Donald Trampın BMT-də çıxışı

Dünyanın yenidən bölüşdürülməsi prosesi başlayıb

829
(Yenilənib 12:09 27.09.2017)
Bu masada hər kəs artıq yükdən qurtulmağı hədəfləyib

BAKI, 19 sentyabr — Sputnik. Sentyabrın 18-də Nyu-Yorkda, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) baş qərargahında "BMT islahatlarına dair siyasi bəyannaməyə dəstək" adlı yüksək səviyyəli tədbir keçirilib. Tədbirdə Azərbaycan prezidenti Ilham Əliyev də iştirak edib.

Yüksək səviyyəli tədbirdə ABŞ prezidenti Donald Tramp çıxış edib. BMT-də islahatlara ehtiyacın olduğunu deyən ABŞ prezidenti, qurumun baş katibi Antonio Quterreşin bu istiqamətdə səylərini yüksək qiymətləndirib. Tramp vurğulayıb ki, bürokratiya və qeyri-səmərəli idarəçilik BMT-yə tam gücü ilə çalışmağa imkan vermir.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş dünyada çoxlu sayda insanların münaqişələrdən, aclıqdan əziyyət çəkdiklərini bildirib. "Bu insanların yardımımıza ehtiyacı var. Biz qurumda ciddi islahatlar həyata keçirməli, işimizi daha səmərəli icra etməliyik. Biz qlobal təşkilatıq və insanların bizə olan etimadını doğrultmalıyıq" — deyə Quterreş vurğulayıb.

Xatıqladaq ki, Rusiya ABŞ-ın təklifi ilə reallaşan, BMT-də islahatlara dair tədbirində iştirak etməyib. Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Qennadiy Qatilovun sözlərinə görə, rəsmi Moskva BMT-də islahatların lehinə olsa da, digər mövqedən çıxış edir: "İslahat hərtərəfli olmalıdır. İslahatla bağlı bütün qərarlar dövlətlərarası dialoq çərçivəsində quruma üzv ölkələr tərəfindən qəbul edilməlidir. Bugünkü tədbir ayrıca bir ölkənin təşəbbüsüdür".

Qeyd edək ki, ABŞ-ın BMT-də islahatlar aparılması barədə təklif etdiyi Deklarasiyanı 193 ölkədən 128-i imzalayıb. Bir qədər öncə ABŞ prezidenti Donald Tramp BMT-də "cəsarətli islahatlar"a çağıraraq, bunun təşkilatın sülh naminə daha effektiv qüvvəyə çevrilməsinə xidmət edəcəyini bildirib.

ABŞ lideri səkkiz ay bundan əvvəl hakimiyyətə gəldikdən sonra ilk dəfə olaraq BMT-ni ziyarət edərək təşkilatda islahatların aparılmasına dair iclasda iştirak edib. O deyib ki, 193 üzvü olan BMT-də mövcud bürokratiya təşkilatın öz işini lazımi şəkildə aparmasına mane olur.

"Biz BMT-nin bütün dünyada insanların etibarını yenidən qazanmasını istəyirik. Buna nail olmaq üçün BMT idarəçiliyin bütün səviyyələrində hesabatlılığı dəstəkləməli, informatorları müdafiə etməli və əsas diqqəti prosesin özünə deyil, nəticələrə yönəltməlidir" — Tramp bildirib.

BMT yığıncağı
© REUTERS / Lucas Jackson

ABŞ prezidenti BMT-ni bürokratiya və qeyri-mükəmməl idarəçiliyiə görə tənqid edərək, islahatların aparılmasına və bununla təşkilatın bütün dünyada sülhün təmin edilməsində daha güclü qüvvəyə çevrilməsinə çağırıb. ABŞ prezidenti Quterresin islahat səylərinə dəstək məqsədilə Birləşmiş Ştatların 10 maddədən ibarət deklarasiyasının imzalanması mərasiminə dəvət olunmuş 120-dən çox ölkənin liderləri və nümayəndələrinin qarşısında nitq söyləyib.

