Qüds şəhəri

ABŞ Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıya bilər?

55
Ekspert: "Bu qərarın nə qədər təhlükəli olduğunu ən yaxşı Donald Tramp özü bilir"

BAKI, 27 sen — Sputnik. Xəbər verdiyimiz kimi, ABŞ-da Respublikaçılar Partiyasından prezidentliyə namizəd Donald Tramp, seçiləcəyi təqdirdə Qüds şəhərini İsrailin paytaxtı kimi tanıyacağını deyib. "Independent" qəzetinin yazdığına görə, Tramp bu sözlərini İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə Nyu-Yorkdaki görüşü zamanı deyib.

Türkiyəli politoloq Ömər Dinçər
© Photo : STR
Türkiyəli politoloq Ömər Dinçər

Amerikalı siyasi analitiklər respublikaçı namizədin bu sözlərini seçki öncəsi kampaniya kimi dəyərləndirərək, Donald Trampın yəhudi lobbisini öz tərəfinə çəkməyə çalışdığını bildiriblər.

D.Trampın açıqlamasına rəsmi Təl-Əvivin reaksiyası gecikməyib. "Hörmətli Donald Tramp, müqəddəs Qüds şəhərinin yəhudi xalqının 3000 il ərzində əbədi paytaxtı olduğunu etiraf edib. Amerika, Tramp administrasiyası dövründə nəhayət ki, Konqresin Qüdsün İsrailin ayrılmaz paytaxtı kimi tanınması qərarını təsdiqləyəcək" — deyə, İsrail hökumətinin bəyanatında qeyd olunur.

Bu məsələni Sputnik-ə şərh edən türkiyəli jurnalist-yazar Ömər Dinçər, Qüds məsələsinin çox təhlükəli olduğunu və bunu ən yaxşı Donald Trampın özünün bildiyini qeyd edib: "Ümumiyyətlə bu müqəddəs şəhər uğrunda mübarizə əsrlərdir davam edir. Müsəlmanlar və xristianlar Qüdsə nəzarət edə bilmək uğrunda tez-tez üz-üzə gəliblər. Yəhudilərin bu işə çox baş qoşmamalarının səbəbi sayca az olmaları idi. Qüdsün idarəçiliyi yarım əsrdən çoxdur ki, xristianlar tərəfindən müsəlmanlardan alınaraq yəhudilərə verilib. Ancaq bu şəhər əsrlərlə müsəlmanların idarəçiliyində olub".

"Təkcə Osmanlıların altı əsrlik hakimiyyətlərini demək kifayət edər məncə. Hətta indinin özündə belə, Qüdsə tam nəzarət yəhudilərdə deyil. Mübarizə hələ də davam edir. Hazırda müharibələrə son qoyacaq ən yaxşı həll yolu şəhərin şərq hissəsinin Fələstinlilərə, qərbinin isə yəhudilərə verilməsidir. Bu, ən doğru formatdır", — politoloq bildirib.

Onun sözlərinə görə, dünya liderləri də bu həll yolunu dəstəkləyirlər: "Ancaq İsrail tərəfi Qüdsə bütövlükdə sahib olmağı arzu edir. Donald Trampın bütün dünyanı qarşısına alıb, Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyacağını zənn etmirəm. Çünki bu qərarın nə qədər təhlükəli olduğunu ən yaxşı Donald Tramp özü bilir".

Politoloq Fikrət Sadıxov
© Sputnik / Murad Orujov
Politoloq Fikrət Sadıxov

Amerikalı namizədin Qüds şəhəri ilə əlaqəli dediklərini Sputnik üçün şərh edən politoloq Fikrət Sadıxov isə hesab edir ki, Donald Trampın bu cür bəyanatlar səsləndirməsi normaldır: "Seçki kampaniyası dövründə Tramp müxtəlif qalmaqallı cümlələr sərf edib. Müsəlmanlara qarşı radikal, irqçi fikirlər səsləndirib, o cümlədən Rusiya ilə münasibətlərin yaxşılaşmalı olduğunu bəyan edib. Hətta Kreml rəhbəri Vladimir Putin barəsində amerikalıların əksinə olaraq müsbət cümlələr işlədib. Həmçinin də daxili siyasətdə məntiqə uyğun olmayan bəyanatları vaxtaşırı səsləndirib".

