Black Lives Matter Plaza

Qərb özünü məhv edəcək müharibəyə hazırdır

232
(Yenilənib 18:54 07.09.2020)
Dəfələrlə qeyd olunub ki, vətəndaş müharibəsindən daha amansız müharibə yoxdur. Qərb beş il bundan əvvəl Rusiya ilə mübarizənin ən kəskin mərhələsində belə ən amansız tədbirlərə əl atmayıb. Lakin görünür indi onların vaxtı yetişib

BAKI, 7 sentyabr — Sputnik, İrina Alksnis. Son günlərin qlobal informasiya mənzərəsi 2014-2015-ci illərdə Qərbin planetar miqyasda və qızğın şəkildə apardığı anti-Rusiya kampaniyasını xatırladır.

Təəccüblü deyil ki, çoxları hazırkı hadisələrdə məhz Rusiya ilə Qərb fövqəldövlətləri arasında həmin proseslərin və kəskin qarşıdurmanın davamını görürlər. Son illərdə gərginliyin azalmasını nəzərə alsaq, bu, kimisə xüsusilə məyus edə bilər: axı deyəsən, hər şey az-çox qaydaya düşmüşdü, indi isə hər şey yenidən başlayır.

Həyəcan keçirənlərə təsəlli vermək lazımdır: mövcud zahiri oxşarlıqlara baxmayaraq, hazırkı hadisələr və onilliyin ortalarında baş verənlər, əslində, köklü şəkildə fərqlənir.

Son beş-altı ildə dünyanın siyasi düzənində çox böyük dəyişikliklər baş verib. 2010-cu illərin ortalarında planet ənənəvi "Pax Americana" sistemində – yəni başında ABŞ-ın yeganə qlobal fövqəldövlət kimi durduğu Qərb dominantlığı şəraitində yaşayırdı. Həmin dövrdə bu sistem artıq çox ciddi böhran hallarını yaşasa da, bütövlükdə onun möhkəmliyinə və əvəzolunmazlığına elə də şübhə yox idi.

Əslində, Qərbin getdikcə artan problemləri yumşaltmaq, zəifləyən qüdrətini möhkəmləndirmək, üstəlik, həddindən artıq iddialı rəqibini boğmaq istəyi münaqişənin və Rusiya ilə şiddətli qarşıdurmanın əsas səbəbi olub.

Həmin vaxt Rusiya Qərbin əsas hədəfinə çevrilib və Qərb bu hədəfə qarşı vahid cəbhədə yekdilliklə çıxış edib. O zaman baş verənlər — Qərb siyasətçilərinin isterikaları, sərsəm ittihamlar, mediada rusofob xəbər axını, sanksiyalar Moskvadan tam geosiyasi kapitulyasiyaya nail olmaq məqsədini daşıyırdı. Digər məsələlərlə yanaşı, bu, hökmranlığı saxlamaq və uzatmaq üçün məğlub edilmiş rəqibi resurs mənbəyinə çevirməyə də imkan verə bilərdi.

Lakin Rusiya dözdü. Bununla da o, dünya düzəninə güclü zərbə vurdu.

İndi isə biz fərqli bir dünyada yaşayırıq.

Hazırda sistemin ən ağır böhran dövrünü yaşadığı barədə inamla danışmaq olar. Müasir mərhələnin əsas xarakteristikası Qərbin özünün daxilində açıq-aşkar eskalasiyanın yaşanmasıdır. Özü də söhbət yalnız ölkələr arasında münasibətlərin kəskinləşməsindən (Böyük Britaniya və Aİ, Almaniya və ABŞ və s.) deyil, həm də Qərb ölkələrinin daxilində ictimai-siyasi qarşıdurmanın kəskin şəkildə artmasından gedir.

Altı il bundan əvvəl Rusiyaya qarşı çıxış etmiş kollektiv Qərb artıq, sadəcə olaraq, yoxdur. 2010-cu ilin ortalarında məqsədlərinə nail olmayan kollektiv Qərb artıq özü özünü yandırmağa başlayıb. Onun üçün xarici siyasət daxili çəkişmələrdən törəyən bir gündəmə çevrilib. Onun zirvəsi isə, şübhəsiz ki, ABŞ-da baş verənlər – aylarla davam edən küçə iğtişaşları və çirkin seçki kampaniyası olub.