Beləliklə, BMT-də yeni islahat dalğası genişlənir. Əlbəttə ki, beynəlxalq münasibətlərin tənzimlənməsinin təkmilləşdirilməsinə ehtiyac yaranıb. Ancaq burada bir vacib məqamı nəzərə almaq lazım gəlir. Məsələ ondan ibarətdir ki, müasir qlobal geosiyasətdə ziddiyyətlər çoxdur. Onlar dünyanın müxtəlif regionlarında yaşanır. Hətta bir sıra yerlərdə kəskin forma alıb.

Belə şəraitdə BMT-də hansı ümumi mexanizmlər hazırlamaq olar? Ekspertlər problemin bu aspektinə ayrıca diqqət yetirirlər. Onlar dünyada mövcud olan fikir ayrılıqlarını, qarşıdurmaları aradan qaldırmadan BMT kimi qurumların effektiv işləyəcəyinə inanmırlar.

Bununla yanaşı, etiraf etmək lazımdır ki, həmin problemlərin özünün həll edilməsi üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində mexanizmlər lazımdır. Müəyyən mənada qapalı dairə yaranır ki, ondan çıxış yolu tapılması gərəkdir. Düşündürücüdür ki, məsələnin bu tərəfi haqqında böyük dövlətlər fikirləşmək istəmir. Bundan başqa, onlar yeni-yeni ziddiyyətlərə aparan siyasi xətti davam etdirirlər. Burada əsas məqam olaraq "ikili standart" siyasətini göstərmək olar.

Belə çıxır ki, BMT-də islahatlardan danışan böyük dövlətlər mühüm bir məqamı nəzərə almır. Onlar ədalətli olmalı və məsələlərə yalnız öz maraqları aspektindən yanaşmamalıdırlar. Deyək ki, Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən təcavüzkarın çəkilməsi üçün heç bir təsirli addım atılmır. BMT TŞ-nin qəbul etdiyi 4 qətnamənin yerinə yetirilməsi üçün iş görülmür. Azərbaycanın TŞ-yə üzv seçilməsi zamanı da müəyyən qərəzli fəaliyyət göstərilir.

Bu kimi məqamlar qaldıqca heç bir islahat effektiv ola bilməz. Beynəlxalq münasibətləri tənzimləmək üçün təkmil qaydalar tətbiq etmək çox çətin olar.

Bütün bunlara rəğmən, qlobal geosiyasət yeni beynəlxalq münasibətlər sistemi formalaşdırmağı tələb edir. Analitiklər dünyanın yeni geosiyasi nizamının yaranmaqda olduğunu vurğulayırlar. Lakin bu prosesi tənzimləyə biləcək səmərəli beynəlxalq təşkilat gözə dəymir.

Qlobal miqyasda isə problemlər getdikcə artır. Bəşəriyyətin bu "ağır yükün" altında əzilmə ehtimalı var. Əslində, BMT universal beynəlxalq qurumdur, dünyanın demək olar ki, bütün ölkələri onun üzvüdür. Bu baxımdan ikinci belə presedent yoxdur. Həm yaranma fəlsəfəsi, həm də miqyası baxımından BMT mühüm qurumdur.

"İslahatlar niyə lazımdır" sualına isə cavab olaraq siyasi analitiklər bildirirlər ki, "soyuq müharibə"nin bitməsindən sonra dünyada böhranlar ciddi şəkildə çoxalıb (Afrika, Yaxın Şərq, Asiya, post-sovet məkanında və s.). BMT bu yeni situasiyaya reaksiya verə bilmir, həm də ona görə ki, TŞ daxilində böyük fikir ayrılığı var.

