Kərkük, 16 oktyabr 2017-ci il

Türkiyə yeni təhlükə ilə qarşı-qarşıya

1122
(Yenilənib 23:45 17.10.2017)
Kərkükü asanlıqla təslim edən kürd separatçıları daha böyük planı işə sala bilərlər

BAKI, 17 oktyabr — Sputnik. İraq silahlı qüvvələrinin Kərkük keçirdiyi əməliyyat dünya mediasının əsas mövzularındandır. Peşmərgələrin Kərkükün cənubundan geri çəkilməsindən dərhal sonra, kürd muxtariyyəti Ərbildən Kərkükə əlavə qüvvələr göndəriləcəyi barədə açıqlama versə də, bu məlumat təsdiqini tapmadı.

İraq mərkəzi hökumətinə tabe olan silahlı birləşmələr — federal polis, antiterror birlikləri və "Həşdi Şabi" qüvvələri də Kərkük istiqamətində əməliyyatlara başladı. İlk mərhələdə İraq qüvvələri Kərkük ətrafında iki neft yatağında, eləcə də bir hərbi hissədə nəzarəti ələ keçirib. Ələ keçirilən neft yataqları Baba Qurqur və Bay Həsən olub. Daha sonra isə, hava limanı və bir neçə digər strateji məntəqələr peşmərgədən geri alınıb.

Kərkük artıq beynəlxalq qüvvələrin maraqlarının toqquşduğu məkana çevrilib. İŞİD təhlükəsinin tədricən ortadan qalxmasıyla, yeni konflikt — kürd məsələsi meydana çıxdı. Sözsüz ki, Bərzaninin "müstəqilləşmə" yolunda atdığı addımlar mərkəzi İraq hakimiyyətini və İranı da narahat etməyə bilməz. Ən azı ona görə ki, regionda işə düşən "Böyük Kürdüstan" proyekti hər iki dövlətin ərazi bütövlüyünə təhdid deməkdir. İran tərəfindən dəstəklənən Təlabani əşirətinin Şimali İraqda nüfuzu isə heç də Bərzanidən az deyil.

İraq Silahlı Qüvvələri və "Həşdi Şabi" hərbi birləşmələrinin asanlıqla Kərkükü alması maraq doğurur. Sözsüz ki, bu uğurda Mosulu işğaldan azad edən bir ordunun hərbi təcrübəsi də mühüm rol oynayıb. Şimali İraqdan gələn məlumatlar rəsmi Bağdadın qazandığı qələbədə peşmərgələrin "xəyanətinin" də əvəzsiz rolu olduğunu təsdiqləyir.

Məlumata görə, istər Kərkük, istər Duzxurmati, istər Şəngər, istərsə də digər bölgələrdə İraq ordusunun hücumu zamanı bir çox kürd silahlı birləşmələri mövqelərini döyüşmədən təslim edib. Şimali İraq Kürd Muxtariyyətinə aid Dəyişim Hərəkatından (Goran) İraq parlamentinə seçilən millət vəkili Məsud Heydərin açıqladığı bir sənəd bu geri çəkilişin əsl səbəblərinə aydınlıq gətirir. Məsud Heydərinin bildirdiyinə görə, həmin saziş Kürdüstan Yurdsevərlər Birliyinin (KYB) sabiq baş katibi Cəlal Təlabaninin oğlu Bafıl ilə "Həşdi Şabi" yetkilisi və Bədir Briqadaları komandiri Hadi Əmiri arasında əldə olunub.

Bərzani kurd muxtariyyetinin 40 min kv. km ərazidən əlavə olaraq 21 min kv. km ərazini zəbt etmişdi. Artıq 2250 kv. km ərazi kurdlərdən geri alinib, hələ bir çox ərazilər də geri alinmalidir.

Bu arada, Turkiyədə də kurdllər fəallaşıblar. HDP açıq həmlələrə başlayıb. Hazırda Türkiyənin əsas hədəfi İraqin ərazi bütovlüyünün qorunmasıdır.

