Putin və Ərdoğan

Putindən Ərdoğana sürpriz təklif: Türkiyənin istədiyi bu idi

5927
(Yenilənib 01:38 15.12.2017)
"Rusiya Türkiyənin PYD məsələsində həssas olduğunu, onu PKK-nın qolu kimi gördüyünü bilir"

Fuad Həsənov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 14 dekabr — Sputnik. Suriyada bütün siyasi tərəflərin iştirakı ilə keçirilməsi planlaşdırılan Zirvəyə Ərdoğanın istəyi ilə PYD/YPG qatılmayacaq. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Deutche Welle" qəzeti məqalə dərc edib.

Qəzetin iddiasına görə, İstanbulda keçirilən sonuncu Ərdoğan-Putin görüşündə bu mövzu geniş müzakirə edilib. Türkiyə prezidentinin PYD məsələsində olduqca həssas olduğunu görən Putin türkiyəli həmkarına yeni formul təklif edib. Həmin formula əsasən, Soçidə keçirilməsi planlaşdırılan "Suriya Xalqları Konqresi"-nə PKK-nın qolu hesab edilən PYD/YPG yox, həmin təşkilatdan kənar kürdlər dəvət ediləcək. Həmçinin Ərdoğanın Putinin təklifinə müsbət yanaşdığı qeyd olunub.

Qəzet daha sonra yazıb ki, rus qoşunlarının Suriyadan çəkilməsinin arxasında Türkiyə ordusunun PYD-nin nəzarətində olan Afrinə müdaxilə planları durur: "Afrin və ətraf bölgələrdə rus ordusuna aid hərbi texnikalar və yüzlərlə əsgər var idi. Bu faktor türklərin əməliyyata başlamasına mane olurdu. İndi ərazidə rus əsgəri yoxdur. ABŞ silahlı dəstələri də Türkiyənin əməliyyat xəbərdarlığından sonra həftələr öncə Afrini tərk edib. Artıq PYD-yə qarşı əməliyyat an məsələsidir".

Mövzunu Sputnik Azərbaycan-a "Baku Network" Ekspert Şurasının rəhbəri, fəlsəfə elmləri doktoru Elxan Ələsgərov şərh edib. O, Almaniya qəzetində yer alan bəzi iddalarla razılaşmadığını deyib.

"Rus qoşunlarının Suriyadan çıxarılması, Türkiyənin Afrinə planlaşdırdığı əməliyyatla əlaqəli deyil. Mən bu iddianı doğru saymıram. Rusiya istəyir ki, Suriyada sülh bərqərar olsun. Və oradakı hərbi bazalar qanuni formada öz fəaliyyətlərini davam etdirsin. Qoşunların çıxarılmasının digər səbəbi də gələn il Rusiyada keçiriləcək prezident seçkiləri ilə bağlıdır. Vladimir Putin seçkiqabağı siyasi dividend qazanmaq istəyir" — Ələsgərov bildirib.

Politoloq qəzetin Putinin Ərdoğana sürpriz PYD təklifi ilə bağlı iddiasına da münasibət bildirib: "Bu iddia doğru ola bilər. Çünki Rusiya Türkiyənin PYD məsələsində həssas olduğunu, onu PKK-nın qolu kimi gördüyünü bilir. Ona görə də Soçidəki masaya PYD-ni yox, PYD ilə əlaqəsi olmayan kürdləri təklif edir".

"Maraqlar qarşılıqlıdır. Suriyadakı sülh prosesində Türkiyə, İran və Rusiya birlikdə rəhbərlik edir. Hər üç dövlət öz milli maraqları təməlində bir-birlərinə qarşılıqlı güzəştə gedir" — Ələsgərov bildirib.

İraqda və Suriyada İŞİD-ə qarşı zəfər əldə edilməsinə baxmayaraq, Amerika Birləşmiş Ştatları Müdafiə Nazirliyinin "əsgərlərimiz Suriya və İraqda qalmağa davam edəcək" açıqlamasını da şərh edən politoloq deyib: "Rusiya, Türkiyə və İran Suriyada qoşun saxlamayacaqlarını desə də, həmin 3 dövlətin orada hərbi mütəxəssisləri, təlimçiləri və s. qalacaq. Bunu görən ABŞ da normal olaraq öz hərbçilərini Suriya və İraqdan tamamilə geri çəkməyəcək. Terrorçulara qarşı zəfər əldə olunsa da, terrorizmlə mübarizə uzun müddət davam edəcək".

