Rusiyanın hərbi polisi Suriyanın şimalında Hələb vilayətində

Rusiya Suriyada hərbi bazalarını genişləndirir. Məqsəd?

49
(Yenilənib 19:08 02.06.2020)
Suriyada əməliyyat məkanının genişlənməsi Rusiyaya regionda vəziyyətin dəyişməsinə daha da səmərəli reaksiya verməyə imkan verəcək

BAKI, 2 iyun — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiya Suriyadakı hərbi bazaların ərazisini artırmaqla beynəlxalq mövqelərini möhkəmləndirir, Aralıq dənizi və Yaxın Şərqdə konstruktiv təsir imkanlarını artırır.

Mayın 29-da Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Xarici İşlər Nazirliyinə və Müdafiə Nazirliyinə suriyalı nümayəndələrlə əlavə daşınmaz əmlak və su sahələrinin Rusiya hərbi bazalarına verilməsi ilə bağlı danışıqlar aparmaq barədə göstəriş verib. Suriya tərəfi ilə razılığa gələndən sonra bu qurumlar sənədi Rusiyanın adından imzalamalıdır. Bu, impulsiv bir qərar deyil, müəyyən edilmiş strategiyanın davamı və taktikanın inkişafıdır – vəziyyətə və beynəlxalq hüquqa tam uyğun olaraq.

Zamanın çağırışlarına cavab olaraq, Rusiya Aralıq dənizi və Yaxın Şərqdə hərbi-siyasi təsirini artırmalı və Suriyadakı hərbi kontingentini onilliklər boyu qoruyub saxlamalıdır – ilk növbədə, beynəlxalq sabitliyi qorumaq üçün. Bu gün İran qoşunlarının böyük bir hissəsinin ölkədən çıxarılmasından sonra Rusiya qoşunları Suriya torpağında terror təşkilatlarına qarşı uğurla və legitim şəkildə mübarizə aparan yeganə xarici qüvvə olaraq qalır. Taktiki baxımdan Rusiya hərbi obyektlərinin ərazi genişlənməsi Tartusda, Xmeymimdə və ola bilsin ki, ərəb respublikasının digər nöqtələrində təhlükəsizlik perimetrinin etibarlı təmin edilməsi üçün zəruridir.

Suriyada Rusiyanın iki iri hərbi obyekti – Xmeymim aviabazası (burada Rusiyanın aviasiya qrupu müddətsiz yerləşib) və Tartus maddi-texniki təminat məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Xatırladım ki, Dəməşqin rəsmi xahişi ilə 2015-ci ilin sentyabrında Xmeymimdə Rusiya Aerokosmik Qüvvələrinin aviasiya qrupu yaradılıb və İŞİD terrorçu qruplaşmasına qarşı hərbi əməliyyat başlayıb. 2017-ci ildə Moskva və Dəməşq daha bir sənəd imzalayıblar və bu sənədə əsasən, Tartusda 11 ədəd Rusiya gəmisi (nüvə reaktorlu sualtı qayıqlar da daxil olmaqla) yerləşə bilər və limanın gəmi təmiri imkanlarının genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Regional sabitlik

Şübhəsiz ki, Suriya Rusiyanın öz ərazisində – quruda və dənizdə hərbi mövcudluğunun genişləndirilməsini dəstəkləyir. Suriyanın Rusiya ilə qarşılıqlı əlaqəsi həyatın bütün sahələrində sülhə və sabitliyə aparan yoldur və bunu regional oyunçular da çox gözəl başa düşürlər.

Digər tərəfdən, Aralıq dənizində ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin 6-cı donanmasının olması və Amerika qoşunlarının Suriyanın ayrı-ayrı neft hasilatı rayonlarını tutması hərbi-siyasi turbulentliyin və təhlükəsizliyə təhdidin mənbəyi kimi çıxış edir.

İyunun 1-də Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı Suriyadakı Rusiya hərbi obyektlərinin yerləşdiyi ərazilər yaxınlığında ABŞ tərəfindən hava kəşfiyyatının aparılmasını aqressiv və razılaşmalara zidd adlandırıb. Elə bir həftə olmur ki, Rusiyanın Su-35 təyyarələri ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin 6-cı donanmasına məxsus kəşfiyyatçı təyyarələrin qarşısını kəsməsin. Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının məlumatına görə, mayda 17 belə epizod baş verib. Bütün hallarda Rusiya aviasiyasının uçuşları hava məkanından istifadənin beynəlxalq qaydalarına uyğun olaraq həyata keçirilib, Su-35 qırıcılarının manevrləri yalnız ABŞ kəşfiyyat təyyarələrinə haraya uçmaq lazım olmadığını işarə edib.

