Rus əsgəri sərgidə nümayiş olunan Rusiyanın S-400 zenit-raket kompleksinin önündə

Türkiyədə hiddət: "Mühasirə daralır, ətrafımızda heç bir dostumuz qalmayıb"

3551
(Yenilənib 19:55 10.04.2019)
İbrahim Öztək: "Amerikalı əsgərlər tərəfindən istifadə edilən silahların hədəfi Türkiyə olacaq"

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 13 aprel - Sputnik. Son günlər Türkiyə və Birləşmiş Ştatlar arasında Rusiyanın "S-400" zenit-raket komplekslərinin alınması ilə bağlı qalmaqal bitmək bilmir. Türkiyə Rusiyadan almağa hazırlaşdığı "S-400" raketlərinə görə Qərb tərəfinin təzyiqləri ilə üzləşir.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Mayk Pens Ankaraya konkret xəbərdarlıq belə ünvanlamaqdan çəkinməyib: "Ya NATO ilə əməkdaşlıq edəcəksiniz, ya da Rusiyadan "S-400" raketləri alacasınız".

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə "S-400" raketlərini alacağını bildirib. Bu, Türkiyə ilə NATO dövlətlərini üz-üzə qoya bilər.

Sputnik Azərbaycan məsələ ilə bağlı türkiyəli professor, Anadolu Aydınlar Ocağının sədri İbrahim Öztək ilə həmsöhbət olub. Öztək qeyd edib ki, hazırda Suriyada baş verənlər Böyük ABŞ Layihəsinin bir hissəsidir.

"Suriyada müharibə artıq 9 ildir davam edir. Suriyada lap əvvəldən bır sıra terror təşkilatları yaradıldı. Sonra bu terror təşkilatları ilə mübarizəyə ABŞ, Rusiya, İran və digər dövlətlər daxil oldu. Daha sonra isə lap əvvəldən oynanılan oyunları düzgün hesablamayan Türkiyə də Suriya oyununa daxil oldu" - o bildirib.

"Bu 9 il ərzində Birləşmiş Ştatlar Suriyada terrorçulardan özünə quru qoşunları yaratdı. Bu ölkə PKK/PYD-yə təlim keçib, silahla təchiz edərkən İŞİD-i də yaddan çıxarmadı. Daha sonra Türkiyə ilə sərhədə yığdığı terrorçulara minlərlə TIP dolu ağır silah-sursat verdi. Bütün bunları terror təşkilatlarını Türkiyəyə qarşı hazırlamağa bariz nümunə kimi göstərmək olar" - deyən professor sözügedən qüvvələrin məqsədlərini belə sıralayıb: 

1. Türkiyəni narahat etmək;

2. Türk ordusunun əməliyyatlarını davam etdirərək Türkiyə iqtisadiyyatını zəiflətmək;

3. Türkiyəni Suriya müharibəsinə daxil edərək, Yaxın Şərqdə özünə daha geniş bir silah bazarı yaratmaq;

4. Türkiyədən güzəştlər qoparmaq üçün terror qruplarından şantaj vasitəsi kimi istifadə etmək;

5. Türkiyəni Egey dənizi və Kiprdə olan haqlarından uzaqlaşdırmaq; 

6. Türkiyənin cənub şərqini qoparmaq və ölkəni parçalamaq.

Türkiyəli professor vurğulayıb ki, bu oyunda ən böyük səhvi Türkiyə ABŞ və Avropa İttifaqının vədlərinə aldanmaqla edib: "Belə ki, Türkiyə oktyabrın 29-da ABŞ və Böyük Britaniyanın rəhbərlik etdiyi Peşmərgə, PKK və daha çox silahlı birlikləri öz sərhədləri içərisindən 500 kilometrlik məsafədə Fərat çayının şərqinə və qərbinə keçməsinə, orada bölgələr yaratmasına və hər növ ehtiyaclarının qarşılanmasına yardım edib".

