Rusiya dövlət başcısı Vladimir Putin və ABŞ prezidenti Barak Obama

ABŞ-Rusiya qarşıdurmasında Bakıdan mövqe tələb olunur

865
Polşa, Rumıniya və Azərbaycan qurulacaq yeni alyansın yeni postları olmalıdır

BAKI, 5 yan — Sputnik. Rusiya və ABŞ dünyada təsir imkanlarının artırılması uğrunda yeni nüfuz savaşına başlayır. Müasir ABŞ strategiyası xaricdəki problemlərin həlli üçün hərbi gücdən istifadəni artıq yumşaq güclə əvəzləyir. ABŞ öz hərbi gücünün ustünlüyünü Panama, Somali, Kosova, Əfqanıstan və İraqda birbaşa nümayiş etdirib və artıq yeni doktrinaya üstünlük verir.

Lakin artıq Vaşinqtonun bölgədəki əsas müttəfiqlərindən olan Ankara yeni blok — Rusiya-Türkiyə-İran barədə düşünür. Kreml də proseslərə daha fəal təsir edir. Ona görə də, ABŞ Rusiya ilə münasibətində öz hərbi qüvvələrindən istifadəyə gətirə biləcək qədər eskalasiyaya yol verə bilməz. Əgər ABŞ hərbi komponentdən istifadə etməklə Rusiya ilə qarşıdurmaya getməyə qərar verərsə, bunun üçün ona rus hərbi qüvvələrinin daha geniş sahəyə səpələnməsindən ötrü stabil perimetr lazım olacaq.

Belə strategiya üçün ideal mexanizm mühüm ölkələrin daxil olduğu NATO alyansıdır. Lakin son illər bəlli olur ki, NATO qeyri-effektiv alyansdır. O, indiki qarşıdurma xəttindən uzaqda olan ərazilərdə "soyuq müharibə" aparmaq üçün yaradılmışdı. Bundan əlavə, o zamanlar SSRİ-nin Qərbi Avropa üçün təhlükə olması fikri yekdil idi.

İndi həmin yekdillik yoxdur. Müxtəlif ölkələrin Rusiya haqqında fərqli fikirləri var. Sadəcə, NATO-nun qısa zamanda qüvvə toplamağa zamanı çatmaya bilər. Mövcud qlobal iqtisadi böhran buna imkan vermir. Avropa təhlükəsiz vəziyyətdədir və onlar maliyyə imkanları və hərbi vasitələrlə problemin həll olunmasına hazır görünmürlər.

Ona görə də Amerika istənilən strategiyasını həyata keçirməkdən ötrü NATO-dan yan keçməklə, regionda "qayda yaratmaq" istiqamətində yeni stuktur formalaşdırmaq barədə düşünür. Azərbaycan və bütövlükdə Xəzər regionu enerji daşınması planında yeganə ciddi alternativdir.

Mühümlüyü baxımından Polşa, Rumıniya və Azərbaycan qurulacaq yeni alyansın yeni postları olmalıdır. Alyansın şərq nöqtəsində Rusiya və İranla sərhədi olan, Xəzər dənizinin sahilində yerləşən Azərbaycan əsas oyunçuya çevrilir. Əgər Dağıstan və Çeçenistanda stabillik pozularsa, Azərbaycanın önəmi artar.

Digər yandan isə, əgər Qərblə İranın əlaqələri yaxşılaşarsa, münasibətlərin qurulması yolunda Azərbaycan körpü rolunu oynaya bilər. Ərazisində rus ordusu ilə uzunmüddətli razılıq müqaviləsi imzalayan Ermənistan, Dağlıq Qarabağda Azərbaycanla gərginliyi artıra bilər.

Əvvəl bütün bunlar ABŞ üçün bir o qədər də aktual deyildi. İndi vəziyyət fərqlidir. Gürcüstan və onun Qara dənizdəki limanlarının təhlükəsizliyi Azərbaycanın alyansa daxil olmasını tələb edir. Alyansa daxil olan xeyli ölkə isə Rusiyadan enerji daşıyıcıları idxal edir. Məsələn, Polşa öz enerji tələbatının 91, Macarıstan isə 86%-ini Rusiyadan gələn resurslar hesabına ödəyir. Və yaxın zamanlarda bu problemin həll edilməsi mümkün olmayacaq.