Aleksey Navalnının zəhərlənməsi məsələsi, ilk növbədə Almaniya elitasının Amerika yönümlü və milli yönümlü hissələri arasında şiddətli daxili siyasi mübarizənin təzahürüdür – bu mübarizə "Şimal Axını 2" layihəsinin taleyi uğrunda gedir. Eyni hal Çinin "Huawei" şirkəti və ya Avropa-İran əməkdaşlığı ətrafında da baş verir.

Sadəcə olaraq, öz ölkələrinin suverenlik hüququnu müdafiə edən Qərb qüvvələri əvvəlki dövrdə yaradılmış tələyə düşüblər – hələ o vaxt ki, vahid Qərb səy göstərərək "yad ölkələr"ə təzyiq edib və öz təbliğatı ilə onları istənilən cinayətə qadir bədheybətə çevirib.

Nəticədə hazırda Qərbdə heç bir siyasi qüvvə bütün maraqlı tərəflərin iştirakı ilə açıq tədqiqat aparılmayanadək rusiyalı blogerin "Noviçok"la zəhərlənməsi haqqında Bundesver laboratoriyasının nəticələrinə inanmadığını açıq şəkildə deyə bilmir.

Xatırladaq ki, hətta 2010-cu illərin ortalarında Rusiya ilə qarşıdurmanın pik həddində belə Qərb ən radikal tədbirlərə əl atmayıb. Tətbiq edilən sektoral sanksiyalar Moskva üçün çox həssas olsa da, qorxulu olmayıb.

Amma ehtiyatda o zaman daha ağrılı qərarlar da var idi. Məsələn, Rusiyanın SWIFT sistemindən çıxarılması Rusiya iqtisadiyyatına həqiqətən ağır zərbə olardı. Amma buna əl atmayıblar – ona görə yox ki, Moskvaya kiminsə yazığı gəlib. Qərbin özünə yazığı gəlib: zərbə nə qədər güclü olarsa, onun əks təsiri də bir o qədər ciddi olur — ilk onluğa daxil olan iqtisadiyyatın beynəlxalq maliyyə kommunikasiyası sistemindən çıxarılması həddindən artıq böyük vəsaitin itirilməsi demək olardı.

Və qərara gəliblər ki, hər şey bunsuz olsun. Nəticə isə məlumdur: alınmadı.

İndi isə istər "Şimal Axını 2" layihəsindən imtina, istərsə də Avropada "Huawei" şirkətinin fəaliyyətinə tam qadağa olsun, bu, Rusiya və ya Çin üçün ölümcül olmayacaq. Bu, Qərb dünyasının milli iqtisadiyyatlarının bütöv sahələri və elitalar üçün fəlakətli olacaq.

Dəfələrlə qeyd olunub ki, vətəndaş müharibəsindən daha amansız müharibə yoxdur. Qərb beş il bundan əvvəl Rusiya ilə mübarizənin ən kəskin mərhələsində belə ən amansız tədbirlərə əl atmayıb.

Lakin görünür, indi onların vaxtı yetişib. Amma əsas hədəf geosiyasi rəqiblər deyil (hətta səslənən şüarlardan belə görünsə də), daxili düşmənlərdir.

Qərb məhv etmək üçün – daha doğrusu özünü məhv etmək üçün müharibəyə başlamağa hazırdır.

232
Şimal axını – 2 qaz kəmərinin tikintisi

Almaniya-ABŞ münasibətlərinin taleyini rus layihəsi müəyyənləşdirəcək

17
(Yenilənib 22:14 20.01.2021)
ABŞ-ın azsaylı imtiyazlı tərəfdaşlarından biri olan Almaniyanın əlavə bonuslara sahib olduğunu anlamaq bir o qədər də çətin deyil. Göründüyü kimi, almanlar bu bonuslardan necə istifadə edəcəklərini yaxşı bilirlər.

BAKI, 20 yanvar — Sputnik, İrina Alksnis. Co Bayden andiçmə mərasimi ərəfəsində ABŞ-ın əsas tərəfdaşı olan Almaniyadan bir o qədər də xoş olmayan "hədiyyə" alıb. Bayden administrasiyası səliqə ilə bükülmüş və lentlə sarınmış bu problemlər kvintessensiyası ilə hələ uzun müddət məşğul olmaq məcburiyyətində qalacaq.

