Manat

Əhalinin maliyyə sıxıntısını azaldacaq daha bir addım atıla bilər

11065
(Yenilənib 16:26 28.02.2019)
"Nağd pulun girov təminatı kimi saxlanılması zəruridir"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 1 mart — Sputnik. ""Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında" qanun qəbul edilərkən nağd pul girov təminatı kimi nəzərdən keçirilməyib. Bizim dəfələrlə müraciətimizdən sonra bu bənddə dəyişiklik edilib, amma indi nağd pul tələbinin girov təminatı tələbi kimi qeydiyyata alınması mexanizmi məsələsi açıq qalır".

Bunu Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının sədri Zakir Nuriyev deyib. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) Maliyyə və maliyyə institutları kafedrasının professoru Elnur Sadıqov Sputnik Azərbaycan-a şərhində bildirib ki, faktiki olaraq nağd pulun girov kimi təminata qəbul olunması, bir növ, iqtisadiyyatın inkişafında zərurətlə bağlıdır.

"Vətəndaşın əlində faktiki olaraq nağd pul olur və bunu hər hansı bir əmlak və yaxud daşınmaz əmlakın əvəzinə girov təminatı kimi qoymaq istəyir. Amma nağd pulu sənədləşdirib girov təminatı kimi saxlamağa bəzən problem yaradırlar. Deyirlər ki, girov təminatı kimi ya daşınmaz əmlak olmalıdır, ya da başqa mülkiyyət" - o vurğulayıb.

Ekspertin sözlərinə görə, nağd pulun girov təminatı kimi saxlanılması zəruridir: "Belə bir dəyişiklik olarsa, vətəndaş müəyyən qədər aparılan əməliyyatlar zamanı qoyulan girovlardan azad ola bilər. Bu da müəyyən qədər işin daha tez, asan və real həll olmasına imkan verəcək".

Sadıqovun fikrincə, vətəndaşlar üçün nağd pul şəklində girov qoymaq realdır: "Burada məbləğə mütləq fikir vermək lazımdır. Çox vacib şərtdir ki, burada məbləğ nəzərdə tutulmalıdır".

Bank və maliyyə məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov da Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında sözügedən təklifi müsbət qiymətləndirib: "Ola bilər ki, məsələn, A bankından kredit götürürəm. Əmanətim isə B bankındadır. A bankından kredit götürərkən B bankında olan əmanətimi girov qoyuram. Bu zaman A bankı həmin əmanəti qeydiyyatdan keçirməyə çalışır ki, sabah B bankından gəlib onu götürə bilməsinlər".

"Çünki A bankından kredit götürən şəxsin digər kreditləri də ola bilər. Ona görə də bunun üçün mexanizm olmalıdır və bu mexanizm müsbət olar. Amma, ümumən nağd pulun girov qoyulması ilə kredit götürmə halları çox deyil" – deyə Həsənov vurğulayıb.

11065
Teqlər:
qanun, nağd, girov, pul
Əlaqədar
Nurməhəmmədova təklif gəldi - 2 milyon dollar nağd pul
Yaxın 3 ildə ölkədə nağd pul dövriyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə azalacaq
Nağd pul əməliyyatları azaldılır, qərar verildi
Çində neft tankeri, arxiv şəkli

Çin neft emalı sahəsində ABŞ-ı geridə qoydu: Bunun Rusiyaya faydası olacaqmı

10
(Yenilənib 22:35 02.12.2020)
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin noyabr hesabatına əsasən, Çində gələn ilin sonunda iki yeni neft emalı zavodu fəaliyyətə başlayacaq. Ümumi emal gücü gündəlik 1,2 milyon barelə bərabər daha 4 zavodun tikilməsi də nəzərdə tutulub.