Bundan əlavə, dünya miqyasında böyük oyunçuların hamısı TŞ-da olmağa iddialıdır. Rusiya təbii ki, istənilən islahatın əleyhinədir, çünki BMT TŞ Rusiyanın dünyada ən yüksək səviyyədə iştirak etdiyi institutdur. Ancaq BMT TŞ vasitəsi ilə Rusiya institusional şəkildə dünya siyasətində lider ölkələr sırasında yer almış olur. Bu düzənə hər hansı bir dəyişiklik Rusiyanın qlobal siyasətinə ziddir.

Türkiyə də BMT TŞ-nin islahatlara ehtiyacı olduğunu bəyan edir. Lakin BMT heç də hər hansı regional dövlətin istəkləri üzərində qurulmayıb. Bu qurumu yaradan fövqəldövlətlər məhz öz maraqlarını balanslı şəkildə saxlamaq üçün bu yola əl atıb.

İndi isə dünyanın yenidən bir də bölünməsi tələb olunur. Və bu tələb beynəlxalq münasibətlər tarixinin, məhsuldar qüvvələrin inkişaf tempi və yerdəyişməsi ilə bağlıdır.

Yaxın Şərqdə Qərblə Rusiya arasında yaşanan toqquşmanın ABŞ-ın maraqlarına tam cavab verəcək şəkildə nəticələnmədiyini ehtimal edə bilərik. Bu islahat tələbi, əslində ABŞ-ın Rusiya və Çinin "veto"sundan canını qurtarmaq istəyindən qaynaqlanır. Burada həm Almaniyanı, həm Yaponiyanı, həm də mövcud daimi üzvlərin maraqlarını da nəzərdən keçirmək lazım gəlir.

Almaniya ABŞ-dan qurtulmaqla bütün Avropanı ümumi konstitusiyada və vahid "avro" çətiri altında birləşdirməklə, həm də ABŞ-ın onunla daha "yumşaq" dildə danışmasını, onu ciddi qəbul etməsini qarşıya məqsəd qoyub. ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki planlarına laqeydlik nümayiş etdirən almanlar, bunun qarşılığında ABŞ-dan Avropanın daxili işlərinə qarışmamağı və Almaniya ətrafında birləşmənin gedişatına təsir göstərməməyi tələb edirlər.

Bir sözlə, dünyanın yenidən bölüşdürülməsi prosesi başlayıb və heç də hamı Vaşinqtonun dominantlığını qəbul etmək istəmir. Əslində, "BMT islahatları"na birmənalı olmayan münasibətin kökündə də bu amil dayanır…

829
Teqlər:
, tələb, ölkə, təklif, dünya, islahat, BMT, Rusiya, Türkiyə, ABŞ
Əlaqədar
BMT buddist zülmündən qaçan müsəlmanlara yardım əlini uzadacaq
BMT-dən həyəcan təbili: Arakanda insanlıq faciəsi yaşanır
Ərazilərimizin işğalı faktı BMT-də müzakirə olunacaq
Rusiyanın BMT-dəki yeni nümayəndəsinin adı açıqlandı
BMT Suriyadakı atşkəsi dəstəklədi
BMT-nin Baş katibi: "İsrail 1967-ci ildən əvvəlki sərhədləri daxilinə çəkilməlidir"
XİN başçısı BMT-yə üsyan etdi
Rusiya BMT TŞ-nin təcili toplantısını çağırdı
Dollar, arxiv şəkli

Dünyanın bir nömrəli valyutasını taxtdan salırlar?

59
(Yenilənib 02:19 01.08.2020)
Problem ondadır ki, Amerikanın analitik cəmiyyətinin böyük qismi bu mövqeni qəbul edəndə artıq çox gec olacaq

BAKI, 1 avqust — Sputnik, İvan Danilov. Amerikanın siyasi nüfuzu və onlarla keçmiş əməkdaşının dünyanın müxtəlif ölkələrində yüksək vəzifələr tutması ilə fərqlənən nəhəng bankı şok bəyanatla çıxış edib: dolların dünyanın əsas valyutası statusu erası sona çata bilər. 