Suriya probleminə toxunan ABŞ-ın Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi Ceyms Ceffri bu günlərdə deyib: "Mənim vəzifəm oranı ruslar üçün bataqlığa çevirməkdir". Rusiyanın hərtərəfli vasitəçiliyi ilə Suriya probleminin nizamlanmasının dördillik müsbət dinamikasını nəzərə alsaq, "bataqlığa çevirmək" məsələsi yaxın perspektivdə çətin ki, reallaşsın. Rusiyanın perspektiv üçün planları son dərəcə aydındır. Prezident Vladimir Putin bir müddət əvvəl bildirib: "Biz regionda öz maraqlarımızı müdafiə etmək üçün oradayıq. Hərbi qulluqçular bizim marağımızda olduğu qədər orada olacaqlar". Güman etmək məntiqlidir ki, yaxın 50 il ərzində Rusiya qoşunlarının çıxarılması planlaşdırılmır, Suriyada əməliyyat məkanının genişlənməsi isə Rusiyaya regionda vəziyyətin dəyişməsinə daha da səmərəli reaksiya verməyə imkan verəcək.

Yeni silah

Əlbəttə ki, Suriya Rusiya silahının sınağı üçün poliqon deyil, amma elə olub ki, məhz Suriya əməliyyatı zamanı qabaqcıl silah nümunələrini yoxlamaq mümkün olub, Rusiya müdafiə sənayesi kompleksinin müəssisələri isə öz məmulatlarını "atəş xəttində" operativ şəkildə təkmilləşdirə biliblər.

Suriya hərbi əməliyyatlar teatrında Rusiyanın Hərbi Dəniz Donanmasının gəmi və sualtı qayıqları ilk dəfə olaraq "Kalibr" qanadlı raketlərini ayrı-ayrılıqda və qruplaşma şəklində Xəzər və Aralıq dənizlərindən terrorçulara qarşı işlədiblər. Rusiyanın uzaqmənzilli aviasiyası Suriyada terrorçulara qarşı ilk dəfə olaraq ən son yüksək dəqiqlikli X-101 raketlərini tətbiq edib.

Suriya Ərəb Respublikasında Su-34 təyyarəsi yüksək effektivliyini sübut edib. Beşinci nəsil Su-57 ağır çox məqsədli qırıcı, yeni T-14 "Armata" tankı, radio-elektron mübarizə sistemləri və digərləri döyüş şəraitində sınaqdan uğurla keçib.

Rusiyanın Suriyadakı ən yeni silahlarının döyüş tətbiqi praktikası potensial xarici alıcıların marağına səbəb olur: Su-34 bombardmançılarını daha da çox ölkə əldə etmək istəyir. Misir, Hindistan, Çin və digər ölkələrlə danışıqlardan sonra Moskva T-14 "Armata" üçün ilkin sifarişləri alıb. Ola bilər ki, Suriya əməliyyatı sonda yalnız qarşılıqlı faydalı (Dəməşq və Moskva üçün) deyil, həm də gəlirli olsun.

Rusiyanın daha bir dəyərli nailiyyəti var. Xüsusi təyinatlı taktikasından, pilotsuz təyyarələrdən və kosmik rabitədən istifadə edən qəddar və fanatik düşmən ilə döyüş zamanı Rusiya qoşunları (gənc mütəxəssislər və yetkin hərbi komandirlər) heç bir təlimdə əldə edilməyən unikal təcrübəni qazanıblar. 2015-ci ildən Suriyaya xeyli sayda rusiyalı hərbçi gedib və onlar real şəraitdə müasir döyüş münaqişəsinin gərginliyini hiss ediblər, kəşfiyyat və rabitənin nə qədər vacib olduğunu dərk ediblər, müxtəlif qüvvələrin və vasitələrin effektivliyini necə təmin etməyi başa düşüblər.

Beləliklə, Rusiyanın sülhün möhkəmləndirilməsi üçün yüksək ixtisaslı mütəxəssislərinin və etibarlı alətlərinin sayı getdikcə artır.