5927
Teqlər:
Elxan Ələsgərov, Afrin bölgəsi, Sputnik Azərbaycan, kürd, təklif, Putin, YPG, PYD, PKK, Ərdoğan, Suriya, Rusiya, Türkiyə, Almaniya, ABŞ, politoloq, görüş, ordu
Əlaqədar
Putin rəqibini ələ saldı: “Yenə aldadıb gəlmisən?”
Vladimir Putin: "Rəqiblərimi də özüm seçməli deyiləm ki!"
Putin Türkiyəni seçən ruslardan danışdı: "Onların sayı..."
Ərdoğan və Putin bu məsələdə razılığa gəldilər
Təbii qaz

2020-ci il olduğu kimi: qaz qiymətlərini qasırğalar ekstremist qruplar təyin edir

3
(Yenilənib 19:07 21.09.2020)
Təbii qaz və xüsusilə də MTQ çox perspektivli yanacaq olaraq qalır. Lakin yüksək rəqabətli bazarda tələbat yalnız kifayət qədər aşağı qiymətlər sayəsində artacaq.

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik, Aleksandr Sobko. Qaz bazarı tədricən bərpa olunur: Avropada və Asiya-Sakit Okean Regionunda qazın birja qiymətləri min kubmetrə görə müvafiq olaraq 130 və 150 dollar təşkil edir.

Qiymət artımının səbəbləri həm tələb, həm də təkliflə bağlıdır. Cari ilin səkkiz ayı ərzində maye təbii qazın (MTQ) ümumi idxalı cəmi 1,3 faiz olsa da, bir il əvvəlki dövrlə müqayisədə daha yüksək olub. Hindistan və Çin iyulda və avqustda MTQ idxalının kəskin artırıb.

Sadə hesablama etsək, hazırda maye təbii qaza olan qlobal tələbat ötən ilin səviyyəsindədir, boru kəməri qazına olan tələbat isə aşağıdır. Bu, Rusiyanın Avropaya ixracından da görünür. Çin də Orta Asiyadan qaz idxalını aşağı salıb. Bu arada MTQ bazarında istehsal artıb, çünki, tikilməkdə olan zavodlar artıq işə salınıb (əsasən, ABŞ-da).

Əsasən təkliflə bağlı problemlər qiymətləri sabitləşdirməyə kömək edir: Avstraliyadakı "Prelude" üzən maye təbii qaz platforması hələ də işləmir (texniki problemlərə görə). Elə Avstraliyanın özündə "Gorgon LNG" layihəsinin xətlərindən biri dayandırılıb.

Kotirovkaların bərpası hələ ki sabit görünmür, amma bəzi proqnozlara görə, istilik mövsümündə Asiyada spot qiymətləri min kubmetrə görə hətta 200 dollardan artıq ola bilər. Bu rəqəmlər bütün istehsalçılar üçün uzunmüddətli münasib qiymətlərə uyğundur. Doğrudur, bir əmma var: belə bir qiymət səviyyəsi yalnız qış üçün deyil, orta illik olmalıdır.

Amma il mürəkkəbdir, atipikdir, ona görə də uzunmüddətli perspektivlər çıxarmaq olmaz. Hamını perspektivlər maraqlandırır. Ən maraqlısı isə bundan ibarətdir ki, iyirmi il ərzində ilk dəfə olaraq yeni MTQ zavodlarının tikintisi ilə bağlı heç bir yeni sərmayə qoyuluşu qərarı qəbul edilməyib. Bu ilin yekununa dair proqnozlara görə, maksimum iki sərmayə qərarı qəbul ediləcək. Xatırladaq ki, ötən il rekord sayda sərmayə qərarı qəbul edilib – bu isə öz növbəsində üçillik sakitlikdən sonra baş verib.

Bu, niyə belə olur? Cavab sadə və aydındır: bütün neft-qaz şirkətlərinin gəlirlərində çox itkilər olub, ona görə də öz sərmayə proqramlarını ixtisar edirlər. Cavabın bir hissəsi də MTQ bazarının son illərdə paradoksal şəkildə inkişaf etməsindədir. Bir tərəfdən biz qazın cari dövrdə həddən artıq çox olduğunu, eləcə də gələcəkdə kəskin rəqabəti (Qətər, ABŞ, Rusiya, Şərqi Afrika arasında) görürük. Bunların heç biri qiymətləri artırmır və yeni layihələrə sərmayə qoymaq üçün bazara kifayət qədər siqnal göndərmir. Eyni zamanda, bazar perspektivli hesab olunur (qaza tələbat həmişə, hətta "yaşıl senarilərdə" belə artacaq).

Bazarın inkişaf lokomotivlərindən biri də neftdən uzaqlaşıb perspektivli maye təbii qaza keçməyə başlamış transmilli neft-qaz şirkətlərinin iştirakı olub. Neftin bahalı olduğu vaxtlarda neft-qaz şirkətləri ümumi gəlir zənbilindən perspektivli maye qaza yatırımlar edə bilirdilər. Neft kotirovkalarının düşməsindən sonra isə bu, transmilli neft-qaz şirkətlərini maraqlandırmır. Üstəlik, onlardan bəziləri əsəbiləşir və investisiya planlarının kəskin "yaşıllaşmasını" elan edirlər. Öz növbəsində, neftə sadiq qalmaq istəyən neft nəhənglərinin də vəziyyəti ağırdır. Bu, çətin maddi vəziyyətdə olan "ExxonMobil" şirkətinin timsalında da görünür.

