Uotfordda NATO liderlərinin sammiti

NATO sammiti: Türkiyə, Rusiya, Çin pul məsələsi

110
(Yenilənib 18:33 05.12.2019)
Vladimir Yevseyev, MDB ölkələri İnstitutunun Avrasiya inteqrasiyası və ŞƏT-in inkişafı şöbəsinin müdiri, hərbi ekspert Sputnik üçün

Türkiyə problemi üzrə daxili fikir ayrılıqlarının güclənməsi, Rusiya və Çinlə münasibətlərin qurulması, hərbi xərclərin səviyyəsi, alyansın daha da genişləndiirlməsi və onun müxtəlif missiyalarda, ilk növbədə Əfqanıstanda iştirakı dekabrın 4-də Böyük Britaniyada keçirilmiş NATO-nun yubiley sammitinin əsas mövzuları olub.

Makron və NATO

Müzakirə olunan problemlərə gərginliyi Fransa prezidenti Emanuel Makron əlavə edib. Əvvəlcə o, The Economist jurnalına müsahibəsində bəyan edib ki, “təşkilat (NATO) müttəfiqlər arasındakı koordinasiyanı tamamilə itirib, bunu isə “beyin ölümü” kimi xarakterizə etmək olar. Bu, ABŞ Prezidenti Donald Tramp, AFR kansleri Andela Merkel və Türkiyə lideri Rəcəb Tayyib Ərdoğan və təbii ki, alyansına baş katibi Yens Stoltenberq tərəfindən tərəfindən mənfi qarşılanıb. Onlar bəyan ediblər ki, bu cür sərt qiymətləndirməni bölüşmürlər, düzdür, əvvəllər Trampın özü NATO-nu köhnəlmiş institut adlandırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp və NATO-nun Baş katibi yens Stoltenberq NATO liderlərinin sammitində
© REUTERS / KEVIN LAMARQUE
Президент США Дональд Трамп и Генеральный секретарь НАТО Йенсом Столтенберг на саммите лидеров НАТО

Konkret olaraq Ankarada Makronun “Türkiyə Suriyanın şimalında “Sülh bulağı” hərbi əməliyyatına başladıqdan sonra NATO-nun dəstəyini ala bilməz” sözləri daha çox hiddətə səbəb olub. Bu mövzu ilə bağlı Ərdoğan “Türkiyənin suverenliyinə hörmət etməyi” məsləhət görüb.

NATO və Türkiyə

Qeyd etmək lazımdır ki, NATO daxilində Türkiyəyə həmişə ehtiyatlı münasibət olub. Bu, o cümlədən alyansın digər üzv dövləti olan Yunanıstanla qarşıdurmaya görədir. Ankara bir sıra hallarda təşkilata üzv olan dövlətlərin birgə fəaliyyətinə mane olub, məsələn, 2003-cü ildə İraqda Səddam Hüseynə qarşı. Onda Ankara beynəlxalq koalisiyanın qüvvələrinə öz ərazisindən istifadə etməyi qadağan etdi.

Suriya böhranı bu problemi lap dərinləşdirdi. Belə ki, hələ 2012-ci ildə Türkiyə öz ərazisini Suriya raket təhlükəsindən qorumaq üçün Kollektiv müdafiə barədə Şimali Atlantika müqaviləsinin 5-ci bəndini işə salmağı tələb edib. ABŞ, Almaniya və Niderland Türkiyədə Patriot zenit raket sistemlərini yerləşdirməyə məcbur oldular. 2015-ci ildə bu sistemlər ölkədən çıxarılıb (Ankaranın təkidli tələblərinə baxmayaraq).

İndi ABŞ Türkiyədən 50 taktiki nüvə döyüş başlıqlarını çıxarmaq məsələsini nəzərdən keçirir (onların hamısı hələ də İncirlik hərbi-hava bazasındadır). Amerikalılar həmçinin Ankaranın Rusiyadan S-400 ZRK-nı almasına mane ola bilmədilər.