49
Əlaqədar
Rusiya qırıcısı Suriya səmasında ABŞ təyyarəsinin qarşısını kəsib: günahkar kimdir?
“Bumeranq”ın ixrac potensialı – $ 1 mlrd: Rusiya platforması nə ilə unikaldır
Rusiya yeni silahını sınaqdan keçirdi: insana çox az ehtiyacı var
"KamAZ" təkəri üstündə yeriyən “müharibə tanrısı”
Rusiya universal desant gəmiləri tikir: müqaviləni pozan fransızlara meydan oxuyurlar
Donald Trampın tərəfdarları Mançesterdə, arxiv şəkli

Qafqazdan ABŞ-dakı prezident seçkisinə reaksiya: "Bəzi şeyləri artıq bilirik"

630
(Yenilənib 22:10 14.08.2020)
"Təssəvvür edin, Bayden kampaniyasında artıq indidən 2000 nəfərlik xarici siyasət, beynəlxalq təhlükəsizlik, kəşfiyyat və hərbi məsələlər üzrə ekspertlərdən ibarət qrup yaradılıb"

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 14 avqust — Sputnik. ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkiləri hər keçən gün bir qədər də yaxınlaşır. Təbii ki, dünyanın supergüclərindən birində keçiriləcək və öz nəticəsi ilə dünyaya təsir edəcək seçkilərə Azərbaycanda da maraq böyükdür.

Artıq ABŞ prezidentliyi uğrunda əsas mübarizənin Respublikaçılar Partiyasından hazırkı Prezidenti Donald Tramp və Demokratlar Partiyasının namizədi Co Bayden arasında gedəcəyi heç kimə sirr deyil. Yeri gəlmişkən, sonuncu vitse-prezident postuna namizəd olaraq Kamala Harrisin namizədliyini irəli sürüb. Kamala Harris əsas partiyalardan vitse-prezident postuna namizədliyi irəli sürülən ilk qaradərili qadın kimi artıq ABŞ tarixinə düşüb.

Donald Tramp isə onun vitse-prezident postuna namizədliyini mənfi dəyərləndirərək qeyd edib ki, xanım Harris vergilərin artırılmasının, hərbi xərclərin və şist nefti üzrə hasilatın azaldılmasına tərəfdarı və ən liberal senatordur. Düzdür, hazırkı prezident Donald Tramp koronavirus pandemiyası (COVID-19) ilə bağlı seçkilərin müəyyən müddətə qədər təxirə salınmasını təklif edib. Lakin Ağ Evin qərargah rəisi Mark Midouz seçkilərin məhz bu il noyabrın 3-də keçiriləcəyini bəyan edib.

Görünən budur ki, qeyd olunan tarix yaxınlaşdıqca ABŞ-da prezident kürsüsü uğrunda mübarizə daha da kəskinləşəcək. Sayca 59-cu olacaq seçki namizədlərin vədləri ilə yanaşı, ABŞ-da həmin ərəfədə COVID-19-la bağlı durum, həmçinin Black Live Matters (Qaradərililərin həyatı vacibdir) hərəkatının necə inkişaf etməsindən də asılı olacaq. Sputnik Azərbaycan ABŞ siyasi həyatında son durum, seçki prosesinin gedişi və Demokratlar partiyasından vitse-prezident postuna namizəd Kamala Harrisin seçilməsi ilə bağlı Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin eksperti, ABŞ-ın Kolumbiya Universitetinin məzunu Fuad Çıraqovla həmsöhbət olub.

- Fuad müəllim, artıq ABŞ-da prezidentlik kürsüsü uğrunda mübarizə edən cütlüklər (Tramp – Pompeo və Bayden - Kamala Harris) bəllidir. Ümumiyyətlə, Bayden tərəfindən Kamala Harrisin vitse-prezidentliyə namizəd göstərilməsini necə dəyərləndirirsiniz?

- Son bir neçə ay ərzində demokratlar partiyasının daxilində Baydenin qarşıdan gələn prezident seçkilərində vitse-prezident namizədinin kim olacağı və kimi seçəcəyi barəsində müzakirələr və mübarizələr gedirdi. Hələ bu ilin əvvəlində prezident seçkiləri kampaniyasının ilkin mərhələsində Bayden onun vitse-prezidentinin qadın olacağını bildirmişdi. Son illərdə liberallar arasında qaradərili prezidentdən sonra (Barak Obama - red.) ABŞ-da qadın prezidentin olması haqqında arzular və bunun zərurət olması haqqında fikirlər özünə yer alıb. Ötən dəfəki seçkidə namizədliyini verən Hillari Klintonla bu alınmamışdı. Baydenin bu fikrindən sonra bütün diqqət demokratların öndə gedən qadın siyasətçilərinin üzərində cəmlənmişdi.