BAKI, 2 dekabr — Sputnik, İrina Badmayeva. Pekin benzin və dizel yanacağına gediş edərək neft emalı gücünü artırır. Gələn il Çin bu göstəricilərə görə ABŞ-ı ötəcək. Çox güman ki, amerikalılar ÜDM-də də çinliləri geridə qoyacaqlar. Lakin analitiklərin də qeyd etdiyi kimi, pandemiyanın ikinci dalğası buna mane ola bilər.

Lider dəyişikliyi

Çin Xalq Respublikasının (ÇXR) Dövlət Statistika Bürosunun məlumatına görə, oktyabr ayında ölkədə neft emalı 2,5 faiz artaraq tarixi rekord həddə – sutkalıq 14,09 milyon barelə çatıb. Halbuki ABŞ-da sentyabr ayında bu göstərici cəmi 13,5 milyon barelə bərabər olub.

Neft buruğu, arxiv şəkli
© REUTERS / Nick Oxford

Və çinlilər bununla da kifayətlənmək fikrində deyillər. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin noyabr hesabatına əsasən, Çində gələn ilin sonunda iki yeni neft emalı zavodu fəaliyyətə başlayacaq. Halbuki bunun 2023-cü ildən tez baş verməyəcəyi gözlənilirdi. Ümumi emal gücü gündəlik 1,2 milyon barelə bərabər daha 4 zavodun tikilməsi də nəzərdə tutulub.

Çin artıq bir neçə on ildir ki, artan benzin və dizel yanacağı tələbatını ödəməyə cəhd göstərir. Deməli, göstərilən səylər boşa getməyib.

"2000-ci ildən bəri ölkə neft məhsulları istehsalını üç dəfə artırıb. 2025-ci ilə qədər neft emalı gündə 20 milyon barelə çatacaq", – deyə "TeleTrade" informasiya-analitika mərkəzinin baş iqtisadçısı Mark Qoyhman bildirib.

O, belə hesab edir ki, artıq 2021-ci ildən etibarən ABŞ keçən XIX əsrdən bəri bu sahədə qoruyub saxladığı liderliyini itirəcək.

Amerikada neft qiymətləri son bir ildə ən aşağı səviyyəyə düşüb. Məsələn, bu ilin mart ayının 18-də Brent markalı neft 15 faiz ucuzlaşaraq 2003-cü ildən bəri ilk dəfə bir bareli üçün 24,52 dollardan satılıb.

Dünyada yanacağa olan tələbat da aşağı düşüb. Bu səbəbdən də neft emalı rekord həddə – 1,7 milyon barelə kimi azalıb. Üstəlik, bunun böyük hissəsi Amerika neftayırma zavodlarının payına düşdü. Mark Qoyhmanın sözlərinə görə, həmin zavodlardan bəziləri bağlanır, yerdə qalanları isə hər il Meksika Körfəzi sahilləri boyunca baş verən qasırğalardan yararsız hala düşüb və onların bərpası böyük investisiya tələb edir.

Yaşıl enerji: kim udur, kim uduzur

"Alor Broker"in baş analitiki Aleksey Antonov belə hesab edir ki, Çinin uğur qazanmasının daha bir səbəbi bu ölkədə koronovirusa qarşı aparılan effektli mübarizədir. Onun sözlərinə görə, ÇXR-in iqtisadiyyatı bərpa olunur və sabitlik nümayiş etdirir, Avropa və ABŞ-da isə əksinə, geriləmə davam edir.

"Çinlilər yalnız neft emalı sahəsində deyil, həm də metallurgiyada liderlik edirlər. Birinci dərəcəli resursların həqiqi istehlak mərkəzi olan Çin indi daha yüksək əlavə dəyərli bir emal sənayesini inkişaf etdirir", – deyə Mark Qoyhman bildirir.

İqtisadçı qeyd edir ki, eyni tendensiyalar Hindistan və Orta Şərqdə də müşahidə olunur. Bu isə hətta Asiya bölgəsində, məsələn Sinqapurda belə Qərb şirkətlərinin bir sıra köhnəlmiş müəssisələrinin bağlanmasına gətirib çıxarır.