Qüds məsələsinə gəlincə: "Reallıq ondan ibarətdir ki, İsrail çoxdan bu şəhəri öz paytaxtı elan edib. Hətta bir sıra nazirliklər, səfirliklər orada məskunlaşıb. Müxtəlif rəsmi görüşlərdə, yazışmalarda İsrail Qüdsü öz paytaxtı kimi təqdim edir. Ona görə də, belə bir konteksdə Trampın Qüds barədə dedikləri çox da təəccüblü deyil".

Politoloqun fikrincə, həm də nəzərə alınmalıdır ki, Tramp yəhudi lobbisi ilə sıx əlaqədədir, onun ciddi dəstəyini alır: "Bu da bir reallıqdır ki, istər ABŞ-ın hərbi sənaye sektorunda olsun, istərsə də siyasətində, yəhudilərin gücü hədsiz dərəcədə çoxdur və gedişata ciddi təsir göstərə bilirlər".

55
Teqlər:
Respublikaçılar Partiyası, Ömər Dinçər, Benyamin Netanyahu, Donald Tramp, Fikrət Sadıxov, Qüds, Təl-Əviv, İsrail, Nyu York
Əlaqədar
"Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyacağam..."
Putin: İŞİD terror təşkilatı Məkkə, Mədinə və Qüdsü təhdid edir
Tramp Putini "yerə-göyə sığdırmadı"
Tramp Klintonu geridə qoydu
Donald Tramp Vladimir Putinin fikirlərini dəstəkləyib
Rusiya donanması, arxiv şəkli

Şimal Donanması NATO Hərbi Dəniz Qüvvələrinə ilə cavab verəcək

19
(Yenilənib 18:16 21.04.2021)
"Lada"lar nisbətən kompakt sualtı qayıqlardır, su tutumu təxminən 1800 tondur. Suyun altında sürəti 21 dəniz milinə qədər artır, 250 metr dərinlikdə iş qabiliyyətinə malikdir, heyəti 35 nəfərdən ibarətdir, avtonomluğu 45 gündür.

BAKI, 21 aprel — Sputnik, Nikolay Protopopov. Qeyri-adi konstruksiya həlli, gizlilik, yüksək muxtariyyət və qeyri-standart tapşırıqları icra etmək qabiliyyəti - 2027-ci ilədək Rusiya Hərbi Dəniz Donanmasının Şimal Donanması ən azı dörd ədəd 677 layihəsinə məxsus yeni "Lada"- dizel-elektrik sualtı qayığı ilə gücləndiriləcək. Hazırda bu cür gəmilərə xüsusilə Arktikada böyük ehtiyac var. Bəs ölkənin ən güclü hərbi-dəniz birləşməsinin döyüş tərkibi necə dəyişəcək? Sualın cavabı RİA Novosti-nin növbəti materialında.

Dizel seriyası

677 layihəsinin dördüncü nəsil dizel-elektrik sualtı qayıqları 1990-cı illərin sonlarından etibarən istehsal olunur. Hazırda "Sankt-Peterburq" əsas gəmisi sınaq istismarında, digər iki sualtı qayıq - "Kronştadt" və "Velikie Luki" - inşaatın müxtəlif mərhələlərindədir. 2022-ci ildə daha iki sualtı qayığın inşasına başlanılacaq.