ABŞ Rusiyanın "Şimal axını-2" layihəsinin inşasında iştirak edən borudöşəmə gəmisi "Fortuna"ya qarşı sanksiya tətbiq edib. Almaniya KİV-nin yazdığına görə, Berlindəki ABŞ səfirliyi Almaniya hökumətinə ölkəsinin yeni məhdudlaşdırıcı tədbirlər tətbiq etmək planı barədə məlumat verib.

Almaniya hakimiyyəti isə yalnız "bu qərarı təəssüflə qarşıladıqlarını" bildirməklə kifayətlənib. Başqa sözlə, almanlar hətta bundan narahat olduqlarını belə dilə gətirməyiblər.

Əslində, baş verənlər bir neçə gün əvvəl yaşanmış başqa bir əlamətdar hadisənin təbii davamı kimi qiymətləndirilə bilər. ABŞ dövlət katibinin keçmiş müavini və seçkidə Co Baydenin xarici siyasət məsələləri üzrə müşaviri olmuş Nikolas Börns yeni administrasiyanın "Alman hökuməti və digər iştirakçı dövlətlərlə inamlı şəkildə danışıqlar aparmaq imkanı qazanması" üçün eyni vaxtda həm ABŞ-ın qaz kəmərinə qarşı sanksiyalarının dondurulması, həm də tikintini dayandırması ideyası ilə çıxış edib.

Aydın məsələdir ki, bu, Börnsün öz təşəbbüsü deyil, o sadəcə, Vaşinqtonun təklifini dilə gətirib. Bununla belə, almanlar onu başdan eləyiblər. Bundestaqın Energetika məsələləri komitəsinin rəhbəri Klaus Ernst "Almaniyanın enerji siyasətini ABŞ-la müzakirə etməsinin" yersiz olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, "Şimal axını-2" layihəsinin inşası Avropanın öz işidir, bütün lazımi icazələr alınıb və buna görə də kəmərin tikintisi başa çatdırılmalıdır".

Donald Trampın prezidentliyi dövründə ağır zərbə alan və demokratların dirçəltmək niyyətində olduqları Amerika xarici siyasəti son onillikdə qlobalçı siyasət kimi xarakterizə olunur. Bu siyasət iki əsas və eyni dərəcədə vacib komponentdən ibarətdir - prosedur-institusional və ideoloji.

İnstitusional komponent ictimaiyyətə yaxşı məlumdur və ümummilli təşkilatlar, sənədlər və prosedurlar sistemindən ibarətdir. Məşhur bir fikir var ki, ABŞ uzun illərdir dünyaya özünə əlverişli olan oyun qaydalarını diktə etmək və qlobal liderliyini həmişəlik möhkəmləndirməyə çalışır.

Bəzi şeylərin əvvəlki kimi getmədiyi isə artıq çoxdan məlumdur. Getdikcə daha çox ölkə "oynamağı" və özünə qarşı ədalətli olmayan sistemə qalib gəlməyi öyrənir. Rusiya və onun ÜTT-nin qaydalarını öz xeyrinə tətbiq etməsi buna yaxşı nümunədir. Donald Tramp da hakimiyyətdə olduğu dörd il ərzində tərəddüd etmədən ABŞ-ı çoxsaylı beynəlxalq müqavilə və təşkilatlardan çıxarmaqla bunu təsdiqlədi: həqiqətən də bütün bunlar Amerikaya düşünüldüyündən daha az sərfəlidir.

ABŞ-ın azsaylı imtiyazlı tərəfdaşlarından biri olan Almaniyanın əlavə bonuslara sahib olduğunu anlamaq isə bir o qədər də çətin deyil. Və göründüyü kimi, Almaniya bu bonuslardan necə istifadə edəcəyini bilir. Məhz buna görə Tramp Berlin üçün əlverişsiz idi. Onun hakimiyyəti dövründə Almaniya bütün bu müqavilələrdən öz xeyrinə istifadə edə bilmədi. Odur ki, Co Baydenin prezident seçilməsi bu ölkədə ruh yüksəkliyi ilə qarşılandı. Çünki bu, almanlara daha rahat münasibətlər formatı vəd edir.

