ABŞ hərbçiləri, arxiv şəkli

Trampdan bahalı əməliyyat: bunun üçün pul tökmək günah deyil

54
(Yenilənib 20:11 10.08.2020)
ABŞ hərbçilərinin dislokasiyası xeyli xərc tələb edəcək, lakin istənilən halda bu, uzun illər ərzində onların Almaniyada qalmasına görə ödəniş etməkdən daha sərfəlidir.

BAKI, 10 avqust — Sputnik, İrina Alksnis. ABŞ-ın Müdafiə naziri Mark Esper bildirib ki, Amerika qoşunlarının Almaniyadan çıxarılması Rusiyanın qarşısının alınması strategiyasına uyğundur. Nazirin sərəncamında bəyan edilən bu mövqeni dəstəkləmək üçün yeganə bir arqumenti var: Birləşmiş Ştatlar əslində "daha çox qoşununu şərqə, Rusiya sərhədlərinə doğru çəkəcək". Dərd burasındadır ki, diqqətlə nəzərdən keçirsək, bu arqument yanlışdır və amerikalılar üçün son dərəcə xoş olmayan bir halı üzə çıxarır.

Almaniyanı təxminən 12 min hərbçi tərk edəcək. Onların əksəriyyəti – 6,4 min nəfər – ABŞ-a evə qayıdacaq. Qalanları İtaliya və Belçika da daxil olmaqla, digər Avropa ölkələrinə dislokasiya ediləcək. Polşaya isə – yəni düz Rusiya ilə sərhədə – yalnız min hərbçi göndəriləcək.

Bu rəqəmlər Esperin sözlərini elə də dəstəkləmir. Başqa cür ola da bilməzdi, çünki ABŞ-ın Almaniyadakı kontingenti ətrafında toqquşmaların NATO ilə Rusiya arasındakı qarşıdurmaya çox uzaq münasibəti var.

Hələ 2018-ci ilin iyununda "The Washington Post" Pentaqonun Avropada qoşunların irimiqyaslı dislokasiyasının dəyərini və nəticələrini təhlil etdiyi barədə yazıb. Qəzet iddia edib ki, Tramp həmin ilin əvvəlində bu ideyaya maraq göstərib. ABŞ Prezidentinin motivləri məhz müdafiəyə pul xərcləməkdən imtina edən NATO müttəfiqləri ilə bağlı olub. Bu, ilk növbədə Berlinə aid olub. Almaniya Şimali Atlantika Alyansının nizamnaməsinin tələbinə zidd olaraq illərdir ki, hərbi xərclərini ümumi daxili məhsulun 2 faizinə qədər artırmaqdan çəkinir.

Bir il əvvəl mövzu yenidən ictimailəşib. Həmin vaxt ABŞ-ın Almaniyadakı səfiri Riçard Qrenell ölkəsinin hərbi kontingentinin bir hissəsini Almaniyadan Polşaya çıxarmağa hazır olduğunu açıq şəkildə bəyan edib, çünki "almanların ticarət balansının profisitindən öz daxili məqsədləri üçün istifadə etdiyi bir vaxtda amerikalı vergi ödəyicisinin bundan sonra da Almaniyadakı 50 mindən çox amerikalıya görə pul ödəyəcəyini gözləmək təhqiramiz olardı".

Bu bəyanat Polşada ən qızğın və coşqun reaksiyaya səbəb olub. Ötən bir il ərzində polşalı siyasətçilər və media Almaniyanın əvəzinə məhz onların ölkəsinin Amerika hərbi qüvvələrinin Avropada cəmləşməsinin əsas yerinə çevriləcəyinə ümid edib. Məsələ hətta nüvə silahlarının dislokasiyası perspektivlərinin müzakirəsinə gəlib çatıb. Doğrudur, qeyd etmək lazımdır ki, bu danışıqlar boş yerdən peyda olmayıb, əksinə, hadisələrin bu cür inkişafına yol vermiş amerikalı rəsmilər tərəfindən təhrik edilib.

Ümumiyyətlə, faktları siyasi bəyanatlardan, planlardan və gözləntilərdən "təmizləsək", baş verənlərin mahiyyətini görərik.