Goldman Sachs — maliyyə dairələrində geniş tanınan bir qurumdur. O, bir trilyon dollarlıq aktivləri idarə edir, Uoll-stritdə böyük hörmətə malikdir, özünün keçmiş əməkdaşlarını konveyer üsulu ilə ABŞ-ın Maliyyə nazirliyində bərqərar edir, eləcə də şübhəli fərqlənmə nişanına malikdir: 2008-ci ildəki böhrandan sonra tədqiqatçı jurnalist Mett Teybinin təbirincə onu “Vampir kalmar” (Vampire squid) adlandırırlar.

“Goldman Sachs haqda bilməli olduğunuz ilk şey – onun hər yerdə olmasıdır. Dünyanın ən güclü investisiya bankı bəşəriyyətin simasını əhatələyən nəhəng vampir kalmara bənzəyir: pul iyi verən hər şeyi o amansızcasına özünün qanlı burulğanına çəkir”, - M.Teybi 2010-cu ildə “The Rolling Stone” jurnalında dərc olunmuş geniş araşdırmasında yazırdı. Və o vaxtdan məhz bu təsvir Amerikanın nüfuzlu maliyyə qurumunun sanki pasportudur. 

Yuxarıda qeyd olunan səbəblərdəndir ki, “Vampir kalmar” hansısa kütləvi mövqedən çıxış edəndə, xüsusən də onun qiymətləndirməsi aparıcı media sinfinin mümkün proqnozları ilə üst-üstə düşməyəndə onun nə dediyinə qulaq vermək lazım gəlir.

Dünya valyutası qismində dolların perspektivlərinin məhz Amerika bankı tərəfindən tənqid olunması ikiqat təəccüblüdür, çünki hətta ABŞ-da “qeydiyyata düşmüş” qlobal maliyyə strukturları da spesifik, amma çox nəzərə çarpan, müntəzəm olaraq gələcək senator və konqresmenlərə əliaçıq ianələrlə gücləndirilən patriotizmlə seçilir. Goldman Sachs da bir növ Amerikanın özüdür, lap dəqiqini desək, dəzgahlardan tamam aralanıb maliyyə manipulyasiyalarına baş vuran Amerikadır. Bir vaxtlar Birləşmiş Ştatların simvolu bank deyil, sənaye korporasiyası olan “General Motors” idi. Bu haqda Müdafiə naziri Vilson belə demişdi: ““General Motors” üçün yaxşı olan – Amerika üçün də yaxşıdır”. İndi isə ABŞ-ın simvolu istehsal birliyi deyil, məhz müntəzəm olaraq loqotipini cinsi azlıqların rənglərinə boyayan, həddən artıq ədəbsiz nüfuza malik, amma çox təsirli bir strukturdur və Amerika valyutasının gələcək durumu, dolların problemlərinin ümumilikdə bütöv Amerikanın perspektivlərinə ciddi təsir edəcəyi onu xeyli mütəəssir edib. 

Amerikanın maliyyə üzrə informasiya agentliyi Bloomberg nüfuzlu bankın analitiklərinin qorxularını belə anladır: "Goldman Sachs Group Inc. ABŞ-da inflyasiya ilə bağlı qəflətən artan narahatlığa diqqət çəkərək çərşənbə günü belə bir cəsarətli xəbərdarlıq yaydı ki, dollar özünün dünyanın ehtiyat valyutası statusunu itirə bilər.

Konqres pandemiyanın talan elədiyi iqtisadiyyatı dəstəkləmək üçün növbəti fiskal stimullaşdırma raunduna yaxınlaşdığından, Federal Ehtiyat Sistemi isə bu il balansını artıq 2.8 trilyon dollar artırdığından Goldman-ın strateqləri xəbərdarlıq ediblər ki, ABŞ-ın siyasəti “valyutanın dəyərdən düşəcəyi barədə narahatlıqlar” yaradır və dünya valyuta bazarlarında dolların dominant qüvvə kimi ağalığına son qoya bilər”.

