ABŞ-ın eks prezidenti Barak Obama və yeni seçilmiş prezident Donald Tramp

Obama vədinə xilaf çıxdı, bəs Tramp?

1099
(Yenilənib 14:43 01.07.2017)
Yaxın Şərqdə geosiyasi ixtilafların yeni mərhələsi başlayacaq

BAKI, 1 iyul — Sputnik. ABŞ Dövlət Departamenti, əhalisinin əksəriyyəti müsəlman olan 6 ölkəyə qarşı yeni viza şərti tətbiq edib. Belə ki, bundan sonra viza üçün müraciət edənlərin qarşısında "ABŞ-dan bir adam və ya təşkilat ilə əlaqə" şərti qoyulacaq.

Qaydalara görə, viza üçün müraciət edənlərin ABŞ-da qanuni statuslu yaşayan valideyni, həyat yoldaşı, uşağı, kürəkəni, gəlini və ya qardaşının olub-olmamasına baxılacaq. Həmçinin, uzaq qohumlarla (nənə, baba, əmi, xala, nişanlı və s.) bağlı müraciətlərə baxılmayacağı bildirilib.

Müvafiq sənəd ABŞ-ın xaricdəki diplomatik nümayəndəliklərinə göndərilib. Bu yeni tənzimləmə hazırda etibarlı ABŞ vizasına sahib olanlara təsir etməyəcək.

Qeyd edək ki, ABŞ Ali Məhkəməsi prezident Donald Trampın miqrasiya barədə fərmanının qismən qüvvəyə minməsi barədə qərar çıxarıb. Ali Məhkəmə yekun qərar verənə qədər fərman qismən icra olunacaq. Ali Məhkəmənin növbəti iclası oktyabr ayına təyin edilib. Onu da xatırladaq ki, fevral ayında Donald Tramp İraq, İran, Suriya, Sudan, Yəmən, Liviya və Somali vətəndaşlarının 90 gün ərzində ABŞ-a daxil olmasının qadağan edilməsi barədə fərman imzalamışdı.

Siyasi araşdırmaçılar əmindirlər ki, belə sanksiya qərarları ABŞ-ın qeyri-ciddi dövlət imicinin təsdiqidir. Bu, ABŞ-ın Yaxın Şərq siyasətinin dəyişməyəcəyini göstərir. ABŞ Yaxın Şərqi nəzarətdə saxlamaq niyyətindədir və heç vaxt istəmir ki, müsəlman dünyası güclü olsun.

Digər tərəfdən, yaxın gələcəkdə ABŞ-ın Yaxın Şərq siyasətində ciddi dəyişiklik olacağı ehtimalı azdır. Dövlət Departamentinin müsəlmanlara qarşı yeni sanksiyaları Tramp administrasiyasının hazırkı Yaxın Şərq siyasətinin davam edəcəyini göstərir.

Bütün bunlara baxmayaraq, Yaxın Şərqdə yeni geosiyasi münaqişə meydana gəlməkdədir. Vaşinqton Suriya məsələsində daha sərt mövqe tutmağa başlayıb. Bir tərəfdən Rusiyanın başçılıq etdiyi əməkdaşlıq formatını zəiflətməyə cəhd göstərilir, digər tərəfdən isə regionda Qərbin hərbi varlığı artırılır.

Yaxın Şərqdə Rusiya-İran hərbi əlaqələrini zəiflətmək xətti kifayət qədər riskli addımdır. Çünki İran regionda özünə sadiq hərbi qruplaşmaları saxlaya bilir və onun bir sıra dövlətlərə təsiri az deyil. Bunu İraq, Suriya, Yəmən və Livan hadisələri sübut edir. İndi bu nüfuzu hərbi və iqtisadi sanksiyalar yolu ilə zəiflətmək cəhdi mütləq qarşıdurmalara, təxribatlara, silahlı toqquşmalara gətirib çıxaracaq.