“Sülh bulağı” əməliyyatına başlamaqla Türkiyə ABŞ-ı Suriyadan öz qoşunlarını çıxarmağa məcbur etdi. Bu, Vaşinqtonun kürdyönümlü “Demokratik Suriya Qüvvələri”nin rəhbərliyi ilə münasibətlərini ciddi surətdə korladı. Əlbəttə, amerikalılar Suriya kürdlərini silah-sursatla təchiz etməyə və Deyr-əz-Zor əyalətinin şərqində SDQ ilə əməkdaşlığa davam edirlər. Lakin onların Suriyadakı təsir dairəsi ciddi azalıb və amerikalıların fikrincə, buna görə türk tərəfi məsuliyyət daşıyır.

Bundan əlavə, sammit ərəfəsində Prezident Ərdoğan alyans rəhbərliyinə təzyiq göstərdi. Türkiyənin təşkilatdakı nümayəndəsi Baltika ölkələri və Polşanın müdafiəsi üzrə planı bloklayaraq kürd silahlı dəstələrini terrorçu təşkilat saymağı tələb etdi.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, arxiv şəkli
Mustafa Kamaci/Presidential Press Office/Handout via REUTERS

Düzdür, sammitin nəticələrinə görə Baltika və Polşanın müdafiəsi planı razılaşdırıldı – Türkiyəni və kürdləri ayrıca müzakirə etmək qərarı verildi.

NATO-nun hərbi xərcləri barədə

Yubiley sammitində hərbi xərclərinin səviyyəsi də qızğın diskussiyaya səbəb oldu. Donald Tramp vurğuladı ki, məhz ABŞ NATO-nun saxlanılması üzrə əsas yükü daşıyırlar. Belə ki, əgər onun ölkəsində hərbi xərclər ÜDM-in 3,4%-sə, Almaniya və Fransada 1,2%-dir. Bir müddətdən sonra alyans üzvü olan dövlətlər söz verilmiş 2%-ə çıxmağı planlaşdırırlar, lakin Avropa dövlətlərinin rəhbərliyi vurğuladılar ki, daxili sabitliklə risk edə bilməzlər, xüsusən də Yaxın Şərq və Şimali Afrikadan mühacir axınının davam etdiyi şəraitdə. Sosial öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi artıq Fransada kütləvi etiraz aksiyalarına səbəb olub. Paralel olaraq Avropa öz ordusunun yaradılmasını müzakirə edir.

Lakin yekun olaraq plan kimi qəbul edildi ki, 2020-ci ildə NATO ölkələrinin ümumi müdafiə xərcləri 130 milyard, 2024-cü ildə isə 400 milyard (2016-cı illə müqayisədə) artacaq. Yəni, alyans ölkələrinin ümumi hərbi xərcləri gələn il 1,4 milyarda çatacaq.

Çin, Rusiya və silahlanmaya nəzarət

Avropada, xüsusilə də Almaniyada müşahidə olunan müqavimət ABŞ-ın ortamənzilli raketləri yerləşdirmnato*qək planını ləngidir. Qeyd edək ki, Vaşinqtonun bu planı onun ortamənzilli və qısamənzilli raketlərin məhvinə dair sazişdən çıxmasından sonra mümkün olub. Tramp isə sammit zamanı söz verib ki, bu sahədə yeni sazişin imzalanması üçün Moskva ilə konsultasiyalara başlayacaq.

Ümumilikdə NATO daxilində Rusiya ilə münasibətlərlə bağlı fikir ayrılığı böyüməkdədir. Şərqi və Mərkəzi Avropa ölkələri əsasən Moskvadan çəkinirlər və öz təhlükəsizliklərinin təminatını tələb edirlər (bunu ən çox Baltikyanı ölkələr və Polşa edirlər). Lakin digər ölkələr, o cümlədən Fransa, Almaniya və İtaliya hərbi gərginliyin azaldılmasında və Rusiya ilə tərəfdaş münasibətlərin qurulmasında maraqlıdırlar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO-nun sammitində
© REUTERS / KEVIN LAMARQUE
ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO sammitində

Gözlənilmədən bu mövqeni ABŞ Prezidenti Tramp və NATO rəhbəri Stoltenberq də dəstəkləyiblər. “O, (Rusiya – red.) NATO-nun ən böyük qonşusudur və belə də qalacaq. Dialoqu Moskvanın qarşısının alınması ilə uyğunlaşdırmaq vacibdir”, - alyansın baş katibi deyib.