Mayın sonunda Minnesotada polisin zorakılıqla qaradərili şəxsi qətlə yetirməsi və daha sonrakı etiraz aksiyalarından sonra Bayden onun vitse-prezident namizədinin həm də qaradərili olacağını bildirdi. Və burada C.Baydenin dilinin bəlasına düşdüyünü də deyirlər. Bundan sonra qadın namizəd kimi demokratlar partiyasının daxilində solçuların lideri və böyük nüfuza sahib ağdərili Elizabet Varrenin namizədliyinin ehtimalı aradan qalxdı. Qaradərili qadın vitse-prezident namizədləri kimi Obama administrasiyasında milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri olmuş Syuzan Rayz, Kaliforniyadan olan senator Kamala Harris və Konqresdə Qaradərili konqresmenlər qrupunun lideri Karen Bassın namizədlikləri önə çıxdı. Yəni Baydenin K.Harrisi özünə vitse-prezident seçməsində onun professional keyfiyyətləri deyil, daha çox cinsi və irqi mənsubiyyəti əsas rol oynayıb.

- ABŞ-da seçki öncəsi durumu necə qiymətləndirirsiniz? Fikrinizcə, hansı namizədin seçkidə qalib gəlmək şansı daha çoxdur?

- Artıq 10 ildən çox müddətdir ki, müşahidəçilər və təhlilçilər ABŞ-ın daxili siyasətini kəskin şəkildə qütbləşmə, ziddiyyətlər, ölkənin daxili və xarici siyasət məsələləri ilə bağlı konsensusun itirilməsi, hətta bəzən müəyyən həssas dövlət orqanlarının fəaliyyət imkanlarının itirilməsi kimi qiymətləndirirlər. 2016-cı il prezident seçkilərində, ondan sonrakı dövrdə və hazırki prezident seçkiləri kampaniyası zamanı ziddiyyətlərin xüsusilə kəskinləşdiyini görürük. Koronavirusun ABŞ iqtisadiyyatına vurduğu zərbə Tramp administrasiyasının iqtisadi sahədə əvvəlki dövrlərdə əldə etdiyi bütün uğurları alt-üst etməklə qarşıdan gələn seçkilərdə onun mövqelərinə ciddi zərbə vurdu. Artıq əksər şərhçilər və bütün sosioloji sorğular daha əminliklə Trampın prezident seçilməyəcəyini proqnoz etməyə cürət edirlər. Məsələn, nüfuzlu The Economist jurnalı D.Trampın rəqibi C.Baydenin qalib gəlmə şansını 83% qiymətləndirir. Hətta bu nəticələr iyunda Trampa yaxın FOXtv televiziya şirkətinin keçirdiyi sosioloji sorğuların nəticələrində də öz əksini tapdı. Belə ki, bu televiziya şirkətinin keçirdiyi sorğunun nəticələrinə görə, seçicilərin 48%-i Baydeni, 40%-i Trampı dəstəkləyir. Bu sorğunun nəticələrindən Tramp hiddətlənərək öz tvitter səhifəsində "yalançı sorğunu keçirənləri işdən qovmağa çağırdı". Digər sosioloji sorğularda Trampın ənənəvi olaraq respublikaçıların güclü və hakim olduğu bölgələrdə də mövqelərinin zəiflədiyini görürük. Hər halda seçkilərə hələ var, şəxsən hesab edirəm ki, nəticələr barəsində nəsə əminliklə demək çətindir və tezdir.

- Tramp Administrasiyasının Qafqazla, xüsusi ilə Azərbaycanla bağlı siyasəti təxminən bəllidir. Trampın seçkilərdə qalib gələcəyi təqdirdə bu siyasətdə hansısa kəskin dəyişiklikləri gözləyirsinizmi? Bayden-Harris cütlüyü seçkidə qalib gəlsə, onda yeni hökumət Qafqaz regionu, xüsusilə Azərbaycanla bağlı hansı siyasət yürüdə bilər?