Ümumi halda isə Yaxın Şərqdə geosiyasi ixtilafların yeni mərhələsi başlayacaq. Digər tərəfdən, ABŞ İraq və Suriyada yeni hərbi obyektlər yaratmaqla daha təhlükəli vəziyyət formalaşdırır. Amerikanın regionda hərbi gücünü artırmaq xəttini seçməsi onu göstərir ki, liderlik ambisiyasından imtina edilməyib və Yaxın Şərqdə yeganə söz sahibi olmaq iddiası qalmaqdadır. Bunun fonunda isə Rusiyanın hansı addımları atacağı maraq doğurur.

Burada bir sual da yaranır: Vaşinqtonun Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllini sürətləndirməyə marağı varmı? İstənilən halda, bu münaqişə Vaşinqton üçün prioritet deyil. Vaşinqton-Bakı münasibətləri yeganə olaraq enerji əməkdaşlığında müsbət tendensiyaya malikdir, sıx dialoq mövcuddur. Vaşinqton Azərbaycan qazının Avropa bazarına çatdırılması üçün Bakıya hər cür dəstək verir, hətta bu məqsədlə Avropa İttifaqı dövlətlərində Azərbaycanın xeyrinə lobbiçilik fəaliyyəti də aparır. Donald Trampın administrasiyası bu dəstəyi davam etdirmək niyyətindədir.

Bakı Vaşinqtonun regional siyasətindən nə qədər narazı olsa da, balanslaşdırılmış xarici siyasət çərçivəsində Amerikanın yeni administrasiyası ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır. Bütün bunlara rəğmən, Amerikada oturuşmuş siyasi sistem var və bəzən prezident bu sistemin gedişatına tabe olmaq məcburiyyətindədir.

Sabiq prezident Obama vaxtilə Liviyaya müdaxilə etmək istəmirdi, ancaq Dövlət Departamenti, Pentaqon, üstəgəl onlarla müşavirin hazırladıqları hesabatlar Amerikanı hərbi müdaxiləyə sürüklədi və üstündən illər keçdikdən sonra Ağ Ev sahibi "Liviya əməliyyatı bizim böyük səhvimiz idi" dedi. Barak Obama seçki öncəsi verdiyi ən böyük vədini də yerinə yetirmədi. "Quantanamo həbsxanasını qapadacam" deyən Obama, 8 ildə bu vədinə xilaf çıxdı.

Bu deyilənləri Trampa da şamil etmək olar. Mümkündür ki, Tramp uğurlu iş adamı kimi Amerika iqtisadiyyatında, sosial sahədə və bank sektorunda nəsə uğur qazansın, ancaq eyni sözləri təhlükəsizlik və xarici siyasətə şamil etmək çətindir. Dövlət Departamenti, Pentaqon, onlarla müşavir və onların hazırladıqları hesabatlar və yüzlərlə beyin mərkəzi – bütün bunlar prezidentlərin qərarlarına təsir edir.

1099
Teqlər:
Dövlət Departamenti, viza, Donald Tramp, sanksiya, Pentaqon, müsəlman, Amerika, Yaxın Şərq, Barak Obama, ABŞ, müraciət
Əlaqədar
Rusiyadan ABŞ-a son xəbərdarlıq
Sabahdan etibarən ABŞ müsəlmanlara qarşı yeni qaydalar tətbiq edəcək
ABŞ-da Müqəddəs Quran təhqir olundu
ABŞ-ın yeni Əfqanıstan strategiyası müzakirə olunacaq
ABŞ: Qətərin 4 ərəb ölkəsinin tələblərini qarşılaması çətindir
ABŞ məhkəməsi Trampın fərmanını qismən dəstəklədi
Bütün dünyada ABŞ-ı təmsil edən azərbaycanlı qız
Ekspert Aydın Quliyev

Siyasi ekspert korrupsiya ilə mübarizə çərçivəsində görülən işləri şərh edir

11
(Yenilənib 10:46 23.05.2020)
Siyasi ekspert Aydın Quliyev Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, prezidentin atdığı addımlar ictimai rəyə uyğundur
Aydın Quliyev: “Korrupsiya ilə mübarizənin davam etdirilməsinə ehtiyac var”

“Ünvanlı sosial yardımın verilməsindənsə sahibkarlığı inkişaf etdirmək daha yaxşı olardı. 5 rayonda icra hakimiyyəti rəhbərlərinin həbsi sübut etdi ki, biz bu problemdən qurtulmaq üçün sahibkarlığı inkişaf etdirməliyik. İcra başçıları həbs olunmayan rayonlarda da bu problem qalmaqdadır”. Bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında “Ünvanlı dövlət sosial yardımı haqqında” qanuna təklif edilən dəyişikliyin müzakirəsi zamanı millət vəkili Zahid Oruc deyib.