Bu gün kürd referendumunun nəticələrinin ləğv olunması, eləcə də Ərbilin, İŞİD-dən sonra kürdlərin ələ keçirdiyi ərazilər mərkəzi hökumətə geri qaytarılması tələb edilir. Bərzani hakimiyyəti isə referendumun nəticələrinin ləğvi qarşılığında hansısa güzəştlər istəyir. Bağdadın isə geriyə yolu yoxdur.

Məhz bu səbəbdən İbadi hökuməti referendum deyil, kürdlərin ələ keçirdiyi bölgələri geri qaytarmaq tələbi ilə əməliyyatlara başlayıb. İraq, Türkiyə və İranın Kürdüstanla sərhədini bağlaması Bərzaninin alternativ yollar axtarmasına və rəsmi Bağdadla barışmaq istəməsinə gətirib çıxarıb.

Bərzani anlayır ki, müstəqil dövlətin yaranması üçün mütləq xarici ölkələrə çıxış lazımdır. Bərzani Kürdüstanın yaranmasını arzulamayan ölkələrin əhatəsindədir. İran, Suriya və Türkiyə bu ideyaya qarşıdır. Onların razılığı olmadan "Kürdüstan" yaradıla bilməz. Reallıq budur. "Kürdüstan" İraq, İran, Suriya, Türkiyə və Azərbaycan ərazilərinə iddialıdır.

Göründüyü kimi, bu layihə Vaşinqtonun maraqlarına cavab verir. Deməli, "kürd problemi" bütünlükdə bölgəni əhatə edəcək. Bərzani "komediyası" növbəti mərhələyə qədəm basır. Ehtimal var ki, Türkiyə, İran və s. ölkələrdə kürd separatizmi genişlənəcək. Türkiyədə yeni terror aktları təhlükəsi meydana çıxıb. Bir sözlə, Kərkükü asanlıqla təslim edən kürd separatçıları daha böyük planı işə sala bilərlər…

1122
Teqlər:
"Böyük Kürdüstan", Ərbil, kürd muxtariyyəti, Məsud Bərzani, Kərkük, Bağdad, İraq, İran, Suriya, Türkiyə
Əlaqədar
Mirzəbəyli: “İraq ordusu sadəcə Kərküklə kifayətlənməyəcək”
Türkiyə Kərkükdəki itkilərini açıqladı
Rusiyadan maraqlı "Kərkük" reaksiyası
"İraq ordusunun Kərkük əməliyyatı tam qanuni və zəruridir"
Kərkükə İraq bayrağı sancıldı
Rusiya donanması, arxiv şəkli

Şimal Donanması NATO Hərbi Dəniz Qüvvələrinə ilə cavab verəcək

10
(Yenilənib 18:16 21.04.2021)
"Lada"lar nisbətən kompakt sualtı qayıqlardır, su tutumu təxminən 1800 tondur. Suyun altında sürəti 21 dəniz milinə qədər artır, 250 metr dərinlikdə iş qabiliyyətinə malikdir, heyəti 35 nəfərdən ibarətdir, avtonomluğu 45 gündür.

BAKI, 21 aprel — Sputnik, Nikolay Protopopov. Qeyri-adi konstruksiya həlli, gizlilik, yüksək muxtariyyət və qeyri-standart tapşırıqları icra etmək qabiliyyəti - 2027-ci ilədək Rusiya Hərbi Dəniz Donanmasının Şimal Donanması ən azı dörd ədəd 677 layihəsinə məxsus yeni "Lada"- dizel-elektrik sualtı qayığı ilə gücləndiriləcək. Hazırda bu cür gəmilərə xüsusilə Arktikada böyük ehtiyac var. Bəs ölkənin ən güclü hərbi-dəniz birləşməsinin döyüş tərkibi necə dəyişəcək? Sualın cavabı RİA Novosti-nin növbəti materialında.

Dizel seriyası

677 layihəsinin dördüncü nəsil dizel-elektrik sualtı qayıqları 1990-cı illərin sonlarından etibarən istehsal olunur. Hazırda "Sankt-Peterburq" əsas gəmisi sınaq istismarında, digər iki sualtı qayıq - "Kronştadt" və "Velikie Luki" - inşaatın müxtəlif mərhələlərindədir. 2022-ci ildə daha iki sualtı qayığın inşasına başlanılacaq.

