CHP lideri Kamal Kılıçdaroğlu Beştəpədəki prezident iqamətgahında Türkiyə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşür

AKP-MHP, yoxsa CHP-İYİ: Hansı daha "iyi"?

251
(Yenilənib 00:38 26.04.2018)
Toğrul İsmayıl: "İndiki şəraitdə AKP-MHP seçki ittifaqının qalib gəlmək şansı bir az daha yüksəkdir"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 aprel — Sputnik. Xəbər verdiyimiz kimi, Türkiyədə növbədənkənar prezident və parlament seçkiləri keçiriləcək. Seçkilər 2018-ci ilin iyunun 24-nə təyin olunub. Seçkilərdə hakim AK Partiya ilə MHP-nin prezidentliyə namizədi hazırkı prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğandır.

Müxalif İYİ Partiyasının namizədi də müəyyənləşib — partiya sədri Meral Akşenerdir. Onun namizədliyini ana müxalifət CHP də dəstəkləyir.

Türkiyənin TOBB İqtisadiyyat və Texnologiya Universitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə professoru, politoloq Toğrul İsmayıl Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Türkiyədə keçiriləcək erkən seçkiləri şərh edib. O bildirib ki, Türkiyədə keçiriləcək növbədənkənar seçkilər qərarı hələ Türkiyə Böyük Millət Məclisində (TBMM) qəbul olunmalıdır.

Toğrul İsmayıl
© Sputnik / Murad Orujov
Toğrul İsmayıl

"Türkiyədə eyni gündə seçicilər həm istədikləri prezidentliyə namizədə, həm də millət vəkillərinə səs verəcəklər. Öncə Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) və Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) növbədənkənar prezident və parlament seçkilərinin iyunun 24-də keçirilməsinə dair birgə təklifi TBMM qəbul edilməlidir. Və düşünürəm ki, qəbul ediləcək. Çünki AKP və MHP-nin parlamentdə kifayət qədər yerləri var və istədikləri qanun layihəsini qanunvericilik orqanından keçirə bilərlər" — T.İsmayıl bildirib.

Azərbaycanlı professor növbədənkənar prezident və parlament seçkilərinin keçirilməsi təklifinin MHP sədri Dövlət Baxçalı tərəfindən irəli sürülməsinə də aydınlıq gətirib: "Prezident üsul-idarəsinin hələ tam tətbiq olunmadığını söyləyən Baxçalı hazırda Türkiyənin xarici qüvvələrinin təhdidi altında olduğunu bildirib. O, növbədənkənar seçkilərin keçirilməsinin lazım olduğunu söyləyib, ölkə içərisində gözləntilərin başa çatmağını istəyib. Təklif bu nöqteyi-nəzərdən irəli sürülüb".

T.İsmayılın fikrincə, D.Baxçalı növbədənkənar prezident və parlament seçkilərinin keçirilməsinin həm MHP, həm də AKP üçün çox doğru olacağını düşünüb: "AKP ilə MHP arasında seçkilərdə əməkdaşlığa dair seçki ittifaqı yaradılmasına dair razılıq ("Cümhur ittifaqı") mövcuddur. Ümumiyyətlə, bu, Dövlət Baxçalının Türkiyənin siyasi tarixində növbədənkənar seçkilər məsələsində ilk təcrübəsi deyil. Bu, artıq üçüncü təcrübədir".

"Amma düzdür, əvvəlki təcrübələrdən MHP çox da uğurlu çıxmamışdı. Birinci təcrübələrində MHP parlamentdən kənarda qalmış, ikincidə isə çox ciddi səs itirmişdi. Ümid edirik ki, MHP bu seçkilərdə daha uğurlu olar" — müsahibimiz vurğulayıb.

Professor Türkiyədə fövqəladə vəziyyət rejimində seçkilərin keçirilməsinə də münasibət bildirib: "Təbii ki, Türkiyədə fövqəladə vəziyyət məsələsi var, amma bunun seçkilərin keçirilməsinə hər hansı bir əngəl törədəcəyini düşünmürəm. Çünki daha əvvəl də seçkilər bu çərçivədə keçirilib. 2016-cı il iyulun 15-də dövlət çevrilişinə cəhddən sonra tətbiq olunmuş fövqəladə vəziyyət rejimi tənqid olunsa da, AKP və müttəfiqi MHP vəziyyətin hələ yaxşı olmadığını düşünür. Ona görə də ölkədə fövqəladə vəziyyət rejimi daha 3 ay uzadılıb".