Sammit zamanı ilk dəfə olaraq Çini NATO üçün potensial problem adlandırılıb. Stoltenberq qeyd edib ki, ÇXR-in yüksəlməsi həm problemlər, həm də yeni imkanlar yaradır.

“Çin yeni hərbi imkanlara fəal şəkildə investisiyalar qoyur və bu gün ABŞ-dan sonra dünyada ikinci ən böyük hərbi büdcəyə sahibdir. Bu yaxınlarda bu ölkə yeni hərbi imkanlar, o cümlədən yeni nüvə silahları əldə edib. Biz bütün bunlara birlikdə cavab verməliyik”, - o deyib.

Başqa nəyi qeyd etmək olar? Əlbəttə ki, ABŞ ümumilikdə NATO üzərində nəzarəti saxlayır. Alyansa Şimali Makedoniyanın qoşulması prosesi də uğurla davam edir. NATO ölkələri həmçinin kosmosu alyansın əməliyyat fəaliyyəti üçün beşinci nüfuz dairəsi kimi təsdiqləyiblər, kiberhücumlar və hibrid təhdidlərlə mübarizə üçün texnoloji potensialı artırmaq niyyətindədirlər.

110
S-400 zenit-raket sistemi, arxiv şəkli

Rusiyanın S-400 sistemləri dörd ölkəni "ələ keçirdi": bəs sonra?

51
(Yenilənib 16:50 16.01.2021)
Əgər İran S-400 hava hücumundan müdafiə kompleksi əldə edərsə, ABŞ-ın Fars körfəzindəki təyyarə gəmiləri tamamilə yararsız oyuncaqlara çevriləcək

BAKI, 16 yanvar — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiya istehsalı olan S-400 zenit raket komplekslərinin dinc yolla ekspansiyası Avrasiyanın yeni ölkələrini əhatə edir. Çin, Türkiyə, Hindistandan sonra Belarus Respublikası da hərbi hava və hava hücumundan müdafiə qüvvələrini "Triumf"larla yenidən silahlandırmağa hazırlaşır.

İraq, Qətər və Mərakeş (Afrika qitəsinin şimal-qərb hissəsi) də S-400 sistemlərini əldə etmək mərhələsindədir. S-400 zenit raket kompleksinin (ZRK) dünyada uğurlu inkişafının əsasında yaxın analoqlarının olmaması, misilsiz döyüş xüsusiyyətləri dayanır.

Yanvarın 14-də Belarus Hərbi Hava Qüvvələri və Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarının komandanı, general-mayor İqor Qolub ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus "beşinci nəsil" F-22 və F35 döyüş təyyarələrinin döyüş qabiliyyətləri nəzərə alınmaqla xüsusi olaraq hazırlanmış hava hücumundan müdafiə bölmələrini ən son S-400 "Triumf" sistemləri ilə yenidən silahlandıracaqlarını elan etdi. NATO Avropaya yüzlərlə F-35 yerləşdirməyi planlaşdırır.

Bundan başqa, qoşunlar "Pantsir-S" ZRK-nın təkmilləşdirilməsi məqsədilə müqavilə öncəsi iş aparır. MI-35 çoxməqsədli hücum helikopterləri və Rusiya istehsalı olan SU-30SM qırıcılarının ikinci partiyası üçün müqavilələr imzalanıb.