"Suriyanın şimalında, İraqdan Aralıq dənizinə uzanan Rojova dəhlizinin əsl məqsədini gec anladıq. "Fərat qalxanı" və "Zeytun Budağı" əməliyyatları ilə hələlik bunun qarşısını aldıq. İndi isə növbə Menbiç əməliyyatına gəlib. Bunun qarşılığında Birləşmiş Ştatlar ""S-400"-dən imtina et, "Patriot"ları al" deyir. Amerika bu və "F-35" qırıcı təyyarələri şantajına Avropa İttifaqı və NATO ölkələrini də alət etməklə Türkiyəni sanksiyalarla hədələyirlər. ABŞ-ın Türkiyə sərhədlərində hərəkətləri, təhdidləri və PKK/PYD il münasibətləri, NATO-dakı birliyin, strateji müttəfiqliyin böyük yalan olduğunu göstərir" - deyə professor əlavə edib.

Öztək xatırladıb ki, 22 iyun 2012-ci ildə Suriya Türkiyəyə məxsus "RF-4E Fantom" tipli bir qırıcını vurub: "Müharibənin lap əvvəlindən Suriyadan Türkiyə ərazisinə xeyli raketlər atılırdı. Ölən və yaralananlar oldu. Halbuki o tarixdə düşmən hücumlarından qorunmaq üçün ABŞ, Almaniya və Hollandiyada hava hücumundan müdafiə sistemləri olan "Patriot" raketləri gətirilərək Türkiyə sərhədlərinə yerləşdirilmişdi. Fəqət bu sistemlər heç bir raketin qarşısını ala bilmədi. Bir işə yaramadığını görüb 2015-ci ildə bu sistemləri sökərək geri qaytardılar". 

Professorun sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatlar Koreya müharibəsindən sonra Türkiyəni daim aldadır və onunla oyun oynayır: "Müttəfiqliyimiz həmişə ABŞ-ın xeyrinə olur. O, dost görünüb, daim düşmənçilik edir. Baş verən önəmli hadisələr göstərir ki, ABŞ bizim dostumuz deyil. ABŞ Marşal yardımları ilə bizim gözümüzü bağlayıb və Türkiyədə olan üç təyyarə fabrikini qapayıb. İllər öncə Yunanıstanın Rusiyadan Türkiyəyə qarşı aldığı və Krit adasına yerləşdirdiyi "S-300" raketləri ilə bağlı səsini çıxarmamışdır".

Öztək, məhz buna görə, ABŞ-dan "Patriot"lar almamağı təklif edir: "Bu raketləri alsaq, onların yerləşdirildiyi yerlərə ABŞ mütəxəssisləri, texnikləri və əsgərləri yerləşdiriləcək. Onlar bu sistemləri istədikləri kimi istifadə edəcəklər. "F-35"-lərin də mütləq alternativləri var".

Professorun dediyinə görə, Qaziantep, Kahramanmaraş və Adana daxil olmaqla Türkiyədə ABŞ-ın havadan müdafiə sistemləri, 20-yə qədər hərbi obyekt və son texnologiyalarla təchiz edilmiş "Kürecik" və "İncirlik" kimi bazaları var. Burada mövcud olan silahlar amerikalıların əlindədir.

"Amerikalı əsgərlər tərəfindən istifadə edilən silahların hədəfi Türkiyə olacaq. Tamamilə ABŞ-ın Yaxın Şərq maraqları və İsrailin böyüməsi üçün nəzərdə tutulan bu silahlar, sabah bizim ölkəmiz üçün böyük problemlər yaradacaq" - deyə Öztək bildirib.

Onun sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatların Suriyadan çıxmasının önəmi qalmayıb. Çünki Amerika Suriyada on hərbi baza qurub: "Qolan təpələrini İsrail ərazisi kimi tanıyan ABŞ yaxında Suriyada kürd dövlətini elan etməkdən çəkinməyəcək. Bu gün Suriya neftindən çox Aralıq dənizinin şərqində olan neft-qaz dəyər qazanıb. ABŞ, Avropa İttifaqı, Kipr, Misir, İsrail, Livan və Qatarın iş birliyi Türkiyə əleyhinə formalaşmaqdadır. Türkiyə dörd bir tərəfdən mühasirəyə alınıb. Mühasirə daim daralmaqdadır, ətrafımızda heç bir dostumuz qalmayıb".