T.İsmayıl hesab edir ki, fövqəladə vəziyyət rejimi davam etsə də, seçkilərdə müxalifət və digər qruplara yönələn hər hansı bir məhdudiyyət olmayacaq: "Türkiyədə prezident üsul-idarəsinə keçildiyi üçün artıq partiyalardan daha çox liderlərin məsələsi önə çıxır. Çünki bu ölkə prezident üsul-idarəsinə keçir və burada parlamentin funksiyaları olsa da, artıq əsas olan prezidentdir. İlk dəfə Türkiyə fərqli bir ittifaq sistemi şəklində bu seçkilərə gedəcək. Yəni AKP-MHP seçki ittifaqı yaradılıb və onlar uğur qazanacaqlarını düşünürlər".

"İndiki şəraitdə bu ittifaqın qalib gəlmək şansı daha yüksəkdir. Amma seçkilər çox rəqabətli şəkildə olacaq. AKP-MHP ittifaqının prezidentliyə namizədi bəllidir – indiki prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan. Bəzi mütəxəssislər isə parlament seçkilərində "İYİ" partiyasının bəlli bir səs qazanmaq ehtimalının yüksək olduğunu söyləyirlər", — professor əlavə edib.

T.İsmayılın fikrincə, Qərb Türkiyəyə müəyyən bir təzyiq göstərəcək: "Amma burada anti-demokratik hər hansı bir şey yoxdur, hər şey qanuna uyğun şəkildə davam edir. Yəni Qərbin tənqidinin mahiyyətini anlamaq bəzən çətin olur. İndiyədək qeyri-qanuni bir davranış olmayıb".

251
Teqlər:
İYİ, növbədənkənar prezident və parlament seçkiləri, Toğrul İsmayıl, professor, MHP, CHP, AKP, Türkiyə, politoloq, namizəd, prezident, partiya
Əlaqədar
ABŞ-dan Türkiyəyə narahatlıq mesajı
Politoloq: “Türkiyədə erkən seçkilər iqtisadi amillərlə bağlıdır”
Türkiyədə ildırım sürətli qərar: Ərdoğan növbədənkənar seçkilərə getdi
NATO hərbçiləri, arxiv şəkli

NATO-nun yeni anti-Rusiya "manifesti" bütün MDB ölkələrini təhdid edir

19
(Yenilənib 18:40 16.06.2021)
20-ci əsrin son bir rübü ərzində İranı, Əfqanıstanı, Liviyanı, keçmiş Yuqoslaviya və Suriyanı aktiv şəkildə bombalayan Şimali Atlantika Alyansının çətin ki, bu tip bəyanatlara haqqı çatsın.

BAKI, 16 iyun — Sputnik. Şimali Atlantika Alyansının iyun sammiti digər bütün prioritet və uydurma təhlükəsizlik təhdidlərindən xüsusi şəkildə tənzimlənməsi ilə fərqlənir. NATO-nun son bildirişindəki təhrif olunmuş koordinat sistemində Rusiya əvvəlcədən də proqnozlaşdırıldığı kimi "sülhə əsas təhlükə" olaraq təqdim edildi. İkinci yerə – böyük bir fərqlə – Şimali Koreya və İran, üçüncü yerə isə sülhsevər Belarus Respublikası "qoyuldu". Maraqlıdır ki, Çinin adı yalnız dördüncü yerdə qeyd olunur.

NATO-ya heç kim bərabərhüquqlu, müstəqil dövlətləri bu şəkildə "növlərə" bölmək haqqı verməyib. Üstəlik, alyansın planetin cəmi on faiz əhalisinin maraqlarına xidmət edən "ittihamedici" arqumentləri qeyri-adekvat təsir bağışlayır.