Goldman Sachs analitiklərinə haqq vermək gərəkdir: hələ baharda, ABŞ FES-inin çap maşını ölkənin maliyyə bazarları və büdcəsinin epidemiya dövründə dəstəklənməsi üçün izafi işlərə başlayanda, konqres və senat  iqtisadiyyata büdcə axınının həcmi və müvafiq olaraq defisitin artması barədə baş işlədəndə bank müştərilərilə xüsusi məsləhətləşmələr apararaq onları mümkün inflyasiya riskindən qaçmaq üçün dollarları qızıla (hətta bitkoyna) çevirməyə inandırırdı. İndi bank həmin problemi maksimal dərəcədə geniş auditoriyanın diqqətinə çatdırmağa qərar verdi və bu, onda gözəl alındı – dolların planetin əsas valyutası statusunu itirəcəyi barədə, demək olar ki, dünyanın bütün aparıcı KİV-ləri yazdı. 

Şübhəsiz, onu da nəzərə almaq lazımdır ki, (yəni Bloomberg və digər medişərhçilərin də doğru olaraq qeyd etdikləri kimi) “maliyyə dairələrinin əksəriyyətində bu nöqteyi-nəzəri az adam dəstəkləyir, Goldman-ın analitikləri isə deyirlər ki, bunun (dolların dünyanın əsas valyutası statusunu itirəcəyinin – red.) mütləq baş verəcəyini hesab eləmirlər”.

Bu növ tipik mövqe onunla izah olunur ki, ABŞ dollarının, “kapital bazarının dərinliyini və ABŞ dolları ilə aparılan qlobal tranzaksiyaların nəhəng həcmini nəzərə alsaq, rezerv valyuta statusunu itirməyə heç azacıq da şansı yoxdur”. Bunu Bloomberg-ə Britaniyanın Barclays bankının Şimali və Cənubi Amerikada valyuta ticarətinin başçısı Maykl Krupkin deyib.

Problem ondadır ki, Amerikanın analitik cəmiyyətinin böyük qismi bu mövqeni qəbul edəndə artıq çox gec olacaq. O mənada ki, Amerika valyutasının dominantlığı üzərində qurulmuş dünya sisteminin demontajı prosesi ya bitmiş olacaq, ya da artıq geriyə dönüş nöqtəsinin keçildiyi həddə çatacaq. 

Dollar sisteminin onu tənqid edənlərə rəğmən yaşayacağına dair arqumentlərdən biri də odur ki,  dollar Federal Ehtiyat Sisteminin 2008-2009-cu illərdə dayanmadan pul çap eləmək “tutması”nı adlaya bildi. Bu arqumentin bircə zəif yeri budur ki, çap maşınının işinin indiki intensivliyi nə ötən böhran zamanı baş verənlərlə, nə də 2008-2009-cu illərdə ABŞ-ın birqütblü dünyanın şübhəsiz lideri olmasıyla heç bir müqayisəyə gəlmir.

İndi situasiya tamam fərqlidir: Amerika şəhərləri yanır, hər iki aparıcı partiya payızda planlaşdırılan prezident seçkisinin nəticəsinin tanınmaması ehtimalını və mümkün vətəndaş müharibəsini müzakirə edir, birqütblü dünya isə artıq yoxdur – hər şey ABŞ-la Çin arasında başlanan ikinci soyuq müharibənin hansı formanı alacağından asılıdır.

Müdrik və yaxşı məlumatlandırılan “Vampir kalmar” nahaq yerə həyəcan təbili çalıb, büdcə nizamına,  son 50 ildə ABŞ-a nəhəng üstünlüklər gətirən sistemin müdafiəsinə çağırmır. Nüfuzlu bankın xəbərdarlığı mütləq eşidiləcək, ancaq Amerika siyasətçilərinin dünyanın əsas valyutası statusunun saxlanması üçün populyar olmayan addımlar atmaq qabiliyyətlərinə dair artıq ciddi şübhələr yaranıb.