Siyasi ekspert Aydın Quliyev Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, hazırkı şəraitdə ölkədə korrupsiya ilə bu formada mübarizənin aparılması ictimai rəyin tələbləridir:

“Formalaşmış şəraitə görə prezidentin atdığı addımlar ictimai rəyə uyğundur. Korrupsiya ilə mübarizə çərçivəsində atılacaq addımların ardıcıllığının təmin edilməsi iki şeydən asılıdır. O cümlədən, müşahidələr göstərir ki, həm yerli, həm də mərkəzi icra orqanlarında korrupsiya ilə mübarizənin davam etdirilməsinə ehtiyac var”.

Aydın Quliyevin geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

11
Plesetsk kosmodromundan Sarmat raketinin buraxılması

“Sarmat” uçmağa hazırlaşır: yeni “Şeytan” Rusiyanın nəyinə lazımdır?

115
(Yenilənib 02:15 23.05.2020)
Döyüş gücünə görə “Voyevoda” ilə “Sarmat” tən gəlir, daha maraqlısı isə sürətlənmə hissəsi və yeni QBR-in Aegis, THAA və digər sistemləri aşa bilməsidir

Bakı, 23 may – Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiyanın strateji nüvə qüvvələri daha mükəmməl və effektiv olmağa başlayıb. Yeni ağır “Sarmat” qitələrarası ballistik raketi ordunun sərəncamına verilməzdən öncə son sınaqlardan keçirilir.

Rusiya hökumətinin vitse-naziri Yuri Borisov mayın 21-də bəyan edib ki, COVID-19 pandemiyası “Sarmat” qitələrarası ballistik raketinin (QBR) uçuş sınağının hazırlığına mane ola bilməyib, sınaqlar RF Müdafiə Nazirliyi və baş konstruktorun təyin etdiyi vaxtda keçiriləcək.

Dövlət silahlanma proqramı çərçivəsində Rusiya sənaye kooperasiyası yeni, şaxta bazalı, maye yanacaq əsaslı ağır RS28 “Sarmat” raketinin hazırlanmasını başa çatdırır. Yeni raketin atış sınaqları 2018-ci ildə bitib. Kompleks geniş spektrdə, o cümlədən yeni nəsil hipersəs döyüş blokları ilə təchiz olunacaq, 2021-ci ildə isə Strateji Təyinatlı Raket Qoşunlarının (STRQ) sərəncamına veriləcək. Qeyd edək ki, əsasən “Sarmat” üçün nəzərdə tutulan “Avanqard” hipersəs kompleksi artıq Dombarovsk raket diviziyasına verilib.  

 Yeni QBR dünyada ən güclü sayılan Р-36М2 “Voyevoda” raketini (NATO təsnifatı ilə - SS-18 Satana) əvəz edəcək. “Sarmat”ın imkanları elədir ki, o, raket əleyhinə müdafiə (RƏM) zonalarını təxmin olunmayan trayektoriya üzrə yan keçə bilər, bu isə mümkün rəqibin bütün mövcud və perspektivdə olan müdafiə sistemlərinin hipersəs bloklarını “tutmasını” istisna edir.

“Sarmat”ın “Voyevoda”dan prinsipial fərqi: “Ю-71” tipli hipersəs bloklarına malik yeni QBR qeyri-nüvə avadanlığında yüksək dəqiqlikli silah kimi istifadə oluna bilər. Atmosferdə 15 Max sürətində (7 km/san) blokun kinetik enerjisi nüvə zərbəsi üçün xarakterik dağıntıların olacağına zəmanət verir, sadəcə, məkanda radioaktiv çirklənmə olmur. Hipersəs manevrli döyüş başlıqlarının əsas üstünlüyü trayektoriyanı yüksək dəqiqliklə tarazlamaq bacarığı, QBR-in start götürdüyü nöqtədən minlərlə kilometr aralıda yerləşən obyektin “nəfəsliyindən” keçmək qabiliyyətidir.

