Dollar, arxiv şəkli

Dünyanın bir nömrəli valyutasını taxtdan salırlar?

66
(Yenilənib 02:19 01.08.2020)
Problem ondadır ki, Amerikanın analitik cəmiyyətinin böyük qismi bu mövqeni qəbul edəndə artıq çox gec olacaq

BAKI, 1 avqust — Sputnik, İvan Danilov. Amerikanın siyasi nüfuzu və onlarla keçmiş əməkdaşının dünyanın müxtəlif ölkələrində yüksək vəzifələr tutması ilə fərqlənən nəhəng bankı şok bəyanatla çıxış edib: dolların dünyanın əsas valyutası statusu erası sona çata bilər. 

Goldman Sachs — maliyyə dairələrində geniş tanınan bir qurumdur. O, bir trilyon dollarlıq aktivləri idarə edir, Uoll-stritdə böyük hörmətə malikdir, özünün keçmiş əməkdaşlarını konveyer üsulu ilə ABŞ-ın Maliyyə nazirliyində bərqərar edir, eləcə də şübhəli fərqlənmə nişanına malikdir: 2008-ci ildəki böhrandan sonra tədqiqatçı jurnalist Mett Teybinin təbirincə onu “Vampir kalmar” (Vampire squid) adlandırırlar.

“Goldman Sachs haqda bilməli olduğunuz ilk şey – onun hər yerdə olmasıdır. Dünyanın ən güclü investisiya bankı bəşəriyyətin simasını əhatələyən nəhəng vampir kalmara bənzəyir: pul iyi verən hər şeyi o amansızcasına özünün qanlı burulğanına çəkir”, - M.Teybi 2010-cu ildə “The Rolling Stone” jurnalında dərc olunmuş geniş araşdırmasında yazırdı. Və o vaxtdan məhz bu təsvir Amerikanın nüfuzlu maliyyə qurumunun sanki pasportudur. 

Yuxarıda qeyd olunan səbəblərdəndir ki, “Vampir kalmar” hansısa kütləvi mövqedən çıxış edəndə, xüsusən də onun qiymətləndirməsi aparıcı media sinfinin mümkün proqnozları ilə üst-üstə düşməyəndə onun nə dediyinə qulaq vermək lazım gəlir.

Dünya valyutası qismində dolların perspektivlərinin məhz Amerika bankı tərəfindən tənqid olunması ikiqat təəccüblüdür, çünki hətta ABŞ-da “qeydiyyata düşmüş” qlobal maliyyə strukturları da spesifik, amma çox nəzərə çarpan, müntəzəm olaraq gələcək senator və konqresmenlərə əliaçıq ianələrlə gücləndirilən patriotizmlə seçilir. Goldman Sachs da bir növ Amerikanın özüdür, lap dəqiqini desək, dəzgahlardan tamam aralanıb maliyyə manipulyasiyalarına baş vuran Amerikadır. Bir vaxtlar Birləşmiş Ştatların simvolu bank deyil, sənaye korporasiyası olan “General Motors” idi. Bu haqda Müdafiə naziri Vilson belə demişdi: ““General Motors” üçün yaxşı olan – Amerika üçün də yaxşıdır”. İndi isə ABŞ-ın simvolu istehsal birliyi deyil, məhz müntəzəm olaraq loqotipini cinsi azlıqların rənglərinə boyayan, həddən artıq ədəbsiz nüfuza malik, amma çox təsirli bir strukturdur və Amerika valyutasının gələcək durumu, dolların problemlərinin ümumilikdə bütöv Amerikanın perspektivlərinə ciddi təsir edəcəyi onu xeyli mütəəssir edib. 

Amerikanın maliyyə üzrə informasiya agentliyi Bloomberg nüfuzlu bankın analitiklərinin qorxularını belə anladır: "Goldman Sachs Group Inc. ABŞ-da inflyasiya ilə bağlı qəflətən artan narahatlığa diqqət çəkərək çərşənbə günü belə bir cəsarətli xəbərdarlıq yaydı ki, dollar özünün dünyanın ehtiyat valyutası statusunu itirə bilər.