"Lada" bir sıra xüsusiyyətlərinə görə innovativ layihədir. Layihəni işləyib hazırlayan "Rubin" Mərkəzi Konstruksiya Bürosunun mütəxəssisləri Rusiya gəmiqayırması üçün xarakterik olmayan təkgövdəli sxemdən istifadə ediblər. Xüsusi örtük, eləcə də müasir elektron sistemlər və yüksək dərəcədə avtomatlaşdırma sayəsində "Lada" bu sinifdən olan sualtı qayıqlar üçün rekord səviyyədə gizliliyi ilə fərqlənir.

Bundan başqa, gələcəkdə 677-lər anaerobik (havadan asılı olmayan) elektrik stansiyaları ilə təchiz ediləcək ki, nəticədə də onların akkumulyatoru doldurmaq üçün suyun üzünə çıxmasına ehtiyac qalmayacaq.

"Lada"lar – Rusiya Donanmasının uzunmüddətli layihələrindən biridir. Gəmilərin təhvil tarixi dəfələrlə təxirə salınıb, maliyyələşdirməsi kəsilib, iş dayandırılıb.

Birləşmiş Gəmiqayırma Korporasiyasının rəhbəri Aleksey Raxmanovun sözlərinə görə, problem avadanlıq tədarükçüləri ilə bağlıdır. Bu səbəbdən, Sakit Okean Donanması üçün "Lada"ların yerinə 636.3 adlı başqa bir layihənin altı sualtı gəmisini inşa etmək barədə qərar qəbul olunub.

"Sankt-Peterburq" əsas gəmisi yalnız 2010-cu ildə dənizçilərə təhvil verildi və əslində, bir növ test stendinə çevrildi.

"Lada"lar nisbətən kompakt sualtı qayıqlardır, su tutumu - təxminən 1800 tondur. Suyun altında sürəti 21 dəniz milinə qədər artır, 250 metr dərinlikdə iş qabiliyyətinə malikdir. Heyəti - 35 nəfərdən ibarətdir, avtonomluğu - 45 gündür. Əsas gəmi yalnız torpedalar və minalarla silahlanıb, bu seriyadan olan növbəti gəmilərin gövdəsində "Kalibr" qanadlı raketləri də olacaq.

Əvəzolunmaz "gözəgörünməzlər"

Ekspertlərin fikrincə, Şimal Donanmasının dizelli sualtı qayıqlara böyük ehtiyacı var. Hələlik 877 layihəsinin yalnız bir neçə köhnəlmiş "Paltus" dizel-elektrik sualtı qayığı mövcuddur. Sualtı dəniz qüvvələri əsasən çox məqsədli və strateji nüvə sualtı qayıqları ilə təmsil olunur. Nəticədə onları tez-tez əsas tapşırıqdan yayındırıb taktiki əməliyyatlarda istifadə etməli olurlar.

Donanmanın keçmiş komandiri Admiral Vyaçeslav Popovun sözlərinə görə, bu problem 1990-cı illər böhranının nəticəsidir.

"Şimal donanmasının dizelli sualtı qayıqlara həmişə ehtiyacı olub", – Popov RİA Novosti-yə müsahibəsində belə deyib. Onun sözlərinə görə, hər layihənin öz döyüş təyinatı var və onu 100 faiz dəyişib başqası ilə əvəzləmək mümkün deyil.

"Müasir dizel-elektrik sualtı qayıqları ilə nüvə qayıqları arasında əsas fərq demək olar ki, tamamilə səssiz olmalarındadır. Onları aşkarlamaq çox çətindir. Əsas döyüş tapşırığı düşmən sualtı qayıqları ilə mübarizədir", – deyə Popov vurğulayıb.

Admiralın sözlərinə görə, bu cür sualtı qayıqların olmaması başqa vasitələrlə - aviasiya, yerüstü gəmilər, nüvə raket daşıyıcıları ilə kompensasiya olunur. Üstəlik, tez-tez bir və ya iki dizel elektrikli sualtı qayığın öhdəsindən gələ biləcəyi tapşırıqlar üçün böyük gəmilər işdən yayındırılır.