14 iyun Brüssel sammitinin kommünikesi mahiyyət etibarilə uzunçu, ağlasığmaz, MDB ölkələri və bütövlükdə bəşəriyyət üçün təhlükəli anti-Rusiya "manifestidir". Sənəddə "Rusiya təhdidinə" ondan artıq "ittihamedici mahiyyətdə" (9–15, 25, 46, 50, 54) maddə həsr olunub. Müqayisə üçün bildirək ki, "Çin təhdidi" cəmi iki (55–56) müddəada öz əksini tapıb. Sənəd paradoksal xarakter daşıyır.

20-ci əsrin son bir rübü ərzində İranı, Əfqanıstanı, Liviyanı, keçmiş Yuqoslaviya və Suriyanı aktiv şəkildə bombalayan alyansın çətin ki, bu tip bəyanatlara haqqı çatsın: "Rusiyanın təcavüzkar hərəkətləri Avro-Atlantik təhlükəsizlik üçün təhdiddir". Bununla belə, kommünikedə qeyd olunur ki, blok 25 ildən artıqdır Rusiya ilə əməkdaşlıq qurur, özünün beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetrir, Rusiya isə dəyərləri, prinsipləri, ona olan etibarı və öhdəlikləri pozmaqla məşğuldur".

Əsassız ittihamlar

Rusiyanın müxtəlif sahələrdə hərbi gücünü artırması Şimali Atlantika Alyansını narahat edir: yeni hərbi potensial, "NATO sərhədlərinin yaxınlığındakı ərazilər də daxil olmaqla, təxribat xarakterli fəaliyyətlər", xəbərdarlıq edilmədən aparılan geniş miqyaslı təlimlər, Kalininqrad vilayətində müasir ikili istifadə raketlərinin yerləşdirilməsi, Belarusla hərbi inteqrasiya. Buradaca xatırlatmağa ehtiyac var: Rusiya alyansın sərhədlərinə yaxınlaşmayıb, əksinə, NATO Rusiyanın sərhədlərinə doğru genişlənib. Və artıq çoxdan MDB məkanında "rəngli inqilablar" formatında hibrid müharibələri təcrübədən keçirir. NATO – humanitar təşkilat deyil və Rusiya Federasiyasına potensial təhlükəsizlik təhdidi hesab olunur. Odur ki Moskva və Minskin reaksiyası tamamilə qanunauyğundur. Çünki Rusiya və Belarus alyansın Avropada (keçmiş Yuqoslaviya), Yaxın Şərqdə (İraq, Əfqanıstan, Suriya), Afrikada (Liviya) və digər başqa yerlərdə geosiyasi "korreksiyalarını" unutmayıb.

Ortada real dəlillər olmadığından, NATO "müttəfiq ölkələrdə seçkilərə və demokratik proseslərə müdaxilə cəhdləri", "geniş miqyaslı dezinformasiya kampaniyaları", "Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının qanunsuz və dağıdıcı hərəkətləri"ni vurğulayaraq Rusiyanı Çex Respublikası və ABŞ-ı "dost olmayan ölkələr"in siyahısından çıxarmağa çağırır.

Guya Rusiya "NATO-nu vadar etmək" üçün bir sıra orta və qısamənzilli raket kompleksləri yerləşdirməklə nüvə arsenalını şaxələndirir. Nəyə vadar etmək üçün? Əgər NATO ölkələri Beynəlxaql Məsələlər üzrə Rusiya Şurasının Avropada raketlərin yerləşdirilməsinə moratorium qoyulması ilə bağlı Moskvanın konkret təklifini dəstəkləmirsə, "strateji hədə-qorxunun təcavüzkar siyasəti" kimi boş ifadələr nə deməkdir?