Birləşmiş Ştatlar uzun illər boyu Almaniyanı dünyanın ən böyük iqtisadiyyatlarından biri kimi hərbi xərclərini kəskin şəkildə artırmağa məcbur etməyə çalışıb. Amerikalılar tərəfindən təhdidlər və təzyiqlər davam edib, amma onların səyləri nəticə verməyib: Vaşinqton Almaniya hakimiyyətini mövqeyindən tərpədə bilməyib.

Görünür, Donald Tramp, nəhayət ki, baş verənlərdən bezib və odur ki, indi ölkənin müdafiə naziri və digər rəsmilər dövlət başçısının Almaniyadan hərbçiləri çıxarmaqla bağlı qəbul etdiyi qərarı ört-basdır etməyə çalışırlar ki, Birləşmiş Ştatlar bu vəziyyətdə uduzmuş görünməsin.

Lakin Birləşmiş Ştatlar məhz uduzmuş görünür: Almanlardan arzu ediləni əldə etmək mümkün olmayıb. Bu, iqtisadiyyata əlavə investisiyalar gətirməyib.

Avropadakı hərbi kontingent kiçiləcək və bu, Rusiyanın öz nüfuzunu və gücünü artırması fonunda baş verəcək. Lakin qoşunların çıxarılması Almaniya üçün zəif "cəza"dır: Almaniya həqiqətən iş yerlərini və hərbi infrastruktura xidmət etməklə əldə edilən müəyyən qazancı itirəcək, lakin bu itkilər ölkənin Vaşinqtonun tələblərinə əməl etməsi halında üzləşəcəyi itkilərlə müqayisə edilə bilməz.

Qısaca, Polşaya əlavə min hərbçinin göndərilməsi ABŞ-a öz imicini qorumağa və Rusiyanın qarşısının alınması kursunu saxladığını bəyan etməyə imkan verən yeganə arqumentdir.

Yəqin ki, bütün bu hekayədə ən maraqlı sual Trampın niyə kontingenti Almaniyadan çıxarmağa dair qərar qəbul etməsidir. Axı ona pişiyi quyruğundan dartmağa heç nə mane olmurdu. Mənfi nəticələr də, görünür, az olacaqdı.

Belə görünür ki, cavabı Amerika Prezidentinin şəxsiyyətində və onun milli lider kimi qarşıya qoyduğu məqsədlərdə axtarmaq lazımdır. Bütün ekssentrikliyinə baxmayaraq Donald Tramp, əslində, Amerikanın yığılıb qalmış sistemli problemlərin həllinə istiqamətlənib – o cümlədən radikal tədbirlər yolu ilə.

Digər məsələlərlə yanaşı, Birləşmiş Ştatlar elə bir tələyə düşüb ki, onun iqtisadi maraqları və dünya fövqəldövləti kimi şöhrəti arasında birbaşa ziddiyyətlər yaranıb. Əslində, prezidentin narazılığı tamamilə ədalətlidir: Amerika yalnız Avropanın müdafiə funksiyalarını öz üzərinə götürməyib, həm də bu müdafiə üçün öz cibindən ödəyir, çünki köhnə dünyanın ən böyük və zəngin iqtisadiyyatları onun boynunda rahat şəkildə oturublar.

Şübhəsiz, onların heç birinin, o cümlədən Almaniyanın Rusiya tərəfindən özünə qarşı hərbi təhlükənin reallığına inanmaması burada öz rolunu oynayıb. Odur ki, amerikalılar Moskva ilə hərbi-siyasi oyunu davam etdirmək istəsələr, Avropa Vaşinqtonun tərəfində olmağa hazırdır, lakin Vaşinqton öz ambisiyaları üçün özü ödəməlidir.

ABŞ-ın qlobal fövqəldövlət statusu isə Amerika elitası üçün dəyərlidir və bunun üçün pul tökmək günah deyil – o cümlədən uğursuz layihələrə.