Bundan başqa, ABŞ və Avropa alternativ enerji mənbələrinin lehinə karbohidrogenlərdən tədricən imtina edir. Çinin isə belə sərt ekoloji öhdəlikləri yoxdur.

"ABŞ çirkli istehsal meydanı rolunu ÇXR-ə verərək yaşıl enerjiyə gediş edir. İqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş ölkələr bərpa olunan enerji mənbələrinə keçidi geri qalan dövlətlərin hesabına maliyyələşdirəcək və onları "ekoloji vergilər" ödəməyə məcbur edəcək. Ağ Ev rəhbərliyində bu işlə yeni prezidentin dövründə iqlim məsələləri üzrə xüsusi müşavir kimi çalışacaq məşhur siyasətçi Con Kerri məşğul olacaq", – deyə "Hamilton" investisiya şirkətinin eksperti Anton Qrinşteyn bildirir.

Dünyanın ən iri neft-qaz istehsalçılarından olan Rusiyaya gəlincə, Mark Qoyhman bu fikirdədir ki, ölkə 15-20 il ərzində itirilmiş neft gəlirlərini əvəzləmək üçün xəzinəni doldurmağın digər mənbələri barədə ciddi düşünməlidir. O, belə hesab edir ki, qısa müddətdə Çində neft məhsulları istehlakının artması fonunda bu istiqamətdə xammal ixracına yönəlmək lazımdır.

Pandemiya: Asiya ssenarisi

Bununla belə, hər şeyin bir sonu olduğu kimi ənənəvi enerji mənbələri də tükənməyə doğru gedir. Çox güman ki, 2025-ci ilə qədər ÇXR-də istehsal gücünün artması tələbi üstələyəcək. Çinin CNPC neft və qaz korporasiyasına görə, beş il ərzində ölkədə gündəlik 1,4 milyon barel neft məhsulu artıqlığı yarana bilər.

"İndi, ABŞ ilə gərgin münasibətlər şəraitində Çin neftçiləri xarici ticarətdəki məhdudiyyətlərin geri qayıtmasını və beləliklə, dövlətin nüfuzunun yüksəldilməsini istəyirlər", – deyə Aleksey Antonov bildirir.

Buna görə də, qarşıdakı üç-beş il ərzində yalnız neft emalı sahəsində deyil, həm də əsas iqtisadi göstərici sayılan – ÜDM-in həcmi baxımından da dünyada lider dəyişikliyinin baş verəcəyini gözləmək olar.

"Pandemiyaya qədər Amerika iqtisadiyyatına çatmaq üçün Çinə heç beş il də lazım gəlmədi. İndi koronovirusla daha təsirli mübarizə sayəsində çinlilər bir az da irəli gedə bilər", – deyə Anton Qrinşteyn qeyd edir.

Digər tərəfdən, Amerika öz mövqeyini əldən verməyə hazırdırmı? Ekspertin sözlərinə görə, ABŞ hakimiyyəti bu problemi iqtisadi və diplomatik yolla həll etməyə çalışsa da, işə yaramayıb. Və indi biznesmen-prezidenti siyasətçi-prezident əvəz edir.

Bundan başqa, Çində neft emalı məhsullarına olan tələbin kəskin artması epidemioloji vəziyyətin yaxşılaşması ilə əlaqədardır. Ancaq Asiya qitəsində də pandemiyanın ikinci dalğasının baş verəcəyi istisna olunmur. İndoneziya, Yaponiya və Cənubi Koreyada artıq yoluxma hallarının yenidən artması qeydə alınıb. Bu isə ABŞ və Çin arasındakı güc nisbətini kökündən dəyişdirə bilər.