"Rusiya silahlı qüvvələrin hərbi təlimlərinə daha çox diqqət ayırmağa və məsuliyyətsiz nüvə ritorikasından istifadəyə davam edir" – əfv edin, amma dünyanın bütün ölkələri öz ərazilərində hərbi manevrlər edirlər və yalnız NATO üzvü olan dövlətlər belə təlimlərin əksəriyyətini xarici ərazilərdə məsuliyyətsiz və aqressiv şəkildə həyata keçirirlər. Məgər Rusiya kimisə birbaşa nüvə silahından istifadə ilə təhdid edib və ya açıq şəkildə Meksikanın şimalında, Kanadanın cənubunda hərbi manevrlər aparmaq üçün qoşunlarını okeanın o tayına ötürüb? Eynilə Pentaqonun Avropada etdiyi kimi. Rusiyanın həyata keçirdiyi təlimlər "həddən artıq" genişmiqyaslıdır? Axı Rusiya Federasiyasının ərazisinin də (ABŞ-dan iki dəfə böyükdür) dünyada analoqu yoxdur və belə böyük ölkənin müdafiəsini təmin etmək üçün müəyyən alətlər tələb olunur. Aydın məsələdir ki, Rusiyanın ünvanına səsləndirilən bütün bu uzun-uzadı ittihamlar ABŞ və NATO-nun Rusiya və onun müttəfiqlərinə qarşı hərbi hərəkətlərə real hazırlığını ört-basdır etmək və haqq qazandırmaq üçündür.

Rumıniya və Baltikyanı ölkələrdə hərbi infrastrukturun və alyansın xarici birliklərinin artan "mövcudluğu" dinc bölgələrin və dənizlərin tədricən silahlı qarşıdurma bölgəsinə çevrilməsinə parlaq nümunədir. Postsovet məkanının şərqini demontaj və talan etmək üçün. Biz burada amerikalılar tərəfindən İran, İraq və ya Suriya neftinin hasilatı (oğurlanması) məsələsinə toxunmuruq, ancaq Orta Asiyadakı Sibir karbohidrogenləri və faydalı qazıntı yataqları da kiçik "qənimət" deyil.

Dinc MDB-nin demontajı

NATO-nun kommünikesində bəyan edilir: "Hazırkı şəraitdə Ukrayna və onun ətrafındakı münaqişə bizim gündəmimizdə birinci mövzudur". Daha sonra Rusiyanın "günahları" sadalanır. Ancaq Rusiya Ukraynadakı vətəndaş müharibəsində özünü tərəf kimi görmür. Faktlar inkar edilə bilər və ya başqa formada şərh oluna bilər, amma onları dəyişdirmək mümkün deyil.

Alyans "beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlər daxilində" Ukrayna, Gürcüstan və Moldova respublikalarının ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəklədiyini dəfələrlə təkrarlayır və Rusiyanı "hər üç ölkədə onların razılığı olmadan yerləşdirdiyi qoşunları geri çəkməyə" çağırır. Amma dünya dəyişib. Artıq xəritədə nə SSRİ var, nə də ADR. Yuqoslaviya da NATO-nun aktiv şəkildə iştirakı ilə xəritədən silinib. 

Kommünikenin daha bir diqqət çəkən maqamı: NATO-ya üzv dövlətlər 2020-ci ilin avqust ayından etibarən Belarusda baş verən hadisələrə görə əvvəlki kimi dərin narahatlıq hissi keçirir". Bu, qeyri-adi siyasi ikiüzlülük nümunəsidir. Nədənsə Fransada "sarı jiletlilər"in daha geniş miqyaslı etiraz aksiyaları və Kapitoli basqını zamanı ABŞ vətəndaşlarının etirazları (400 nəfərin həbsi ilə nəticələnən) alyansı narahat etmir. Bu başqa bir şeydir?

NATO-nun 14 iyun tarixli kommünikesinin tam və geniş mətni qurumun rəsmi internet saytına üç dildə yerləşdirilib və arzu edənlər orada reallığa uyğun gəlməyən bir çox məqamları tuta bilərlər.

Sonda bir məsələni də qeyd etmək istərdim: 20 illik müharibədən, ABŞ və NATO-nun Taliban terrorçuları ilə utancverici barışıq sazişi imzalamasından sonra Əfqanıstandan xarici qoşunların faktiki qaçışı şəraitində "tərəfdaşlar"ın Avropada və Arktikada dəyənəklərini bu qədər fəal şəkildə oynatmalarına ehtiyac yoxdur.