Konqres pandemiyanın talan elədiyi iqtisadiyyatı dəstəkləmək üçün növbəti fiskal stimullaşdırma raunduna yaxınlaşdığından, Federal Ehtiyat Sistemi isə bu il balansını artıq 2.8 trilyon dollar artırdığından Goldman-ın strateqləri xəbərdarlıq ediblər ki, ABŞ-ın siyasəti “valyutanın dəyərdən düşəcəyi barədə narahatlıqlar” yaradır və dünya valyuta bazarlarında dolların dominant qüvvə kimi ağalığına son qoya bilər”.

Goldman Sachs analitiklərinə haqq vermək gərəkdir: hələ baharda, ABŞ FES-inin çap maşını ölkənin maliyyə bazarları və büdcəsinin epidemiya dövründə dəstəklənməsi üçün izafi işlərə başlayanda, konqres və senat  iqtisadiyyata büdcə axınının həcmi və müvafiq olaraq defisitin artması barədə baş işlədəndə bank müştərilərilə xüsusi məsləhətləşmələr apararaq onları mümkün inflyasiya riskindən qaçmaq üçün dollarları qızıla (hətta bitkoyna) çevirməyə inandırırdı. İndi bank həmin problemi maksimal dərəcədə geniş auditoriyanın diqqətinə çatdırmağa qərar verdi və bu, onda gözəl alındı – dolların planetin əsas valyutası statusunu itirəcəyi barədə, demək olar ki, dünyanın bütün aparıcı KİV-ləri yazdı. 

Şübhəsiz, onu da nəzərə almaq lazımdır ki, (yəni Bloomberg və digər medişərhçilərin də doğru olaraq qeyd etdikləri kimi) “maliyyə dairələrinin əksəriyyətində bu nöqteyi-nəzəri az adam dəstəkləyir, Goldman-ın analitikləri isə deyirlər ki, bunun (dolların dünyanın əsas valyutası statusunu itirəcəyinin – red.) mütləq baş verəcəyini hesab eləmirlər”.

Bu növ tipik mövqe onunla izah olunur ki, ABŞ dollarının, “kapital bazarının dərinliyini və ABŞ dolları ilə aparılan qlobal tranzaksiyaların nəhəng həcmini nəzərə alsaq, rezerv valyuta statusunu itirməyə heç azacıq da şansı yoxdur”. Bunu Bloomberg-ə Britaniyanın Barclays bankının Şimali və Cənubi Amerikada valyuta ticarətinin başçısı Maykl Krupkin deyib.

Problem ondadır ki, Amerikanın analitik cəmiyyətinin böyük qismi bu mövqeni qəbul edəndə artıq çox gec olacaq. O mənada ki, Amerika valyutasının dominantlığı üzərində qurulmuş dünya sisteminin demontajı prosesi ya bitmiş olacaq, ya da artıq geriyə dönüş nöqtəsinin keçildiyi həddə çatacaq. 

Dollar sisteminin onu tənqid edənlərə rəğmən yaşayacağına dair arqumentlərdən biri də odur ki,  dollar Federal Ehtiyat Sisteminin 2008-2009-cu illərdə dayanmadan pul çap eləmək “tutması”nı adlaya bildi. Bu arqumentin bircə zəif yeri budur ki, çap maşınının işinin indiki intensivliyi nə ötən böhran zamanı baş verənlərlə, nə də 2008-2009-cu illərdə ABŞ-ın birqütblü dünyanın şübhəsiz lideri olmasıyla heç bir müqayisəyə gəlmir.

İndi situasiya tamam fərqlidir: Amerika şəhərləri yanır, hər iki aparıcı partiya payızda planlaşdırılan prezident seçkisinin nəticəsinin tanınmaması ehtimalını və mümkün vətəndaş müharibəsini müzakirə edir, birqütblü dünya isə artıq yoxdur – hər şey ABŞ-la Çin arasında başlanan ikinci soyuq müharibənin hansı formanı alacağından asılıdır.

Müdrik və yaxşı məlumatlandırılan “Vampir kalmar” nahaq yerə həyəcan təbili çalıb, büdcə nizamına,  son 50 ildə ABŞ-a nəhəng üstünlüklər gətirən sistemin müdafiəsinə çağırmır. Nüfuzlu bankın xəbərdarlığı mütləq eşidiləcək, ancaq Amerika siyasətçilərinin dünyanın əsas valyutası statusunun saxlanması üçün populyar olmayan addımlar atmaq qabiliyyətlərinə dair artıq ciddi şübhələr yaranıb.