- Görünən odur ki, Bayden prezident seçiləcəyi təqdirdə xarici siyasət məsələlərinə indidən çox ciddi şəkildə hazırlaşmaqdadır. Bu da təbiidir. Çünki ABŞ son illərdə öz mövqelərini dünyada itirməkdədir, bəzi bölgələrdən çəkilməkdədir, eyni zamanda hələ də onun strateji maraqları üçün bir sıra ciddi təhdidlərin və çağırışları necə idarə etməyin lazım olması yollarını tapa bilmir. Həmin çağırışların və təhdidlərin idarə edilməsi haqqında ölkənin ekspert və ictimai rəyində ekspert icması haqqında bütöv və ortaq konseptual yanaşma yoxdur. Həmin mövzular ətrafında müzakirələr və mübahisələr ortaq məxrəclərə və həll yollarının tapılmasına gətirib çıxarmır. Təsəvvür edin, Bayden kampaniyasında artıq indidən 2000 nəfərlik xarici siyasət, beynəlxalq təhlükəsizlik, kəşfiyyat və hərbi məsələlər üzrə ekspertlərdən ibarət qrup yaradılıb. Konkret olaraq Baydenin seçiləcəyi təqdirdə Qafqaz siyasətinə gəldikdə, bu barədə hələ nəsə dəqiq demək çətindir. Dəqiq nəsə demək üçün hələ bir çox şeylər bilinmir. İlk növbədə xarici siyasət və milli təhlükəsizliklə bağlı mühüm postlara məhz kimlərin təyin olunacağı, dünyaya və regiona baxışlarının necə olacağını bilmək lazımdır.

Bayden "Facebook"a tələb irəli sürdü: Tramp "dezinformasiya" yaya bilməsin>>

Bundan əlavə, bəzi şeyləri də artıq bilirik: ilk növbədə Baydenin artıq vitse-prezident kimi xarici siyasət və regionla bağlı müəyyən təcrübəsi formalaşıb. Bu təcrübə və regionla bağlı müəyyən təsəvvürlər Obama administrasiyasının sonuncu iki ilində formalaşmışdı. Ona görə də Bayden administrasiyasının xarici siyasətində müəyyən ardıcıllığın da olacağını deyə bilərik. Digər tərəfdən, Bayden administrasiyasının regionla bağlı siyasəti ABŞ-Rusiya, ABŞ-Çin, ABŞ-İran və ABŞ-Türkiyə münasibətlərinin necə olmasından asılı olacaq və ya bu koordinatların kəsişməsində olacaqdır. Baydenin zamanında ABŞ-Rusiya münasibətləri hamar olmayacaq, 2016-cı il prezident seçkilərindən sonra Rusiya demokratlar partiyası üçün xarici siyasətdə ən böyük təhdidə və təhlükə obyektinə çevrildi. Digər tərəfdən, sosioloji sorğular Çinin bu ölkədə ən böyük təhdid kimi qəbul edildiyini göstərir - həm respublikaçılar, həm də demokratlar arasında. Bu məqam da mühüm faktor olacaq. İranla demokratlar yenidən nüvə sazişinə qayıtmağın tərəfdarı kimi çıxış edirlər. Yəni Baydenin prezidentliyi dövründə gərginlik regionda aşağı düşə bilər.

630
Əlaqədar
Tramp Baydenin seçimini təhlükəli adlandırıb
Trampdan bahalı əməliyyat: bunun üçün pul tökmək günah deyil
Qərar verilib: Çini on ölkə boğacaq. Rusiyanı da dəvət edəcəklər?
Trampdan tarixi etiraf: ABŞ-ın ən böyük səhvini açıqladı
Tramp Çin şirkətindən “dolya” istəyir
Neft nasosu və tanker, arxiv şəkli

İqtisadiyyat siyasəti sıxışdırıb: ABŞ Rusiyanın ən yaxşı müştəriləri sırasında

17
(Yenilənib 19:45 14.08.2020)
ABŞ özünü Venesuelanın ağır neftindən məhrum edib. Səudiyyə Ərəbistanı isə hasilatı artırmır. Nəticədə iqtisadiyyat siyasəti sıxışdırıb və ABŞ Rusiyaya müraciət etmək məcburiyyətində qalıb.