59
Əlaqədar
Hələ çox gözləyəcəyik – Nüfuzlu agentlik neftlə bağlı proqnoz verdi
Dünya nəfəsini dərib gözləyir! Çoxumuzun necə yaşayacağı gələn aydan asılıdır
Valyuta bazarında tələb artmaqdadır: Qızıl alışına keçməsək, payızda zərər görə bilərik
On milyonlarla dolları Azərbaycandan Türkiyəyə yönəldən - SƏBƏB
Vaşinqton Avropanı həqiqətən cəzalandırmaq qərarına gəlib
Suriyada neft buruğu, arxiv şəkli

Era sona yaxınlaşır: böyük neft şoku yaşanacaq

2925
Koronavirus planetin iqtisadiyyatını elə sarsıdacaq ki, neftə tələbat heç vaxt əvvəlki səviyyəyə qalxmayacaq.

İvan Danilov, RİA Novosti

BAKI, 29 iyul — Sputnik. Küçədə həvəskarlar danışırlar ki, Rusiya ilə bağlı hər şey pisdir, tezliklə daha da pis olacaq və onda əsl bayram olacaq. Reuters agentliyinin OPEC-dən olan məlumatlı mənbəsinin dediyinə görə, neft ixrac edən ölkələrin alyansı neftə olan tələbatın heç vaxt bərpa olunmayacağı ssenarini ciddi şəkildə nəzərdən keçirirlər. Və bu, neft hasil edən ölkələr üçün kifayət qədər ağır nəticələrə səbəb olacaq.

Neft burğun yanında, arxiv şəkli
© REUTERS / ESSAM AL-SUDANI

Britaniya xəbər agentliyinin məlumatına görə, koronavirus epidemiyası və neftin qiymətinin aşağı düşməsi OPEC-in bəzi vəzifəli şəxslərini müəyyən suallara cavab axtarmağa həvəsləndirib. Suallar isə belədir: 60 il bundan əvvəl neftin ən güclü tərəfdarı (istifadəçisi) olan bir şəxs bu gün özünə belə bir sual verə bilərmi ki, davamlı dəyişikliklər tələbatın kəskin azalmasına gətirib çıxarmayacaq ki? Yaxud, əgər neft erası sona yaxınlaşırsa, tədarükü necə idarə etmək daha yaxşıdır?

OPEC-in keçmiş və fəaliyyətdə olan yüksək vəzifəli nümayəndələri də daxil olmaqla, agentliyin istinad etdiyi mənbələr qeyd ediblər ki, OPEC özünün qlobal neft tələbatı ilə bağlı proqnozlarına permanent azalma istiqamətində yenidən baxmalıdır. Lakin reallıq ondan ibarətdir ki, təşkilatın rəsmi mövqeyi heç də o qədər bədbin deyil.

Əslinə qalsa, "Reuters"-in bu materialı böyük maraq (hətta demək olar ki, qalmaqal) doğurub: əgər neft hasil edən ölkələr alyansının səhnə arxasında "neft erası"nın sonu müzakirə edilirsə, bu, həqiqətən də, vəziyyətin ciddiyə doğru dəyişməsi deməkdir. Bu, həm də o deməkdir ki, Rusiya, Kanada və ya Norveç kimi müxtəlif ölkələr gələcək planlarını yenidən nəzərdən keçirməyə məcburdur.