66
Əlaqədar
Hələ çox gözləyəcəyik – Nüfuzlu agentlik neftlə bağlı proqnoz verdi
Dünya nəfəsini dərib gözləyir! Çoxumuzun necə yaşayacağı gələn aydan asılıdır
Valyuta bazarında tələb artmaqdadır: Qızıl alışına keçməsək, payızda zərər görə bilərik
On milyonlarla dolları Azərbaycandan Türkiyəyə yönəldən - SƏBƏB
Vaşinqton Avropanı həqiqətən cəzalandırmaq qərarına gəlib
ABŞ hərbçiləri, arxiv şəkli

İraqda müharibəyə başlamaq Amerikanı itirmək: bu necə baş verdi

19
Hazırda Amerika cəmiyyətində, bütün idarəetmə sistemində ideoloji parçalanmanın olması ilə bağlı hələ də cavabı verilməmiş bir sual mövcuddur: İraq avantürası olmasaydı, bu fəlakət olacaqdımı?

BAKI, 13 avqust — Sputnik, Dmitri Kosırev. ABŞ-ın hazırkı milli fəlakəti, ilk növbədə, uğursuz İraq avantürası nəticəsində yaranıb: hazırda bu, açıq aydındır. Amerikada bu barədə yenicə nəşr olunmuş kitab 2003-cü ilin martında İraqa müdaxilənin başlanması qərarının necə və kim tərəfindən qəbul edildiyini ətraflı təhlil edir. Amma bu kitab təkcə buna görə yaxşı deyil. Kitab həm də məsələnin yalnız o zamankı hakim komandanın — Corc Buş və digərlərinin qeyri-adekvatlığı ilə bağlı olmamasına dair müzakirələrə səbəb olub. Daha dərin suallar var: məsələn, "qeyri-adekvatlıq haradan doğur?"

Söhbət Robert Dreyperin "Müharibəyə Başlamaq. Buş Administrasiyası Amerikanı İraqa Necə Cəlb Etdi" (To Start a War: How the Bush Administration Took America Into Iraq) adlı işi haqqında gedir. Müəllif Buş ailəsi ilə dostluq əlaqələri saxlayırdı – kitabı yazmağa başlayana qədər. Sonradan eks-prezident onunla danışmaqdan imtina edib. Lakin digərləri imtina etməyiblər. Dreyper o dövrün yüzlərlə rəsmisi ilə müsahibə aparıb: bu, mətni oxunaqlı etməsə də, kifayət qədər faydalı edir.

Gəlin məsələyə müasir dövrün insanının gözü ilə baxaq. İraqdakı müharibə Amerikanı və dünyanı nəyə gətirib çıxardı?

1. Ən aydın nəticə: dünyada yeganə fövqəldövlətin olması, onun dünyanı idarə etməsi barədə 90-cı illərin illüziyasına son qoyuldu. Çünki bu fövqəldövlət hamıya göstərdi ki, o, zəif rəqiblə müharibəni qazana bilir, amma belə qələbə həm də qalibi məhv edir.

2. Məlum oldu ki, həm yaxın müttəfiqlərin (Almaniya və Fransa), həm də xoşməramlı tərəfdaşların (Rusiya) belə bir vəziyyətdə öz nöqteyi-nəzəri ola bilər və onlar lazım gələrsə Amerikanı göz ardı edə bilərlər.

3. Elə alındı ki, Amerika İraqı işğal edərək bütün maliyyə gücü və qüdrəti ilə bu ölkəni xoşbəxt və çiçəklənən edə bilmədi. Deməli, ABŞ-ın (və Qərbin) siyasi və dəyərlər sistemi ixracata yaramır ki, bu da dünyanın onlarla müxtəlif ölkəsini düzgün fikirlərə və hərəkətlərə təhrik edir. Yəni, məlum oldu ki, Amerikasız yaşamaq nəinki mümkündür, hətta lazımdır.