Yeni raketin seriya  buraxılışı üçün sənaye istehsalının modernləşdirilməsi başa çatdırılıb. Raket Krasnoyarsk diyarı və Orenburq vilayətində yerləşdiriləcək. Rusiya bununla dəfetmə potensialını artırır.

Qütbdən-qütbə

Dünyanın texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş bütün dövlətləri ağır qitələrarası raketlərin hazırlanma və istehsalında rəqiblərini keçməyə çalışır, ancaq Rusiya onların hamısından xeyli irəli gedib. Ağır, maye yanacaq əsaslı РС-28 «Sarmat» orbital qitələrarası ballistik raketinə malik yer üzərində şaxta bazalı kompleks bütün parametrlərinə görə üstünlük nümayiş etdirir.

Uzaq mənzilinə, sürətinə və məhvetmə gücünə görə dünyada onun analoqu yoxdur. Mənzilinə görə - 18000 km-dək – “Sarmat” xarici rəqiblər üçün əlçatmaz olan “Voyevoda”nı 1,5 dəfə geridə qoyur. Faydalı yükgötürmə qabiliyyəti 10 tonadək artırılıb. On fərdi tuşlama blokuna malik baş hissəsi ayrılır. Yeni raketin başlanğıc kütləsi 208 tondur (bunun 178 tonu yanacaqdır). Ümumi uzunluğu 35.5 m, diametri 3 metrdir.

Ballistik raketin buraxılması, arxiv şəkli
© Ministry of Defence of the Russian Federation

Döyüş gücünə görə “Voyevoda” ilə “Sarmat” tən gəlir, daha maraqlısı isə sürətlənmə hissəsi və yeni QBR-in Aegis, THAA və digər sistemləri aşa bilməsidir. Qitələrarası ballistik raket HHM-RƏM sistemlərini uğurla dəf edərək hədəfi vaxtında və dəqiq vurmalıdır. Hətta “Voyevoda”nın döyüş başlıqları da hədəfə doğru bir yığın yalançı elementin əhatəsində uçur (raketin baş hissəsi hər biri 800 kiloton olan 10 döyüş başlığı və RƏM dəfetmə vasitələrinin müasir kompleksindən ibarətdir). Məntiqi olaraq düşünə bilərik ki, “Sarmat” uçuş zamanı prinsipcə daha yeni müdafiə və maskalanma vasitələrindən yararlanacaq. Müxtəlif gücə və təyinata malik blokların sırasında, yəqin ki, düşmənin RLS-inə əks-təsir edən güclü vasitələr və digər innovasiya komponentləri var. Bəs bu necə işləyir?     

Ayrıldıqdan sonra manevrli blok 15 Max sürətilə (7 km/san) 100 km hündürlükdə hərəkət edir, atmosferin qatı laylarına girməzdən öncə isə (bilavasitə hədəfin üzərində) rəqibin raket əleyhinə müdafiəsini aşmaq üçün mürəkkəb manevr icra edir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, bu cür döyüş blokları ilə dünyanın istənilən nöqtəsində lokal münaqişələr zamanı nöqtəvi qeyri-nüvə zərbələri endirmək olar.

Yeni “Sarmat” QBR-in yaradılmasında iki əsas oriyentir – RƏM-ə qarşı davamlılıq və minimal uçuş vaxtı – rekord həddə sürət, mənzil uzaqlığı, yükgötürmə qabiliyyəti əldə etməyə və 60 saniyə ərzində döyüş hazırlığına gətirilməyə imkan verdi (bu da rəqibin nüvə zərbəsi zamanı ildırım sürətli cavab reaksiyası deməkdir). Yeni QBR-in malik olduğu, mümkün rəqibin ərazisini Cənub Qütbündən suborbital trayektoriya üzrə (mövcud və perspektivdə olan RƏM sistemlərini aşmaqla) “orbital bombalamaq” texnologiyası mülki xarakterli kosmik aparatların fəzaya buraxılmasını da gerçəkləşdirməyə imkan verir (istismar müddətinin sonunda hər bir “Sarmat” ona yatırılmış pulların əhəmiyyətli hissəsinin qaytarılmasını təmin edə bilər).