Bu şirkətin planlarında iki əsas MTQ layihəsi – ABŞ-da "Golden Pass LNG" ("Qatar Petroleum" ilə birlikdə) və Mozambikdə "Rovuma LNG" var idi. Hər ikisi indi təxirə salınıb – Amerikadakı zavod ən azı bir il, Mozambikdəki zavod isə 2023-cü ilə qədər. Papua-Yeni Qvineyada fəaliyyət göstərən MTQ zavodunu genişləndirmək planlarını da ən yaxşı vaxtlara saxlayıblar.

Amerikanın digər zavodları da, təbii ki, yeni qərarlar qəbul etməyə tələsmir. Şərqi Afrikada isə bütövlükdə durğunluq əmələ gəlib. Xatırladaq ki, bu bölgənin (Mozambik, Tanzaniya) şelfi yeni perspektivli mədən mərkəzlərindən biri kimi qəbul edilir. "ExxonMobil" layihəsinin təxirə salındığı haqqında artıq məlumat verilib. "Mozambique LNG" ("Total" şirkətinin nəzarəti altında) zavoduna isə regionda fəaliyyət göstərən ekstremist qruplar mütəmadi olaraq maneə yaradır ki, bu da onun vaxtında tikintisi məsələsini sual altına qoyur. Tanzaniyada zavod planları haqqında isə son zamanlar ümumiyyətlə xatırlamırlar.

Bütün bunlardan belə bir nəticə çıxarmaq olar: ortamüddətli perspektivdə təklifin azalmasını görəcəyik. Belə olardı – Qətərin bir neçə yeni zavod üzrə planları olmasaydı. Sərmayə qoyuluşu barədə hələ ki rəsmi qərar yoxdur, lakin ilkin işlər fəal şəkildə aparılır.

Nəhayət, qeyri-müəyyənliklər yaradan daha bir amil: qiymətləndirmə mexanizmləri. Spot bazarının inkişafına baxmayaraq, son vaxtlara qədər MTQ qiymətinin neftin qiymətinə bağlılığı MTQ istehsalçılarına xərcləri qarşılamaq imkanını verirdi. Bununla yanaşı, neftin bahalığı və MTQ bazarında artan rəqabət fonunda son illər yeni müqavilələrdə bu bağlılıq əmsalı tədricən aşağı düşüb. İndi neft ucuzlaşıb, alıcıların isə köhnə, yüksək əmsallara qayıtmaq istəyəcəkləri inandırıcı deyil. Alıcıları spot qiymətləri ilə qaz daha çox maraqlandırır, üstəlik, Qətərin uzunmüddətli müqavilələrinin tədricən bitməsi ilə bu ölkənin maye qazı birjaya daxil olacaq.

Onu da xatırladaq ki, inkişaf etməkdə olan Asiya-Sakit Okean Regionu ölkələri qazın böyük həcmlərini "həzm etməyə" qadirdirlər – lakin yalnız aşağı qiymətlərdə, min kubmetrə maksimum 200 dollar səviyyəsində olan qazı.

Bütün bu amillər bazarda qeyri-müəyyənliyə və bəzi paradoksal inkişafa gətirib çıxarır. Ümumiyyətlə təbii qaz və xüsusilə də MTQ çox perspektivli yanacaq olaraq qalır. Lakin yüksək rəqabətli bazarda tələbat yalnız kifayət qədər aşağı qiymətlər sayəsində artacaq.

3
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Sevindirici xəbər: Azərbaycanda COVID-19-a yoluxanların sayı yenidən ikirəqəmliyə düşüb

13
(Yenilənib 18:16 21.09.2020)
Azərbaycan Respublikasında koronavirus infeksiyasına 92 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 81 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 92 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 81 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Sputnik Azərbaycan Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargaha istinadla xəbər verir ki, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 1 nəfər vəfat edib.

Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 39280 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub.

Onlardan 36836 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 576 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 1868 nəfərdir.

Ölkədə son sutka ərzində 3011, hazırkı dövrədək isə 1057803 test aparılıb.

13
Teqlər:
Koronavirus, epidemiya, COVID-19, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah
Əlaqədar
Bill Qeyts COVID-19 pandemiyasının başa çatacağı tarixi açıqladı
COVID-19 artıq nəzarətdən çıxıb
Reanimasiyada nə qədər COVID-19 xəstəsi var?!
Azərbaycanda son sutkada 148 nəfər COVID-19-a yoluxub