4. Hazırda Amerika cəmiyyətində, bütün idarəetmə sistemində ideoloji parçalanmanın olması ilə bağlı hələ də cavabı verilməmiş bir sual mövcuddur: İraq avantürası olmasaydı, bu fəlakət olacaqdımı? İstənilən halda İraq buna mühüm töhfəsini verdi.

Dreyperin kitabı bizə, ilk növbədə, tamamilə təsadüfi görünən bir süjeti göstərir: Amerika kəşfiyyatının deqradasiyasını. Sən demə, 90-cı illərin sonunda Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin Bill Klinton administrasiyası ilə problemləri yaranıb. Məsələ hətta MKİ-nin bir neçə hissəyə bölünməsi perspektivinə qədər gedib çıxıb. Ancaq 2001-ci il sentyabrın 11-də terror aktı baş verdi və MKİ-nin o zamankı rəhbəri Corc Tenetdə idarənin təsirinin dirçəltməklə bağlı ümidlər yarandı.

Yeri gəlmişkən, 90-cı illərdə MKİ-nin uğursuzluqlarının öz səbəbləri var idi. Lakin bundan sonra gülməli bir vəziyyət yarandı – məhz Yaxın Şərqdə (bütün İraq süjetinin nəticələrindən məlum olduğu kim) ağıllı və bacarıqlı mütəxəssislərin çatışmazlığı yarandı. Bu məqamda Tenetə sübut edilməyəni – İraq lideri Səddam Hüseynin 11 sentyabr terror aktını törətmiş "Əl-Qaidə" ilə əlbir olduğunu və ABŞ-a qarşı kütləvi qırğın silahı hazırladığını sübut etmək lazım gəldi.

Bəs belə hallarda pis kəşfiyyat necə davranır? Saxtakarlıq edir və ona inanmağı xahiş edir. Yeri gəlmişkən, 2003-cü illə müqayisədə vəziyyət o qədər də dəyişməyib. "Amerika seçkilərinə Rusiyanın müdaxiləsi" hekayəsi də açıq-aşkar yararsız tezis üzərində qurulub. Ümumiyyətlə, ağıllı kəşfiyyat dövlətə pulunu saxlamağa kömək edir, axmaq kəşfiyyat isə onun üçün böyük problemlər yaradır.

Əgər şəxsən Corc Buş və onun əsas vəzifələrə təyin etdiyi adamlar MKİ-dən bu saxta məlumatı tələb etməsəydilər, heç İraq fəlakəti olmazdı. Bəli, Tenet öz idarəsini "Səddam ABŞ üçün təhlükədir" ideyasını "ictimaiyyətə satan" bir agentliyə çevirdi. Lakin o dövrün bütün əsas personajları — Müdafiə nazirinin müavini Pol Vulfovits və onun rəisi Donald Ramsfeld, Vitse-prezident Dik Çeyni və hamıdan əvvəl prezidentin özü onu tam olaraq buna təhrik edirdilər.

Niyə bunu etdilər? Çünki qlobalizmin, yəni bütün dünyada heç nə ilə məhdudlaşmayan Amerika liderliyinin ideoloqları idilər. Onlar hələ əvvəlki vəzifələrində, 90-cı illərin sonunda Konqresdə "İraqın Azad Edilməsi Aktı"nın qəbul edilməsinə nail olublar, komissiyalar yaradıblar ki MKİ-ni İraqdan (eləcə də İran və Şimali Koreyadan) gələn "təhlükələri" görməməkdə günahlandırsınlar. Terrorçular Nyu-Yorku vuranda isə ölkə idarə olunmayan bir təşvişə düşdü. Adı çəkilən şəxslər bu vəziyyətdən sadəcə faydalanmaya bilməzdilər.

Buşa gəldikdə isə, kitaba əsasən, Səddam onun üçün sadə bir bədheybət deyildi: onu ümumiyyətlə hakimiyyətdə saxlamaq olmazdı – elə digər "düzgün olmayan" xarici liderləri də. Nəhayət ki Amerika üçün özünü yeganə fövqəldövlət kimi göstərməyin vaxtı gəlib çatmışdı.

Nəticə: Dreyperin sözlərinə görə, administrasiyada İraq müharibəsini başlayıb-başlamamaq barədə heç bir müzakirə aparılmadı. Söhbət yalnız nə zaman və necə başlamaqdan gedirdi.