Yalnız bu mövqe Donald Trampa uyğun deyil. O, dəfələrlə və açıq şəkildə bəyan edib ki, dünya liderliyi Birləşmiş Ştatlara və onun iqtisadiyyatına konkret fayda gətirməlidir. Əgər bu baş vermirsə, onda supergüc olmaq faydasız və bahalı bir axmaqlıqdır, bu statusu dəstəkləməyə sərf olunan resursları isə daha mənalı sahələrə yönəltmək daha yaxşı olardı.

Hərbi kontingentin bir hissəsinin Almaniyadan çıxarılması haqqında qərar prinsipial məsələlərdə Trampın sözlərinin əməllərindən fərqlənmədiyinin növbəti nümunəsi oldu. O, Berlinin mövqe dəyişikliyinə nail ola bilməyəcəyini anlayaraq biznesmen kimi addım atdı və xərclərin azaldılması prosesinə başladı.

Hərbçilərin dislokasiyası ABŞ-dan xeyli xərc tələb edəcək, lakin istənilən halda bu, uzun illər ərzində onların Almaniyada qalmasına görə ödəniş etməkdən daha sərfəlidir. Buna görə də əminliklə demək olar ki, Donald Trampın qərarı iqtisadi cəhətdən səmərəlidir və ABŞ-ın milli maraqlarına uyğundur.

Paralel olaraq, bu qərar, əlbəttə ki, Birləşmiş Ştatların qlobal hegemonluğunun demontajını davam etdirir, onun zəifliyini, üzərinə götürdüyü maliyyə öhdəliklərinin yükünü çəkə bilmədiyini açıq şəkildə nümayiş etdirir.

54
Əlaqədar
Tramp NATO-nu ticarətlə qarışdırıb: Niyə Rusiyanı "Böyük yeddilik"də görmək istəmirlər
Trampın Putinə “son hədiyyəsi”
Dostluq ayrı, iş ayrı - NATO Rusiya-Ukrayna müharibəsinə qarışmayacaq
Tramp bu ölkədən on minədək amerikalı hərbçinin çıxarılmasını təsdiqlədi
Tramp ABŞ-ı NATO-dan çıxarmaq istəyib - "Şimal Axını-2"-yə görə
Facebook, Instagram və WhatsApp

İnformasiya müharibəsi üçün bəzi sosial şəbəkələrin fəaliyyəti bərpa olunmalıdır

417
Ekspert: "Elə internet resursları var ki, onların müvəqqəti olaraq tamamilə dayandırılması anlaşılandır. Lakin müəyyən mütəxəssislərin beynəlxalq arenada iş aparması, informasiya müharibəsi üçün sosial mediada imkanların yaradılması məsələsinə baxılması doğru olardı"

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbayan

BAKI, 30 sentyabr — Sputnik. Artıq bir neçə gündür ki, cəbhə xəttində vəziyyətin gərginləşməsi informasiya təhlükəsizliyi məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Artıq bir neçə gündür ki, ölkə ərazisində sosial şəbəkələrin fəaliyyətinin dayandırılması informasiya təhlükəsizliyini qorumaq istiqamətində müəyyən addımların atıldığını deməyə əsas verir.

Bəs, son  iki gündə informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı ümumi vəziyyəti necə qiymətləndirmək olar, nə kimi nöqsanlar qeydə alındı və nə kimi addımların atılmasına gərək var?

Bakı Dövlət Universitetinin "Jurnalistika" fakültəsinin dekanı, "Beynəlxalq Jurnalistika" kafedrasının müəllimi Vüqar Zifəroğlu deyib ki, indiki şəraitdə internetin qarşımızda açdığı imkanlar, sosial media alətləri informasiya müharibəsi problemini bizim üçün aktuallaşdırır: "Torpaqları işğal altında olan bir ölkə kimi informasiya müharibəsi bizim üçün çox həssas mövzudur. Lakin qeyd edim ki, bu gün hamımız informasiya müharibəsindən məlumatlı deyilik. Hələ də bu məsələyə bir qədər fərqli yanaşanlar var. Lakin unutmayaq ki, bu gün müharibə gedir və biz sadə həyatımızı yaşaya bilmərik. Hazırda ordumuz işğal altındakı ərazilərin azad olunması üçün döyüşlər aparır. İtkilərimiz, yaralılarımız var. Erməni tərəfi müxtəlif yalan məlumatlar vasitəsilə çaşqınlıq yaratmağa çalışır. Bu səbəbdən belə həssas dövrdə bəzi məhdudiyyətlərə, təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməliyik".