"Şimal Donanmasının dizel-elektrik sualtı qayıqlarından təyyarə daşıyıcılarına qədər hər növ yerüstü və sualtı gəmilərə ehtiyacı var. Mən donanmaya rəhbərlik etdiyim vaxt üç dizel elektrikli sualtı qayıq briqadamız var idi. Tədricən, istismardan çıxarıldılar və onların əvəzinə başqa bir şey göndərmədilər, çünki Qara Dəniz Donanmasının dizel sualtı qayıqlarının sayını artırmağa qərar vermişdilər. Aydın məsələdir ki, siyasi səbəblərə görə...", – deyə Popov qeyd edir.

Təmas nöqtəsi

Soyuq müharibə dövründə Şimal Donanması nüvə təhlükəsizliyinin ən vacib elementi idi – şimal donanmaçıları ən müasir strateji nüvə mühərrikli və zərbə raketli gəmiləri əldə etmişdi.

Bu gün tarix təkrarlanır: Şimal Donanmasına ayrıca hərbi dairə statusu verilib və 2014-cü ildə onun əsasında Birgə Strateji Komandanlıq yaradılıb. Ən qabaqcıl silah və texnika ora göndərilir. Beləliklə, şimal donanmaçıları "Borey" layihəsinin ən son nüvə sualtı qayıqları və çox məqsədli "Yasen" sualtı qayıqlarına yiyələnən ilk dənizçilərdir.

Hazırda "Admiral Naximov" nüvə-raket kreyseri modernləşdirilir, ardınca "Böyük Pyotr" nüvə kreyseri tərsanəyə çıxarılacaq.

Bütün bunlarla yanaşı, şimal donanmaçılarına "Kalibr" qanadlı raketləri və "Oniks" gəmi əleyhinə raketləri ilə silahlanmış 22350 layihəsinin bir neçə çoxməqsədli freqatı da ayrılıb. Bundan başqa, perspektivli "Zirkon" hipersəsli kompleksi seriyanın əsas gəmisi olan "Admiral Qorşkov" üzərində sınaqdan keçirilir.

Mövcud reallıqda Rusiya şimalda güclü forposta malik olmadan keçinə bilməz. Arktika bölgəsi aparıcı dövlətlərin diqqətini cəlb edir - burada böyük mineral ehtiyatları cəmlənib. Bir çox ölkələr bölgədəki hərbi varlığını gücləndirməyə çalışır. Rusiya və Çini Arktikada əsas rəqibi adlandıran ABŞ isə xüsusilə aktivləşib.

Son illərdə amerikalılar şimala silah yığmağa başlayıblar: Alyaskada radar stansiyaları tikilir, ora onlarla hücum-zərbə qırıcıları yerləşdirilir. Bundan başqa, Pentaqon bölgəyə yeni tipli hərbi hissələr – çoxdomenli qruplaşmalar yerləşdirməyi planlaşdırır.

Hazırda Norveçdə ABŞ-ın strateji təyyarələrinin bazası var və Rusiya sərhədi yaxınlığındakı bir neçə fəaliyyəti dondurulmuş dəniz bazasının yenidən açılması da nəzərdə tutulur.

19
Rusiya dəniz donanması, arxiv şəkli

Rusiyanın Xəzər, Baltik Şimal donanmalarının gəmiləri Qara dənizə üçün göndərilib

497
(Yenilənib 11:59 20.04.2021)
Donbasda vəziyyətin kəskinləşməsi fonunda Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşev bir müddət əvvəl bildirib ki, ABŞ və müttəfiqləri Ukraynanı Krıma münasibətdə də təxribatlara təhrik edirlər.

BAKI, 20 aprel — Sputnik. Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiyanın Xəzər, Baltik və Şimal donanmalarına aid olan raketdaşıyan, artilleriya və desant gəmilərinin Qara dənizə aparılması – Cənubi-Qərb strateji istiqamətində istənilən təhlükənin qarşısını almağa hazırlıq deməkdir. Əgər Qara dənizi şahmat lövhəsi ilə müqayisə etsək, görərik ki, hazırda orada Rusiyanın "fiqurları"nın sayı daha çoxdur və onlar Qərbin təklif etdiyi bu hərbi-strateji oyunda daha effektiv mövqe tutur.