Yəni hakimiyyətə hansısa hazır ideyaları olan adamlar gəlir və onların tabeliyində olanlar isə sırf əvvəlcədən təyin edilmiş bu ideyalara uyğun gələn faktları tapılmalıdırlar (yeri gəlmişkən, bu gün ABŞ-da eyni vəziyyət baş verir, əsasən Çinlə münasibətdə.)

İdeyalar əvvəlcədən təyin ediləndə və faktlar onlara uyğun gəlməli olanda bu, fövqəldövlətin hakim sinfinin deqradasiyası və cahilliyi adlanır. Bu, həm də ümumilikdə onun təhsilli sinifinin deqradasiyasıdır.

Prezidentləri, baş nazirləri və ya kralları dəyişmək mümkündür, lakin bütün bir milləti dəyişmək çox çətindir. Bu fikir Dreyperin kitabına verilmiş rəylərdə də səslənir: "cəmiyyətimiz anti-intellektualdır"; "tarixi, sosiologiyanı, mədəniyyəti öyrətdiyi görünüşünü yaradan məktəblər" pul toplayır və təhsil illüziyasını yaradır...

ABŞ-da və ona müttəfiq ölkələrdə təhsilin deqradasiyası ilə bağlı 90-cı illərdə ciddi danışmağa başlayıblar. Görünür "İraq" və digər problemlərin kökü də elə buradadır.

19
5G K9 robotu, arxiv şəkli

Qazandığımızı tam itirə bilərik: təşəbbüsü robotlara verməklə...

893
(Yenilənib 11:19 13.08.2020)
Bu gün dünyada işsizlikdən əziyyət çəkən, gündəlik çörək tapa bilməyin milyonlarla insan var. Hər yeni robotlaşdırılmış sistem onların sayını birə-on artırır.

Rusiyada robotlar üçün gəlir vergisinin tətbiq edilməsi ideyası gündəmə gəlib. Rusiyanın Mütərəqqi Təhsil İnstitutu belə bir təkliflə Maliyyə Nazirliyinə müraciət edib. Analitiklərin fikrincə, süni intellektin inkişafı yaxın 15-20 ildə 20 milyon rusiyalını işsiz qoya bilər. Vergidən gələn məbləği satıcı, kassir, analitik, mühafizəçi peşələrində çalışan insanların başqa yöndə təhsil almasına yönəltmək mümkün olacaq.

“Terminator” filminin ilk versiyası nə qədər fantastik görünürdüsə...

Süni intellektin, robotların, “ağıllı əşyaların”, androidlərin tədricən insanı bir sıra sahələrdən sıxışdırıb çıxaracağı barədə yüzlərlə bədii və sənədli film çəkilib. 1984-cü ildə ekranlara çıxan, milyonların sevimlisinə çevrilən “Terminator” filminin ilk versiyası nə qədər fantastik görünürdüsə, müasir dövrün prizmasından bir o qədər də primitiv təsir bağışlayır. Bu gün artıq robotlaşdırılmış və avtomatlaşdırılmış zavodlar, internet və onun yaratdığı informasiya mühiti, evi tam idarə edən avadanlıq və yüzlərlə texnoloji yenilik reallaşıb.

Robotlar insanı, sözün əsl mənasında, sıxışdırıblar. Həyatını daha rahat və komfortlu görməyə can atan insan onu hər yerdə əvəzləyə biləcək texnologiya yaradıb, bu barədə hər gün bəh-bəhlə danışır da. Analitiklər robotların bəşəriyyətin gələcəyinə nə cür təsir edəcəyi ətrafında dayanmadan mübahisə edirlər. Tərəqqinin qarşısını almaq mümkünsüzdür, hər gün yeni texnologiya yaradılır və hər yeni texnologiya dünənin köhnəlmiş avadanlığını əvəzləyir. Hər yeni nəsil robotları daha mükəmməl və funksional fəaliyyət göstərir.

Fantastik filmlərdə gördüyümüz səhnələr reallaşa biləcəkmi?