10
Teqlər:
Alternativ enerji mənbələri, neft emalı zavodu, ABŞ, Çin, neft
ABŞ bayrağı, arxiv şəkli

"Ruslar bunu bacardı": dünya totalitar dövləti quruldu

33
(Yenilənib 08:34 02.12.2020)
Artıq 10 ilə yaxındır ki, ABŞ elitası Rusiya haqqında heç nə bilmir. Heç bir amerikalı siyasətçisi Moskvanı, Sankt-Peterburqu, Yekaterinburqu, Sibiri, Kamçatkanı görməyib.

BAKI, 2 dekabr — Sputnik, Viktor Maraxovski. "Rossiya Seqodnya" BİA Amerika Birləşmiş Ştatlarının yaxın dörd ildə Rusiyanı nəyə görə cəzalandıracağı barədə sualın cavabını tapıb. Məqaləni təqdim edirik:

"Bu cavab birbaşa olmasa da, kifayət qədər başa düşüləndir. Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən yarım il ərzində Amerikanın onlarla aparıcı KİV-ində Rusiya haqqında çıxan xəbər və məqalələr əsasında araşdırma (məxfi adı "Osminoq 3" olan) aparılıb.

Raket buraxlışı
© Photo : RUSSIAN DEFENCE MINISTRY

Nəticə: indi Amerika media sferasında (və deməli, Amerika siyasətində) bizim hansı kontekstdə mövcud olduğumuz aydındır. Və elə orada oynadığımız rol da.

Bu o deməkdir ki, həm bizə olan münasibət, həm də bundan sonra Rusiya ilə bağlı görüləcək tədbirlər haqqında təxmini də olsa, mülahizə yürütmək olar.

Sevindirici xəbər: Amerika KİV-i bizi xatırlayır, sevir və yada salır - hətta ABŞ-da "rus isterikası"nın pik həddə olduğu 2016-cı ildən belə daha çox. Həmin dövrlə müqayisədə istinadlar 25 faiz artıb.

Məyusedici xəbər: ötən araşdırmanın (2019-cu ilin payızında dərc olunan yekunlarını oxumağı tövsiyə edirik) üstündən təxminən bir il keçsə də, dəyişən bir şey yoxdur).

Bu ilin avqust ayının 1-dən noyabrın 15-ə kimi dərc olunmuş Rusiya haqqında 1227 məqalədən heç biri müsbət xarakter daşımır. Neytral məqalə kimi qiymətləndirilə biləcək yazıların sayı isə cəmi 46-ya bərabərdir ki, bu da 4 faiz təşkil edir.

Yerdə qalan 96 faiz isə təkrarçılıqdan, necə deyərlər, çevir tatı-vur tatıdan başqa bir şey deyil: ruslar seçkilərə müdaxilə edir, ruslar saxta xəbər yayır və s. Belə məlum olur ki, jurnalistlər və redaktorlar öz kabinetlərində, ya da evlərində (koronavirus pandemiyasını nəzərə alsaq) oturub, əslində kütləvi informasiyaya məhəl belə qoymadan, periodik şəkildə gündə beş dəfə (məsələn, CNN 106 gün ərzində 570 məqalə verib) sadəcə gözlərini yumub ağızlarını açıblar:

- Putin qardaşlığı Trampı dəstəkləmək arzusundadır və buna görə də bizim seçkiyə qarışır;

- Rusiya yenə bizim seçkini pozmağa cəhd göstərir;

- Rusiya trolları internet auditoriyasına təsir göstərir;

- Sosial şəbəkələr rus hakerlərinin və trollarının fəaliyyətinə yetərincə nəzarət edə bilmir;

- Trampa səs verməklə Rusiyanın "qara cəngavəri" Putinə səs vermiş olursunuz.

Əlbəttə ki, bütün bunların Rusiyaya heç bir dəxli yoxdur. Bu, ABŞ-ın daxili media həyatının bir elementidir . Beləliklə, iki min iyirminci il bu güclü demokratiya dövlətinə yalnız bir yenilik gətirdi: sosial platformalar - "Facebook" və "Twitter" kimi nəhəng şəbəkələr nəzarət altında saxladıqları media məkanında demokratların namizədi Co Baydenin lehinə senzura tətbiq etməyə başladılar.