Əsas parametrləri

Rusiya Strateji Təyinatlı Raket Qoşunları (STRQ) neçə yeni ağır raket alacaq? Bir müddət öncə Amerikanın CNBC kanalı ABŞ kəşfiyyatına istinadən 60 “Sarmat” barədə məlumat yaymışdı. Bu iki diviziyadakı (Krasnoyarsk diyarı və Orenburq vilayətindəki) “Voyevoda”ların sayına təxminən uyğun gəlir. Ancaq Rusiya MN-in başqa planları da ola bilər. Yalnız Rusiyanın Strateji Nüvə Qüvvələri (SNQ) və ABŞ-ın Strateji Hücum Silahları (SHS) qruplaşması üçün SHS Müqaviləsinin təyin etdiyi QBR və döyüş bloklarının maksimal say həddi barədə məlumat əlçatandır. RF üçün bu, 700 açıq start qurğusu və 1550 döyüş blokudur. Qeyd etmək lazımdır ki, STRQ SNQ-nin daşıyıcı və döyüş başlıqlarının 60%-nə malikdir və 2024-cü ildə sərəncamında yalnız müasir nümunələri saxlamağı planlaşdırıb. Nəzərə alsaq ki, cəbbəxanada “Topol-M” və “Yars” kompleksləri də var, o zaman çoxvariantlı perspektiv yaranır.

Rusiya STRQ-nin inkişaf perspektivini təyin edərkən ABŞ-ın raket-nüvə potensialının və xarici siyasətinin xüsusiyyətlərinin dəyişməsini, Vaşinqtonun Orta və Yaxın Mənzilli Raketlərin ləğvi üzrə Müqavilədən (OYMR) çıxmasını, Amerikanın orta mənzilli raketlərinin Avropada, RF-ə yaxın ərazilərdə mümkün yerləşdirilməsini nəzərə almaq lazım gəlir. Məsələn, Polşa və Rumıniyada Pentaqonun müxtəlif hazırlıq dərəcəli universal Mk-41 start qurğularına malik raket əleyhinə kompleksləri yerləşdirilib. Buradan raket əleyhinə “Standart-3” və orta mənzilli qanadlı “Tomahavk” raketlərini buraxmaq mümkündür. Bundan başqa, Amerikanın Polşa və Rumıniyada yerləşən pilotsuz zərbə aparatları nüvə başlıqları ilə təchiz oluna bilər. Təbii ki, Rusiyaya qarşı orta mənzilli zərbə komponentlərinin istifadəsi zamanı cavab zərbəsi zonasında həm Amerika Birləşmiş Ştatları, həm də həmin raketlərin buraxıldığı ölkələr olacaq. Bunu “Qırmızı ulduz”a müsahibəsində Rusiya STRQ-nin komandanı Sergey Karakayev açıq-aşkar şəkildə deyib.

2020-ci ildə STRQ müxtəlif səviyyəli 200 təlim keçirməyi və altı QBR buraxılmasını (bunların beşi – Plesetskdəki kosmodromdan olacaq) planlaşdırır. Ötən il hərbi təlimlərin sayı elə təxminən bu qədər olmuşdu, 5 dəfə də strateji raket buraxılmışdı ki, bu da öz növbəsində raket komplekslərinin yüksək etibarlılığını və qoşunların ümumi effektivliyini təsdiq etmişdi.

Müasir STRQ – üç raket qoşunu və 12 raket birləşməsini (o cümlədən şaxta start qurğulu stasionar bazalı dörd və hərəki qrunt raket komplekslərinə malik səkkiz mobil diviziya) ehtiva edir. Fikrimcə, bu raketlər bütün təcavüzkarları “görər”. Mümkün rəqibə preventiv (tərksilah edici) zərbəyə güvənməyə dəyməz. STRQ obyektləri hava hücumu vasitələrindən müasir S-300PM və S-400 zenit kompleksləri, “Mozır” aktiv müdafiə sistemi, müxtəlif fiziki təsir prinsiplərinə malik perspektivli HHM qurğuları ilə etibarlı şəkildə qorunur. Robotlaşdırılmış idarə sistemi tətbiq olunmağa başlayıb. Rusiyanın nüvə silahlarının üçdə ikisinə malik Strateji Təyinatlı Raket Qoşunları nüvə triadasında əsas rol oynayır. Yeni ağır “Sarmat” QBR STRQ-də və nüvə dəfetmə sistemində əsas mövqeni tutacaq.