Robotların insanı tam sıradan çıxarması, Yer üzündə milyardlarla insanı işsiz qoymağı mümkündürmü? Fantastik filmlərdə gördüyümüz səhnələr reallaşa biləcəkmi? Adətən yeni avadanlıq, texnologiya istehsal edən şirkətlər, bu sahədə çalışan insanlar tarixə istinad etməyi sevirlər. Antik dövrdə gəmi qulların vasitəsilə hərəkət edirdi, bir müddət sonra taqətdən düşənlərin yerini digərləri tuturdular. Tədricən yelkənli gəmilər meydana gəldi, onları buxarla işləyən gəmilər əvəzlədi. Hazırda atom enerjisi ilə hərəkət edən gəmilər yaradılıb. Okeanda üzən kiçik bir şəhərcikdir sanki.

Avtomobil, dəmir yolu, aviasiya nəqliyyatı inkişaf etdikcə bir çox peşələr sıradan çıxdı. Orada-burada nadir hallarda faytonlara rast gələ bilərik, o da elə-belə gözəllik üçündür. Robototexnikanın sürətli inkişafı bir tərəfdən bəşəriyyətə nə qədər xeyir versə də, bir o qədər də özü ilə problem gətirməkdədir. Bəzən problemin kökünü hələ də anlamırıq. Vaxtilə hər yeni yaranan texnologiya əsasən insanı ağır fiziki zəhmətdən azad edib. Əgər bir neçə əsr öncə dünya əhalisinin 90 faizi kənd təsərrüfatında çalışırdısa, hazırda bu göstərici 3-5 faizə enib. Yəni əvvəllər bu qədər insanın gördüyü işi hazırda müxtəlif növ texnikanın köməyi ilə reallaşdırırıq. Məhsulu da bazara çatdırmaq problem deyil, hər cür sürətli nəqliyyat növü icad olunub.

Robotlar insanı hansı sahələrdən uzaqlaşdırır? 

Ağır, fiziki əməkdən azad olan insan gücünü elmin, ədəbiyyatın, incəsənətin inkişafına yönəldib. Minlərlə böyük şəhər və meqapolisdə dünya əhalisinin böyük hissəsinin toplanmasına şərait yaradılıb. Amma robotlar bəşəriyyət üçün daha təhlükəlidir, çünki artıq insan həm fiziki əməkdən azad olub, həm də düşünmək funksiyasını süni intellektin idarə etdiyi sistemlərə ötürməklə məşğuldur. Robotlar insanı hansı sahələrdən uzaqlaşdırır? 

Sənaye miqyasında robotlar olduqca geniş istifadə edilir, zavod və fabriklərin bir çoxunda avtomatlaşdırılmış xətlər fəaliyyət göstərir. Hərdən reklamda da tez-tez “insan əli dəymədən istehsal edilib” ifadəsini eşidirik. Qida və alkoqol sənayesində, avtomobil, mobil telefon, smartfon, kompüter istehsalında çoxdan robotlar insanı əvəzləyib. Hətta son dövrlərdə sənaye müəssisələrini ABŞ-a qaytarmaq ideyasını dəstəkləyən Tramp administrasiyası ölkədə tam robotlaşdırılmış zavodların quraşdırılması üçün münbit şərait yaradıb, Çinin “Huawei” şirkətini ABŞ bazarından uzaqlaşdırmaqla İsveçin “Ericsson” şirkətinə ölkə daxilində tam robotlaşdırılmış müəssissə tikməyə imkan verib. Texas ştatında 2020-ci ildə fəaliyyətə başlayan bu “ağıllı fabrik” artıq 5G stansiyaları buraxır. 

Müasir robotlar nəyisə öyrənməkdə insanı qabaqlayır

Geyim istehsalı adətən dünyanın bir çox yerində milyonlarla insanı işlə təmin edirdi. Hazırda robotlar bu sahəni də tədricən ələ alırlar. Almaniyanın “Adidas” şirkəti dünyaca məşhur idman geyimi və ayaqqabılarını artıq Avropada robotların köməyi ilə istehsal etməyə başlayıb. ABŞ-da tam avtomatlaşıdırılmış geyim fabrikləri də fəaliyyət göstərir.