"Şimal axını-2" layihəsi ilə bağlı da məhz bu cür olacaq. Son aylarda boru kəmərinin inşasını xarici sanksiyaların təzyiqindən mümkün qədər qorumaq üçün addımlar atılıb. "Fortuna" gəmisinin sahibi dəyişdirilib. Bundan başqa, Almaniyanın Meklenburq federal əyalətinin parlamenti regional hökumətin "İqlim və Ətraf Mühitin Mühafizəsi " ekologiya fondunun yaradılması ilə bağlı təşəbbüsünü səs çoxluğu ilə dəstəkləyib.

Ən maraqlısı odur ki, almanlar bu fondun köməyi ilə, necə deyərlər, bir güllə ilə iki dovşan vurmaq istəyirlər. Əslində bu fond ABŞ-ın sanksiyalarından yayınmaq üçün qurulub. Almaniyanın "Bild" qəzetinin yazdığına görə, fondun yaradılması "Şimal axını-2" layihəsini "ətraf mühitin qorunmasının əsas elementi" kimi təsnif etməyə imkan verəcək.

Fond istisnasız olaraq, "Şimal axını-2" layihəsinə cəlb olunan kommersiya şirkətlərini qeydiyyata almaq niyyətindədir. Sanksiyalarla təhdid olunan şirkətlər Rusiya tərəfi ilə həmin kommersiya qurumlarının təqdim etdiyi iqtisadi alətlər vasitəsilə qarşılıqlı əlaqə yaradacaq.

Beləliklə, Co Baydenin komandasının qarşılaşacağı vəziyyət bir o qədər də asan deyil. Demokratların məsələyə Tramp kimi radikal yanaşması qeyri-mümkündür. Digər tərəfdən, almanlar beynəlxalq məsələlərdə bürokratik əngəl yaratmağı yaxşı bacarırlar. Yəqin bu məsələdə də vaxtı uzatmağın yolunu tapacaqlar və amerikalılar qaz kəmərinə qarşı sanksiyaların yeni metodunu fikirləşənə qədər layihə tamamlanacaq.

Nəticə etibarı ilə Co Bayidenin administrasiya qəti şəkildə qəbul edilməyən trampizmlə ideoloji cəhətdən doğru, lakin təsirsiz liberal qlobalizm arasında seçim etmək məcburiyyətində qalacaq.

Yeri gəlmişkən, Almaniyanın da öz çətinlikləri var. Dünən "Qazprom" siyasi təzyiqlər səbəbindən "Şimal axını-2" qaz kəməri layihəsinin dayandırılması və ya ləğv olunması riski ilə bağlı xəbərdarlıq etdi. Bu xəbərdarlıq ilk növbədə müstəqilliyə və geosiyasi güclənməyə can atan və bu yolda Rusiyaya qarşı Navalnı məsələsindən istifadə etməyin yaxşı fikir olduğunu düşünən Berlinə ünvanlanmışdı. Görünür, Berlin Rusiyanın bu addıma necə ağrılı şəkildə cavab verə biləcəyini yenə yaddan çıxarıb...

17
Teqlər:
Almaniya, ABŞ, "Şimal axını-2"
Əfqanıstanda ABŞ hərbçiləri, arxiv şəkli

"Rusiyaya qalib gəlməyin yolunu tapmışıq": Pentaqon nəyə cəhd göstərir?

26
(Yenilənib 09:59 20.01.2021)
"Secure World Foundation"-ın kosmik təhlükəsizlik məsələləri üzrə eksperti Brayan Uiden xatırladır ki, uzun uçuşlarda nüvə enerjisi olmadan keçinmək mümkün deyil. Gələcəkdə yerdən kənar ilk koloniyalar üçün də reaktorlara ehtiyac olacaq.

 

BAKI, 19 yanvar — Sputnik, Andrey Kots. Amerikalılar nüvə enerjisinin hərbi istiqamətini inkişaf etdirmək qərarına gəliblər. Hələlik hakimiyyətdə olan ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi qüvvələr və kosmik tədqiqatlar üçün kompakt nüvə reaktorlarının hazırlanması barədə fərman imzalayıb. Beləliklə, ABŞ son yarım əsrdə ilk dəfə olaraq atom enerjisindən təkcə Hərbi Dəniz Donanmasında istifadə etməyəcək. Bəs Vaşinqtonu bu addımı atmağa nə vadar edir: Sualın cavabı RİA Novosti-nin növbəti materialında.