"Lada" bir sıra xüsusiyyətlərinə görə innovativ layihədir. Layihəni işləyib hazırlayan "Rubin" Mərkəzi Konstruksiya Bürosunun mütəxəssisləri Rusiya gəmiqayırması üçün xarakterik olmayan təkgövdəli sxemdən istifadə ediblər. Xüsusi örtük, eləcə də müasir elektron sistemlər və yüksək dərəcədə avtomatlaşdırma sayəsində "Lada" bu sinifdən olan sualtı qayıqlar üçün rekord səviyyədə gizliliyi ilə fərqlənir.

Bundan başqa, gələcəkdə 677-lər anaerobik (havadan asılı olmayan) elektrik stansiyaları ilə təchiz ediləcək ki, nəticədə də onların akkumulyatoru doldurmaq üçün suyun üzünə çıxmasına ehtiyac qalmayacaq.

"Lada"lar – Rusiya Donanmasının uzunmüddətli layihələrindən biridir. Gəmilərin təhvil tarixi dəfələrlə təxirə salınıb, maliyyələşdirməsi kəsilib, iş dayandırılıb.

Birləşmiş Gəmiqayırma Korporasiyasının rəhbəri Aleksey Raxmanovun sözlərinə görə, problem avadanlıq tədarükçüləri ilə bağlıdır. Bu səbəbdən, Sakit Okean Donanması üçün "Lada"ların yerinə 636.3 adlı başqa bir layihənin altı sualtı gəmisini inşa etmək barədə qərar qəbul olunub.

"Sankt-Peterburq" əsas gəmisi yalnız 2010-cu ildə dənizçilərə təhvil verildi və əslində, bir növ test stendinə çevrildi.

"Lada"lar nisbətən kompakt sualtı qayıqlardır, su tutumu - təxminən 1800 tondur. Suyun altında sürəti 21 dəniz milinə qədər artır, 250 metr dərinlikdə iş qabiliyyətinə malikdir. Heyəti - 35 nəfərdən ibarətdir, avtonomluğu - 45 gündür. Əsas gəmi yalnız torpedalar və minalarla silahlanıb, bu seriyadan olan növbəti gəmilərin gövdəsində "Kalibr" qanadlı raketləri də olacaq.

Əvəzolunmaz "gözəgörünməzlər"

Ekspertlərin fikrincə, Şimal Donanmasının dizelli sualtı qayıqlara böyük ehtiyacı var. Hələlik 877 layihəsinin yalnız bir neçə köhnəlmiş "Paltus" dizel-elektrik sualtı qayığı mövcuddur. Sualtı dəniz qüvvələri əsasən çox məqsədli və strateji nüvə sualtı qayıqları ilə təmsil olunur. Nəticədə onları tez-tez əsas tapşırıqdan yayındırıb taktiki əməliyyatlarda istifadə etməli olurlar.

Donanmanın keçmiş komandiri Admiral Vyaçeslav Popovun sözlərinə görə, bu problem 1990-cı illər böhranının nəticəsidir.

"Şimal donanmasının dizelli sualtı qayıqlara həmişə ehtiyacı olub", – Popov RİA Novosti-yə müsahibəsində belə deyib. Onun sözlərinə görə, hər layihənin öz döyüş təyinatı var və onu 100 faiz dəyişib başqası ilə əvəzləmək mümkün deyil.

"Müasir dizel-elektrik sualtı qayıqları ilə nüvə qayıqları arasında əsas fərq demək olar ki, tamamilə səssiz olmalarındadır. Onları aşkarlamaq çox çətindir. Əsas döyüş tapşırığı düşmən sualtı qayıqları ilə mübarizədir", – deyə Popov vurğulayıb.