3551
Teqlər:
professor, raket, Türkiyə, ABŞ
Əlaqədar
Politoloq: “Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin pozulması üçün təsirlər var”
Kreml: Rusiya Türkiyəyə ikinci "S-400"ü satmağa hazırdır
Kreml imtina etdi: "S-400"-ün Türkiyə ilə birgə istehsalından söhbət gedə bilməz
Fransadan Türkiyəyə qarşı xain addım
5G K9 robotu, arxiv şəkli

Qazandığımızı tam itirə bilərik: təşəbbüsü robotlara verməklə...

291
(Yenilənib 11:19 13.08.2020)
Bu gün dünyada işsizlikdən əziyyət çəkən, gündəlik çörək tapa bilməyin milyonlarla insan var. Hər yeni robotlaşdırılmış sistem onların sayını birə-on artırır.

Rusiyada robotlar üçün gəlir vergisinin tətbiq edilməsi ideyası gündəmə gəlib. Rusiyanın Mütərəqqi Təhsil İnstitutu belə bir təkliflə Maliyyə Nazirliyinə müraciət edib. Analitiklərin fikrincə, süni intellektin inkişafı yaxın 15-20 ildə 20 milyon rusiyalını işsiz qoya bilər. Vergidən gələn məbləği satıcı, kassir, analitik, mühafizəçi peşələrində çalışan insanların başqa yöndə təhsil almasına yönəltmək mümkün olacaq.

“Terminator” filminin ilk versiyası nə qədər fantastik görünürdüsə...

Süni intellektin, robotların, “ağıllı əşyaların”, androidlərin tədricən insanı bir sıra sahələrdən sıxışdırıb çıxaracağı barədə yüzlərlə bədii və sənədli film çəkilib. 1984-cü ildə ekranlara çıxan, milyonların sevimlisinə çevrilən “Terminator” filminin ilk versiyası nə qədər fantastik görünürdüsə, müasir dövrün prizmasından bir o qədər də primitiv təsir bağışlayır. Bu gün artıq robotlaşdırılmış və avtomatlaşdırılmış zavodlar, internet və onun yaratdığı informasiya mühiti, evi tam idarə edən avadanlıq və yüzlərlə texnoloji yenilik reallaşıb.

Robotlar insanı, sözün əsl mənasında, sıxışdırıblar. Həyatını daha rahat və komfortlu görməyə can atan insan onu hər yerdə əvəzləyə biləcək texnologiya yaradıb, bu barədə hər gün bəh-bəhlə danışır da. Analitiklər robotların bəşəriyyətin gələcəyinə nə cür təsir edəcəyi ətrafında dayanmadan mübahisə edirlər. Tərəqqinin qarşısını almaq mümkünsüzdür, hər gün yeni texnologiya yaradılır və hər yeni texnologiya dünənin köhnəlmiş avadanlığını əvəzləyir. Hər yeni nəsil robotları daha mükəmməl və funksional fəaliyyət göstərir.

Fantastik filmlərdə gördüyümüz səhnələr reallaşa biləcəkmi?

Robotların insanı tam sıradan çıxarması, Yer üzündə milyardlarla insanı işsiz qoymağı mümkündürmü? Fantastik filmlərdə gördüyümüz səhnələr reallaşa biləcəkmi? Adətən yeni avadanlıq, texnologiya istehsal edən şirkətlər, bu sahədə çalışan insanlar tarixə istinad etməyi sevirlər. Antik dövrdə gəmi qulların vasitəsilə hərəkət edirdi, bir müddət sonra taqətdən düşənlərin yerini digərləri tuturdular. Tədricən yelkənli gəmilər meydana gəldi, onları buxarla işləyən gəmilər əvəzlədi. Hazırda atom enerjisi ilə hərəkət edən gəmilər yaradılıb. Okeanda üzən kiçik bir şəhərcikdir sanki.

Avtomobil, dəmir yolu, aviasiya nəqliyyatı inkişaf etdikcə bir çox peşələr sıradan çıxdı. Orada-burada nadir hallarda faytonlara rast gələ bilərik, o da elə-belə gözəllik üçündür. Robototexnikanın sürətli inkişafı bir tərəfdən bəşəriyyətə nə qədər xeyir versə də, bir o qədər də özü ilə problem gətirməkdədir. Bəzən problemin kökünü hələ də anlamırıq. Vaxtilə hər yeni yaranan texnologiya əsasən insanı ağır fiziki zəhmətdən azad edib. Əgər bir neçə əsr öncə dünya əhalisinin 90 faizi kənd təsərrüfatında çalışırdısa, hazırda bu göstərici 3-5 faizə enib. Yəni əvvəllər bu qədər insanın gördüyü işi hazırda müxtəlif növ texnikanın köməyi ilə reallaşdırırıq. Məhsulu da bazara çatdırmaq problem deyil, hər cür sürətli nəqliyyat növü icad olunub.