Rezerv mənbə

ABŞ Silahlı Qüvvələrinin sualtı qayıqlar və təyyarə gəmiləri artıq nüvə reaktorları ilə təchiz edilib. Bunun sayəsində Amerika donanmasının ən nəhəng vımpelləri, demək olar ki, məhdudiyyətsiz dənizlərdə qala bilir.

Digər ölkələrin hərbi dəniz donanmaları da nüvə enerjisindən istifadə edir. Məsələn, Fransanın nüvə mühərrikli təyyarə gəmisi "Şarl de Qoll" və Rusiyaya məxsus ağır raket kreyseri "Pyotr Velikiy". Bununla belə, ABŞ-ın nüvə mühərrikli gəmiləri daha çoxdur. Amerikalılar bu yolda əldə etdikləri ilə kifayətlənmək fikrində deyillər.

Prezident Trampın göstərişi ilə Müdafiə Nazirliyi ölkədəki bir hərbi obyektdə kiçik nüvə reaktorlarını nümayiş etdirmək üçün plan hazırlayacaq və onu reallaşdıracaq, həmçinin aşağı güclü mobil reaktoru sınaqdan keçirəcək. Bu cür enerji mənbələri Günəş enerjisindən istifadənin qeyri-mümkün olduğu yerlərdə və müdafiə sahəsində dərin kosmik tədqiqatlar üçün əvəzolunmazdır", – deyə Ağ Evin mətbuat xidməti məlumat verib.

Kiçik nüvə reaktorunun nəyə lazım olduğu açıqlanmır. "Defensenews.com" portalının ekspertləri belə hesab edirlər ki, söhbət ordu bazalarının ehtiyat enerji təchizatından gedir. Əgər hərbi obyektdə elektrik olmasa, reaktor mühüm əhəmiyyətli cihazları enerji ilə təmin edəcək. Fərmana əsasən, ilk prototipin sınaqlarına altı ay ərzində başlanmalıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, sınaqlar ABŞ-ın ən böyük poliqonlarından biri olan Nevadadakı hərbi meydançada sınaqdan keçiriləcək.

Kosmosun fəthi

"Secure World Foundation"-ın kosmik təhlükəsizlik məsələləri üzrə eksperti Brayan Uiden xatırladır ki, uzun uçuşlarda nüvə enerjisi olmadan keçinmək mümkün deyil. O cümlədən, Aya, Marsa və başqa planetlərə uçuşlarda da. Gələcəkdə Yerdən kənar ilk koloniyalar üçün də reaktorlara ehtiyac olacaq. Bəzi mütəxəssislər yeni texnologiyaların orbital silah platformalarında istifadə edilə biləcəyinə də inanır. Prinsipcə, bu ssenari kosmosun potensial döyüş meydanı olduğunu düşünən ABŞ Kosmik Qüvvələrinin kifayət qədər aqressiv doktrinasına uyğun gəlir.

"Məncə, bu amerikalılara, ilk növbədə, kosmik məqsədlər üçün lazımdır," - deyə "Orsenal Oteçestva" jurnalının baş redaktoru Viktor Muroxovski RİA Novosoti-yə müsahibəsində bildirib. "Atom reaktoru" söz birləşməsi müxtəlif mənalarda işlənə bilər. Birincisi, bu uranın parçalanması ilə müşayiət olunan zəncirvari reaksiyaya əsaslanan cihazdır. Rusiyada "Burevestnik" və "Poseydon" üçün artıq oxşar qurğular yaradılıb. İkincisi, peyklərdə, radio mayaklarında və hava stansiyalarında istifadə olunan izotopik nüvə enerji mənbələridir. Onlar daha az effektli olsalar da, güclü radiasiya yaymırlar", Mütəxəssis 1950-60-cı illərdə həm ABŞ-da, həm də SSRİ-də təyyarələr üçün kompakt nüvə reaktoru hazırlamağa cəhd göstərildiyini xatırladır. Bununla birlikdə, həmin layihələrdən imtina edildi - hətta ən böyük təyyarə belə heyətin bioloji müdafiə sistemini çəkib aparmağa qadir deyil. Bu səbədən də böyük təyyarələrdə reaktorların tətbiqi məhdudlaşdırılıb", - V.Muroxovski əlavə edib.