Admiralın sözlərinə görə, bu cür sualtı qayıqların olmaması başqa vasitələrlə - aviasiya, yerüstü gəmilər, nüvə raket daşıyıcıları ilə kompensasiya olunur. Üstəlik, tez-tez bir və ya iki dizel elektrikli sualtı qayığın öhdəsindən gələ biləcəyi tapşırıqlar üçün böyük gəmilər işdən yayındırılır.

"Şimal Donanmasının dizel-elektrik sualtı qayıqlarından təyyarə daşıyıcılarına qədər hər növ yerüstü və sualtı gəmilərə ehtiyacı var. Mən donanmaya rəhbərlik etdiyim vaxt üç dizel elektrikli sualtı qayıq briqadamız var idi. Tədricən, istismardan çıxarıldılar və onların əvəzinə başqa bir şey göndərmədilər, çünki Qara Dəniz Donanmasının dizel sualtı qayıqlarının sayını artırmağa qərar vermişdilər. Aydın məsələdir ki, siyasi səbəblərə görə...", – deyə Popov qeyd edir.

Təmas nöqtəsi

Soyuq müharibə dövründə Şimal Donanması nüvə təhlükəsizliyinin ən vacib elementi idi – şimal donanmaçıları ən müasir strateji nüvə mühərrikli və zərbə raketli gəmiləri əldə etmişdi.

Bu gün tarix təkrarlanır: Şimal Donanmasına ayrıca hərbi dairə statusu verilib və 2014-cü ildə onun əsasında Birgə Strateji Komandanlıq yaradılıb. Ən qabaqcıl silah və texnika ora göndərilir. Beləliklə, şimal donanmaçıları "Borey" layihəsinin ən son nüvə sualtı qayıqları və çox məqsədli "Yasen" sualtı qayıqlarına yiyələnən ilk dənizçilərdir.

Hazırda "Admiral Naximov" nüvə-raket kreyseri modernləşdirilir, ardınca "Böyük Pyotr" nüvə kreyseri tərsanəyə çıxarılacaq.

Bütün bunlarla yanaşı, şimal donanmaçılarına "Kalibr" qanadlı raketləri və "Oniks" gəmi əleyhinə raketləri ilə silahlanmış 22350 layihəsinin bir neçə çoxməqsədli freqatı da ayrılıb. Bundan başqa, perspektivli "Zirkon" hipersəsli kompleksi seriyanın əsas gəmisi olan "Admiral Qorşkov" üzərində sınaqdan keçirilir.

Mövcud reallıqda Rusiya şimalda güclü forposta malik olmadan keçinə bilməz. Arktika bölgəsi aparıcı dövlətlərin diqqətini cəlb edir - burada böyük mineral ehtiyatları cəmlənib. Bir çox ölkələr bölgədəki hərbi varlığını gücləndirməyə çalışır. Rusiya və Çini Arktikada əsas rəqibi adlandıran ABŞ isə xüsusilə aktivləşib.

Son illərdə amerikalılar şimala silah yığmağa başlayıblar: Alyaskada radar stansiyaları tikilir, ora onlarla hücum-zərbə qırıcıları yerləşdirilir. Bundan başqa, Pentaqon bölgəyə yeni tipli hərbi hissələr – çoxdomenli qruplaşmalar yerləşdirməyi planlaşdırır.

Hazırda Norveçdə ABŞ-ın strateji təyyarələrinin bazası var və Rusiya sərhədi yaxınlığındakı bir neçə fəaliyyəti dondurulmuş dəniz bazasının yenidən açılması da nəzərdə tutulur.

10
Rusiya dəniz donanması, arxiv şəkli

Rusiyanın Xəzər, Baltik Şimal donanmalarının gəmiləri Qara dənizə üçün göndərilib

495
(Yenilənib 11:59 20.04.2021)
Donbasda vəziyyətin kəskinləşməsi fonunda Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşev bir müddət əvvəl bildirib ki, ABŞ və müttəfiqləri Ukraynanı Krıma münasibətdə də təxribatlara təhrik edirlər.