Robotlar insanı hansı sahələrdən uzaqlaşdırır? 

Ağır, fiziki əməkdən azad olan insan gücünü elmin, ədəbiyyatın, incəsənətin inkişafına yönəldib. Minlərlə böyük şəhər və meqapolisdə dünya əhalisinin böyük hissəsinin toplanmasına şərait yaradılıb. Amma robotlar bəşəriyyət üçün daha təhlükəlidir, çünki artıq insan həm fiziki əməkdən azad olub, həm də düşünmək funksiyasını süni intellektin idarə etdiyi sistemlərə ötürməklə məşğuldur. Robotlar insanı hansı sahələrdən uzaqlaşdırır? 

Sənaye miqyasında robotlar olduqca geniş istifadə edilir, zavod və fabriklərin bir çoxunda avtomatlaşdırılmış xətlər fəaliyyət göstərir. Hərdən reklamda da tez-tez “insan əli dəymədən istehsal edilib” ifadəsini eşidirik. Qida və alkoqol sənayesində, avtomobil, mobil telefon, smartfon, kompüter istehsalında çoxdan robotlar insanı əvəzləyib. Hətta son dövrlərdə sənaye müəssisələrini ABŞ-a qaytarmaq ideyasını dəstəkləyən Tramp administrasiyası ölkədə tam robotlaşdırılmış zavodların quraşdırılması üçün münbit şərait yaradıb, Çinin “Huawei” şirkətini ABŞ bazarından uzaqlaşdırmaqla İsveçin “Ericsson” şirkətinə ölkə daxilində tam robotlaşdırılmış müəssissə tikməyə imkan verib. Texas ştatında 2020-ci ildə fəaliyyətə başlayan bu “ağıllı fabrik” artıq 5G stansiyaları buraxır. 

Müasir robotlar nəyisə öyrənməkdə insanı qabaqlayır

Geyim istehsalı adətən dünyanın bir çox yerində milyonlarla insanı işlə təmin edirdi. Hazırda robotlar bu sahəni də tədricən ələ alırlar. Almaniyanın “Adidas” şirkəti dünyaca məşhur idman geyimi və ayaqqabılarını artıq Avropada robotların köməyi ilə istehsal etməyə başlayıb. ABŞ-da tam avtomatlaşıdırılmış geyim fabrikləri də fəaliyyət göstərir.

Robotlar insanı supermarket kassasında, avtomobil sükanı arxasında, təyyarənin idarə edilməsində, hərbi döyüş zonalarında əvəzləməkdədir. Özü də insanın yol verə biləcəyi səhvlərin heç birini etməz, etsə də, cəmi bir dəfə. Müasir robotlar nəyisə öyrənməkdə insanı qabaqlayır, gün-gündən mükəmməlləşirlər. Amma problem daha dərindir, çünki robotlar insanın məhz düşünmək imkanını əlindən alırlar. Bu, bəşəriyyət üçün sözün əsl mənasında təhlükədir. Belə olan halda insanın deqradasiyası, onun həm fiziki imkanlarının, həm də intellektual potensialının aşağı enməsi qaçılmazdır. Biliyi bir nəsildən digərinə ötürmək də zamanla əhəmiyyətsiz olacaq, süni intellektin qurduğu dünyada, onun yaratdığı sistemdə yaşamalı olacağıq. Heç bir fəaliyyət üçün səbəb olmayacaq.

Bəşəriyyətə nə qədər yazıçı, rəssam, heykəltəraş, bəstəkar lazımdır?

Həkimlər, hüquqşünaslar, jurnalistlər, tərcüməçilər, ümumiyyətlə, ofis işçilərinin əksəriyyəti işsiz qalacaq. Cərrahlıq edən robotlar, hüququ mükəmməl mənimsəyən, hər gün mətbuat üçün yüzlərlə xəbər yazan proqramlar yaradılıb. İnsana müəyyən dərəcədə özünü yaradıcılıqda ifadə etmək mümkün olacaq. Amma bəşəriyyətə nə qədər yazıçı, rəssam, heykəltəraş, bəstəkar lazımdır? Bəs qalan insanlar nə işlə məşğul olacaqlar?