BAKI, 14 avqust — Sputnik, Natalya Dembinskaya. Yarım il ərzində ABŞ Rusiyadan 9 milyon tondan artıq neft məhsulu alıb — bu, 2004-cü ildən bəri rekord göstəricidir. Eyni zamanda, Vaşinqton Avropanın Rusiyanın enerji resurslarından asılılığının güclənməsinə imkan verməmək üçün "Şimal Axını 2" layihəsini hər vəchlə dayandırmağa çalışır. Bəs niyə amerikalılar özləri Rusiyanın enerji resurslarını alırlar? Cavabı RİA Novosti-də.

Rekord ixrac

Rusiya yanvar-iyul aylarında ABŞ-a neft məhsullarının satışından 2,2 milyard dollar qazanıb – bunlar Federal Gömrük Xidmətinin məlumatlarıdır. Okeanın o tayına 7,46 milyon tondan çox neft məhsulu göndərilib ki, bu da ümumi ixracın 12 faizidir. Hamıdan çox Niderland alıb – 12,19 milyon ton, amerikalılar ikinci yerdədirlər, üçüncü isə 4,4 milyon ton ilə Maltadır.

Özü də Niderland və Malta tranzit hablarıdır – oradan neft məhsulları başqa ölkələrə göndərilir. Yəni ABŞ-a faktiki ixrac daha da yüksək ola bilər, çünki Federal Gömrük Xidməti bu cür tədarükləri nəzərə almır.

Həqiqətən də ABŞ-ın Enerji İnformasiya Administrasiyasının (EIA) məlumatına görə, ilin ilk beş ayında Rusiya neftinin Amerika tərəfindən idxalı 68 milyon barelə və ya 9,3 milyon tona çatıb. Bu, Federal Gömrük Xidmətinin altı ay üçün olan rəqəmlərindən çoxdur, çünki EIA göndərən ölkəni deyil, istehsalçını qeyd edir.

Bundan başqa, iyulda amerikalılar Rusiya mazutunun tədarükünü artırıblar — iyuna nisbətən 16 faiz çox.

Əvəz etmək üçün heç nə yoxdur

Məsələ bundadır ki, ABŞ özünü Venesuelanın ağır neftindən məhrum edib. Bir sıra neft emalı müəssisələrinin texnologiyası isə yalnız Perm hövzəsindən və Qərbi Texasdan gələn yüngül neftdən istifadə etməyə imkan vermir. Onu Venesueladan alınan ağır neftlə qarışdırmaq lazımdır. Lakin Trampın Venesuelanın PVSDA dövlət şirkətinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsindən sonra Amerikanın neft emalı zavodlarında xammalla bağlı ciddi problemlər yaranıb.

"Citgo Petroleum", "Valero Energy", "Chevron" da daxil olmaqla Meksika körfəzi və şərq sahillərinin zavodları ən çətin vəziyyətə düşüb.

Səudiyyə Ərəbistanının kimyəvi tərkibcə yaxın olan nefti alternativ ola bilərdi, lakin səudiyyəlilər hasilatı artırmaqdan imtina ediblər. Nəticədə iqtisadiyyat siyasəti sıxışdırıb – ABŞ Rusiyaya müraciət etmək məcburiyyətində qalıb.

"Vaşinqton "Qazprom"un "Şimal Axını 2" kəmərinin tikintisinin başa çatdırmasına imkan verməmək üçün əlindən gələni edir. Lakin bu, iqtisadi maraqların üst-üstə düşməsi halında əməkdaşlığa mane olmur", - "Alpari" İnformasiya-Analitik Mərkəzinin rəhbəri Aleksandr Razuvayev qeyd edib.

"Dünyada baş verən son geosiyasi hadisələr neft bazarını Rusiyanın xeyrinə dəyişib. Çünki ABŞ digər iki ölkədən tədarükdən imtina edib və onlara qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Beləliklə, "Urals" nefti yeganə əlverişli ağır neft növünə çevrilib", - "A3F Group" şirkətlər qrupunun həmtəsisçisi Aleksandr Dujnikov deyib.

Uyğun xüsusiyyətlərinə əlavə olaraq, Rusiya xammalı qiymətinə görə cəlbedicidir. Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, yanvar-iyul aylarında "Urals" markasının bir bareli orta hesabla 40,34 dollara satılıb, ötən ilin yanvar-iyul aylarında isə qiymət 65,27 dollar olub.