Bu gün internetin məhdudlaşdırılmasının obyektiv səbəblərlə, xüsusən də dezinformasiyaların qarşısını almağa xidmət etdiyini deyən V.Zifəroğlu bildirir ki, burada əsas məqsəd xəbərin vaxtsız yayımlanmasının qarşısını almaqdır: "Müharibə ilə bağlı xəbərləri yayımlayarkən mütləq şəkildə müəyyən çərçivələri nəzərə almalı, nüanslara diqqət yetirməliyik. İndiki zamanda, ən birinci xəbəri mən verim, kimi nüanslardan imtina etmək lazımdır. Yalnız Müdafiə Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənən məlumatları vermək lazımdır. Çünki bu gün Müdafiə Nazirliyimiz çox operativ şəkildə cəmiyyətimizi informasiya ilə təmin edir. İnsanları başa düşürəm, onlar qələbə xəbərlərinə acdırlar. Mən bunu başa düşürəm. Amma eyni zamanda da səbrli davranmalıyıq. Vaxtı gəlməyən, rəsmi olaraq təsdiqini tapmayan xəbərin paylaşılması döyüşçülərimiz üçün çətinliklər yarada bilər, hətta onların həyatını təhlükəyə ata bilər".

Ekspert deyir ki, təsdiqlənməyən məlumatı sosial şəbəkələr vasitəsi ilə yaymaq düzgün deyil:

"Jurnalistin bir nömrəli vəzifəsi cəmiyyəti dolğun, düzgün və obyektiv xəbərlə təmin etməkdir. Sual oluna bilər ki, dəqiqlik, yoxsa operativlik? Birmənalı şəkildə deyim ki, dəqiqlik meyarı digərlərindən daha öndə dayanmalıdır. Professional media məhz dəqiqlik, qərəzsizlik və obyektivlik üzərində işini qurur. Bir xəbərin düz olmasından nə qədər əmin oluruqsa olaq, o rəsmi təsdiqini tapmayıbsa, onu paylaşa bilmərik. Xüsusən də cəbhə xəbərlərinə həssas yanaşmaq lazımdır".

V.Zifəroğlunun fikrincə, insanlar dəqiq informasiya üçün daha etibarlı kanallara müraciət etməli və alternativ kanallar axtarmamalıdır: "Çünki nəticə etibarı ilə bu vəziyyət onları yanlış istiqamətə apara bilər. Peşəkar fəaliyyəti ilə inam doğuran informasiya mənbələrinə etibar etmək olar. Bu rəsmi xəbərlər müxtəlif həştəqlər vasitəsilə də yayımlana bilər. Ötən gün ermənilər tərəfindən müxtəlif sosial şəbəkələrdə yayılan xəbərləri də izləyirdim. Onlar çaşqınlıq içində idi. Bizim yerli, rəsmi məlumatlar başqa dillərdə də verilirdi. Biz yalnız xəbər yayımlayarkən yerli oxucuları deyil, dünya auditoriyalarını da nəzərə almalıyıq. Bizim yalan uydurmağa ehtiyacımız yoxdur".

Ekspertin sözlərinə görə, telekanallarımız cəbhə bölgəsinə ezam olunan müxbirlər vasitəsilə canlı yayım və reportajlar verirlər. Bundan başqa, internet saytlara girişdə heç bir məhdudiyyət yoxdur. Professional saytlar vasitəsilə də doğru-düzgün məlumat əldə etmək olar. Bununla şayiə texnologiyasının qarşısı alınmış olur.