Elə bu gün dünyada işsizlikdən əziyyət çəkən, gündəlik çörək tapa bilməyin milyonlarla insan var. Hər yeni robotlaşdırılmış sistem onların sayını birə-on artırır. Geyim hazırlamağın, smartfon və ya kompüter istehsal etməyin də mənası qalmayacaq. Bunu ala bilən insan yoxdursa, düzəltməyə dəyərmi? Bəşəriyyət artıq bu gün texnologiyanın yarada biləcəyi fəsadları aradan qaldırmaq yollarını araşdırmalıdır. Təşəbbüsü robotlara verməklə qazandığımızı tam itirə də bilərik.

291
S-70 Ovçu pilotsuz uçuş aparatının maketi, arxiv şəkli

Rusiyanın pilotsuz "ovçu"su ABŞ NATO-nu niyə bu qədər narahat edir

25
(Yenilənib 20:23 12.08.2020)
Avrasiya qitəsində Rusiyanın Aerokosmik Qüvvələri sırf müdafiə xarakterli məsələləri həll edir və onun zərbə aviasiyasının imkanlarını Rusiya sərhədlərinin perimetri boyunca yerləşdirilmiş hava hücumundan müdafiə sistemləri və vasitələri əhəmiyyətli dərəcədə tamamlayır.

BAKI, 12 avqust — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. ABŞ-ın ağır pilotsuz uçuş aparatları əsasən "üçüncü dünya" ölkələrində qiyamçılara qarşı mübarizə üçün nəzərdə tutulub. Rusiyanın hazırladığı "5-ci nəsil qırıcı təyyarə qatili" isə süni intellektlə təchiz edilib və Su-57 ilə qarşılıqlı fəaliyyət qabiliyyətinə malikdir.

Rusiyanın Qərb "tərəfdaşları" onun yüksək texnologiyalı silahlar sahəsindəki uğurlarından o qədər narahatdırlar ki, hətta nüfuzlu maliyyə-iqtisadiyyat jurnalı "Forbes" avqustun 7-də əsas mövzusundan uzaqlaşıb və Rusiyanın S-70 "Oxotnik" (Ovçu) ağır pilotsuz uçan aparatının ABŞ-ın analoji pilotsuz uçan aparatları ilə müqayisəsinə başlayıb.

Amerika nəşri qeyd edir ki, ABŞ-ın MQ-9 "Reaper" dronundan fərqli olaraq, Rusiyanın kəşfiyyat-zərbə dronu hava hücumundan müdafiə vasitələri olmayan üsyançılarla mübarizə üçün deyil, tammiqyaslı hərbi münaqişələr üçün nəzərdə tutulub. "Oxotnik" kəşfiyyat vasitələrini və 6 tondan çox bomba və ya "yer-hava" və "hava-hava" raketlərini 5000 kilometr məsafəyə daşıya bilir. "Oxotnik" uçuş məsafəsi və silahlanma müxtəlifliyi baxımından misilsiz imkanlara malikdir. Bu dron zahirən "Northrop Grumman" şirkətinin X-47B layihəsinə oxşayır, lakin o, başqa yolla gedir. "Oxotnik" pilotsuz uçan aparatının layihələndirmə işinin əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirilməsi planları açıqlanıb. Onun kütləvi tədarükü isə 2024-cü ildə başlayacaq.

ABŞ-ın oxşar layihəsi yerində sayır. Amerikanın ağır X-47B dronunun ilk uçuşu 2011-ci ildə baş tutub (həmin vaxt "Suxoy" korporasiyasında "Oxotnik"in yaradılması hələ başlayırdı). Pentaqon UCLASS – perspektivli pilotsuz uçan aparatların hərbi dəniz qüvvələri üçün adaptasiyası – proqramını 2013-cü ildə işə salıb ki, 2020–ci ilədək bu döyüş maşınının operativ hazırlığına nail olsun (dörd iştirakçı şirkət hərəsi 15 milyon dollar alıb). Hələ 2015-ci ildə hərbi dəniz qüvvələrinin mütəxəssisləri göyərtə dronuna ehtiyac olduğuna (onun effektivliyinə) şübhə edirdilər. Sonra isə işlər pis getdi. UCLASS proqramı çərçivəsində X-47B pilotsuz təyyarəsinin statusu zərbə dronundan kəşfiyyat dronuna, sonra isə sadəcə uçan yanacaqdolduran təyyarəyə qədər düşdü.