Yüksək texnologiyalı və ən böyük nüvə gücü ilə hipotetik qarşıdurmaya məhkum olduqları üçün bəlkə də vaz keçdilər. Bərabərhüquqlu tərəflər arasındakı danışıqlar prosesində ağlabatan kompromislər və bundan sonra dinc yanaşı yaşamağın yolları tapıla bilər.

19
Amerikalı əsgərlər Əfqanıstandan evə dönürlər

Təkcə ruslar gəlməyəcəklər. Amerikalıları yeni güclü oyunçu sıxışdırır

190
Amerikanın nüfuzunun Yaxın Şərq regionunda tamamilə azaldığını demək düz deyil. ABŞ-ın möhkəmlik ehtiyatı əvvəlki kimi çoxdur. Ekspertlər hegemon dövləti bölgədən sıxışdıracaq qüvvə barədə danışırlar.

BAKI, 15 iyun – Sputnik, Sofya Melniçuk. “Çin Yaxın Şərqə göz dikib”,  “Dörd yüz milyard dollarlıq müqavilə nüfuzu artırır”, “Ruslar və çinlilər bizim naharımızı yeyəcəklər” – Amerika qəzetlərinin manşetlərini belə başlıqlar bəzəyir. Hərbçiləri, əgər güclərini zəiflətsələr, Pekinlə Moskvanın onların yerini zəbt edəcəkləri narahat edir. Narahatlıq üçün əsaslar var: Çin – Yaxın Şərq neftinin əsas alıcısı, bir sıra ölkələrin nəhəng iqtisadi partnyorudur, Rusiya olmadan isə siyasi problemləri həll etmək mümkün deyil. ABŞ-ı gerçəkdən kim sıxışdıra bilər – RİA Novosti-nin məqaləsində.

Kömək vakuumu

Mərkəzi komandanlığın rəhbəri general Frenk Makkenzi bu yaxınlarda Yaxın Şərq turnesində demişdi: “Bizim gedişimizdən sonrakı vakuumu ruslarla çinlilər dolduracaqlar”. Vaşinqton diqqətini Şərqi Asiyaya yönəltmək fikrindədir. Bu, husilərlə mübarizədə Vaşinqtona ümid bağlayan səudilərin maraqlarına ziddir”, Makkenzi qeyd etmişdi.

Generalın fikrincə, Pekinin iqtisadi gücünün yayılması və regionda hərbi bazaların yaradılması üzrə məqsədləri uzunmüddətlidir. Rusiya isə havadan müdafiə sistemləri və digər silahlar satmağa hazırdır.

“Tamamilə razıyam ki, Çin diqqətimizi cəlb etməli olduğumuz təhlükədir, - Makkenzi deyib. – Eyni zamanda biz qlobal dövlətik və qlobal düşünməliyik”. General etiraf edib ki, səfəri zamanı yerlilər ondan tez-tez sual edirmişlər: Ştatlar partnyorluğa sadiq qalacaqlarmı və onun köməyinə ümid etmək olarmı.

Şübhəli partnyorluq

Hərbçiləri, yəqin ki, bu yaxınlarda Çin XİN rəhbəri Van İnin Yaxın Şərq bölgəsinə səfəri narahat edib. Apreldə o, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Oman, Bəhreyn, İran və Türkiyəyə getmişdi. Orada Fələstin-İsrail münaqişəsi, Suriya, Liviya, Yəmən, Körfəz ölkələri arasındakı fikir ayrılıqları barədə danışmışdı.

Nazir hətta konkret təkliflər də vermişdi - əvvəllər belə etməzdi. Məsələn, Çin neft obyektlərinin və dəniz yollarının təhlükəsizliyinin təminatı mexanizmi barədə çoxtərəfli dialoq üçün meydança olmağa hazırdır kimi. Bundan başqa, Van İ ərəb ölkələrinə ÇXR-in daxili işlərinə qarışmadığına və Sinsizyan-Uyğur muxtar vilayətində “antiterror tədbirləri” (Ağ Ev bunu müsəlman xalqlarının genosidi adlandırır) dəstəklədiklərinə görə  təşəkkür edib.