Həmin ölkələr enerji resurslarına necə ehtiyac duyursa, Rusiyanın da onlardan gələn gəlirlərə bir o qədər ehtiyacı var. Bir sözlə, ABŞ və Rusiya arasında yaşananlar siyasi mövqe savaşına bənzəyir. Hansı tərəf güclü olarsa, onun əhatə dairəsi və təsiretmə gücü böyük olacaq. NATO genişlənmə xəttini tutur, Rusiya isə buna qarşıdır. NATO-nun genişlənməsi — ABŞ maraqlarının qorunması anlamına gəlir.

Bu prosesdə Cənubi Qafqazın da xüsusi yeri var. Belə ki, Cənubi Qafqaz böyük bir səddir. Əgər NATO bu səddi keçərsə, yaxud da burada yerləşərsə, o zaman alyans üçün digər ərazilər o qədər də önəm kəsb etməyəcək. Təbii ki, bu proseslərdə regionda olan ölkələr də müəyyən qədər hərbi, iqtisadi, siyasi basqılarla üzləşəcək.

Azərbaycanın bu məsələdə fərqli yanaşması var. Belə ki, Azərbaycan beynəlxalq strateji layihələrin iştirakçısıdır. Azərbaycan hələlik neytral mövqedən çıxış edir. Lakin artıq Bakıdan mövqe tələb olunur. Açıq qərbyönümlü siyasi kurs ona gətirb çıxara bilər ki, qonşu ölkələr açıq şəkildə proseslərə müdaxilə edə bilər.

Seçim imkanları məhduddur. Odur ki, ABŞ və Rusiya arasındakı "soyuq savaş"dan qorunmaq barədə düşünmək lazım gəlir. Bakı öz coğrafi önəmini anlayır və sülh tərəfdarı qismində çıxış edir…

865
Teqlər:
strategiya, savaş, NATO, İran, Bakı, Rusiya, Türkiyə, Azərbaycan, ABŞ
Əlaqədar
ABŞ Rusiyanın kiberhücumları barədə hesabat yayıb
35 rusiyalı diplomat ABŞ-dan qovulur
Rusiya ilə ABŞ bir-birinə girəcək
"ABŞ imkan verməz ki, Rusiya-Türkiyə-İran üçlüyü onun planını pozsun"
Rusiyadan ABŞ-a mühüm mesaj
"Rusiya - ABŞ münasibətlərinin yaxşılaşması bütün dünyanın marağındadır"
Politoloq: Maduronun Rusiya ilə dostluğu ABŞ-ın xoşuna gəlmir
ABŞ-da etirazlar

İrqçilər yaddan çıxdı. Amerikadakı etirazlar necə soyğunlara çevrildi

25
(Yenilənib 19:11 04.06.2020)
Amerika cəmiyyəti onsuz da çox parçalanıb. Etirazlar sadəcə ziddiyyətlərin dərinliyini vurğulayır. Sadə insanlar həm polis özbaşınalığına, həm də soyğunçuluğa etiraz edir, demokratlar və respublikaçılar isə hələ də razılığa gələ bilmirlər

BAKI, 4 iyun — Sputnik, Sofia Melniçuk. Minneapolis şəhərində qaradərili sakin Corc Floydun polis tərəfindən həbs edilərkən ölməsi nəticəsində başlamış kütləvi iğtişaşlar, talanlar və yanğınlar səngimir. Ştatların yarısında komendant saatı tətbiq olunub, lakin yerli hakimiyyət orqanları praktiki olaraq heç nə etmir. Polis qüvvələri artıq kifayət etmir, Prezident Donald Tramp isə vandalizmə və soyğunçuluğa son qoymaq üçün müntəzəm ordudan istifadə etmək niyyətindədir. Bu addım prezident üçün nə qədər təhlükəlidir?

Yenə qanun və yenə qayda

Amerikalılar Donald Trampın xalqa müraciətini gözləyirdilər. Amma prezident tərəddüd edirdi və müraciətini yalnız iyunun 2-də — iğtişaşçıların Vaşinqtonda artıq vitrinləri qırdığı vaxt etdi.

"Biz Corc Floydun ölümü ilə sarsıldıq. Lakin qəzəbli kütləyə dinc etirazı boğmağa imkan verə bilmərik. Əsas zərər çəkənlər qanuna tabe olan vətəndaşlar və əhalinin yoxsul təbəqələridir. Və mən onları qorumaq üçün mübarizə aparacağam", - o, müraciətində deyib.

"Mən qanun və qaydanın prezidentiyəm", - Tramp vurğulayıb. Demək lazımdır ki, bu şüar Amerikaya çox yaxşı tanışdır.

1968-ci ildə də ölkə prezident seçkilərinə hazırlaşırdı: bu zaman Vyetnamda müharibəyə qarşı kütləvi nümayişlər, qadınlara və irqi azlıqlara dəstək aksiyaları baş verirdi. Qaradərililərin hüquqları uğrunda mübarizə aparan məşhur Martin Lüter Kinqin, daha sonra isə böyük ümidlər bəslənən senator Robert Kennedinin qətlə yetirilməsindən sonra Riçard Nikson "qanun və qayda" şüarı altında seçkilərə qoşuldu.

"Bütün problemin həqiqətən də qaradərililərdə olduğunu qəbul etməlisiniz", - həmin vaxt Ağ Ev administrasiyasının rəhbəri Harri Holdeman bildirirdi. O vaxtdan bəri qaradərili amerikalılar "qanun və qayda" şüarını polis özbaşınalığı ilə assosiasiya edirlər.

Dinc etirazda dinclikdən əlamət qalmadı

Tramp hazırkı qırğınları daxili terrorizm adlandırır. Xalqa müraciətində prezident kiçik biznes sahiblərinin xəyallarının üsyançıların əlində dağıdıldığını qeyd edib.

İnternetdə küçə soyğunçuluğunun videogörüntüləri çoxdur. Soyğunçular vitrinləri qırır, malları çıxarır, divarları, pəncərələri və qapıları yazırlar. Məsələn, Santa-Monikada "Vans" idman geyim mağazasından, demək olar ki, hər şeyi oğurlayıblar. "Fox 11" telekanalının jurnalistləri yoldan keçənlərdən əllərindəki ayaqqabı qutularını haradan götürdüklərini soruşanda onlar cavabdan sakitcə uzaqlaşıblar. Yaxında isə heç bir polis olmayıb.

Bu, bütün ölkədə baş verir. Hakimiyyətin vandalizmə son qoymaq çağırışları isə boşa gedir. Mülkiyyəti dinc etirazçılar və biznes sahibləri özləri qoruyurlar.

Məsələn, Santa-Monikada əlində "zorakılığı dayandırın" plakatı ilə bir qız mağazalardan birinin qapısına çıxıb. Onu itələməyə çalışıblar, hətta onun üstünə tüstü qumbarası da atıblar, amma qız qorxmayıb. Tezliklə qaradərili sakin əlində "biz etiraz edirik, qarətçilik etmirik" plakatı ilə ona qoşulub. Bu gənclər dinc mitinqçiləri nüfuzdan salan soyğunçulara mane olmaq üçün xüsusi olaraq şəhərin mərkəzinə gəliblər.

San-Dieqodakı hadisə isə rus mafiyası haqqında zarafatları xatırladıb. Keçmiş SSRİ respublikalarından gəlmələr San-Dieqoda "Pushkin" restoranını müdafiə ediblər. Məkanın sahibi Ayk Qazaryan RİA Novosti-nin müxbirinə etiraf edib: tez başa düşüb ki, özü hərəkət etməlidir.

"Mənim kimi respublikaçı düşüncəsinin tərəfdarı olan çox sayda dostum var (etirazçılardan fərqli olaraq - red.). Bazar günü başa düşəndə ki, xoşagəlməz hallar mümkündür, hamını çağırdım — yarım saatdan sonra onlar restoranın yanında idilər. Tapança və tüfənglə 12 nəfər. Silah qanunidir, biz ondan istifadə etmək təlimini almışıq. Əlbəttə ki, öz yerimizdə özünümüdafiə üçün bizim ondan istifadə etməyə haqqımız var", - Qazaryan bildirib.

Onlar yalnız "Pushkin"i deyil, həm də bir sıra qonşu müəssisələri, o cümlədən İraqdan olan yaşlı kişiyə məxsus alkomarketi də xilas ediblər.

Nyu-Yorkdakı Bruklində isə polis fəaliyyət göstərmədiyinə görə şəhər sakinləri asayişi qorumaq üçün patrullarda birləşirlər.

"Biz yalnız müdafiə üçün buradayıq. Biz irqçiliklə mübarizəyə və etiraz hüququna hörmət edirik. Amma ailələrimizlə yaşadığımız yeri dağıtmağa heç kimin haqqı yoxdur. Nyu-York merinə bizi müdafiə etmədiyinə görə ayıb olsun", - patrulun təşkilatçıları Ayzek Boltyanski və Devid Brodski deyiblər.

Qəzəb hüququ

Yerli hakimiyyətin fəaliyyətsizliyindən çoxları narazıdır. Nyu-York meri Bill de Blazio soyğunlara göz yummaqda ittiham olunur. Bu yaxınlarda onun qızı küçə toqquşmaları zamanı həbs edilib. Ştatın qubernatoru Endryu Kuomonu da qınayırlar, hərçənd bu yaxınlaradək onu koronavirus epidemiyasına qarşı mübarizənin qəhrəmanı kimi qəbul edirdilər.

Bazar ertəsi günü de Blazio hərbçiləri cəlb etməyin təhlükəli olduğunu, bunun yalnız vəziyyəti pisləşdirəcəyini deyib. "Silahlı qüvvələr yaşayış məntəqələrinə daxil olanda yaxşı heç nə baş vermir", - o, əmindir. Buna baxmayaraq, küçələrdə polislərin sayı iki dəfə artırılıb - dörd mindən səkkiz minə qədər. Şəhərdə komendant saatı elan edilib.

Digər regionların rəhbərləri də (əsasən demokratlar) Milli qvardiyanı işə salmağa tələsmirlər. De Blazionun arqumentlərini Oreqon qubernatoru Keyt Braun, İllinoys qubernatoru Cey Robert Pritsker, Nevada qubernatoru Stiv Sisolak və Miçiqan qubernatoru Qretçen Uitmer də təkrarlayırlar. Vaşinqton ştatının başçısı Cey İnsli hərbi birləşmələri hazır vəziyyətə gətirib, lakin onları şəhərlərə hələ ki, salmayıb.

Lakin Tramp özü hərbçiləri küçələrə çıxaracağını deyib. Prezident baş komandan olsa da ştatlar ərazisində federal silahlı qüvvələrdən öz istəyinə uyğun istifadə edə bilməz. Lakin o, 1807-ci ilin üsyan haqqında qanunu tətbiq etsə, Milli Qvradiya onun fərmanı ilə qubernatorlara baş qoşmadan hərəkət edəcək. Sonuncu dəfə 1992-ci ildə ata Corc Buş Los-Ancelesdə etirazlar zamanı belə edib. Həmin etirazlar dörd ağdərili polisin qaradərilini döyməsinə görə başlamışdı.

Politoloq-amerikanist Dmitri Drobnitski hesab edir ki, qubernatorların etirazçılarla münasibətləri gərginləşdirmək istəməməsi siyasi xarakter daşıyır. "Demokratların əsas vəzifəsi Trampa ikinci müddətə yenidən seçilməyə imkan verməməkdir. Etiraz olmadığı müddətcə insanları karantində saxlamaq mümkün idi. İndi isə onlara qəzəb hüququ verilib. Trampı pis görünməyə məcbur etmək lazımdır, çünki demokratların ritorikasına görə, o, irqçidir və cəmiyyətdə nifrət ab-havasını yaradıb", - o deyir.

"Əgər iğtişaşlardan sonra prezident Milli Qvardiyanın köməyi ilə idarəetməni ələ keçirsə, o, siyasi xal qazanacaq və onda demokratların nə dediyinin əhəmiyyəti olmayacaq. "Tramp, gəl və qayda-qanunu bərpa et". Tərəddüd edən ştatlar kimə səs vermək lazım olduğunu biləcək", - ekspert qeyd edir.

O vurğulayır ki, ölkədə irqi ayrı-seçkiliklə bağlı vəziyyət həqiqətən də dəhşətlidir. Və etirazlardan danışarkən bunu unutmaq olmaz.

"Demokratlar nəinki Trampın səmərəsizliyini nümayiş etdirmək, həm də azlıqlardan olan seçiciləri qorxutmamağa çalışırlar", - Ali İqtisad Məktəbinin Avropa və Beynəlxalq Kompleks Tədqiqatlar Mərkəzinin direktor müavini Dmitri Suslov qeyd edir.

"Onlar ağdərili olmayan əhali arasında dəstəyi itirməkdən çox qorxurlar. Seçkidə Co Baydenin əsas dayaqlarından biri məhz afroamerikalılardır", — ekspert bildirir.

Həmsöhbət əlavə edir: "Demokratlar Trampı nüfuzdan salmağa çalışaraq mülayim və tərəddüdlü elektoratı qorxuda bilərlər. Tramp isə sərt tədbirlərə əl atır ki, bu da zorakılığın və ölümlərin daha da artmasına səbəb ola bilər".

Amerika cəmiyyəti onsuz da çox parçalanıb. Etirazlar sadəcə ziddiyyətlərin dərinliyini vurğulayır. Sadə insanlar həm polis özbaşınalığına, həm də soyğunçuluğa etiraz edir, demokratlar və respublikaçılar isə hələ də razılığa gələ bilmirlər.

Üsyan haqqında qanunun ata Corc Buşun siyasi karyerasında hansı rolu oynadığını demək çətindir. Lakin 1992-ci ildə keçirilən seçkidə o uduzdu. Tramp isə açıq-aydın sərtliyə üstünlük verir. Bunun nə ilə nəticələnəcəyini yaxın gələcək göstərəcək.

25
Əlaqədar
"O bizim tariximizdə ən böyük təhdiddir" – Trampı sərt tənqid etdilər
Avropa İttifaqı ABŞ-da keçirilən etirazları dəstəklədi
"Yenə ruslar". Amerikadakı iğtişaşlarda Moskvanı günahlandırmaq kimə lazımdır
ABŞ demokratiyası rasizmə qalib gələ biləcəkmi – politoloq şərhi
Özlərinə qənim kəsilənlər - Rusiya və Çinin ABŞ-a edə bilmədiklərini Donald Tramp edir
ABŞ-da etirazlar

Amerika seçim qarşısında: irqçilik ya anarxiya

25
(Yenilənib 23:56 03.06.2020)
Corc Floydun həlak olması üzündən etirazlar ştatların əksəriyyətini bürüyüb, lakin qırğınlar, zorakılıqlar və qarətlər əsasən demokratların dominant olduğu ştatlarda baş verir. Bu, Trampın qələbəyə kiçik də olsun şansının olmadığı regionlardır.

BAKI, 3 iyun — Sputnik, İrina Alksnis. Heç bir şübhə yox idi ki, Corc Floydun ölməsi və iğtişaşlara çevrilən etirazlar ABŞ-da seçkiqabağı kampaniyada fəal şəkildə istifadə olunacaq.

Güman edilirdi ki, əsas zərbə Trampa vurulacaq və məhz o növbəti dəfə afroamerikalını öldürmüş ağdərili polislərin irqçiliyinə və qəddarlığına görə əleyhdarları tərəfindən təqsirkar bilinəcək. Amma hadisələr inkişaf etdikcə aydın olur ki, reallıq yenidən demokratlara sürpriz edə bilər.

Amerika lider əməlli — çox gözəl təşkil edilmiş — tamaşa qurdu. O, sərt nitqlə çıxış edərək a) iğtişaşların iştirakçılarını "üsyançı" adlandırdı, b) bir sıra ştatların hökumətlərini dinc vətəndaşları cinayətkarlardan müdafiə edə bilməməkdə ittiham etdi və c) "dağıntılara və yanğınlara son qoymaq" üçün ordu da daxil olmaqla, bütün federal resursları səfərbər etməyi vəd etdi.

Daha sonra Donald Tramp iqamətgahından çıxıb və bir gün əvvəl radikalların yandırdığı Müqəddəs Con kilsəsi istiqamətində meydan boyunca hərəkət etdi. Orada o, İncili yuxarı qaldıraraq bəyan etdi ki, "ABŞ dünyanın ən böyük ölkəsidir". O, həmçinin dövlətin təhlükəsizliyini təmin edəcəyinə də söz verdi.

Prezidentin "perfomans"ına reaksiya ildırımsürətli olub. Konqresdə demokratların liderləri birgə bəyanat verərək Trampın hərəkətlərini "qorxaq, səmərəsiz və təhlükəli" xarakterizə ediblər. Demokratlar partiyasını təmsil edən bir neçə ştatın rəhbəri, o cümlədən Nyu York və Oreqonun qubernatorları da eyni dərəcədə kəskin çıxış ediblər. Vaşinqtonun meri Muriel Bauzer isə Lafayet meydanında "silahsız etirazçıların" dağıdılmasını biabırçılıq adlandırıb və federal (yerli yox!) polisin komendant saatından 25 dəqiqə əvvəl Ağ Evin qarşısında etirazçıları dağıtmağa başladığını vurğulayıb. Bundan sonra mer duyğulu şəkildə əlavə edib: "Vaşinqton sakinləri, evə gedin. Təhlükəsizlikdə olun".

Bir tərəfdən aydındır ki, yerli və regional hakimiyyət orqanları tərəfindən görülən tədbirlər əksər hallarda bu biabırçılığın dayandırılması üçün kifayət etmir. Kütləvi informasiya vasitələrində polisin məhəllələrin darmadağın edilməsini və mağazaların talan olunmasını sadəcə seyr etdiyinə dair sübutlar doludur. Digər tərəfdən, prezident getdikcə daha da çox təhdidlər edir və vədlər verir, amma mahiyyətcə hələlik vəziyyətin sabitləşməsi üçün heç nə etmir.

Problemin kökü həm Amerikanın dövlət sisteminin xüsusiyyətində, həm də ölkədəki hazırkı siyasi qarşıdurmanın sərtliyindədir.

ABŞ-da federal mərkəzlə ştatlar arasında səlahiyyətlərin bölünməsi sistemi kifayət qədər mürəkkəbdir, lakin ümumilikdə, regional hakimiyyətlər öz ərazilərində baş verənlərə görə tam məsuliyyət daşıyır. Bu, hüquq-mühafizə sahəsinə də aiddir və bunun sayəsində Birləşmiş Ştatlarda güc qurumlarının strukturu yetərincə dolaşıqdır.

Üstəlik nəzərə almaq lazımdır ki, Amerika üçün iğtişaşlarda, ilk növbədə məhz irqi zəmində baş verən iğtişaşlarda xüsusi heç bir şey yoxdur. Onlar müntəzəm baş verirlər. 1992-ci ildə Los Ancelesdə baş vermiş üsyan ən məşhurudur. 2014-cü ilin Ferqüson iğtişaşlarını da çoxları yaxşı xatırlayır.

Federal hökumət yalnız ştat hakimiyyətlərinin xahişi ilə müdaxilə edir. Prezident özü də güc tətbiq etmək səlahiyyətinə malikdir, lakin bu halda bütün məsuliyyət məhz onun üzərinə düşür.

Burada isə ən maraqlısı odur ki, Corc Floydun həlak olması üzündən etirazlar ştatların əksəriyyətini (45-50 arası) bürüyüb, lakin qırğınlar, zorakılıqlar və qarətlər əsasən demokratların dominant olduğu ştatlarda baş verir. Bu, Trampın qələbəyə kiçik də olsun şansının olmadığı regionlardır.

Ən parlaq nümunə Nyu-Yorkdur. Çoxmillətli, tolerant və liberal şəhər iğtişaşlara davam edir, şəhər və ştat rəhbərliyi isə aydın olmayan bəyanatlar verir. Nyu-York ştatının qubernatoru Endryu Kuomo bildirib ki, cinayətlər, əlbəttə, yolverilməzdir, amma qarətçilər "nümayişçilərlə qarışıb". Görünür, onun fikrincə, bu, heç nə etməmək üçün kifayət qədər əsasdır.

Demokrat qubernatorların sərt tədbirlər görməyə hazır olmaması asanlıqla başa düşüləndir: onlar elektorata arxalanır, elektoratın əhəmiyyətli bir hissəsi isə hətta talançılara qarşı güc tətbiq edilməsini çox mənfi qəbul edir. Bundan başqa, Demokratlar partiyası Trampla mübarizəsində "ayrıseçkiliyə məruz qalan azlıqlar"a mənsub cinayətkarlara qarşı dözümlü yanaşmanın liberal tendensiyasını öz əlləri ilə gücləndirib.

Amerikada vətəndaş-siyasi qarşıdurmasının tərəflərindən hər biri öz sözünü deyib. Demokratlar ümid edirlər ki, iğtişaşlar özü-özlüyündə tədricən tükənəcək və ağdərili mühafizəkarların irqçiliyi ilə mübarizə gündəminə maksimum diqqət yetirmək mümkün olacaq.

Prezident isə açıq şəkildə hesab edir ki, respublikaçı qubernatorlar iğtişaşların yayılmasına imkan vermədən, daha tez bir zamanda qayda-qanun yaradacaqlar. Zərər çəkmiş şəhərlərin kadrları və demokrat siyasətçilərin vəziyyətin öhdəsindən gələ bilməməsi respublikaçı ştatlarının konsolidasiyasını gücləndirməklə yanaşı, həm də digər regionları Trampa tərəf çəkəcək.

Amma maraqlıdır ki, heç kim iki problemi həll etməyin vacibliyi məsələsini qaldırmağa çalışmır: nə hüquq mühafizə sisteminin zorakılığı tətbiq etməyə meyli kimi təzahür edən sistemli irqçiliyi, nə də iğtişaşların qarşısını qətiyyətlə almaq lazım olduğunu (nə qədər nəcib şüarlarla ört-basdır edilsələr də).

Görünür, bu, bir çox onilliklər əvvəlki kimi, Amerika üçün çox çətin məsələ olaraq qalır.

25
Bakıda mağazada növbə

Bakı əhalisi sanki "Leninqradın blokadası"na hazırlaşır - Üzücü görüntülər

8
(Yenilənib 16:39 05.06.2020)
Alıcılar arasında tibbi maskası olanlarla yanaşı, maskasız növbə gözləyənlər də çox idi. Ən böyük təhlükə isə kassaların qarşısında sosial məsafə tələbinə əməl olunmamasında idi.

Zülfiiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 5 iyun — Sputnik. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən həftəsonu sərt karantin rejimi tətbiq olunacaq. Şənbə və bazar günləri evdən çıxmaq qadağası ilə yanaşı ticarət obyektləri, apteklər, hətta ərzaq dükanları belə bağlı olacaq.  Bu qərardan sonra əhalinin marketlərə axını müşahidə olunub. Dünən gecə saatlarına qədər əhali iki günlük ərzaq tədarükünü təmin etmək üçün mağazalara üz tutub.

© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
Bakıda mağazada boş çörək piştaxtaları

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, ərzaq dükanlarında, iri supermarketlərdə qələbəlik bu gün də davam edib. Marketlərin kassalarının qarşısında uzun növbə müşahidə olunub. Bayılda yerləşən "Araz" marketdə də anoloji vəziyyət müşahidə olunurdu. Marketdə alıcı əlindən tərpənmək mümkün deyildi. Vitrinlər boşaldıqca doldurulur, tələbatın artması marketdə çalışan satıcıları da əldən salmışdı. Satıcılarla söhbət zamanı öyrəndik ki, dünən saat 20:00-dan sonra marketdə sözün əsl mənasında qələbəlik yaşanıb. Alıcıların un, çörək, şəkər tozuna tələbatı artdığından bu məhsullar anbarda da qurtarıb. Elə çörəyə tələbatın artması marketin boş qalmış çörək vitrinlərindən də bəlli olurdu. Marketin içərisində yerləşən "Xonça" təndir sexindən isə bu gün səhər saatlarından çörəyə tələbatın kəskin artdığını söylədilər: "Təndirimiz demək olar ki, soyumayıb. Səhərdən təndirə yapdığımız çörəklər el dili ilə desək taraş edilir. Çörəyi yapıb çatdıra bilmirik".

© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
Bakıda mağazalarda vəziyyət

Marketdə ət və süd məhsullarına, eləcə də meyvə tərəvəzə də tələbat kəskin artmışdı. İki günlük evdən çıxma və marketlərin fəaliyyətinə qadağa qərarı sözün əsl mənasında insanları xofa salmışdı. Hətta müşahidələr zamanı, soğan, kartof kimi məhsulları kisə ilə alanlara da rast gəldik. Bu səbəbdən də marketin kassasında uzun növbə yaranmışdı. Alıcılar arasında tibbi maskası olanlarla yanaşı, maskasız növbə gözləyənlər də çox idi. Ən böyük təhlükə isə kassaların qarşısında sosial məsafə tələbinə əməl olunmamasında idi. Koronavirus təhlükəsi ilə əlaqədar iki günlük evdən çıxmağa qadağa qərarı insanların ərzaq mağazalarına kütləvi axını ilə nəticələnmişdi. Eyni vəziyyət meyvə tərəvəz dükanlarında da müşahidə olunurdu. Apteklərdə isə elə ciddi sıxlıq müşahidə olunmurdu. "Sabah" aptekin əczazçısı bildirdi ki, gündəlik qaydada dərman satışı davam edir: "Ancaq həyatı təhlükəli xəstəlikləri olan ürək qan-damar xəstəliyindən əziyyət çəkənlər, şəkər xəstələri lazım olan dərmanları alırlar".

  • Bakıda mağazada növbə
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
  • Bakıda mağazada növbə
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Bakıda mağazada növbə
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
1 / 3
© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
Bakıda mağazada növbə

Apardığımız müşahidələr zamanı iki günlük qadağanın əsasən ərzaq mağazalarında sıxlığa səbəb olduğu üzə çıxdı. Alış-veriş edib evinə qayıdan Səbail rayonu Bayıl sakini Pərvaz Kərimov  və Mətləb Həsənov isə mağazalarda sıxlıq olduğundan evə bir sıra zəruri ərzaqları almadıqlarını söylədilər: "İki günlük qadağa qərarı verdilər ki, şənbə və bazar günü koronavirusa yoluxma olmasın. Amma bu gün mağazalardakı basabasda adam nəinki koronavirusa, hər cür virusa yoluxa bilər. Evə un, şəkər tozu ala bilmədik. Çünki marketdə də qurtarmışdı. İnsanlar soğanı, kartofu kisə ilə alırdılar. Heç kəs sosial məsafə saxlamırdı. Kassalarda hamı bir-birinin az qala ağzının içinə girmişdi. Ödənişi etmək üçün 20 dəqiqə kassada gözləmişəm. 20 dəqiqəyə o qədər adamın içində adam hər cür virusa yoluxar. Camaatın çoxunun maskası yox idi. Bir sözlə marketlər ancaq öz ciblərini düşünüblər".

Mətləb Həsənov isə marketlərə axının süni qiymət artımına səbəb olduğunu söylədi. Yağın qiymətini 1 manata qədər bahalaşdırıblar. Pendirin, kəsmiyin də qiymətində artım var idi. Bir sözlə bu qərardan ancaq ərzaq mağazaları qazandı.

8