Muraxovskinin sözlərinə görə, indiyə kimi heç bir ölkə pilotlu təyyarələrdə, kiçik tonnajlı gəmilərdə və yerüstü nəqliyyat vasitələrində istifadə edilə bilən kompakt reaktor yaratmağa nail olmayıb.

Radiasiya problemi

Vaxtilə nüvə enerji qurğusu qitələrarası strateji bombardmançı təyyarələri olan "Convair B-36"-lar üçün də işlənib hazırlamışdı. "Convair B-36"-lar 1949-59-cu illərdə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin silahlandırmasına daxil edilmişdi.

NB-36H uçan laboratoriyasının burun hissəsinə 12 tonluq qoruyucu kapsul quraşdırılmışdı. Gücü 1 meqavat, diametri 1,2 metr və ağırlığı 16 ton olan sürətli neytron reaktoru bomba yuvasına yerləşdirilirdi. O, uçuş zamanı buraxılmalı və təyyarənin göyərtəsindəki hava girişlərindən daxil olan atmosfer havası ilə soyudulmalı idi. Eksperiment maşını 47 uçuş yerinə yetirdi, lakin nüvə mühərriki yalnız qısa müddət ərzində işə salındı.

Əslində, kifayət qədər cəlbedici ideya idi. Əlavə yanacaqdoldurma həyata keçirilmədən bir neçə sutka havada qala bilən belə uçan aparatdan strateji bombardmançı və ya kəşfiyyat təyyarəsi kimi istifadə oluna bilərdi. Lakin problemlər də az deyildi. Birincisi, hər bir atom təyyarəsi, əslində, ona sahib olan ölkənin öz ərazisinə də düşə biləcək "çirkli" bombadır. İkincisi, "eksperiment göyərtəsi" həm də havada özü ilə birgə radioaktiv maddələr daşıyırdı. Nəhayət, hər bir halda şəxsi heyət ciddi şüalanmaya məruz qalırdı.

ABŞ-da yerüstü texnikaya da nüvə reaktoru quraşdırmağa cəhd göstərilib. Bu 25 tonluq "Chrysler TV-8" tankı heç vaxt kütləvi şəkildə istehsal edilməyib - standart sistemlərin yalnız bir hissəsi ilə təchiz olunmuş tam ölçülü maket şəklində mövcud olub. Tank kiçik bir nüvə reaktorunun qızdırdığı buxar mühərriki ilə idarə edilməli idi. Bununla belə, tank çox mürəkkəb mexanizm hesab edildi, onun döyüş qabiliyyəti isə ənənəvi nəqliyyat vasitələrindən imtina etmək üçün yetərsiz sayıldı. Beləliklə, 1956-cı il aprelin 23-də layihə ləğv olundu.

26
Pfizer-BioNtech peyvəndi, arxiv şəkli

ÜST iddia edir ki, vaksindən ölən yoxdur

0
ÜST nümayəndəsinin sözlərinə görə, peyvəndin bir neçə yan təsirləri qeydə alınıb, məsələn, anafilaktik şok kimi

BAKI, 20 yanvar - Sputnik. Koronavirus infeksiyasına qarşı peyvəndlərdən hələlik heç bir ölüm halı qeydə alınmayıb. Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən bildirir ki, bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının eksperti Mariancela Simao deyib. 

"Əlimizdə bazarda geniş istifadə olunan peyvənd var. Bu, Pfizer-dir. Və hələlik hazırda istifadə olunan vaksinlərdən heç bir ölüm halının şahidi olmamışıq, - o bildirib. 

ÜST nümayəndəsinin sözlərinə görə, bir neçə yan təsirlər qeydə alınıb, məsələn, anafilaktik şok kimi. Bəzi peyvənd olunmuş şəxslərdə isə ciddi allergiyalara meyllilik var. Belə hallarda mütləq tibb müəssisələrində nəzarət altında peyvənd vurdurmaq lazımdır, mütəxəssis söyləyib.  

Simao əlavə edib ki, ÜST vaksinlərin istənilən ciddi yan təsirini izləyir və öz tövsiyələrini yeniləyir. Hazırda koronavirus əleyhinə daha 12 preparatı təşkilatın ekspertləri qiymətləndirməlidirlər.

0
Teqlər:
ÜST, ölüm, Pfizer, vaksin
Mövzu:
Yeni tip koronavirus pandemiyası