Tehranla 25 il müddətinə neft tədarükü barədə müqavilə imzaladılar. Detallarını bəlli etməsələr də, sənədin qaralamasının hələ ötən il sızdırılması sayəsində bəlli oldu ki, Çin İranın enerji və nəqliyyat infrastrukturuna 400 milyard dollar yatırım etməyə hazırdır.

Müşahidəçilər qeyd edirlər ki, Pekin Yaxın Şərq ölkələri ilə bağlı layihələri açıb-ağartmamağa çalışır. “Bir kəmər – bir yol” təşəbbüsü çərçivəsində müqavilələri digər regionlarda adətən canfəşanlıqla təqdim edirlər. Ancaq Yaxın Şərq ölkələri ilə qarşılıqlı fəaliyyət barədə sənədlərin əksəriyyəti tam olaraq nə çin, nə ingilis, nə də həmin ölkənin yerli dilində dərc olunur.

Digər kəşflər sırasında üztanıma sistemini də hazırlayan, süni intellekti tədqiq edən Çinin SenseTime şirkətinə Əbu-Dabinin Milli Rifah Fondunun investisiyaları barədə də çox az bir şey məlumdur. Çinlilərlə bu sahədə əməkdaşlıq amerikalıları heç də sevindirmir, onlar qorxurlar ki, Pekin bölgədə “avtoritar alətlər”in yayılması ilə məşğuldur.

Yeri gəlmişkən, İran ÇXR-in regionda əsas partnyoru deyil. Səudiyyə Ərəbistanı və İraq neft tədarükündə, ticari dövriyyənin həcmində, birbaşa sərmayə yatırılması və silah alınmasında Tehranı geridə qoyur. Çin silahının Yaxın Şərqdə satışı ABŞ qədər olmasa da, son illərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.

Təhlükəsizliyə cavabdehlər

Çinlilər artıq ənənəvi amerika bazarlarına çıxıblar. Bunu RİA Novosti ilə söhbətində AİM MTU-nun Kompleks Avropa və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin bölmə müdiri Vasili Kaşin deyib. “Səudiyyə Ərəbistanı Çin silahının nəhəng alıcısına çevrildi. İlk növbədə pilotsuz uçuş aparatları aldılar, orada hətta onu yığan zavod layihəsi də işə salındı. Məhdud sayda ballistik raketlərin tədarükü edildi. Artilleriya da, zirehli texnika da satırlar”.

Pekin regionun bir çox ölkələrinin əsas iiqtisadi partnyoru olsa da və Cibutidə bazaya malik olsa da, hərbi planda ABŞ və Rusiya kimi rol oynamır.

Yaxın Şərqlə əməkdaşlıq etmək də Afrika ilə müqayisədə çinlilərə çətindir, - ekspert deyir. “Burada öz mövqelərini sərt müdafiə edə bilərlər. Hətta təcriddə olan İRan da Pekin öhdəliklərini yerinə yetirməyəndə müqavilələri ləğv edirdi”, - Kaşin söyləyir.

Çinin iqtisadi ekspansiyası amerikalıları cırnadır, ancaq onlar nəyisə dəyişmək gücündə deyillər. Bunu Rusiyanın Beynəlxalq işlər üzrə şurasının Yaxın Şərq layihələri üzrə meneceri Ruslan Məmmədov deyir.

“Bu reallıqda, transformasiyaya uğrayan regional və dünya düzənində hər kəs güzəştə getməli olur”, - o, RİA Novosti ilə söhbətində bildirir.

“Yaxın Şərq ölkələri Çini daha çox pozitiv məcrada qəbul edirlər. Orada anlayırlar ki, onillər boyu hegemon Amerika Birləşmiş Ştatları idi, bu, çoxlarının əl-ayağını bağlayırdı: xarici aktor öz siyasətini yürüdürdü, regiondakılar isə məcburən boyun əyirdilər, - Məmmədov deyir. – Qarşı gəlmək cəhdləri uğursuzluğa düçar idi. Bunun nümunəsi kimi İraqı göstərməık olar. Onun ordusu bölgədə ən böyük idi, Amma ABŞ ölkəni xaosa sürüklədi”.