BAKI, 20 aprel — Sputnik. Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiyanın Xəzər, Baltik və Şimal donanmalarına aid olan raketdaşıyan, artilleriya və desant gəmilərinin Qara dənizə aparılması – Cənubi-Qərb strateji istiqamətində istənilən təhlükənin qarşısını almağa hazırlıq deməkdir. Əgər Qara dənizi şahmat lövhəsi ilə müqayisə etsək, görərik ki, hazırda orada Rusiyanın "fiqurları"nın sayı daha çoxdur və onlar Qərbin təklif etdiyi bu hərbi-strateji oyunda daha effektiv mövqe tutur.

Xəzər donanmasının 15 gəmidən ibarət qrupu aprelin 17-də səhər Kerç boğazı ilə Krım körpüsü altından keçərək Qara dənizdəki təyinat yerinə üz tutub. Donanmalararası keçid edən gəmi dəstəsi Volqa-Don kanalında 13 darvazasını arxada qoyaraq Qara dəniz donanmasının operativ tabeliyinə keçib.

Elə həmin gün Bosfor boğazı vasitəsilə Şimal donanmasının "Aleksandr Otrakovski" və "Kondopoqa" böyük desant gəmiləri, bir qədər sonra isə Baltik donanmasının də analoji "Kalininqrad" və "Korolyov" gəmiləri də Qara dənizin sularına daxil olub. Beləliklə, ümumilikdə Qara dənizdə Rusiyanın böyük desant gəmilərinin sayı 11-ə çatlb ki, onlar da göyərtəsinə silah və zirehli texnikası ilə birlikdə (100-dən çox tank) üç min nəfərə qədər dəniz piyadası götürə bilər. Lakin desant katerlərini də nəzərə almamaq olmaz.

Xəzər, Baltik və Şimal donanmalarının qüvvələri Qara dəniz donanması ilə birlikdə ərazidə yaranmış ciddi vəziyyəti nəzərə alınaraq təşkil olunmuş iri miqyaslı manevrlərdə iştirak edirlər. Həmin gəmilər "Kalibr" qanadlı raketləri ilə 2000 km radiusda "Liviya ssenarisini" və ya "səhrada tufanı" həyata keçirməyə, yəni istənilən Avropa ölkəsinin ərazisində işğalçını məhv etməyə qadirdir.

Bu təlimlərə həmçinin Qara dəniz və Xəzər donanmalarının dəniz piyadaları və sahil mühafizə qoşunlarının da bölmələri cəlb olunub. Rusiyanın Cənubi-Qərb sərhədlərinə həmçinin iki ümumqoşun ordusu, üç hava-desant diviziyası, habelə Cənub hərbi dairəsinin zərbə aviasiyası da cəmləşdirilib. Krımda yerləşən qruplaşma isə quruda, suda və havada ehtimal olunan düşmənin dəniz və hava desantını "isti-isti" qarşılanmasını məşq edir.

Qərbin təqyiqlərinə cavab

Şərqi Avropada NATO-nun 26 ölkədən 30 minə qədər hərbçisinin iştirakı ilə "Defender Europe 21" təlimləri keçirilir. Həmin təlimlərin Qara dənizdəki aktiv fazası cari ilin may ayına planlaşdırılıb. Həmin vaxta qədər əraziyə Böyük Britaniyanın döyüş gəmiləri – minadaşıyan və sualtı qayıq vuran freqatı gələcəklər. Onlar isə ABŞ-ın "Qarpun" tipli gəmi əleyhinə raketləri və 80 km məsafədə aerodinamik hədəfləri vurmağa qadir olan "Sea Wolf" zenit-raket kompleksləri ilə silahlanıb.

O da məlumdur ki, İngiltərənin Qara dənizdə üzən hərbi gəmilərini Aralıq dənizindəki "Kraliça Yelizoveta" təyyarədaşıyan gəmisinin göyərtəsindəki F-35 çoxtəyinatlı qırıcı-bombardmançıları da dəstəkləməyə hazırdır.

Donbasda vəziyyətin kəskinləşməsi fonunda Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşev bir müddət əvvəl bildirib ki, ABŞ və müttəfiqləri Ukraynanı Krıma münasibətdə də təxribatlara təhrik edirlər.