İnformasiya və kommunikasiyalar məsələləri üzrə ekspert Osman Gündüz isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında digər nüanslara toxunub. Ümumilikdə, internetin məhdudlaşdırılması ilə informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı ötən günlərdəki durumu müsbət qiymətləndirən ekspert VPN-lə bağlı məsələyə də toxunub: "VPN-lə bağlı məsələyə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Ümumiyyətlə, bunadək bizim ölkədə VPN texnologiyaya üstünlük verilməyib. Çünki Azərbaycanda hər zaman internet azad və sərbəst olub. Yalnız xarici şirkətlər, səfirliklər bu texnologiyanın üzərində oturmuşdular. Lakin bəlli məsələlərlə bağlı internetdə müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq olunub və bu səbəbdən də əksəriyyət VPN üzərindən bu baryeri aşmağa çalışırlar. Lakin bu da doğru yanaşma deyil".

Ekspert qeyd edir ki, bu zaman trafik VPN üzərindən keçdiyi üçün müəyyən risklər yaranır. Biz ortada olan bəlli şirkəti tanımırıq və bizim bütün informasiya münasibətlərimiz həmin şirkətin üzərindən həyata keçirilir. Artıq belə bir üçüncü tərəf var. Bəzi məlumatlar, ad-soyad, parollar, bank kartı məlumatları VPN serverində qeyd olunduğu üçün burada müəyyən, xüsusən də, milli təhlükəsizlik baxımından risklər var. Çünki hökumət bu trafikə nəzarət etməkdə çətinlik çəkir.

O.Gündüz hesab edir ki, VPN üzərində digər servislər olduğundan, müəyyən xarici şirkətlər və səfirliklər istifadə etdiyindən onu bloklamaq problemlər yarada bilər. Belə olan halda isə əsas vəzifə elə vətəndaşın üzərinə düşür, zərurət olmadan VPN-dən istifadə etməmək tövsiyə olunur.

Məhdudlaşma ilə bağlı digər nüansa toxunan ekspertin fikrincə, beynəlxalq aləmə müəyyən məlumatları ötürmək üçün bəzi sosial media hesablarındakı məhdudiyyətlər məsələsinə yenidən baxmaq olar: "Elə internet resursları var ki, onların müvəqqəti olaraq tamamilə dayandırılması anlaşılandır. Məsələn, "Youtube", "Instagram", "Whatsapp"ın müvəqqəti olaraq ölkədəki fəaliyyətinin tamamilə dayandırılması anlaşılandır. Lakin müəyyən mütəxəssislərin beynəlxalq arenada iş aparması, informasiya müharibəsi üçün "Twitter" və digər sosial medialarda imkanların yaradılması məsələsinə baxılması doğru olardı. Çünki indiki şəraitdə sosial media hesablarından istifadə edərək xarici auditoriyaya mesajlar ötürmək düzgün olar".

Osman Gündüz vətəndaşları ehtiyac olmadan VPN-dən istifadə etməməyə səsləyib və informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı bu günədək atılan addımların təqdirəlayiq olduğunu deyib.

417
PUA Hermes 900, arxiv şəkli

Bakı Qarabağda əsasən İsrail istehsalı olan pilotsuz təyyarələrdən istifadə edir

575
(Yenilənib 19:46 30.09.2020)
Qarabağ münaqişəsində Bakı əsasən İsrail istehsalı olan pilotsuz təyyarələrdən – "Aerostar", "Hermes", "Heron" və "Harop" istifadə edir. Onlar 50 kiloqrama qədər yük götürə və 250 kilometr məsafəyə qədər uça bilirlər.

BAKI, 30 sentyabr — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Dağlıq Qarabağdakı hərbi əməliyyatlar münaqişə tərəflərinin silahlarının texnoloji səviyyəsinin nəzərəçarpacaq dərəcədə artdığını, Azərbaycan və Ermənistan qoşunlarının kəşfiyyat və zərbə pilotsuz uçan aparatlardan fəal şəkildə istifadə etdiyini nümayiş etdirir.

Yaxın keçmişin analoji hadisələrindən fərqli olaraq Dağlıq Qarabağda ağır silahların tətbiqi ilə aparılan hərbi əməliyyatlar döyüş meydanından çəkilmiş videogörüntülərlə müşayiət olunur.