ABŞ hərbi hava qüvvələri hazırda XQ-28 "Valkyrie" dronunu "sadiq bələdçi" (loyal wingman) kimi sınaqdan keçirir. "Valkyrie" nisbətən kiçik zərbə dronudur və cəmi 450 kq faydalı yükü (bir-iki bomba və ya raket) qaldıra bilir və stels (radarlardan gizlənmək) keyfiyyətlərinə malik deyil. "Forbes" məcbur olaraq qeyd edir ki, dron sahəsində işə ilk başlamasına baxmayaraq, "ABŞ finişə Rusiyadan sonra çata bilər". Yüksək texnologiyalı silahlar sahəsində bu, artıq bir tendensiyadır.

İntellektli döyüşçü

ABŞ-ın "The Drive" nəşri də Rusiyanın ağır pilotsuz uçan aparatına bir sıra məqalələr həsr edib: "Oxotnik" qırıcıya bənzəyir və kifayət qədər təsirli görünür – onun ölçüləri silahları onun içərisində yerləşdirməyə, dizaynı isə səsdən yüksək sürətlə uçmağa, eləcə də ən son qırıcı Su-57 ilə birlikdə "sadiq bələdçi" kimi uçmağa imkan verir.

Ona olan maraq təbiidir. Ağır kəşfiyyat-zərbə dronunu yaratmağa qadir olan ölkələrin sayı çox azdır. Pilotsuz zərbə təyyarələrinin 5-ci nəsil döyüş təyyarələri ilə inteqrasiya texnologiyasını isə hələ ki, heç kəs mənimsəməyib. Yəqin ki, Rusiya birinci olacaq.

"Oxotnik"in dəqiq xüsusiyyətləri, döyüş məqsədi, təchizatı və silahlanması hələ uzun müddət gizli qalacaq. Məlumdur ki, dron "uçan qanad" sxemi üzrə, kompozit materiallardan istifadə etməklə yaradılıb ki, bu da aparatı düşmən radarları üçün görünməz edir. Bu dron idarə olunan dartma vektorlu reaktiv mühərriklə təchiz olunub və saatda 1000 kilometr sürət yığa bilir. O, 5-6 ton döyüş yükünü daşımağa qadirdir. Uçuş kütləsi 20 tona qədərdir. "Oxotnik"in sınaq uçuşları ikinci ildir ki, davam edir.

Bundan başqa, "Oxotnik"ə və onun bir sıra "kiçik qardaşlar"ına süni intellekt aşılayırlar. Ehtimal etmək olar ki, Su-57 ağır qırıcıları ilə qruplarda (birinci mərhələdə Rusiya Müdafiə Nazirliyi 76 dron sifariş edib) "ağıllı" pilotsuz uçan "ovçu"ların hərbi imkanları daha da artacaq. Çünki Su-57 400 kilometrədək məsafədə hava və yerüstü hədəfləri aşkar etmək, 62 obyekti müşayiət etmək və hədəfləri zərbə dronlarına ötürmək iqtidarındadır. Su-57-nin beşinci nəsil Amerika qırıcıları üzərində aşkar üstünlüyü (əla pilotaj keyfiyyətləri, göyərtədə 10 tonluq arsenal (hipersəs silahları da daxil olmaqla), unikal radarı və hədəflərin aşkar edilməsi üçün optik-elektron sistem) pilotun və "Oxotnik" tipli döyüş robotlarının effektiv qarşılıqlı əlaqəsi üçün böyük imkanlar açır.