Amma bu, ilk dəfə deyil ki, Qərbin (özü də təkcə Qərbin deyil) media mütəxəssisləri anonim (bəzənsə anonim olmayan) yüksək rütbəli mənbələrlə birlikdə artıq baş tutmuş və ya "neft erası"nın başlanan qürubunu təntənəli şəkildə bəyan edirlər. Koronavirus iqtisadi şoka, əslində, neftə tələbatın azalması ehtimalının uzunmüddətli mənzərəsinə yeni bir şey əlavə etmədi və sadəcə, əvvəllər iki bənddən ibarət olan siyahını doldurdu: qlobal istiləşməyə qarşı mübarizə tədbirləri və "yaşıl enerji" texnologiyalarının görünməmiş inkişafı. Müvafiq olaraq, bu iki amilə indi belə bir tezis əlavə olunur: koronavirus planetin iqtisadiyyatını elə sarsıdacaq ki, neftə tələbat heç vaxt əvvəlki səviyyəsinə çatmayacaq. Başqa sözlə, koronavirus istehlakçıların davranışında elə dəyişikliyə gətirib çıxaracaq ki, hətta ümumilikdə iqtisadiyyat bərpa edildikdən sonra da onlar işə avtomobillərlə getməyəcəklər (və yaxud hamı məsafədən işləyəcək). Və yaxud, turizm epidemiya fonunda öləcək. Çünki artıq tətillərdə heç yerə getməyəcəklər.

Müxtəlif ölkələrdə müşahidə edilən ənənəvi turizm istiqamətlərinə çıxışın bərpası ilə bağlı ajiotaja baxsaq, istehlakçı davranışının permanent şəkildə dəyişməsinə çətin ümid edək. Bütövlükdə dünya iqtisadiyyatının bərpası, hətta iki və ya dörd il çəksə belə, neftə tələbatın təbii artımını ləngitmək deməkdir. Əməkdaşların əhəmiyyətli hissəsinin məsafədən iş rejiminə keçməsi haqqında 2004-cü ildən - internet dövrünün başlanmasından bu yana danışılır. Lakin aparılan eksperimentlərin əksəriyyəti uğurlu olmayıb. Məlum olub ki, belədə intizam və məhsuldarlıq tez-tez aşağı düşür. Üstəlik, məsafədən işləyən əməkdaşlardan fərqli olaraq, ofisdə işləyən həmkarlar rəhbərliklə şəxsən əlaqə saxlaya və "ofis siyasəti"nə daha yaxşı istiqamətlənə bilirlər. Bundan başqa, evdən işləyən işçilərin xidməti pilləkənlə yüksəlməsi məsələsində hər hansı dəyişiklik baş vermir və bu səbəbdən də, məsafədən işləmək yetərincə cəlbedici olmur.

Neftə olan təlabatla bağlı yeganə ciddi təhlükə, rəqabət qabiliyyətli elektromobillər, elektrik yük maşınları və dəniz elektrik konteyner gəmiləri kimi müəyyən real texnoloji sıçrayış ola bilər. Amma bura da koronavirus yeni bir şey gətirməyib - yeni texnologiyalar riski həmişə var. "İqlimin xilası uğrunda mübarizə"nin qayğısına qalan ölkələrdə (yəni Avropa İttifaqında) neftdən zorla imtina etmək və ya karbohidrogenlərə təxirəsalınmaz tariflərin tətbiqi ağlabatan deyil. Emmanuel Makronun və "sarı jiletlilər"in (ekoloji verginin tətbiqindən sonra etirazlara başlayanlar) təcrübəsindən də çox aydın şəkildə görmək olar ki, inzibati tədbirlərlə maneəsiz iqtisadiyyat qurmaq cəhdi çox pis və təhlükəli ideyadır. Özü də neft hasilatçıları üçün deyil, "yaşıl illüziyalar"ı sınaqdan keçirən siyasətçilər üçün təhlükə yaradır.

Qeyd etməmək olmaz ki, nə qədər paradoksal olsa da, məhz hər hansı resursun hasilat sahəsinin gələcəyi ilə bağlı maksimum narahatlıq anlarında bu sahəyə yatırımlar daha cəlbedici olur. Bəlkə də bir-iki ildən sonra dünya neft hasilatının acınacaqlı gələcəyi ilə bağlı hazırkı diskussiyalar gülünc görünəcək.