Başqa sözlə:

- Konspirologiya nəzəriyyələrini ortaya ataraq Trampın Putinin əlində oyuncaq və ağdərili milliyətçilərin himayədarı olduğunu irəli sürmək və bununla da onun "azğınlaşmış mafiyaya qarşı mübarizə aparan" şəxs kimi tərifləyən kollektiv şüurun formalaşmasına imkan verməmək;

- Trampın özünü hər dəfə ağzını açıb bir fikir söyləmək istədiyi vaxt "sosial şəbəkənin cəlb etdiyi müstəqil ekspertlər" tərəfindən yalan danışdığı iddia olunaraq susdurmaq;

- Hətta meynstrim ("ana axın") medianın belə Baydenin və ailəsinin Ukraynadakı həyatı (Twitter və Facebook-un birlikdə və çox məhsuldar şəkildə apardığı iş nəticəsində demokrat-seçicilərin çoxu oğul Baydenin "New York Post"da əksini tapmış macəralarından xəbəri belə olmadı) haqqında araşdırmalarının qarşısını almaq üçün dəridən-qabıqdan çıxdılar.

Beləliklə, biz informasiya əsri olan XXI yüzillikdə totalitar dövlətin qurulmasına şahidlik etdik. Və bu dövlətdə media məkanına nəzarət edənlər yalan istehsalı ilə (məsələn, seçkiyə rus hakerlərinin müdaxilə etməsi kimi, halbuki noyabrın 5-də ABŞ Kiber Təhlükəsizlik və İnfrastruktur Təhlükəsizliyi Agentliyinin rəhbəri Kristofer Krebsin də bildirdiyi kimi belə bir şey olmamışdı) məşğuldur.

Səslərin möcüzəli şəkildə demokratların xeyrinə 14 milyon artmasından sonra isə buna şübhə ilə yanaşanların səsini kəsməyə başladılar: "Saxtakarlıq olmayıb, Tramp da, onun tərəfdarları də yalan danışır"

Bir məsələni qeyd etmək vacibdir...

Əlbəttə ki, biz ABŞ administrasiyasının bundan sonrakı fəaliyyətlərinə təsir göstərmək iqtidarında deyilik. Birincisi ona görə ki, Amerikada "rusiyapərəsət lobbi yoxdur və heç vaxt da olmayıb. Hətta respublikaçılar arasında belə: ABŞ-da ən "rusiyapərəst" siyasətçi əslində Demokrat Partiyasının marginal namizədi Tulsi Qabbard idi ki, nədənsə Rusiyanın cəzalandırmaqla bağlı çağırış etməmişdi.

İkincisi və ən əsası isə biz bir sadə məsələni yaddan çıxarmamalıyıq: artıq 10 ilə yaxındır ki, ABŞ elitası (siyasi, media və s.) Rusiya haqqında heç nə bilmir. Heç bir amerikan siyasətçisi bizim "zəhərli ölkəmizə" səfər etmir, onlardan heç biri Moskvanı, Sankt-Peterburqu, Yekaterinburqu, Sibiri, Kamçatkanı görməyib; onlardan heç kim Rusiya diplomatlarından başqa bir rusla qarşılaşmayıblar. Onlara Rusiya ilə bağlı bütün informasiya dərin pataloji kadrlarla (məsələn, Putinin hər dəfə ölümcül şəkildə zəhərlənməsi, ancaq sağ qalması haqqında) çatdırılır.

Lakin bütün əsas düşmənlər indi onların öz millətlərinin daxilində cəmləşib və ilk növbədə məhz onlarla mübarizə aparırlar. Yaxşı xəbər də elə budur.