NATO-ya “sevgilərlə” - “İskəndər”ə matros köynəyi geyindirirlər>>

Ağır kəşfiyyat-zərbə dronu Rusiyanın Aerokosmik Qüvvələrinə və Donanmasına xidmət edə bilər. "Oxotnik" və modifikasiya edilmiş Su-57 təyyarəsi perspektivli aviadaşıyıcı gəmilərdə yerləşdirilə və oradan döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirə bilər. Güman edirəm ki, perspektivdə Rusiyanın ağır pilotsuz təyyarəsi səmada bir çox işi görəcək – yüksək texnologiyalı "ov" aparacaq. Və bunu məcazi mənada demirəm.

Uçurlar. Birinci atəşə qədər

ABŞ hərbi hava qüvvələri avqustun 7-də F-22 "Raptor" və F-35A "Joint Strike Fighter" stels qırıcılarının, B-2A "Spirit" görünməz bombardmançının, RQ-170 "Sentinel" stels dronunun, eləcə də "görünən" F-15E "Strike Eagle" qırıcılarının və EA-18G "Growler ВМС" radioelektron mübarizə təyyarəsinin iştirakı ilə Nevada ştatında keçirilmiş üç günlük təlimlərin başa çatdığını elan edib. 1,4 milyon dollar dəyərində olan bu tədbir ABŞ-ın yüksək texnologiyalı rəqibə qarşı təcavüzə ciddi hazırlığı kimi görünür. ABŞ-ın nə Şimali, nə də Cənubi Amerikada belə bir texnologiyalı rəqibi var.

Manevrlər zamanı təyyarələr şərti düşmənin hava hücumundan müdafiə zonalarına nüfuz etməyi, radioelektron mübarizə, müdafiə vasitələrinin və sistemlərinin dağıdılmasını məşq ediblər. Nəyə hazırlaşdıqlarını tapmaq çətin deyil. Ötən ilin sentyabrında ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Avropadakı komandanı Cefri Harriqan bildirib ki, Pentaqonun əlində Kalininqrad vilayətinin çoxqatlı hava hücumundan müdafiə sisteminin qırılması planı var. Oktyabrda isə Polşa və ABŞ-ın Kalininqrad vilayətini ələ keçirmək planı dərc edilib.

Pentaqon Rusiyanı elə öz sərhədlərində fəal və tələsik şəkildə "məhdudlaşdırır". Amerikalılar Baltik və Qara dənizlərin üzərində öz kəşfiyyat təyyarələrini sadəcə atəş altına atırlar. Bu, açıq və məsuliyyətsiz təxribatdır və konseptual münaqişənin silahlı müstəviyə transformasiyasına yönəlib.

Ekronaplan Lun, arxiv şəkli
© Photo : Press Service of the Southern Military District

Bununla yanaşı, 2020-ci ildə Rusiya sərhədləri yaxınlığında ABŞ-ın kəşfiyyat təyyarələrinin sayının artması faciəvi nəticələrə gətirib çıxara bilər. Amerikanın "The National Interest" jurnalının ekspertləri açıq şəkildə bildirirlər ki, insidentlərin günahı tamamilə Vaşinqtonun boynundadır, çünki NATO qoşunları Rusiya sərhədlərini əhatə edir, əksinə yox. Rusiya reaksiya verməyə – quruda, dənizdə, havada zərbə və müdafiə vasitələrini gücləndirməyə məcburdur. Buna görə də "Oxotnik" ağır zərbə dronunun üfüqdə görünməsi qanunauyğundur.

"Global Firepower" nəşrinin məlumatına görə, Birləşmiş Ştatların 2000 ədəd zərbə təyyarəsi var. Pentaqonun ümumilikdə 5000-dən çox uçuş aparatı var. Bu rəqəmə hələ NATO üzrə müttəfiqlərin döyüş aviasiyası daxil deyil. Müqayisə üçün deyək ki, Rusiya Müdafiə Nazirliyi 870 qırıcı, bombardmançı və hücumçu təyyarəsinə və cəmi 4000-ə yaxın uçuş aparatına malikdir. Yəqin ki, Meksika və ya Kuba ərazisindən Vaşinqtonun "qarşısını almaq" üçün Rusiya təyyarələrinin sayı kifayət etmir. Və yaxud Moskva belə bir məqsəd qoymayıb.

