İran əhalisi

İrana qarşı yeni vasitələrə əl atılır

2333
Bölgə şiə-sünni münaqişəsinin poliqonuna çevriləcək

BAKI, 9 iyun — Sputnik. Həftənin əsas hadisəsi İran parlamentində törədilən terror aksiyası oldu. Baş vermiş hadisə son seçkilərdən məğlubiyyətlə çıxmış mühafizəkar cinahının mövqelərini və cəmiyyətə nəzarəti gücləndirmək imkanlarını artıracaq.

Araşdırmaçılar belə hesab edirlər ki, İran türk və kürd hərəkatlarının, ərəb və bəlucların artmaqda olan fəallığının qarşısını almaq üçün mühafizəkar və islahatçı qanadları arasında ciddi fikir ayrılıqları hökm sürür. İnqilab Keşikçiləri Korpusuna söykənən dini mühafizəkar tərəf, etirazları hərbi güc metodu ilə önləməyin tərəfdarıdırsa, islahatçı kəsim güzəştlərlə önləməyi düzgün hesab edir.

İrandakı son terror aktını İŞİD törədibsə, bu hadisə yeni adı çəkilən dini terror qruplaşmasının arxasında duran güclərin İranın terror dalğasına hazırlığını yoxlamaq üçün kəşfiyyat gedişi də ola bilər. Lakin araşdırmaçılar belə hesab edirlər ki, terror hadisəsinin, məhz parlamentdə və İran İslam İnqilabının banisi olan Ayətullah Xomeyninin məqbərəsində baş verməsi İrana mesaj kimi dəyərləndirilə bilər. Artıq terror əvvəllər olduğu kimi İranın əyalətlərində deyil, paytaxtında, parlamentində baş verir.

Terrorun ABŞ prezidentinin Səudiyyə Ərəbistanına 11 milyard dollarlıq silah satılmasına dair anlaşmanın əldə olunmasından və Qətər ətrafında baş verən son hadisələrdən sonra reallaşması da diqqətçəkicidir. Hələ ki, güclü olan İranın zəiflədilməsi üçün ABŞ çoxistiqamətli gedişlər edir. Bir tərəfdən İranı Suriyada, qismən Yəməndə ərəb dövlətlərindən yaratdığı ittifaqla müharibəyə çəkir, digər tərəfdən İranın tərəfdaşı olan Qətəri cəzalandırır və beləliklə, İran ətrafındakı dairəni daraltmağa çalışır.

Bu hücum bu və ya digər şəkildə Qətər böhranı ilə əlaqədar ola bilərmi və bu terror aktı əslində bölgədə çox böyük geosiyasi oyunların başladığına işarət edirmi? Xatırladaq ki, Səudiyyə Ərəbistanı başda olmaqla körfəz ölkələri, məhz İranla əməkdaşlıq təklifi verdiyinə görə Qətər dövləti ilə diplomatik əlaqələri kəsmişdi. Buna səbəb olaraq isə Qətərin terrorizmi dəstəkləməsi göstərilir.

Digər tərəfdən, ABŞ prezidenti Donald Trampın əsas hədəflərindən biri İrandır. Bu olaylar Tehrana qarşı artıq digər vasitələrdən istifadə etmək deməkdir. Çünki məlum məsələdir ki, indiki şəraitdə ABŞ İran ilə açıq müharibəyə getməyəcək. Əsas vəzifə terror qruplaşmaları vasitəsilə əvvəlcə ölkədəki sabitliyi laxlatmaq, daha sonra isə növbəti məqsədlərə keçməkdir.

İranda terror
© REUTERS / Tasnim News Agency

Onu da unutmayaq ki, İran Suriyada hərbi qüvvə saxlayır. İran Suriyada demək olar ki, ən təsirli imkanlara malik olan dövlət hesab olunur. Hətta Rusiyadan da təsirlidir. Rusiyanın hərbi hava qüvvələrini çıxarsaq, İranın quru qoşunları Suriyanın ayaq üstə qalmasının əsas səbəbkarıdır.