Belarus qoşunları 2021-ci ildə yeni "Protivnik-Q" və "Vostok" radarlarını da qəbul edəcək. Bundan əvvəl Rusiya Federasiyasında istehsal olunan yeni "Sopka-2" üç koordinatlı marşrut əsaslı S zolaqlı radiolokasiya sistemi ölkənin hava məkanını qorumaq üçün (Baranoviçi rayonu ərazisində) döyüş tapşırığı alıb. Qərbin sanksiyaları və iqtisadi çətinliklər Rusiyanı Belarus ordusu üçün yeganə silah tədarükçüsünə çevirir.

Beləliklə, Belarus respublikasının səması istənilən təcavüzkar üçün aşılmaz qalaya dönür.

Nikbin dinamika

Rusiya ilə aktiv hərbi-texniki əməkdaşlıq yeddi MDB ölkəsi də daxil olmaqla, dünyanın əlli dövlətinin təhlükəsizliyini və suverenliyini gücləndirir. Xarici mütəxəssislər Rusiya Federasiyasında istehsal olunan döyüş təyyarələrini və hava hücumundan müdafiə sistemlərini ən təsirli müdafiə vasitəsi hesab edirlər.

Çin S-400 "Triumf" ZRK-nın ilk xarici müştərisi olub. S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin iki alay dəstinin tədarükü üzrə Rusiya-Çin müqaviləsi 2014-cü ilin noyabrında imzalanmışdı.

Bir dəstin tərkibinə - mobil komanda məntəqəsi, iki diviziya buraxılış qurğusu, radiolokasiya stansiyaları və iki növ 120-dən çox yeni zenit idarəolunan raketi daxildir.

"Triumf"dan ilk uğurlu atəş Çin mütəxəssisləri tərəfindən 2018-ci ilin dekabrında həyata keçirildi və təxminən 250 km məsafədə 3000 m/s sürətlə uçan ballistik hədəfi məhv etdi.

Çin S-400 sistemlərinin ikinci alay dəstini 2019-cu ilin dekabrında aldı. Rusiya "Triumf"larının Çində əsas üstünlükləri - 400 km-ə qədər hərəkət məsafəsinə sahib olması (dünyada heç bir "yer-hava" raket sistemi buna qadir deyil), düşmənin Radio Müşahidə və Nişan Alma təyyarələrini məhv etmək xüsusiyyəti (döyüş əməliyyatları zamanı hədəf təyinatlarını aradan qaldırmaq üçün) və uzaq məsafədən kəşfiyyat apara bilməsidir. S-400 sistemləri Çin Xalq Respublikası ətrafındakı periferik və mübahisəli sahələri etibarlı şəkildə idarə etməyə imkan verir.

Türkiyə isə Rusiya ilə 2017-ci ildə S-400 "Triumf" hava müdafiə sisteminin alınması barədə razılığa gəlib, müqavilənin dəyəri 2,5 milyard dollardır. Bu, ABŞ-Türkiyə münasibətlərində ciddi böhrana səbəb olub. Türkiyəni sanksiyalarla, eləcə də F-35 qırıcılarının istehsalı proqramından xaric etməklə hədələyən Vaşinqton Ankaradan tələb etdi ki, Rusiya ilə müqavilədən geri çəkilsin və Amerikanın "Patriot" komplekslərini alsın. Ankara ABŞ-ın ultimatum tələblərini yerinə yetirmədi və 2019-cu ilin yayında S-400 zenit-raket komplekslərinin dörd diviziyasını (birinci dəst) aldı.

Türkiyə ikinci dəsti də əldə etmək və beləliklə, ölkədəki mühüm obyektlərin qorunması üçün ən etibarlı və müasir hava hücumundan müdafiə sistemi yaratmaq niyyətindədir. Sınaqlar zamanı Ankara yaxınlığında yerləşdirilən S-400 sistemi 600 kilometr uzaqlıqdakı RLS-in əhatə dairəsinin sərhədində F-16 Fighting Falcon qırıcısını aşkarladı. Yəni, döyüş xəbərdarlığı rejimində hava hədəflərinin aşkarlanması və məhv edilməsi avtomatik rejimdə həyata keçirildikdə F-16 Fighting Falcon qırıcıları Ankaradan 400 kilometr məsafədə "Triumf" tərəfindən məhv edilə bilər.