Yuxarıda sadalanan bütün bu səbəblərə görə, ölkəmizə qarşı hər hansı bir xüsusi qarşılıqlı təsir və cəzanın tətbiq ediləcəyini düşünməməliyik. Bir ölkəyə qarşı dəqiq hərəkət etmək üçün həmin dövləti tanımaq lazımdır. Odur ki ABŞ Rusiyanı nəinki yaralı yerindən vurmaq (onsuz da illərlə nə qədər mümkündürsə, vurub) iqtidarında deyil, hətta diqqətini bu məsələyə cəmləşdirməyi belə bacarmır.

Türkiyə Rusiyanın “S-400” radarlarını sınaqdan keçirməyə başlayıb
Ruptly / Министерство обороны РФ / WH.GOV

Səbəbi isə çox sadədir: hazırda bu ölkədə daxili rəqiblərini əsas düşmən hesab edən media-siyasi oliqarxiya qələbə qazanıb. Bu isə o deməkdir ki, aşağıdakılara təzyiq göstəriləcək:

- "yeni bərabərliyi" qəbul etməyən dini mühafizəkarlar, yəni, qeyd-şərtsiz imtiyaz sahibi olan üsyankar azlıqlara;

- həyat tərzini dəyişmək istəməyən ağ kişilərə;

- "yaşıl" enerjinin xeyrinə ənənəvi energetikaya.

Bütün bunların fonunda isə medianın uydurduğu rus təhdidi çox marginal məsələ kimi nəzərdən keçiriləcək. Ancaq bu heç də o demək deyil ki, Rusiyanın nəhəng enerji layihəsi olan "Şimal axını-2"-yə qarşı artıq təhdid gözlənilmir. Ən azından, indi bu təhdidin artacağını düşünmək üçün heç bir əsas yoxdur.

Sözsüz ki, amerikalılar bizi sevmir, hətta bəlkə nifrət edirlər. Ancaq totalitar quruluşlu dövlətin (lap "demokratik" olsa belə) normal quruluşlu dövlətdən başlıca fərqi ondadır ki, əsas düşmənlərini həmişə öz içində axtarır və tapır.

Odur ki bizə sadəcə, popkorn və ya günəbaxan tumu alıb bir az səbr etmək qalır..."

33
Teqlər:
Donald Tramp, Vladimir Putin, Amerika Birləşmiş Ştatları, Rusiya
1 saylı Sağlamlıq İmkanları Məhdud Gənclərin Reabilitasiya Mərkəzində, arxiv şəkli

Sosial reabilitasiya müəssisəsinə qəbul olunanlar arasında xeyli uşaq var

0
(Yenilənib 23:47 02.12.2020)
Sosial reabilitasiya müəssisəsində hazırda 72 sakinə xidmət göstərilir. Onlardan 23-ü qadın, 49 nəfəri isə kişidir.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. 2020-ci il noyabr ayı ərzində "Həssas əhali qruplarından olan şəxslər üçün Sığınacaq və Sosial Reabilitasiya Müəssisəsi"nə 23 sakin qəbul olunub.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində Sosial Xidmətlər Agentliyindən daxil olan məlumatda bildirilir.

Orada qurumun son aylardakı fəaliyyəti ilə bağlı qeyd olunur ki, müəssisəyə qəbul edilən 23 nəfərdən 7-si uşaq, 16-ı isə 18 yaşdan yuxarı olanlardır. Qəbul olunan yeni sakinlərin 12-si qadın, 11-i isə kişi cinsinə mənsubdur.

Məlumatda bildirilir ki, hazırda müəssisədə 72 sakinə xidmət göstərilir. Onlardan 23-ü qadın, 49 nəfəri isə kişidir. Sığınacaqda müvəqqəti məskunlaşanların yaş həddinə gəlincə, 72 sakinin 17-si uşaq, 55-i isə 18 yaşdan yuxarı olanlardır. 

0