İsrail və ABŞ belə hesab edir ki, İraq və Suriyanı əldə edən İran, Xəzər dənizindən Aralıq dənizinə qədər böyük bir əraziyə nəzarət edəcək və bu bölgədə həm İsrailin, həm də ABŞ-ın strateji maraqları üçün ciddi maneələr yaradacaq. Artıq indidən o əngəllərdən biri hiss edilməkdədir. Qətər dövləti Avropa bazarını qazla təmin etmək üçün qaz kəməri layihələndirmişdi. O qaz kəməri layihəsinin bir hissəsi Suriyadan keçməli idi. İran həmin qaz kəməri layihəsinə qəti etiraz edir, çünki özü Avropa bazarına qaz çıxarmaq niyyətindədir.

İran bölgədə xüsusi söz sahibinə çevrilib. Gündəmdə olan başlıca məsələ İranın Suriya və İraqdan çıxarılması məsələsidir. Bu baxımdan, Qətərlə digər ərəb ölkələri arasındakı gərginliyin əsas səbəbi Qətər-İran qaz sahəsi olub. Qətərin yenidən İranla bu istiqamətdə çalışmağa başlaması digər ərəb ölkələrinin etirazlarına səbəb olub.

Qətər dünyanın ən böyük maye qaz ixracatçılarından biridir. Belə ki, rəsmi Doha 2005-ci ildən bu yana İranla ortaq olduğu qaz sahəsinin özünə aid olan Şimali Günbəz hissəsində fəaliyyətlərini dayandırıb. Lakin aprel ayında Qətər özünə tətbiq etdiyi bu sanksiyaları ortadan qaldırdı. Maraqlı məqam odur ki, Qətərin bu istiqamətdə əsas rəqibləri ABŞ, Avstraliya və Rusiya sayılır.

İran-Qətər qaz sahəsinə Pars yatağı aiddir. Bu yataqlar Fars körfəzinin ortasında yerləşir. İran tərəfi Pars yatağının öz sahəsinə düşən hissəsini Cənubi Pars, Qətər tərəfi isə Şimali Günbəz adlandırır. Yataqda ümumilikdə 28 trilyon kub metr qaz və 7 milyard ton neft var. Ayrı-ayrılıqda isə Şimali Günbəzdə 13,8 trilyon kub metr qaz və 4,3 milyard ton neft var. Cənubi Parsda isə 14,2 trilyon kub metr qaz və 2,7 milyard ton neft mövcuddur.

Onu da vurğulamaq lazım gəlir ki, Ər-Riyad bölgənin müstəqil oyunçusu deyil. Səudiyyə Ərəbistanı bölgədə ABŞ və İsrailin maraqlarına xidmət edir və "Sem dayı"nın dəyənəyi rolunu oynayır. Səudiyyə və bir sıra ərəb ölkələri, məsələn, Bəhreyn, BƏƏ Vaşinqtonun nəzarətində olan islam ölkələri kimi səciyyələndirilir və Qərblə qarşıdurma yaşayan Tehrana təzyiq vasitəsi kimi nəzərdə tutulur.

Burada məqsəd neftin qiymətinə nəzarəti əldən verməməkdir. Yəni, savaş neft gəlirləri uğrunda gedir, söhbət radikal şiələrdən və sünnilərdən getmir. Məzhəb qarşıdurması sadəcə bir görüntüdür. Baş verənlər birbaşa neft diplomatiyasına xidmət edir. Bu siyasəti uğurla həyata keçirə bilmək üçün məzhəb savaşı alovlandırılır.

İstisna deyil ki, Yaxın Şərq yaxın illər ərzində şiə və sünnilərin münaqişəsi poliqonuna çevriləcək. Baş verənlərin idarəolunan xaos nəzəriyyəsinin tərkib hissəsi olduğunu əlavə şərh etməyə də ehtiyac qalmır…

2333
Teqlər:
sünni, Ayətullah Xomeyni, şiə, qaz, Tehran, İran, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Suriya, Yaxın Şərq, parlament, ABŞ, terror, İŞİD, neft
Əlaqədar
İŞİD bu ölkələri terrorla hədələdi
Terrorun budəfəki hədəfi ABŞ səfirliyi oldu
İranda növbəti terror: 18 nəfər yaralandı
İranda terror törədənlərin kimliyi bilindi
Tehranda terror nəticəsində ölənlərin sayı artır
Qanlı terrorun yekunu: qurbanların dəqiq sayı açıqlandı
Terror barədə məlumat verən jurnalist həbs olundu
Tehran terrorunun ilkin təfərrüatları məlum oldu
İranda terror kütləvi hal alır, canlı görüntülər yayıldı
ABŞ bayrağı, arxiv şəkli

Strateji gediş: Rusiya ABŞ-ın dövlət borcuna bir milyard dollar yatırdı

44
(Yenilənib 20:53 24.02.2021)
ABŞ hökuməti bu qiymətli kağızları sataraq büdcə kəsirini aradan qaldırır və digər xərcləri qarşılayır. ABŞ-ın milli borcu təxminən 28 trilyon dollara çatıb.

BAKI, 24 fevral — Sputnik, Natalya Dembinskya. Rusiya Mərkəzi Bankı ötən ilin dekabr ayında ABŞ dövlət istiqrazlarına yatırımını birdən-birə milyard dollar artırdı. Hərçənd, Moskva son illərdə sistematik olaraq bu qiymətli kağızlardan qurtulurdu: valyuta ehtiyatlarında onların payı bir faizdən bir qədər çoxdur. Bəs indi niyə bu istiqrazlara ehtiyac yaranıb? Sualın cavabı RİA Novosti-nin materialında.

Avro, yuan və qızıl

ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, hazırda Rusiya 6,011 milyard dəyərində Amerika dövlət istiqrazına sahibdir: onlardan 1,2 milyardı uzunmüddətli, 4,8 milyardı isə qısamüddətlidir. Dekabr ayında ehtiyatlar bir milyard dollara qədər artırılıb.

Qeyd edək ki, ABŞ hökuməti bu qiymətli kağızları sataraq büdcə kəsirini aradan qaldırır və digər xərcləri qarşılayır. ABŞ-ın milli borcu təxminən 28 trilyon dollara çatıb. 2010-2013-cü illərdə Rusiya investisiyaları 170 milyardı keçdi. Rusiya ən böyük qiymətli kağızlar payına sahib ölkələrdən biri idi. Ancaq Vaşinqton 2014-cü ilin aprelində Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etdikdən sonra Moskva ABŞ-ın dövlət istiqrazlarından qurtulmağa başlamışdı.

2018-ci ildə Rusiya Mərkəzi Bankı ABŞ xəzinədarlıq portfelini birdən-birə yarıyadək endirərək böyük bir satış əməliyyatı həyata keçirdi. Beləliklə, Amerika qiymətli kağızlarının beynəlxalq ehtiyatlardakı payı minimuma düşdü. Mərkəzi Bank bunun əvəzində öz ehtiyatlarını avro, yuana və qızıla yönləndirdi.

Diversifikasiya

ABŞ dövlət borcu açıq şəkildə bu ölkənin Maliyyə Nazirliyi tərəfindən buraxılmış qiymətli kağızlarla təmsil olunur. Vekselləri (borc sənədlərini) və dövlət istiqrazlarını fiziki, hüquqi şəxslər, müəyyən ştat və əyalətlərin səlahiyyətliləri əldə edə bilərlər. Bu qiymətli kağızlardan götürülən mənfəət bir o qədər də yüksək deyil – təxminən 2,5-3 faiz. Avropa və ya Yaponiya üzrə borclarda gəlir, ümumiyyətlə, sıfıra bərabərdir və hətta mənfi göstəricilərlə ifadə olunur. Ancaq məsələ tək bunda deyil: ABŞ dövlət istiqrazları dünyanın ən etibarlı və asan satıla bilən maliyyə alətlərindən biri hesab olunur. Bütün dünyada onları almaq və satmaq çox asandır.

"Artıq vəsaiti müvəqqəti olaraq ABŞ-ın milli borcuna yatırmaq sərfəlidir. Söhbət milyardlardan gedəndə illik 2-3 faiz çox puldur. Buna görə də siyasət iqtisadi qərarlara təsir etməməlidir", - deyə Rusiya Dövlət Dumasının Maliyyə komitəsinin üzvü Dmitri Skrivanov RİA Novosti-yə bildirib.

Beləliklə, Moskva yatırımını artırmaqla texniki olaraq bazardakı varlığını sübut etdi. Bu həm də beynəlxalq valyuta ehtiyatlarının şaxələndirilməsi üçün lazım idi. İndi Rusiyanın 590 milyard dolları var, bu vəsaitin 6 milyardı birbaşa ABŞ milli borcuna yatırılıb. Analitiklər izah edirlər: Moskva qlobal maliyyə tendensiyalarını izləyir. Dollara tələb artmaqdadır, çünki bu pul dəyişkənliyə və inflyasiyaya ən az meylli olan valyuta növüdür.

"Milyard dollar çox böyük məbləğdir, bu vəsaiti məhdud aktiv dəstinə yatırmaq olar. Qızılın alıcılıq qabiliyyəti yüksəkdir, avro və yuanda isə onsuz da kifayət qədər pul ehtiyatımız var. Amerikanın dövlət istiqrazlarının alınması diversifikasiyanın (şaxələndirmənin - red.) bir elementidir", - deyə Rusiya-Asiya Sənayeçilər və Sahibkarlar Şurasinin prezidenti Vitali Mankeviç bildirir.

Çin variantı

Dekabr ayının sonuna olan məlumata görə, ABŞ dövlət istiqrazlarının ən böyük sahibi Yaponiyadır (1,2 trilyon dollar). Əvvəllər bu sahədə Çin lider idisə, indi Pekin 1,06 trilyon dollarlıq istiqrazlarla ikinci yerdədir. Bu üçlüyü 428.9 milyard dollarlıq qiymətli kağız ehtiyatı ilə Böyük Britaniya tamamlayır.

Ticarət müharibəsi üzündən çinlilər sistematik olaraq bu qiymətli kağızlardan qurtulmağa başlayıblar, ümumilikdə investisiyalarını 200 milyarddan çox azaldıblar. Bununla belə, hazırda Pekinin əlində olan ABŞ dövlət istiqrazları Vaşinqtona qarşı güclü təzyiq vasitəsi hesab oluna bilər.

Davam edən qarşıdurma qorxu hissini artırır: birdən ABŞ dövlət istiqrazalarının dünyadakı ikinci ən böyük pay sahibi onların kütləvi satışına getsə, onda necə? Nəticə fəlakətli ola bilər. Çinin bu qiymətli kağızlardan kütləvi şəkildə qurtulması dünya maliyyə bazarında böyük çaxnaşmaya gətirib çıxara bilər.

Amma bu, Çinin özünə də sərf etmir. Birincisi, qısa müddətdə 100-200 milyard dəyərində istiqraz satışı istər-istəməz qiymətləri aşağı salacaq. Nəticədə, Çinin özünün xarici aktivlərinin və ehtiyatlarının dəyəri kəskin şəkildə aşağı düşəcək. Bundan başqa, dollar çökəcək ki, Pekinin də buna ehtiyacı yoxdur. Çünki ABŞ valyutasının zəifləməsi Çin ixracatını bahalaşdıracaq.

Qızıl ehtiyatı

Artıq bir neçə ildir ki, Rusiya Mərkəzi Bankı dollardan qurtularaq qızıla gediş edir. 2020-ci ildə ilk dəfə bu qiymətli metalın ehtiyatlardakı payı Amerika valyutasının həcmini aşdı və fevral ayına qədər qızıl ehtiyatlarının dəyəri 136,7 milyarda çatdı. İl ərzində ölkənin qızıl ehtiyatları təxminən 28 ton çoxaldı.

Qiymətli metal - universal pul ekvivalenti - faiz gəliri gətirən aktivlərdən daha cəlbedicidir və sanksiya risklərindən sığortalanıb. "Bloomberg"-in də qeyd etdiyi kimi, Rusiya bütün dünyaya nümayiş etdirdi ki, nəhəng iqtisadiyyata və böyük həcmdə qızıl-valyuta ehtiyatlarına sahib olan ölkə dollar aktivlərindən istədiyi vaxt qurtula bilər və bu, onun halına da təfavüt etməz.

44
Yük maşınları, arxiv şəkli

Kommunikasiyaların açılması regiona yeni perspektiv vəd edir

16
(Yenilənib 18:06 24.02.2021)
Hesab edirəm ki, region ölkələri kifayət qədər potensiala malikdir və bu imkan verir ki, biz qloballaşmadan kənarda iqtisadi inkişafımızı təmin edə bilək.

Elvin Səlimov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 24 fevral — Sputnik.  Bu gün Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində təşkil olunan videokörpüdə Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya liderlərinin 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatından irəli gələn yeni iqtisadi reallıqlar müzakirə edilib. Tədbirin Azərbaycan tərəfindən qonağı UNEC-in professoru, Rusiya İqtisadiyyat Məktəbinin direktor müavini Elşad Məmmədov bildirib ki, bu bəyanat uzun illərdir regionda iqtisadi əməkdaşlığın tormozlanmasına səbəb olmuş problemlərin aradan qalxması ilə yeni reallıqlar yaradıb:

“Təsadüfi deyil ki, münaqişənin ortaya çıxması tək Azərbaycan və Ermənistan arasındakı münasibətlərə deyil, eyni zamanda regional proseslərin inkişafına mənfi təsirini göstərdi. Uzun illər münaqişənin həllolunmaz qalması region ölkələrinin inkişaf prosesinin ləngiməsinə, bəzi hallarda dayanmasına gətirib çıxardı”.
© Sputnik
Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində videokörpü

Onun sözlərinə görə, üçtərəfli bəyanatda vurğulanan kommunikasiya əlaqələrinin bərpası ilə bağlı müddəalar tək keçmiş münaqişə tərəflərinin deyil, eyni zamanda bölgənin dinamik iqtisadi inkişafına əvəzsiz töhfə verəcək: “Münaqişənin davam etdiyi uzun illər ərzində kommunikasiyaların açılması hər zaman prioritet olub. Biz kommunikasiyaların açılması ilə iqtisadi qazanc əldə etməklə yanaşı, həm də siyasi və sosial dialoqun formalaşmasının şahidi ola bilərik. Bu münaqişə postsovet məkanında dağıdıcı proseslərə zəmin yaratdı və inteqrasiya prosesinə də mənfi təsirini göstərdi. Ona görə də münaqişənin həlli bölgəmizin sabitlik və inkişafa istiqamətlənməsi baxımından əhəmiyyət kəsb edir”.

© Sputnik
Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində videokörpü

“Kommunikasiya əlaqələrinin açılması enerji, nəqliyyat layihələrinin daha sürətli icrasına imkan verəcək və regional sabitliyin təmin edilməsi ilə bölgəmizin iqtisadi cəlbediciliyi artacaq. Bu həm də region ölkələri ilə yanaşı, Rusiya, Türkiyə və İran kimi aparıcı güc mərkəzləri üçün də əhəmiyyətlidir. Biz dünyada baş verən proseslər fonunda regionallaşmanın ön planda olmasına nəzər yetirməliyik. Regionallaşmanın isə başlıca prinsipi region ölkələri arasında qarşılıqlı əlaqələrin dərinləşməsidir.

Yeni iqtisadi əməkdaşlıq platformalarının işə salınması proseslərə müsbət təsir göstərəcək. Bu baxımdan regionallaşmadan danışarkən kommunikasiyaların açılması çox önəmlidir. Hesab edirəm ki, region ölkələri kifayət qədər potensiala malikdir və bu imkan verir ki, biz qloballaşmadan kənarda iqtisadi inkişafımızı təmin edə bilək. Amma bu prosesdə bizə həm də texnologiyaların idxalı lazım olacaq. Texnologiya şirkətləri üçün də bu bölgəyə maraq böyükdür və böyük perspektivlər vəd edir”, - professor bildirib.

Qeyd edək ki, Azərbaycan, Rusiya, Ermənistan rəhbərləri tərəfindən imzalanmış üçtərəfli bəyanatda regionda bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpasına dəstək ifadə edilib.

16
Qaz plitəsi, arxiv şəkli

Dəm qazı kabusu: Bacalarınız doludursa, dövlətdən imdad gözləməyin

0
(Yenilənib 01:08 25.02.2021)
"Bu səlahiyyət artıq Bakı Şəhər Mənzil İstismar Departamentində deyil. İndi bu işi hər mənzil sahibi özü fərdi görməlidir".

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 25 fevral — Sputnik. Az qala hər gün dəm qazından zəhərlənmə ilə bağlı xəbərlər eşidirik. Hər il qış mövsümündə xeyli sayda insan məhz dəm qazının qurbanı olaraq həyatını itirir. Dəm qazından boğulub dünyasını dəyişənlərin ayrıca statistikası aparılmasa da, bu rəqəmin kifayət qədər böyük olduğunu mətbuatda yayılan xəbərlər də təsdiqləyir. Daha 5 nəfər iki gün əvvəl dəm qazından boğularaq ölüb. Sputnik Azərbaycan dəm qazından boğulmaların səbəbini araşdırıb.

Klinik Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, yanvar ayında dəm qazından zəhərlənmə ilə bağlı 42 müraciət olub. Onlardan 36-sı xəstəxanaya qəbul edilib:

"Fevral ayında bu günədək 16 müraciət daxil olub. Onlardan 12 nəfər xəstəxanaya qəbul olub. Həmin şəxslər arasında iki azyaşlı da var. Amma dəm qazından zəhərlənmə ilə bağlı bizə müraciət edənlər arasında ölüm halı olmayıb".

A.Maqsudov bildirib ki, dəm qazından boğulmalara daha çox hamam otaqlarında rast gəlinir. Amma şöbə müdiri mənzillərdə də dəm qazı zəhərlənmələrinə rast gəlindiyini söyləyir. A.Maqsudovun sözlərinə görə, dəm qazı ilə bağlı zəhərlənmələrə səbəb qaz cihazının təmiz havaya çıxışı olmamasıdır:

"Dəm qazı o zaman yaranır ki, qaz yanarkən ayrılan tüstünü içəri verir. İnsan yuxulu vəziyyətdə olanda dəm qazını qətiyyən hiss etmir. Ona görə də harada qazla cihaz işləyirsə, mütləq nəzarət altında olmalıdır. Əgər hamamda qaz cihazı varsa, nəfəslik mütləq açıq olmalıdır. Su qızdırıcı cihazlar hamam otağında quraşdırılmamalıdır. Hamamda nəfəslik olmalıdır".

A.Maqsudov bildirir ki, dəm qazından zəhərlənən insanlara təcili yardımı yerində göstərmək ölüm riskini azaldır: "Dəm qazından zəhərlənən şəxs öncə havaya çıxardılmalıdır. Huşunu itirməyibsə, dərhal yorğana bükülməlidir. Çünki həmin an bədənin temperaturu kəskin aşağı düşür. Sonra isti maye vermək lazımdır. Əgər dəm qazından zəhərlənən şəxs huşunu itiribsə, bu zaman onu açıq havaya çıxartmaqla yanaşı, ağzındakı seliyi təmizləmək lazımdır ki, boğulmasın. İlk tibbi yardımlar bunlardır. Amma istənilən halda dəm qazından zəhərlənən şəxs üçün hadisə yerinə təcili təxirəsalınmaz tibbi yardım çağırmaq şərtdir".

Azad İstehlakçılar Birliyinin kommunal məsələlər üzrə eksperti Nüsrət Qasımov isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, qış aylarında dəm qazından boğulmalarda bütün məsuliyyət vətəndaşların üzərinə atılsa da, bu, yanlışdır:

"Düzdür, insanlar qazdan təhlükəsiz istfadəyə etinasızlıq edirlər. Amma vətəndaşların qazla işləyən cihazlarına texniki baxış keçirilməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, soyuq günlərdə qazdan istifadə artır. Cihazda yanma prosesi düzgün getmədiyi zaman isə dəm qazı yaranma riski böyükdür. Qaz yandıqda dəm qazı ayrılır. Dəm qazı bayıra xaric olmadığından evdə insanı zəhərləyir. Dəm qazının bayıra xaric olması üçün mütləq boru xəttinin keçdiyi tüstü bacaları təmiz olmalıdır".

N.İbrahimovun sözlərinə görə, dəm qazından boğulmaların əsasən hamamda baş vermə səbəbi qazla işləyən cihazların hamama qoyulmasıdır: "1,5 kub metr qazın yanması üçün 9,5 kub metr hava lazımdır. Çox vətəndaşlar kombini qutuların içinə qoyurlar. Dəfələrlə maarifləndirmə apararaq bildirmişik ki, qazdan yanarkən ayrılan tüstünün bayıra çıxışı olmalıdır. Çox vaxt insanlar ev, hamam isti olsun deyə hamamlarda qapının altındakı deşikləri və nəfəslikləri bağlayırlar. Bu da nəticədə içəridə dəm qazının yaranmasına səbəb olur".

Həmsöhbətimiz deyir ki, yaşayış binalarında sovet dövründə tüstü bacalarını Daxili İşlər Nazirliyinin nəzdindəki  yanğından mühafizə könüllü cəmiyyət təmizləyirmiş:

"Sonra bu səlahiyyət Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin balansındakı Mənzil İstismar Departamentinə verildi. İndi isə bu işlə hansı qurum məşğul olur, bilinmir".

Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətindən Sputnik Azərbaycan-ın sorğusuna cavab olaraq bildirildi ki, artıq tüstü bacalarının təmizlənməsinə MİS-lər baxmır: "Bu səlahiyyət artıq Bakı Şəhər Mənzil İstismar Departamentində deyil. İndi bu işi hər mənzil sahibi özü fərdi görməlidir. Bunun üçün özəl xidmət qurumları fəaliyyət göstərir. Mənzil İstismar Sahələri vətəndaşları o şirkətlərlə əlaqələndirə bilər".

Apardığımız araşdırma zamanı tüstü bacalarının təmizlənməsi ilə məşğul olan özəl şirkətlərlə əlaqə saxladıq. "Fire Alarm" şirkətindən bildirdilər ki, bu xidmətin qiyməti binaya yerində baxış keçirildikdən sonra müştəriyə deyilir: "Tüstü bacalarının təmizlənmə qiyməti binanın mərtəbəsindən, mənzilin hansı mərtəbədə yerləşməsindən və tüstü bacalarının qonşuların bacası ilə əlaqəsi olub-olmamasından asılıdır. Yerində baxış üçün qiymət 20 manatdan başlayır. Əgər bacanın qonşularla əlaqəsi varsa, digər qonşular da tüstü bacasını təmizlətməlidir. Bunun qiyməti isə mənzillərin sayı, tüstü bacasına qoşulmalara görə dəyişir".

0