Avrasiya qitəsində Rusiyanın Aerokosmik Qüvvələri sırf müdafiə xarakterli məsələləri həll edir və onun qırıcı (zərbə) aviasiyanın imkanlarını Rusiya sərhədlərinin perimetri boyunca yerləşdirilmiş hava hücumundan müdafiə sistemləri və vasitələri əhəmiyyətli dərəcədə tamamlayır. Hava hücumundan müdafiənin dəf edilməsi planları və ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Nevadadakı müvafiq məşqləri taktiki cəhətdən faydasızdır və "reallıqdan uzaqlaşan" amerikalı hərbçilər üçün ölümcül təhlükədir.

Pilotsuz "Oxotnik" gələcəyə sıçrayışdır və Rusiyanın havada hökmranlığa nail olmaq üçün yüzlərlə perspektivli alətindən yalnız biridir. Rusiyanın yüksək texnologiyalı müdafiə imkanları artan təhdidlərə və Qərb "tərəfdaşlarının" ən pis gözləntilərinə cavab verir, Pentaqon və NATO silahlı qüvvələrinin kəmiyyət üstünlüyünü sanki yox edir.

25
Əlaqədar
Rusiya silahı: 155 km/saat sürət yığa bilən zirehli "Strela" avtomobili
Rusiya donanması Be-200 aldı: amfibiya-təyyarələr Azovda və Xəzərdə olacaqlar
Termonüvə “Tülpan”ı – dünyanın ən güclü minomyotu
F-35-in modernləşdirilməsi itirilmiş reputasiyanın nəticəsi kimi
İnsanlar kimə lazımdır? Rusiya gələcək robot ordusunun avanqardını yaradıb
Rafale qırıcısı, arxiv şəkli

Böyük müharibə reallığa çevrilir - Ankaraya qarşı açıq hədəyə keçdilər

7
Aralıq dənizindəki Türkiyə-Yunanıstan gərginliyinə rəsmi Paris də qarışmaq niyyətindədir. Qeyd edək ki, hər üç ölkə NATO üzvüdür.

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 13 avqust — Sputnik. Fransa Aralıq dənizinin şərq hissəsinə öz hərbçilərini göndərəcək. Ölkə Yunanıstanı Türkiyənin "aqressiv hərəkətlərindən" qorumaq üçün regionda mövcudluğunu gücləndirmək istəyir. Bu barədə Sputnik "Reuters"-ə istinadən xəbər verir.

Məlumata əsasən söhbət iki ədəd "Rafale" qırıcılarından və "Lafayette" freqatından gedir. Rəsmi Parisə yaxın olan mənbənin sözlərinə görə, bu qərarı Fransa Prezidenti Emmanuel Makron verib. Belə ki, Fransa lideri Türkiyənin "birtərəfli qaydada" şelfi qazmaq niyyətindən narahatdır.

Qeyd olunur ki, Fransa "regionda dəniz gəmiçiliyinin təhlükəsizliyi və azad hərəkətinin, habelə beynəlxalq hüquq normalarına hörmətlə yanaşıldığına" əmin olmaq istəyir.

Xatırladaq ki, bu ilin iyununda Türkiyə hökuməti Aralıq dənizinin, Kipr adası yaxınlığında olan ərazisində öz maraqlarını qorumaq barədə qərar verib. Rəsmi Ankara bir sıra ölkələrin etirazına baxmayaraq geoloji kəşfiyyat işlərini davam etdirmək niyyətindədir.

Aralıq dənizinin şərq hissəsi – bir tərəfdə Avropa İttifaqının üzvləri Kipr və Yunanıstanla digər tərəfdə isə Türkiyə olmaqla gərginlik mənbəyidir. Türkiyə dəfələrlə yataqların Kipr türkləri ilə Kipr yunanların birgə işlətmələrini təklif edib. Rəsmi Ankara Moskva ilə əməkdaşlığı da istisna etməyib. Enerji daşıyıcıları mübahisəsinə həmçinin, Misir və İsrail də daxildir.

Tərəflər arasında fikir ayrılığı 1974-cü ildə Kiprdə adanın Yunanıstan anneksiyası ilə bağlı çevriliş baş verəndən sonra başlayıb. Həmin vaxt Türkiyə Kiprin şimalına qoşun yeridib və həmin ərazidə Kipr – Türk Federativ dövləti yaradıb. Daha sonra onun adı Şimali Kipr Türk Respublikasına dəyişdirilib. Adanın digər hissəsinə isə Kipr Respublikasının nəzarəti altındadır.

7