9 İran vətəndaşına, habelə 49 təşkilat və müəssisəyə, eyni zamanda İranın bayrağı altında üzən bir gəmiyə tətbiq edilib.
Görəsən, nəyə görə ABŞ, Rusiya, Fransa, Britaniya, Pakistan nüvə silahına malik ola bilər, ancaq İran yox? İranı belə özəl edən nədir? Bu sualın aydın cavabını biz hələ eşitməmişik.

2020 mistikası

2020-ci il dünya tarixinin ən unikal illərindən biri kimi tarixdə qalacaq. Numerologiya mistikasına inanlar indi inanmayanlardan daha haqlı görünür. Koronavirus, iqtisadi böhran, təbii fəlakətlər, münaqişələr  - hamısını bir ilə yığıb gözləyiblər sanki.
Bu arada Azov dənizinin sahilindən bir qrup gənc içərisində məktub olan şüşə butulka tapıblar. Məktubdan aydın olur ki, müəllifi doqquz yaşlı Yaroslavdır. Butulka dənizdə doqquz günlük səyahətdən sonra sahilə çıxıb. Bir cümləlik kağız parçasında isə “Qoy bu il tez bitsin” arzusu yazılıb.

52
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, arxiv şəkli

Putin: "Ən böyük qazancımız qan tökülməsini dayandırmaq oldu"

0
(Yenilənib 17:15 24.11.2020)
Rusiya prezidenti ölkəsinin Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətin normallaşmasında vasitəçilik üçün xeyli səy göstərdiyini bildirib.

BAKI, 24 noyabr — Sputnik. Rusiya Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətin normallaşmasında vasitəçilik üçün xeyli səy göstərib. Sputnik Azərbaycan-ın RİA Novosti-yə istinadən yaydığı məlumata görə, bunu Rusiya Prezidenti Vladimir Putin deyib.

"Biz Dağlıq Qarabağda dostlarımız Azərbaycan və Ermənistanın minlərlə vətəndaşının həlak olmasına səbəb olan hərbi əməliyyatların dayandırılması üçün böyük səy göstərdik. Eyni zamanda, ATƏT-in Minsk Qrupunda, xüsusən həmsədrlər - Rusiya, ABŞ və Fransa arasında əldə olunan əsas razılaşmaları izlədik. Ən böyük qazancımız qan tökülməsini dayandırmaq, Rusiya, Azərbaycan prezidentləri və Ermənistan baş nazirinin üçtərəfli razılaşması ilə atəşkəsi bərqərar etmək oldu", – deyə o bildirib.

0
Teqlər:
Vladimir Putin, Rusiya, Ermənistan, müharibə, Qarabağ, Dağlıq Qarabağ, Azərbaycan
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə