Vulkan püskürməsi, arxiv şəkli

Azərbaycanda daha 4 vulkan püskürə bilər

1091
(Yenilənib 14:31 10.02.2017)
Ceyhun Paşayev: "Partlamış Otman-Bozdağ palçıq vulkanın yerləşdiyi çatın üzərində daha 3-4 vulkan var. Onlarda da aktivləşmə və partlama baş verə bilər"

BAKI, 9 fev — Sputnik. Fevralın 6-da Otman-Bozdağ palçıq vulkanında güclü püskürmə baş verib. Püskürmə saat 13.00 radələrində güclü partlayışla müşahidə olundub. Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşı vulkanın təhlükəsi haqqında Abşeron Palçıq Vulkanları Qoruğunun direktoru Ceyhun Paşayevdən münasibət alıb.

Direktor bildirib ki, əslində mətbuat səhv məlumat verib: "Hər kəs vulkanın Səngəçalda püskürdüyünü deyir. Bu, doğru məlumat deyil. Ərazi baxımından vulkan Şamaxı-Qobustana aiddir. Qaradağ dəmir yol stansiyasından 5 kilometr şimal-qərbdə yerləşən palçıq vulkanıdır. Vulkanın özü kəsilmiş konus şəklindədir. Diametri 300 metrdir. Dünyanın hündür palçıq vulkanlarından hesab olunur".

O, qeyd edib ki, statistik məlumata görə, indiyə kimi vulkanın 3 püskürməsi qeydə alınıb: "1845-ci il 22 yanvar, 1951-ci il və 10 oktyabr 1961-ci ildə qeydə alınıb. Vulkanın sayca 4-cü püskürməsi 6 fevrala təsadüf edib".

"Vulkanın indiyə kimi xaric etdiyi tullantı məhsullarının əhatə etdiyi sahə 100 hektardan artıqdır. Orta qalınlığı 120 metrdir. Bu günə kimi xaric etdiyi püskürmə məhsullarının həcmi 1,2 milyard kub metrdir. Vulkan dünyada unikal vulkanlardan sayılır. Onun özəlliyi ondan ibarətdir ki, ayın səthini xatırladır. Hündür palçıq vulkanıdır" — C. Paşayev qeyd edib.

Direktor palçıq vulkanının püskürməsi prosesinə də aydınlıq gətirib: "Uzun illər boyunca palçıq vulkanının "vulkan boğazı" deyilən çatına metan qazı yığılır. İllər boyunca ərazidə lokal titrəmə və ya zəlzələ baş verdikdə, süxurlar arasında sürtünərək qığılcım yaranır, bu da metan qazının partlamasına səbəb olur. Qaz püskürür və yanır. Yaranan təzyiq palçığı ətrafa yayır. Hündürlüyə qalxan alov bir neçə saniyədən bir neçə dəqiqəyə kimi yanır. Daha sonra tez sönür. Sonra alov aşağı düşür, ətraflarda bir neçə mert hündürlüyündə alov qalır, daha sonra onlar da sönür".

"Vulkan seysmik prosesdir. Bunu öncədən demək qeyri-mümkündür. Amma davamlı vulkanın maddələrindən nümunələr götürüb müşahidələr aparılsa və maddələrin aktivləşməsini müşahidə etmək olarsa, bu zaman vulkanın püskürmə ehtimalını təxmini müəyyən etmək olar. Amma vulkanın konkret püskürmə vaxtı barədə dəqiq proqnoz demək olmaz. Onu da qeyd edim ki, partlamış Otman-Bozdağ palçıq vulkanın yerləşdiyi çatın üzərində daha 3-4 vulkan var. Bu vulkanın partlaması çox böyük ehtimal ki, digər vulkanlara da təsir edəcək, onlarda da aktivləşmə və partlama baş verə bilər" — deyə Ceyhun Paşayev qeyd edib.

Qoruq direktoru onu da bildirib ki, bu vulkanların heç bir təhlükəsi yoxdur: "Çünki onlar yaşayış zonasından çox uzaqdırlar. Ona görə də, heç bir qorxu yoxdur".

Qeyd: Yer kürəsində təxmini 1400-1500 palçıq vulkanı var. Onlardan 370-ə yaxın palçıq vulkanı Azərbaycandadır. Bu vulkanlardan 43-ü qoruq ərazisindədir. Qoruqda olan vulkanlardan istifadə edilə bilməz. Qoruq nə zamansa milli park statusu alsa, bu vulkanlardan istifadə edilə bilər. Palçıq vulkanları oynaq, revmatizm, dəri xəstəliklərinə kömək edən maddələrlə zəngindir. Çox güman ki, yaxın gələcəkdə təbabətdə bu maddələrdən istifadə olunacaq.

1091
Teqlər:
Ceyhun Paşayev, Bozdağ, Otman, direktor, vulkan, palçıq, Azərbaycan
Əlaqədar
"Türkiyədə zəlzələni xarici qüvvələr törədib"
Türkiyədə canlı yayım zamanı zəlzələ şoku
Hindistanda güclü zəlzələ olub
Baş seysmoloqdan zəlzələ açıqlaması
Bu ölkə zəlzələdən silkələndi
Cənub qonşumuzda güclü zəlzələ olub
Azərbaycanda zəlzələ olub
Çili sahillərində güclü zəlzələ baş verib
EpiVacCorona peyvəndi

Bu yazını oxumadan əsla COVID-19-a qarşı peyvənd etdirməyin!

79
(Yenilənib 23:09 22.01.2021)
Vaksinasiya nəticəsində daşıyıcı-zülal hər üç peptidi də insanın B-limfositinə çatdırır. Peptidlər onu aktivləşdirir və qoruyucu antikorlar - immunoqlobulinlər ifraz olunmağa başlayır.

BAKI, 22 yanvar — Sputnik, Tatyana Piçugina. "EpiVacCorona" peyvəndi 100 faizlik immunoloji effektivliyə malikdir – preparatı işləyib-hazırlayan "Vektor" Novosibirsk Mərkəzinin alimləri belə düşünürlər. Bu, COVID-19-un törədicisi olan SARS-CoV-2 zülalının parçacıqlarından ibarət sintetik preparatdır. Peyvənd hazırda üç mindən çox könüllü üzərində sınaqdan keçirilir. Bildirilir ki, vaksinin əlavə təsirləri çox az olduğundan, ahıl yaşlı insanlara da vurula bilər. "EpiVacCorona" ilə vaksinasiya olunmaq istəyənlər bu preparat haqqında nələri bilməlidir? Bu barədə daha ətraflı RİA Novosti-nin materialında.

"EpiVacCorona" nədən ibarətdir?

Daşıyıcı-zülala birləşdirilmiş "tikanlı" SARS-CoV-2 koronavirus zülalının üç qısa parçacığından. Onları peptid adlandırırlar ki, peyvəndin adındakı "peptid" sözü də buradan qaynaqlanır. Daşıyıcı-zülal özündə koronavirusun RNT-sini əhatə edən nükleokapsid zülalının parçacıqlarını birləşdirir. İmmunitet reaksiyasını artıran köməkçi maddə rolunu isə alüminium-hidroksid oynayır. Peyvəndin tərkibində başqa köməkçi birləşmələr və su da var. Bütün komponentlər sintetikdir.

Peyvəndin tərkibində hansı peptidlər var?

"Vektor" Dövlət Tədqiqat Mərkəzindən RİA Novosti-yə bildirildiyi kimi, peyvənd peptidləri əsasən, B hüceyrəli epitoplardan ibarətdir, daşıyıcı zülal isə T-helper epitoplarının mənbəyi kimi çıxış edir. Bunun nə demək olduğunu izah edək: SARS-CoV-2 – nukleokapsid qişasına "bükülmüş" RNT molekuludur. Bütün bunlar "tikanlı" zülallarla xaricdən tac kimi bəzədilmiş lipid kisəsinin içindədir. Koronavirus adı da buradan götürülüb. Bu tacşəkilli zülallar virus parçacıqlarının insanın hüceyrəsinə yapışmasına və onun içinə keçməsinə kömək edir. Çoxsaylı araşdırmalar məhz bu "tikan-tac"ın orqanizmdə ən böyük immun reaksiyasına səbəb olduğunu üzə çıxarıb. Elmi terminologiyada "taclı" zülallar – antigen adlanır.

Bu zülalın molekulu çox böyükdür, onlarda epitop adlı xüsusi sahələr mövcuddur. Epitoplar immunitet sisteminin hüceyrələri tərəfindən tanınır və infeksiya ilə mübarizə mexanizmini aktivləşdirir.

"B-epitopları və T-epitopları mövcuddur. Birincilərə antigen determinantları deyilir. Bunlar antigen molekulunun antitellərə yapışan hissələridir. Ancaq əvvəlcə bu sahələr B-limfositlərin reseptorlarına birləşir və antitel ifraz edə bilən plazma hüceyrələrinə çevrilmə prosesi başlayır", – deyə V.N.Orexoviç adına Biotibbi Kimya Elmi Tədqiqat İnstitutunun peptid mühəndisliyi laboratoriyasının rəhbəri Yekaterina Kolesanova izah edir.

Peyvənd necə işləyir?

Vaksinasiya nəticəsində daşıyıcı-zülal hər üç peptidi də insanın B-limfositinə çatdırır. Peptidlər onu aktivləşdirir və qoruyucu antikorlar - immunoqlobulinlər ifraz olunmağa başlayır. Hər bir B epitopu bənzərsiz unikal immunoqlobulinin sintezinə cavabdehdir. Əvvəlcə M (IgM) sinfi anticisimləri, sonra isə IgG anticisimləri əmələ gəlir, ancaq onlar qanda uzun müddət qalaraq orqanizmdə immunitetin olduğunu təsdiqləyir.

"Vektor"un mütəxəssisləri peyvənddən sonra yaranan anticismin koronavirusun tikanlı (taclı) zülalına xas olduğunu bildirirlər.

Vaksinasiya olunmuş könüllülərdən alınan qan zərdabları virusu təsirsiz hala gətirir. Bu isə o deməkdir ki, anticisimlər yalnız "koronavirusu" tanımaqla qalmır, həm də onu məhv edir.

"EpiVacCorona"nın tərkibində koronavirus və ya başqa bir virus varmı?

Peyvəndin tərkibində heç bir virus və ya onun hissəciyi yoxdur. Bu peyvənd tərkibində adenoviruslar olan "Sputnik-V"-dən fərqlənir. "Rospotrebnadzor"un saytında pəyvəndin tərkibi barədə geniş məlumat öz əksini tapıb. Bundan başqa, preparatın təlimat vərəqi də internetdə yerləşdirilib.

"EpiVacCorona"nın tərkibində koronovirus zülalına identik zülal parçacıqları olan peptidlər var. Onları süni şəkildə sintez edib daşıyıcı zülala birləşdiriblər", – Y. Kolesanova belə deyir.

Peptid peyvəndi necə yaradılır?

Peptidlərin kimyəvi sintezi yolu ilə.

"Əgər peptid qısadırsa (8-9 parçacıqdan çox deyilsə), bu sintezi məhlulda aparmaq da mümkündür. Ancaq bu, heç də ucuz başa gələn proses deyil. Nisbətən uzun peptidlər isə bərkfazalı metodla sintez olunur. Bu üsuldan əvvəllər yalnız eksperimental metod kimi istifadə edilirdi. Ancaq indi asanlıqla avtomatlaşdırıldığı üçün istehsal prosesində geniş istifadə olunur. Səkkiz amin turşulu zülal parçasından ibarət peptidləri iki saata bu yolla sintez etmək mümkündür", – deyə Y. Kolesanova peyvəndin istehsal prosesinə aydınlıq gətirir.

Sintetik peptidlər daşıyıcı-zülalla birləşdirilir. Bu dayanıqlı molekullar əldə etmək üçündür. Peptid nə qədər qısa olsa, molekullar bir o qədər tez parçalanır.

Bununla belə, mütəxəssis peptidlərin daşıyıcı-zülalla necə birləşdirildiyini açıqlamır. Çünki bu, şirkət sirridir.

Vaksinasiya necə aparılır?

Peyvənd suspenziya formasında olur və şpris yolu ilə qol əzələsinə vurulur.

Peptid preparatları sürətli immunitet reaksiyası vermir, buna görə də EpiVacCorona iki dəfəyə, 21 günük fasilə ilə, bərabər dozalarda tətbiq olunur.

Hansı əlavə təsirləri var?

I-II mərhələ sınaqlarında iştirak etmiş könüllülər, inyeksiya yerində yüngül ağrının olduğunu və bunun tez də keçdiyini bildiriblər. Başqa xoşagəlməz hal qeydə alınmayıb. Qeydiyyatdan sonrakı testlərdə iştirakçılar (III mərhələ) tərəfindən yaradılan qeyri-rəsmi #EpiVacCorona Telegram kanalında isə preparatın az da olsa əlavə təsirə malik olduğu bildirilib: narahatlıq, inyeksiya yerində gün ərzində müşahidə olunan qızartı, qolda güclü ağrı. Heç kimdə yüksək temperatur, əzginlik müşahidə olunmayıb və ya belə hallar baş versə də, onların peyvəndlə əlaqəsini təsdiqləmək mümkün deyil.

"EpiVacCorona"nın effektivliyi nə qədərdir?

"Preparatın həm immunoloji, həm də profilaktik effekti var. Birincisi, spesifik antitellərin ifrazıdır. Klinik tədqiqatların I-II mərhələlərinin nəticələrinə görə, bütün könüllülərdə spesifik antitellər əmələ gəlib. Profilaktik effektivlik isə peyvənd olunanların xəstəlikdən qorunmasından ibarətdir. Qeydiyyatdan sonrakı klinik tədqiqatlar çərçivəsində araşdırmalar davam edir, bu barədə fevral ayında məlumat veriləcək", - "Rospotrebnadzor"un mətbuat xidmətində məsələni belə şərh ediblər.

"Vektor" Dövlət Elmi Mərkəzindən bildirilib ki, II mərhələnin klinik tədqiqatları hələ başa çatmayıb.

Hazırda plasebo qrupları ilə randomizasiya tədqiqatları aparılır. İnsanları təsadüfi şəkildə qruplara bölürlər. Onlardan bəzilərinə peyvənd, digərlərinə isə adi su məhlulu vurulur. Ancaq bundan nə könüllülərin, nə də həkimlərin xəbəri olub. Üç min iştirakçıdan 2897 nəfəri peyvənd olunub və onlardan dörddən birinə plasebo vurulub. Tədqiqat axırıncı könüllünün peyvənd olunduğu gündən 180 gün sonra tamamlanacaq.

Eyni zamanda, 60 yaşdan yuxarı 150 könüllü üzərində aparılan sınaqlar davam edir. Bu qrupla bağlı ilkin nəticələr də fevral ayında elan olunacaq.

Peyvəndi özümüz yoxlaya bilərikmi?

Bunun üçün peyvəndin ilk dozası tətbiq edildikdən 35-42 gün sonra koronavirus IgG sinfi anticisimləri üçün qan testi vermək lazımdır. Ancaq nəzərə alın ki, bütün test sistemləri EpiVacCorona tərəfindən ifraz olunan anticisimləri "görə" bilmir.

"Rospotrebnadzor"un verdiyi məlumata görə, bunun üçün yalnız "Vektor" Dövlət Tədqiqat Mərkəzi tərəfindən hazırlanmış SARS-CoV-2-IgG-Vector test sistemi işə yarayır.

"Məhdud qruplarda aparılmış müşahidələrin nəticələri göstərir ki, Qamaleya mərkəzinin test sistemi "EpiVacCorona" peptid peyvəndi ilə vaksinasiya olunanların əksəriyyətində müsbət nəticə göstərir. İstehsalçının verdiyi məlumata görə, bu test sistemi xəstədə qoruyucu anticisimlərin olub-olmadığını təyin etməyə imkan verir", - deyə "Vektor"dan bildirilib.

Bundan başqa, peyvəndi işləyib-hazırlayanların sözlərinə görə, "Sanyou Biopharmaceuticals" tərəfindən istehsal olunan rekombinant S1 zülalı "EpiVacCorona" peyvəndinə qarşı antikorları açıq-aydın görə bilir.

Başqa hansı ölkələrdə koronavirus əleyhinə peptid peyvəndi işlənib-hazırlanır?

Peptid peyvəndlər dünyada hələ təcrübə mərhələsindədir. Bu preparatların işlənib-hazırlanması və təsdiqlənməsi çox zəhmətli olduğundan, vaksinlər üzərində iş digərlərinə nisbətən daha ləng gedir. Rusiyada isə bu problemin öhdəsindən təkbaşına gəlmək üçün kifayət qədər resurs və ixtisaslı kadr var.

ÜST-ün 19 yanvar tarixli siyahısında "EpiVacCorona"dan başqa daha iki peptid peyvəndi öz əksini tapıb. Hazırda həmin preparatlar insanlar üzərində sınaqdan keçirilir.

Tübingen Universitetində (Almaniya) yaradılan multipeptid "kokteyli" P-pVAC-SARS-CoV-2 müxtəlif koronavirus zülalının altı peptidindən və xüsusi XS15 lipopeptidindən ibarətdir. Hazırda preparatın I mərhələ üzrə sınaqları davam edir.

Tayvanın UB-612 preparatı üzrə isə II-III mərhələlərdə sınaqlar aparılır.

79
Teqlər:
Sputnik-V peyvəndi, peyvənd, vaksinasiya, vaksin, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Fake news

Azərbaycan Türkiyə “feyk-nyus”larla birgə mübarizə aparacaq

36
(Yenilənib 22:45 22.01.2021)
Ekspertlər iki ölkə arasında yaradılması planlaşdırılan Birgə Media Platformasının görəcəyi işlərdən danışırlar.

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 22 yanvar — Sputnik. Azərbaycan və Türkiyə arasında Birgə Media Platforması yaradılır. Media Platformanın yaradılması ilə bağlı saziş ötən ilin sentyabrında imzalansa da, onun formalaşdırılmasına dair işlərə bu ildən start verilib. Belə ki, Milli Məclisin yaz sessiyasında Azərbaycan və Türkiyə arasında Birgə Media Platformasına dair Anlaşma Memorandumunun təsdiq edilməsi gözlənilir. Memorandumun qüvvəyə minməsindən sonrakı 3 ay ərzində Türkiyə və Azərbaycan arasında media platformasının həyata keçirilməsi üzrə məqsədyönlü, əhatəli planın hazırlanması üçün birgə işçi komissiya yaradılacaq. Ümumiyyətlə, Azərbaycan və Türkiyə arasında Birgə Media Platformasına ümidlər böyükdür. Xüsusi ilə bu platformanın Azərbaycanın mediasının inkişafına təkan verəcəyi, Türkiyə təcrübəsinin Azərbaycan mediasında tətbiqi gözlənilir.

Sputnik Azərbaycan Parlament Jurnalistləri Birliyinin (PJB) sədri, Modern.az saytının rəhbəri Elşad Eyvazlı, "Küresel Gazeteciler Konseyi"nin sədri Mehmet Ali Dimlə həmsöhbət olub, onların Birgə Media Platformasından gözləntiləri ilə maraqlanıb.

PJB sədri qeyd edib ki, bu günə qədər Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri bütün sahələrdə qardaşlıq səviyyəsində olub:

“Bura siyasi, iqtisadi, mədəni və s. sahələr daxildir. Lakin media sahəsində bunu demək çətindir. Belə ki, bu günə qədər Türkiyədən Azərbaycana səfər edən media qurumlarının nümayəndələri nəinki dünya, heç Türkiyə miqyasında tanınmayan jurnalistlər olub. Son bir ilə qədər Azərbaycanın məsələləri Türkiyə mediasında doğru-düzgün işıqlandırılmayıb”.

Elşad Eyvazlı vurğulayır ki, Türkiyə mediası dedikdə biz daha çox İstanbul mediasını nəzərə almalıyıq: “İstanbul mediası Türkiyənin səsidir, Türkiyənin Avropaya, dünyaya çıxan səsidir. Biz bu günə qədər Azərbaycan Türkiyə media münasibətlərindən danışarkən qeyd etmişik ki, əlaqələrimiz genişdir, qarşılıqlı səfərlər təşkil olunub. Lakin bu əməkdaşlıq məişət səviyyəsindən yuxarı qalxmayıb. Bunu ən azı biz Azərbaycanın problemlərinin Türkiyə mediasında necə işıqlandırılmasından görmüşük. Adlarını çəkməyim, lakin dəfələrlə olub ki, İstanbul mediasında, müəyyən qəzetlərdə Azərbaycan əleyhinə mənasız yazılar gedib. Sonradan başa düşüblər ki, bu ancaq onların məlumatsızlığından irəli gəlib”.

Sədr qeyd edir ki, hazırda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin ideya müəllifliyi, rəhbərliyi ilə Türkiyə-Azərbaycan Birgə Media Platforması qurulur.

Elşad Eyvazlı vurğulayır ki, Türkiyə-Azərbaycan Birgə Media Platformasında əsas iş jurnalistlərin üzərinə düşür: “Görünən odur ki, hər iki ölkədə - həm Azərbaycan, həm də Türkiyədə olan jurnalistlər bu prosesə çoxdan hazırdırlar. Sadəcə onları doğru istiqamətləndirmək lazımdır. Düşünürəm ki, Platforma bu işi görəcək, hər iki ölkəndən olan jurnalistləri istiqamətləndirəcək”.

PJB rəhbəri Azərbaycan-Türkiyə Birgə Media Platformasından üç qazancımız olacaq:

“Birincisi, Azərbaycanın məsələləri Türkiyə mediasında, dolayısı yolla dünya mediasında işıqlandırılacaq. İkincisi, Azərbaycan və türkiyəli jurnalistlər arasında təcrübə mübadiləsi olacaq. Üçüncüsü isə, ölkələr arasında akademik mübadilələr olacağını gözləyirəm. Türkiyənin aparıcı, nüfuzlu universitetlərində jurnalistika fakültələri var. Belə ki, jurnalistika sahəsində təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin Türkiyədə təcrübə keçməsi təşkil oluna bilər. Bu üç istiqamətdə işlər davam edərsə, jurnalistika sahəsində iki ölkə arasında münasibətlər inkişaf edərsə, bu, Türkiyə və Azərbaycanın digər sahələrdə olan münasibətlərinə də təsirsiz ötüşməyəcək".

"Küresel Gazeteciler Konseyi"nin sədri Mehmet Ali Dim isə bu platformanın jurnalistika sahəsində ölkələr arasında əməkdaşlığa töhfə, yeni nəfəs verəcəyini bildirib: “Bu layihə təhsil, qarşılıqlı iş dəstəyi, xəbərlərin mübadiləsi baxımından bizə media pəncərəsindən yeni bir baxış bucağı təqdim edəcək”.

O, həmçinin qeyd edib ki, Birgə Media Platforması beynəlxalq arenada dezinformasiyalarla ortaq mübarizə və dünya birliyinin doğru-dürüst şəkildə məlumatlandırılmasına töhfə verəcək: “Biz buna dair nümunəni Qarabağ müharibəsi zamanı gördük. Belə ki, hər iki ölkənin mediası bir, bərabər çıxış edərək Qarabağ barədə həqiqətlərin, müharibənin gedişatı, Ermənistan tərəfinin dinc əhaliyə, azərbaycanlılara qarşı törətdiyi zorakılıqların dünya mediasına, beynəlxalq arenaya çıxarılması, yayılması məsələsində çox effektiv oldu.

"Küresel Gazeteciler Konseyi" kanalı ilə biz bu platformanın sayəsində Azərbaycana xeyli sayda dünyanın aparıcı KİV-ində fəaliyyət göstərən jurnalistləri gətirdik. Bu jurnalistlər Azərbaycanın işğaldan azad olunan torpaqlarında oldular və orada gördükləri həqiqətləri öz ölkələrinin vətəndaşlarına çatdırdılar”.

Mehmet Ali Dimin fikrincə, gələcəkdə Türkiyə-Azərbaycan Birgə Media Platformasına digər türk dövlətləri də cəlb oluna bilər.

36
Vüqar Səfərli, arxiv şəkli

Vüqar Səfərli apelyasiya şikayəti verdi - Ev dustaqlığına çıxmaq üçün

0
(Yenilənib 13:14 23.01.2021)
Qeyd edək ki, Səfərli bir müddət əvvəl də barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin ev dustaqlığına dəyişdirilməsi ilə bağlı məhkəməyə müraciət edib. Binəqədi rayon Məhkəməsi onun müraciətini təmin etməyib.

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun rəhbəri olmuş Vüqar Səfərli barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin dəyişdirilməsi ilə bağlı apelyasiya şikayəti verib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, şikayət araşdırılması üçün Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə göndərilib.

İş araşdırılması üçün hakim Ramin Qaraqurbanlının icraatına verilib.

Məhkəmənin baxış iclası yanvarın 25-nə təyin olunub.

Qeyd edək ki, V. Səfərli bir müddət əvvəl barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin ev dustaqlığına dəyişdirilməsi ilə bağlı məhkəməyə müraciət edib. Binəqədi rayon Məhkəməsi onun müraciətini təmin etməyib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fonduna (KİVDF) dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlərin xərclənməsi zamanı aşkar edilmiş qanun pozuntuları ilə əlaqədar Hesablama Palatasından daxil olmuş materiallar üzrə Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlanıb.

Aparılmış istintaqla Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun sərəncamında olan əmlakın həmin qurumun İcraçı direktoru və əməkdaşlarının digər şəxslərlə əlbir olmaqla şəxsi maraqlarına uyğun istifadə etmələrinə, fəaliyyətin ayrı-ayrı istiqamətləri üzrə proqramların və vəzifələrin icra edilməsi adı ilə rəsmi sənədlərə yalan məlumatlar daxil edilərək xüsusilə külli miqdarda ziyan vurulmaqla mənimsəmələrinə, cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılmasına və digər qanunsuz əməllər törətmələrinə əsaslı şübhələr müəyyən edilib.

Belə ki, aparılmış istintaqla müəyyən edilmişdir ki, Fondun icraçı direktoru Səfərli Vüqar Müzəffər oğlu, "Portos" MMC-nin direktoru Məmmədov Nadir Məhərrəm oğlu və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olaraq mətbuat işçilərinin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması və yaşayış evlərinin tikintisi ilə bağlı 2013-2019-cu illər ərzində dövlət tərəfindən KİVDF-yə ayrılmış vəsaiti layihə və smeta sənədlərində iş həcmini əsassız şişirdib, işlərin və materialların dəyərini müəyyən edilmiş qiymətlərdən artıq göstərilməklə "Portos" MMC-nin bank hesablarına köçürüb, bununla da, mətbuat işçiləri üçün Bakı şəhəri, Səbail rayonu, 20-ci sahə, Bibiheybət qəsəbəsi ərazisində yaşayış binalarının tikintisi üzrə ayrılmış xüsusilə külli miqdarda pul vəsaitini mənimsəmiş, qeyd edilən cinayət əməllərinin aşkar olunmasının qarşısını almaq məqsədilə əlbir olduğu şəxslərlə birlikdə yerinə yetirilmiş işlərin qəbulu haqqında "Forma 2" aktlarında ayrılmış vəsaitlərin tam həcmdə binanın tikintisinə sərf edilməsinə dair yalan məlumatlar daxil edib şəxsən təsdiq etməklə vəzifə saxtakarlığı da törədib.

Bundan başqa, Vüqar Səfərli digər şəxslərlə qabaqcadan əlbir olaraq qurumun fəaliyyətinin təşkili üçün inzibati bina üzrə münasib yerin ayrılması və ya qeyri-yaşayış sahəsinin aşağı qiymətlərlə icarəyə verilməsi üçün Nazirlər Kabinetinin qərarları ilə müəyyən edilən qanuni prosedurlara qəsdən əməl etmədən, həmin Fondun maliyyələşməsinin həyata keçirildiyi dövlət büdcəsindən ayrılmış vəsait üzrə icarə xərclərinin özünün əvvəllər sədri olduğu, sonradan isə özünə yaxın şəxslərin fəaliyyətlərinə faktiki nəzarəti həyata keçirməkdə davam etdiyi şirkətlərə, habelə yaxın münasibətdə olduğu digər şəxslərə gəlir qismində verilməsinə nail olmaqdan ötrü həmin şəxslərin xüsusi mülkiyyətində olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 23L ünvanında yerləşən müəssisə binasının 3-cü mərtəbəsinin Fondun inzibati istifadəsinə verilməsi məqsədilə maddi baxımdan Fond üçün daha ağır şərtlərlə icarəyə götürülməsinə dair müqavilələr bağlamış, 2011-2019-cu illər ərzində cəmi 812 min manat məbləğində pul vəsaitini icarə haqqı adı ilə köçürməklə dövlət büdcəsinə külli miqdarda ziyan vurub.

Həmçinin, Vüqar Səfərli digər şəxslərlə qabaqcadan əlbir olaraq nəşr olunan qəzetlərə maliyyə yardımının göstərilməsi məqsədi ilə dövlət tərəfindən ayrılmış vəsaitin 2015-2019-cu illər ərzində 300 min manat məbləğində olan hissəsini ailə üzvünün adına təsis etdiyi "Futbol+Qol" qəzetinə qanunsuz olaraq köçürməklə həmin pulu, eləcə də qurumun məqsədlərinin həyata keçirilməsi üçün alınmış 103 min manat dəyərində dəftərxana ləvazimatlarını da mənimsəmiş, eyni zamanda 2017-2019-cu illər ərzində ziyafətlərin keçirilməsi ilə bağlı satınalma müqavilələrinin bağlanması zamanı qanunsuzluqlara yol verməklə KİVDF-yə məxsus olmaqla ona etibar edilmiş cəmi 105 min manat məbləğində pul vəsaitini israf edib.

Bundan əlavə, Vüqar Səfərli qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olaraq qeyd edilən mənimsəmə və vəzifə saxtakarlığı cinayətləri üzrə əldə etdiyi xüsusilə külli miqdarda pul vəsaitini kommersiya bankında olan milli və xarici valyutadakı depozit hesablarına 2015-2018-ci illər ərzində cəmi 5 milyon 796 min manatı yerləşdirməklə cinayət yolu ilə əldə edilmiş həmin pul vəsaitlərini külli miqdarda leqallaşdırmışdır.

İş üzrə toplanmış ilkin sübutlar əsasında Səfərli Vüqar Müzəffər oğlu Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin müvafiq olaraq 179.4 (xüsusilə külli miqdarda ziyan vurmaqla mənimsəmə və israf etmə), 193-1.3.2 (cinayət yolu ilə əldə edilmiş külli miqdarda pul vəsaitlərini leqallaşdırma), 308.2 (ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurulmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə), 308-2.4 (satınalma prosedurları keçirilmədən külli miqdarda ziyan vurmaqla dövlət vəsaitlərini xərcləmə) və 313 (vəzifə saxtakarlığı), Məmmədov Nadir Məhərrəm oğlu isə Cinayət Məcəlləsinin 179.4, 308.2 və 313-cü maddələrinə əsasən təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilərək barələrində məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib.

0