Rusiya silahlı qüvvələri ehtimal olunan "Avropa müdafiəçilərinin" Krım sahillərinə və Kerç boğazına yollarını kəsir. Planlaşdrılmış hərbi manevrlərlə əlaqədar olaraq aprelin 21-dən oktyabrın 31-dək Rusiya Qara dənizin bir neçə rayonunu xarici hərbi gəmilər üçün bağlayacaq. Söhbət üç gəmi yolundan gedir: Krımın cənub sahili boyunca (Sevastopoldan Qurzufa qədər), Kerç yarımadası sahillərində və Krımın Qərb sahillərində dənizin kiçik bir hissəsi. Qeyd edək ki, bütün bu məhdudiyyətlər Rusiyanın ərazi suları daxilində, beynəlxalq qaydalara uyğun tətbiq olunur və Kerç boğazı vasitəsilə mülki gəmilərin keçməsinə mane olmur.

Ukrayna və NATO silahlı qüvvələrinin "böhran regionunda" desant çıxarılmasının məşq edildiyi standart təlimlərinə Rusiya Krım sahilləri yaxınlığında yüksək dəqiqliyə malik qanadlı raketlərlə silahlanmış gəmi-zərbə qruplaşmasını, Qara dəniz və Cənub hərbi dairələrinin "hava armadasını" formalaşdırmaqla cavab verir və bununla da təchiz olunmamış sahillərə çıxma imkanlarını nümayiş etdirir.

Bir qədər əvvəl Qara dəniz üzərində Cənub hərbi dairəsi və Qara dəniz donanmasının dəniz aviasiyasının birgə iri miqyaslı təlimləri keçirilib. Həmin təlimlərdə Su-24M və Su-34 bombardmançıları, habelə Su-27SM və Su-30SM çoxtəyinatlı qırıcıları aşağı hündürlüklərdə dəniz hədəflərinə raket və bomba zərbələrini məşq edir, habelə Qara dəniz donanması gəmilərinin havadan qorunması tapşırıqlarını yerinə yetiriblər.

Rusiya silahlı qüvvələrinin dominantlığı şəraitində "Avropanın müdafiəçiləri"nin Qara dənizdə manevr etmək üçün güc və vasitələri məhduddur. Yəqin ki, "Defender Europe 21" planlarına bir qədər düzəliş etmək lazım olacaq. Həm də bu zaman NATO-nun "böyük tərəfdaşları"nın nüfuzuna da xələl gələcək. Pentaqonun "gəmilərin hərəkət azadlığı"nın pozulması barədə səksəkəli bəyanatları da elə bununla bağlıdır. Regiondakı vəziyyət isə, yəqin ki, oktyabr ayında normallaşacaq.

495
Məhkəmə zalı, arxiv şəkli

Seren Serengil verdiyi reklam vədinə əməl etmədi: Təzminat işi açıldı

0
(Yenilənib 22:59 21.04.2021)
Razılaşmaya əsasən, aparıcıya ödənişsiz olaraq saç, qaş əkmə və üz baxımı kimi prossedurlar tətbiq edilib. Bunun qarşılığında isə Serengil bunları və şirkətin adını sosial şəbəkə hesabında paylaşmalı idi.

BAKI, 21 aprel — Sputnik. Aparıcı Seren Serengil məhkəməyə verilib. Sputnik Azərbaycan Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bir müddət əvvəl Seren "Hairworld İstanbul" adlı sağlamlıq şirkəti ilə müqavilə imzalayıb.

Razılaşmaya əsasən, aparıcıya ödənişsiz olaraq saç, qaş əkmə və üz baxımı kimi prossedurlar tətbiq edilib. Bunun qarşılığında isə Serengil bunları və şirkətin adını sosial şəbəkə hesabında paylaşmalı idi. Lakin aparıcı müqavilənin şərtlərinə əməl etməyib.

Buna görə də sözügedən şirkət Sereni məhkəməyə verərək ondan 11 min avro (22 min 490 manat) təzminat tələb edib.

0