115
Əlaqədar
100 milyon dollarlıq paradoks və ya F-35-in quyruğu niyə qopur
“Bumeranq”ın ixrac potensialı – $ 1 mlrd: Rusiya platforması nə ilə unikaldır
Rusiyanın Hərbi-Dəniz Donanması necə dəyişəcək - "Borey-A" və "Yasen-M" gəlir
Rusiya Qara dənizə tam nəzarət edir
Rusiyanın beşinci nəsil qırıcıları sınaqlardan üzüağ çıxıb
Avstriya Prezidenti Aleksandr Van der Bellen, arxiv şəkli

Polis prezidenti... bağlı restoranda tapdı

0
(Yenilənib 23:36 24.05.2020)
Avstriyada restoranlar 23:00-dan sonra bağlanmalıdır, yəni həmin vaxtdan etibarən qonaqlara heç nə təqdim etmək olmaz, mətbəx və bar işləməməlidir

BAKI, 24 may — Sputnik. Vyana polisi Avstriya Prezidenti Aleksandr Van der Belleni və xanımını gecə vaxtı bir italyan restoranında “yaxalayıb”. Ölkədə mövcud olan karantin qaydalarına görə, 23:00-dan sonra ictimai iaşə müəssisələri bağlı olmalıdır.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə “Kronen Zeitung” qəzeti yazıb.

“Lokdaundan sonra ilk dəfə xanımım və iki dostumla birlikdə şam etməyə getdik. Biz söhbətləşirdik, təəssüf ki, saata baxmağı unutduq. Çox təəssüf edirəm. Bu, səhv idi. Əgər restoran sahibinin hansısa itkiləri olacaqsa, buna özüm cavabdeh olacam”, - deyə Prezident Twitter-də yazıb, üstəlik qəzetin məqaləsini də paylaşımına əlavə edib.

Polis “Sole” adlı italyan restoranına 00:20-də gəlib və eyvanda əyləşmiş qonaqların içki içdiklərini görüb. Əslində isə bura saat yarım əvvəl bağlanmalı imiş. Qəzet yazır ki, tanınma zamanı qonaqlar özlərini mehriban aparıblar.

​“Federal Prezident bir çox artistlər kimi tez-tez qonağım olur. Şama bu dəfə balıq sifariş etmişdi. Mən hər şeyi doğru elədim, qanunun tələbi ilə: saat 23:00-da biz sonuncu içkiləri gətirib kafeni bağladıq. Sonra Prezident hələ bir müddət də - əvvəl mən də orada idim – xanımı ilə bayırdakı örtülü eyvanda söhbət elədi”, - deyə restoranın direktoru Aki Nuredini “Kronen Zeitung”a bildirib.

Avstriyada restoranlar 23:00-dan sonra bağlanmalıdır, yəni həmin vaxtdan etibarən qonaqlara heç nə təqdim etmək olmaz, mətbəx və bar işləməməlidir. Ancaq eyni zamanda, nəzəri olaraq restoran qonaqlara masa arxasında əyləşməyə icazə verə bilər. İndi Vyananın magistratı restoran sahibini 30 min avro cərimələmək, ya da günahını bağışlamaq haqda qərar verməlidir. Prezident və xanımına görə idə hadisəyə görə heç bir cərimə nəzərdə tutulmur.

Avstriyada martın 16-da bağlanan kafe və restoranlar mayın 15-də fəaliyyətlərini bərpa edib. Onlar səhər 6:00-dan 23:00-dək işləyə bilər. Bir masa arxasında maksimum dörd böyük adam (uşaqlar istisna) əyləşə bilər, qonaqlar arasındakı məsafə ən azı 1 m olmalıdır. Müştərilərlə birbaşa ünsiyyətdə olan personal ya qoruyucu maska, ya da üz sipəri taxmalıdır, müştərilər isə maska taxmaqda sərbəstdirlər.

0