Bundan əlavə, neft yükünün daşınma qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Karantindən çıxdıqdan sonra isə yanacaq istehlakı artıb – insanlar daha çox hərəkət etməyə və təyyarələrdə uçmağa başlayıblar.

Sənaye böhranı

Neft qiymətlərinin çökməsi səbəbindən ABŞ-da qazma qurğularının sayı minimuma enib. "Dakota Access" neft kəməri ekoloji qanunvericiliyin pozulması səbəbindən bağlanıb.

Gündəlik hasilat 13,1 milyondan 11,1 milyon barelə düşüb. Üstəlik, bu, ABŞ-ın ən məhsuldar şist hövzələri olan Perm, İql-Ford, Bakken, Niobrom, Anadarko, Appalaç və Heynsvil hövzələrində də müşahidə olunur. EIA-nın avqustun 11-də nəşr etdiyi proqnoza görə, bu il sənayenin orta istehsal gücü gündə 11,26 milyon barel, 2021-ci ildə isə 11,14 milyon barel təşkil edəcək. Dekabradək məhz amerikalılar dünya neft tədarükünün azaldılmasına ən böyük töhfəni verəcəklər. Bunu EIA proqnozlaşdırır.

"Haynes & Boone" şirkətinin məlumatına görə, yanvardan etibarən ümumi borcu 25,2 milyard dollar olan 36 neft-qaz şirkəti müflisləşmə prosedurunu işə salıb. Onların arasında ən böyük şist şirkətlərindən biri "Whiting Petroleum", həmçinin "California Resources" və şist sənayesinin pioneri "Chesapeake Enеrgy" var. İyunda başqa bir böyük şist istehsalçısı - "Extraction Oil & Gas" borc faizlərini vaxtında ödəyə bilməyib və iflas proseduruna başlamaq üçün məhkəməyə müraciət edib.

"Rystad Energy" şirkətinin qiymətləndirmələrinə görə, ilin sonuna qədər, demək olar ki, Amerikanın 150 neft-qaz şirkəti özünü iqtisadi cəhətdən müflis elan edəcək.

ABŞ-da şist hasilatı gündə beş milyon bareldən aşağı düşə bilər. "ShaleProfile Analytics" proqnozlaşdırır ki, nəticədə sənaye istehsal güclərinin üçdə birini itirəcək.

17
Mövzu:
Neft qiymətləri ətrafındakı ajiotaj
Əlaqədar
Era sona yaxınlaşır: böyük neft şoku yaşanacaq
Şist kollapsı: ABŞ neft hasilatının düşməsi üzrə rekordsmen olacaq
Vaşinqton Avropanı həqiqətən cəzalandırmaq qərarına gəlib
Qərar verilib: Çini on ölkə boğacaq. Rusiyanı da dəvət edəcəklər?
Rəqabətə tab gətirmədi: Avropa və Asiya Amerikanın maye qazından imtina edir
AZAL şirkətinin sərnişin təyyarəsi, arxiv şəkli

Xaricdəki azərbaycanlıların gətirilməsi ilə bağlı problemlər var

0
(Yenilənib 11:55 15.08.2020)
Azərbaycanda olan Rusiya vətəndaşlarının quru yolu ilə ölkəsinə getməsi təmin olunur, eyni zamanda da eyni marşrut üzrə Rusiyada olan vətəndaşlarımızın müəyyən qrafiklə ölkəmizə keçidi təmin olunur

BAKI, 15 avqust — Sputnik. "Xaricdə olan vətəndaşların gətirilməsi ilə bağlı ciddi problemimiz var. Uçuş reyslərinin təşkilində müəyyən çətinliklər var. Mərkəzi Asiya, Qazaxıstan, Türkmənistanda bir neçə vətəndaşımız qalıb ki, gələn həftə onların bərə ilə gətirilməsi təşkil olunacaq".

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının xarici əlaqələr şöbəsinin rəhbəri Hikmət Hacıyev deyib.

O bildirib ki, Azərbaycanda olan Rusiya vətəndaşlarının quru yolu ilə ölkəsinə getməsi təmin olunur, eyni zamanda da eyni marşrut üzrə Rusiyada olan vətəndaşlarımızın müəyyən qrafiklə ölkəmizə keçidi təmin olunur: "Eyni mexanizmlə Gürcüstanda olan vətəndaşlarımızın və Azərbaycanda olan Gürcüstan vətəndaşlarının da keçidi təmin olunur".

0