Robotlar insanı supermarket kassasında, avtomobil sükanı arxasında, təyyarənin idarə edilməsində, hərbi döyüş zonalarında əvəzləməkdədir. Özü də insanın yol verə biləcəyi səhvlərin heç birini etməz, etsə də, cəmi bir dəfə. Müasir robotlar nəyisə öyrənməkdə insanı qabaqlayır, gün-gündən mükəmməlləşirlər. Amma problem daha dərindir, çünki robotlar insanın məhz düşünmək imkanını əlindən alırlar. Bu, bəşəriyyət üçün sözün əsl mənasında təhlükədir. Belə olan halda insanın deqradasiyası, onun həm fiziki imkanlarının, həm də intellektual potensialının aşağı enməsi qaçılmazdır. Biliyi bir nəsildən digərinə ötürmək də zamanla əhəmiyyətsiz olacaq, süni intellektin qurduğu dünyada, onun yaratdığı sistemdə yaşamalı olacağıq. Heç bir fəaliyyət üçün səbəb olmayacaq.

Bəşəriyyətə nə qədər yazıçı, rəssam, heykəltəraş, bəstəkar lazımdır?

Həkimlər, hüquqşünaslar, jurnalistlər, tərcüməçilər, ümumiyyətlə, ofis işçilərinin əksəriyyəti işsiz qalacaq. Cərrahlıq edən robotlar, hüququ mükəmməl mənimsəyən, hər gün mətbuat üçün yüzlərlə xəbər yazan proqramlar yaradılıb. İnsana müəyyən dərəcədə özünü yaradıcılıqda ifadə etmək mümkün olacaq. Amma bəşəriyyətə nə qədər yazıçı, rəssam, heykəltəraş, bəstəkar lazımdır? Bəs qalan insanlar nə işlə məşğul olacaqlar?

Elə bu gün dünyada işsizlikdən əziyyət çəkən, gündəlik çörək tapa bilməyin milyonlarla insan var. Hər yeni robotlaşdırılmış sistem onların sayını birə-on artırır. Geyim hazırlamağın, smartfon və ya kompüter istehsal etməyin də mənası qalmayacaq. Bunu ala bilən insan yoxdursa, düzəltməyə dəyərmi? Bəşəriyyət artıq bu gün texnologiyanın yarada biləcəyi fəsadları aradan qaldırmaq yollarını araşdırmalıdır. Təşəbbüsü robotlara verməklə qazandığımızı tam itirə də bilərik.

893
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, arxiv şəkli

Tramp İsrail ərəblər arasında imzalanacaq sazişin tarixini açıqladı

0
(Yenilənib 12:37 14.08.2020)
BƏƏ İsraillə tam diplomatik əlaqələri quran üçüncü ölkə olub. Daha əvvəl yəhudi dövləti ilə sülh sazişini 1979-cu ildə Misir, 1994-cü ildə isə İordaniya imzalamışdı

BAKI, 14 avqust — Sputnik. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) və İsrail üç həftə ərzində Birləşmiş Ştatların ərazisində sülh sazişi imzalayacaqlar. Sputnik Azərbaycan "The Times of Israel" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu Birləşmiş Ştatlar Prezidenti Donald Tramp bildirib.

"Mən çox yaxın vaxtda Ağ Evdə sazişin formal imzalanmasını qəbul etməyə hazırlaşıram. Böyük ehtimalla biz bunu yaxın üç həftə ərzində edəcəyik", - deyə Tramp qeyd edib.

Qeyd edək ki, avqustun 13-də Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) ilə İsrail arasında diplomatik əlaqələr bərpa edilib. Belə ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İsrailin Baş Naziri Benyamin Netanyahu və BƏƏ-nin vəliəhd şahzadəsi Şeyx Məhəmməd Bin Zayid arasında danışıqlar yekunlaşıb. BƏƏ və İsrail rəsmiləri diplomatik əlaqələrin bərpa olunmasına dair razılığa gəliblər. Bununla bağlı tərəflər arasında sənəd imzalanıb.

Xatırladaq ki, BƏƏ İsraillə tam diplomatik əlaqələri quran üçüncü ölkə olub. Daha əvvəl yəhudi dövləti ilə sülh sazişini 1979-cu ildə Misir, 1994-cü ildə isə İordaniya imzalamışdı.

 

0