Məsələn, "Financial Times"-a müsahibəsində ən qədim müstəqil şist şirkətlərindən biri olan "Parsley Energy"-nin prezidenti Mett Gelleher bildirib ki, ABŞ-da artıq neft hasilatının pik səviyyəsi keçib. Gündəlik rekord səviyyə 13,1 milyon barrelə qədərdir. Yaxın gələcəkdə bu, bərpa olunmayacaq və mister Gelleherin özü belə öz həyatında həmin səviyyəni görəcəyini gözləmir.

Bundan başqa, indi, artıq çox az adamı maraqlandırır ki, ABŞ-da şist neft ehtiyatları barədə rəqəmlər kifayət qədər saxta olub. Bu, "Kreml təbliğatı"nın qiymətləndirməsi deyil, Amerikanın "Bloomberg" İnformasiya Agentliyinin araşdırmasının nəticəsidir. Şirkətin hazırda fəaliyyətdə olan və eləcə də keçmiş mühəndis-geoloqları (söhbət beş nəfərdən gedir-red.) anonimlik qorunmaq şərtilə "Bloomberg"-ə verdikləri müsahibədə deyiblər ki, onlar həddindən artıq nikbinliyin mükafatlandırıldığı korporativ mədəniyyəti təmsil edirlər. Fikri soruşulan mühəndislərdən ikisi qeyd edib ki, şist şirkətlərinin rəhbərləri onlara birbaşa ehtiyatları "şişirtməyi" əmr ediblər. Digərləri isə qeyd ediblər ki, şirkət bu cür sorğuların olacağını qabaqcadan nəzərə alıb. Odur ki, aqressiv qiymətləndirmə təklif edən mühəndislər xidmətdə yüksəlişə nail olurlar. Bəziləri deyirlər ki, onlar və ya həmkarları əsas göstəriciləri "bəzəmək" istəmədikləri üçün işdən qovulublar.

Son illərdə şərti neft hasilatına investisiya qoyuluşunun xroniki çatışmazlığını nəzərə alsaq, epidemiyadan sonra tələbat bərpa olunacaq, lakin neftin həcmi onu təmin etmək üçün kifayət etməyəcək. Və daha inandırıcıdır ki, ilk baxışdan OPEC+ alyansının qarşısında duran ssenarilərdən biri hasilatı düzgün idarə etmək vəzifəsi olacaq. Söhbət neft qiymətlərinin daha yüksək olacağı şəraitdən gedir.

2925

Salyanda zəncirvari qəza: yaralılardan biri baş həkimdir

0
Yaralılardan kəllə-beyin travması alan “Toyota Prado” markalı avtomobilin sürücüsü  Vidadi Əliyevin vəziyyəti ağır olduğundan Bakı şəhərinə - Mərkəzi Klinik Xəstəxanasına yola salınıb

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Salyanda baş verən zəncirvari qəzada 3 nəfər xəsarət alıb.

Sputnik Azərbaycan APA-ya istinadən bildirir ki, hadisə bu gün günorta saatlarında Salyan rayonunun Kərimbəyli kəndində qeydə alınıb. “Daewoo”, “Toyota Prado” və  “VAZ 2107” markalı avtomobillərinin toqquşması nəticəsində 3 nəfər - Bakı sakini, 1960-cı il təvəllüdlü Əliyev Vidadi Qamət oğlu, 1990-cı il təvəllüdlü Həsənova Lalə İslam qızı və 1982-ci il təvəllüdlü Talıbov Zöhür Nadir oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri ilə Şirvan Şəhər Xəstəxanasına yerləşdiriliblər.

Yaralılardan kəllə-beyin travması alan “Toyota Prado” markalı avtomobilin sürücüsü  Vidadi Əliyevin vəziyyəti ağır olduğundan Bakı şəhərinə - Mərkəzi Klinik Xəstəxanasına yola salınıb.

Qeyd edək ki, Vidadi Əliyev Respublika Cüzam xəstəxanasının baş həkimidir.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

0