Digər tərəfdən, Pentaqon nümayəndələrinin bəyanatlarını ciddi addımlara çağırışlar kimi nəzərdən keçirmək lazım deyil, üstəlik, amerikalılar Yaxın Şərqdə Rusiya ilə hələ ki əməkdaşlıq edirlər.

MQİMO-nun Perspektiv Amerika Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru Maksim Suçkov isə hesab edir ki, Makkenzi təzə bir şey söyləməyib. “Yaxın Şərqdə əvvəlki həcmdə mövcudluq Vaşinqtonu çətinə salırdı, ancaq Barak Obama ilə Donald Trampın bunu optimallaşdırmaq cəhdləri hərbçilərin müqaviməti ilə rastlaşırdı, - o xatırladır. – Burada peşəkar-şəxsi nüans da var: mərkəzi komandanlıq ənənəvi olaraq ABŞ-ın ən iri hərbi əməliyyatlarının episentrində olurdu və onun rəhbərləri daxili liderliyi Sakit Okean komandanlığına verməyi istəməsə də, Çinin qarşısının alınması tədbirləri özü bunu məntiqi cəhətdən labüd edir. Buradan da Yaxın Şərqin əhəmiyyətinin strateji vacib Çin və Rusiya ilə qarşıdurma mövzusu prizmasından rəhbərliyə çatdırılması cəhdləri doğur”.

Reallıqda nə Moskvanın, nə Pekinin “Amerika stilində” dominantlıq eləmək üçün nə ambisiyaları, nə də resursları var, müsahib deyir. “Müasir dünyada bu heç gərək deyil: yəni amerika təcrübəsi göstərir ki, miqyaslı hərbi mövcudluq avtomatik olaraq xarici siyasi uğura çevrilmir”, - Suçkov deyib.

Ekspert dəqiqləşdirir ki, eyni zamanda Amerikanın nüfuzunun regionda tamamilə azaldığını demək düz deyil. ABŞ-ın möhkəmlik ehtiyatı əvvəlki kimi çoxdur. Ona görə də amerikalı hərbçilər özlərinin Vaşinqtondakı auditoriyalarına Rusiya və Çinin onların naharlarını əllərindən aldıqlarını deyəndə yalan danışırlar.

190
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, arxiv şəkli

Ərdoğan Bakıda futbol azarkeşləri ilə görüşdü

0
Şəhərin mərkəzində qısa gəzintidən sonra Türkiyə lideri Milli Məclisə gedərək deputatlar önündə çıxış edib.

BAKI, 16 iyun - Sputnik. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycana səfərinin ikinci günü Bakıda gəzintiyə çıxıb və paytaxt stadionunda baş tutacaq Türkiyə-Uels qarşılaşmasının azarkeşləri ilə görüşüb. 

Türkiyə lideri günortadan öncə şəhərin mərkəzində gəzintiyə çıxıb, sonra bulvara gedib. Orada Ərdoğan futbol azarkeşləri və Bakı sakinləri ilə görüşüb.

 

Gəzinti zamanı insanlar Ərdoğanın adını, eləcə də Türkiyə ilə Azərbaycanın qardaşlığı barədə şüarlar səsləndiriblər.

Qısa gəzintidən sonra Türkiyə liderinin korteji Milli Məclisə istiqamət götürüb. Ərdoğan parlamentin növbədənkənar sessiyasında çıxış edib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya çərşənbə axşamı, iyunun 15-də gəlib. Səfəri çərçivəsində Türkiyə lideri işğaldan azad edilmiş Şuşa şəhərinə səfər edərək Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşüb. 

Şuşa səfəri çərçivəsində ölkə başçıları Şuşa bəyannaməsini imzalayıblar.

Eləcə də oxuyun:

  • Türkiyə və Uels. Azarkeşlər nə düşünür? - Bakıda keçirilən sorğu

  • UEFA prezidenti Aleksander Çeferin Bakıdadır

  • Həlledici oyun: Bu gün Bakıda AVRO-2020-nin "A" qrupunda ikinci qarşılaşmadır

0