Türkiyə ilə S-400 zenit raket sistemlərinin ikinci dəstinin (alayının) tədarükü ilə bağlı prinsipial razılıq 2020-ci ilin iyun ayında əldə edilib.

Hindistan isə 2018-ci ilin oktyabr ayında Rusiya ilə beş S-400 alay dəstinin çatdırılması üzrə 5,43 milyard dollarlıq bir müqavilə imzalayıb. Dehli ABŞ-ın çoxsaylı təzyiqlərinə baxmayaraq bu məsələdə qərarlıdır. "The Times of India" qəzetinin yazdığına görə, Rusiya "Triumf"ları Hindistanın qərb, şimal və şərq bölgələrində (Çin və Pakistanın təhdid spektri nəzərə alınaraq) yerləşdiriləcək və ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemində inqilab edəcək. S-400 zenit-raket kompleksinin istismarı və döyüş istifadəsini öyrənmək məqsədi ilə 100 hindistanlı mütəxəssisdən ibarət ilk qrup 2021-ci il yanvar ayının sonunadək Rusiyaya gələcək. Hindistanda "Triumf"ların ilk alay dəstinin 2021-ci ilin sonunda istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Rusiya S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin beş alay dəstinin hamısını 2025-ci ilə qədər bu ölkəyə çatdırmaq niyyətindədir.

"Triumf" perspektivləri

Hazırda Mərakeş, Qətər və İraqla "Triumf"ların alınması ilə bağlı danışıqlar aparılır. Bundan əvvəl isə Əlcəzair, Vyetnam, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və ümumilikdə 12-dən çox ölkə Rusiyanın S-400 zenit-raket kompleksini almaqda maraqlı olduğunu bildirmişdi.

Xarici tələbat ixracat təklifini üstələyir (Rusiya Aerokosmik Qüvvələri yenidən silahlanmanın prioriteti olaraq qalır). Halbuki ABŞ-ın Düşmənlərinə Qarşı Mübarizə Qanununa (Prezident Donald Tramp tərəfindən 2017-ci ilin avqust ayında imzalanan) uyğun olaraq, bu dövlətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq oluna bilər. Lakin dünyanın ən yaxşı uzaq mənzilli hava müdafiə sistemi olan S-400-ə gedən yolun qarşısını sanskiyalarla almaq mümkün deyil.

"Triumf" sistemləri dünyanı dəyişir. Məsələn, əgər İran S-400 hava hücumundan müdafiə kompleksi əldə edərsə, ABŞ-ın Fars körfəzindəki təyyarə gəmiləri tamamilə yararsız oyuncaqlara çevriləcək. Odur ki, Vaşinqtonun öz dünyagörüşü konsepsiyasını düzəltməsi və İranla "danışıq üslubu"nu bir daha gözdən keçirməsi qaçılmazdır. Çünki bu artıq İraqda baş verir.

ABŞ-ın İraqdakı səfirliyi və hərbi bazaları sistematik olaraq raket hücumlarına məruz qalır. Amerika zenit raket kompleksləri raket hücumlarının dəf edilməsinin öhdəsindən gələ bilmir. Bağdadın "yaşıl bölgəsində" partlayan mərmiləri ABŞ-ı diplomatik heyətin böyük hissəsini təxliyə etməyə və iraqlılardan Rusiyadan aldıqları "Pantsir-S" hava hücumundan müdafiə raket kompleksini kirayəyə götürməyə məcbur edib.

Gəlin yenidən S-400 zenit raket komplekslərinə qayıdaq. "Triumf"ların vacib üstünlükləri RLS-in hərtərəfli görmə qabiliyyəti və dörd növ raketdən istifadənin çevikliyidir (çoxsəviyyəli hava hücumundan müdafiənin formalaşması).