Qaynar səma

Hazırda ekspertlər yalnız Azərbaycan və Ermənistan hərbi strukturlarının rəsmi məlumatlarına əsaslana bilərlər. Hər iki tərəf pilotsuz uçuş aparatlarının vurulmasına dair xəbər verir. Hər halda, regionda PUA-ların müharibəsi reallıqdır. Suriya təcrübəsi isə göstərdi ki, müasir silahlı münaqişələrdə pilotsuz komplekslərin əhəmiyyəti daim artmaqdadır.

Yaxın gələcəyin döyüş əməliyyatlarının strategiyasını və taktikasını süni intellektə, kəşfiyyat və zərbə imkanlarına malik avtonom uçan aparatların tətbiqi texnologiyaları müəyyən edəcək. Belə sistemlər hədəfi yüzlərlə və minlərlə kilometr məsafədə "tapa" biləcək.

Artıq bu gün PUA-ların köməyi ilə bütün döyüş əməliyyatları zonalarında gecə-gündüz nəzarət təmin edilir.

Qarabağ münaqişəsində Bakı əsasən İsrail istehsalı olan pilotsuz təyyarələrdən – "Aerostar", "Hermes", "Heron" və "Harop" istifadə edir. Onlar 50 kiloqrama qədər yük götürə və 250 kilometr məsafəyə qədər uça bilirlər.

Belə uçan aparatlar kəşfiyyat, atəşin korrektəsi və düşmənin canlı qüvvəsi və yüngül zirehli texnikası ilə mübarizə aparmaq üçün idarə olunan döyüş sursatı kimi istifadə edilə bilər.

Pilotsuz uçuş aparatları bahalı və hava hücumundan müdafiə vasitələri üçün kifayət qədər asan aşkar olunan silahlardır. Məsələn, "Hermes" təxminən 20 milyon dollara başa gəlir, lakin hədəfə uçarkən vurula bilər.

Xərclərin optimallaşdırılması üçün Azərbaycan özütuşlanan "Zərbə" döyüş sursatlarının lisenziyalı istehsalını təşkil edib. "Zərbə" İsrail istehsalı olan "Orbiter-1K" kamikadze uçuş aparatının görünən və infraqırmızı diapazonlarda optik-elektron müşahidə sistemi ilə təchiz olunmuş bir növüdür.

Yerevan da özü pilotsuz uçuş aparatları istehsal edir. Ermənistan "Krunk" yüngül pilotsuz kəşfiyyat və zərbə vasitələrini (20 kiloqrama qədər yükgötürmə və 150 kilometr məsafəyə qədər uçma qabiliyyəti) və iki kiloqrama qədər kumulyativ döyüş sursatı olan kamikadze tipli "Baze" pilotsuz uçuş aparatını istehsal və tətbiq edir.

Cənubi Qafqaz davamlı qaynar yer olaraq qalır. Regionda yüksək texnologiyalı silahların sayı isə getdikcə daha da artır.

575
Vladimir Putin və Emmanuel Makron

Makron Putinə zəng edib: Qarabağda gedən hərbi əməliyyatlar pislənib

0
(Yenilənib 01:57 01.10.2020)
Rusiya və Fransa prezidentləri Dağlıq Qarabağ münaqişə bölgəsində vəziyyətin kəskin hal almasını pisləyiblər.

BAKI, 1 oktyabr — Sputnik. Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Fransa Prezidenti Emmanuel Makron arasında telefon danışığı olub.

Sputnik Azərbaycan Kremlin mətbuat xidmətinə istinadla xəbər verir ki, söhbət zamanı dövlət başçıları Dağlıq Qarabağda, həmçinin Belarus Respublikasında yaranan son vəziyyəti müzakirə ediblər.

Telefon danışığı Fransa tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutub. Hər iki prezident Dağlıq Qarabağ münaqişə bölgəsində vəziyyətin kəskin hal almasını pisləyiblər. Onlar davam edən hərbi əməliyyatlardan narahatlıq keçirdiklərini ifadə ediblər.

0
Teqlər:
hərbi əməliyyatlar, Dağlıq Qarabağ bölgəsi, Dağlıq Qarabağ problemi, Dağlıq Qarabağ, Rusiya prezidenti Vladimir Putin, Fransa prezidenti Emmanuel Makron