Müxtəlif tip raketlərin istifadəsi hipersəsli hədəfləri, döyüş təyyarələrini, pilotsuz təyyarələri, qanadlı, taktiki və ballistik raketləri mövcud olan bütün yüksəkliklərdə (5 m-dən 30 km-ə qədər) və məsafələrdə (2km-dən - 400 km-ya qədər) effektiv şəkildə məhv etməyə imkan verir.

"Triumf"un bir batareyası 72-yə qədər idarə olunan raketə sahib ola bilər və onlardan eyni vaxtda 4800 m/s-yə qədər sürətlə uçan 36 hədəfə atəş açmağa qadirdir. S-400 kompleksi müxtəlif növ hava hücum sistemlərini (S-300, "Pantsir"-S1, "Tor"-M1) özündə birləşdirə və hər cür radielektron müqavimət şəraitində fərqli mənzillərdəki hava müdafiə sistemlərini idarə edə bilər.

Yeri gəlmişkən, 2021-ci ildə rus qoşunları 200 km yüksəkliklərdə müharibəyə hazır olan inqilabi S-500 kompleksini əldə edəcək. Deməli, Rusiyanın hərbi-texniki sahədəki tərəfdaşlarının bu yeni  sistemi əldə etmək üçün növbəyə düzülmə vaxtı da gəlib çatıb.

51
Teqlər:
Rusiya, S-400 zenit-raket kompleksi
Rüşvət

Korrupsiya ilə mübarizə ardıcıl davam etməsə, əlavə problemlər yarana bilər - Ekspert rəyi

38
(Yenilənib 09:43 16.01.2021)
Əliməmməd Nuriyev: "Əgər gəlir deklarasiyaları təqdim olunsa, o zaman vəzifəli şəxslərin hansı yollarla varlanmasını izləmək mümkün olacaq"

Elvin Səlimov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. "Azərxalça" ASC-nin İdarə heyətinin keçmiş sədri Vidadi Muradovdan sonra ləğv edilmiş Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçmiş rəhbəri Vüqar Səfərli korrupsiya ittihamları ilə həbs edilib. Baş Prokurorluğun mətbuata verdiyi açıqlamada hər iki şəxsin səlahiyyət hədlərini aşaraq külli miqdarda dövlət vəsaitini mənimsədiyi bildirilir. "Şəffaflıq Azərbaycan" Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İctimai Birliyinin icraçı direktoru Əliməmməd Nuriyev Sputnik Azərbaycan-a müsahibəsində ölkədə korrupsiyaya qarşı mübarizənin hazırkı vəziyyətini şərh edib.

- Əliməmməd müəllim, il təzə başlayıb və artıq iki vəzifəli şəxs korrupsiya ittihamları ilə həbs olunublar. Dövlət şirkətlərində və onun nəzarətində olan digər strukturlarda korrupsiyaya şərait yaradan hansı amillərdir?

- Artıq korrupsiya ittihamları ilə həbslərin sayını itirmişəm. Bu məsələnin bir neçə tərəfi var ki, əvvəlcə onlara aydınlıq gətirilməlidir. Dövlət şirkətlərində idarəetmə prosesi tamam dəyişməlidir. Dövlət şirkətlərində və onun digər strukturlarında bütün səlahiyyətlərin bir şəxsin əlində cəmlənməsi effektiv nəzarətə imkan vermir. Ümumiyyətlə, gələcək dövrlərdə dövlət şirkətlərinin sayının azaldılması haqqında düşünmək lazımdır. Dövlət şirkətlərində aşkar edilən korrupsiya hallarının müxtəlif səbəbləri var. Korrupsiyaya şərait yaradan hallardan biri neopotizmin mövcudluğudur. Eyni zamanda, dövlət satınalmaları ilə bağlı proseslərin ciddi təftişinə ehtiyac duyulur. Belə satınalma prosesləri bir çox hallarda qanunpozuntuları ilə həyata keçirilir. Açıq tenderlərin keçirilməsinə imkan verilmir. Çox vaxt satınalmalarda həmin şəxslərin yaxın qohumlarına məxsus şirkətlər qalib olurlar.

- Həbs edilən şəxslər haqqında səsləndirilən ittihamlarda göstərilir ki, onlar bir neçə il ərzində rəhbərlik etdikləri strukturları korrupsiya mexanizmi ilə idarə ediblər. Korrupsiya hallarının baş verə bilməməsi üçün hansı tədbirlər görülməlidir?

- Əlbəttə, İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən bu istiqamətdə tədbirlər görülür. Amma ümumilikdə bu proses ictimai nəzarət tələb edir. Dövlət şirkətlərinin idarəetmə sisteminə ayrı-ayrı qurumların rəhbər vəzifəli şəxsləri cəlb olunurlar ki, bu da şəffaflığa mane olan səbəblərdən biridir. Mən hesab edirəm ki, media nümayəndələri, vətəndaş cəmiyyətinin üzvləri həmin idarə heyətlərinin müşahidə şuralarına cəlb edilməlidirlər. Hesabatlılığın və müstəqil monitorinq nəzarət sisteminin olmaması korrupsiyaya şərait yaradır. Bununla belə, korrupsiya ilə mübarizədə mühüm siyasi iradənin ortada olmasını görürük.

- Ümumiyyətlə, korrupsiya ilə mübarizə necə təşkil edilməldir?

- Vəzifəli şəxslər tərəfindən gəlir deklarasiyası təqdim edilmir. Bununla bağlı məsələlər tamam sükunət halındadır. Əgər gəlir deklarasiyaları təqdim olunsa, o zaman vəzifəli şəxslərin hansı yollarla varlanmasını izləmək mümkün olacaq. Maliyyə və əmlak amnistiyaları ilə bağlı uzun müddətdir müzakirələr aparılır. Bu qərarın verilməsi maliyyə sektoruna əlavə vəsaitlərin daxil olmasına imkan yarada bilər. Dövlətimiz Vətən müharibəsindəki qələbədən sonra böyük quruculuq işlərinə başlayıb. Həmin işlərin həyata keçirilməsi üçün böyük maliyyə vəsaitlərinə ehtiyac var. Ona görə də korrupsiya ilə mübarizəni ardıcıl davam etdirməsək, bu əlavə problemlərə gətirib çıxara bilər.

38
Bakı məktəblərin birində, arxiv şəkli

Orta məktəbi vaxtından əvvəl bitirmək istəyənlər üçün imkan

0
(Yenilənib 17:57 18.01.2021)
İstedadlı şagirdlər üçün təşkil olunan eksternat imtahanı Təhsil Nazirliyinin müvafiq əmri ilə təsdiq edilmiş "Ümumi təhsil pilləsinin ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrinin vaxtından əvvəl bitirilməsi Qaydaları" əsasında keçirilir.

BAKI, 18 yanvar — Sputnik. Ümumi təhsilin hər hansı səviyyəsini vaxtından əvvəl bitirmək istəyən istedadlı şagirdlər üçün eksternat qaydasında imtahan keçiriləcək. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) əmrinə əsasən, eksternat imtahanı yanvarın 19-da təşkil olunacaq.

Qeydiyyatdan keçmiş məktəblilərin biliyi test imtahanı vasitəsilə yoxlanılacaq. İmtahan hər fəndən 10 sual olmaqla, fənn proqramlarına uyğun hazırlanacaq və nəticələr müvafiq komissiya tərəfindən 100 ballıq şkala üzrə qiymətləndiriləcək. Test imtahanından uğurla keçən istedadlı şagirdlər müsahibəyə cəlb olunacaqlar.

Qeyd edək ki, istedadlı şagirdlər üçün təşkil olunan eksternat imtahanı Təhsil Nazirliyinin müvafiq əmri ilə təsdiq edilmiş "Ümumi təhsil pilləsinin ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrinin vaxtından əvvəl bitirilməsi Qaydaları" əsasında keçirilir.

0