Xəzər donanmasının 15 gəmidən ibarət qrupu aprelin 17-də səhər Kerç boğazı ilə Krım körpüsü altından keçərək Qara dənizdəki təyinat yerinə üz tutub. Donanmalararası keçid edən gəmi dəstəsi Volqa-Don kanalında 13 darvazasını arxada qoyaraq Qara dəniz donanmasının operativ tabeliyinə keçib.

Elə həmin gün Bosfor boğazı vasitəsilə Şimal donanmasının "Aleksandr Otrakovski" və "Kondopoqa" böyük desant gəmiləri, bir qədər sonra isə Baltik donanmasının də analoji "Kalininqrad" və "Korolyov" gəmiləri də Qara dənizin sularına daxil olub. Beləliklə, ümumilikdə Qara dənizdə Rusiyanın böyük desant gəmilərinin sayı 11-ə çatlb ki, onlar da göyərtəsinə silah və zirehli texnikası ilə birlikdə (100-dən çox tank) üç min nəfərə qədər dəniz piyadası götürə bilər. Lakin desant katerlərini də nəzərə almamaq olmaz.

Xəzər, Baltik və Şimal donanmalarının qüvvələri Qara dəniz donanması ilə birlikdə ərazidə yaranmış ciddi vəziyyəti nəzərə alınaraq təşkil olunmuş iri miqyaslı manevrlərdə iştirak edirlər. Həmin gəmilər "Kalibr" qanadlı raketləri ilə 2000 km radiusda "Liviya ssenarisini" və ya "səhrada tufanı" həyata keçirməyə, yəni istənilən Avropa ölkəsinin ərazisində işğalçını məhv etməyə qadirdir.

Bu təlimlərə həmçinin Qara dəniz və Xəzər donanmalarının dəniz piyadaları və sahil mühafizə qoşunlarının da bölmələri cəlb olunub. Rusiyanın Cənubi-Qərb sərhədlərinə həmçinin iki ümumqoşun ordusu, üç hava-desant diviziyası, habelə Cənub hərbi dairəsinin zərbə aviasiyası da cəmləşdirilib. Krımda yerləşən qruplaşma isə quruda, suda və havada ehtimal olunan düşmənin dəniz və hava desantını "isti-isti" qarşılanmasını məşq edir.

Qərbin təqyiqlərinə cavab

Şərqi Avropada NATO-nun 26 ölkədən 30 minə qədər hərbçisinin iştirakı ilə "Defender Europe 21" təlimləri keçirilir. Həmin təlimlərin Qara dənizdəki aktiv fazası cari ilin may ayına planlaşdırılıb. Həmin vaxta qədər əraziyə Böyük Britaniyanın döyüş gəmiləri – minadaşıyan və sualtı qayıq vuran freqatı gələcəklər. Onlar isə ABŞ-ın "Qarpun" tipli gəmi əleyhinə raketləri və 80 km məsafədə aerodinamik hədəfləri vurmağa qadir olan "Sea Wolf" zenit-raket kompleksləri ilə silahlanıb.

O da məlumdur ki, İngiltərənin Qara dənizdə üzən hərbi gəmilərini Aralıq dənizindəki "Kraliça Yelizoveta" təyyarədaşıyan gəmisinin göyərtəsindəki F-35 çoxtəyinatlı qırıcı-bombardmançıları da dəstəkləməyə hazırdır.

Donbasda vəziyyətin kəskinləşməsi fonunda Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşev bir müddət əvvəl bildirib ki, ABŞ və müttəfiqləri Ukraynanı Krıma münasibətdə də təxribatlara təhrik edirlər.

Rusiya silahlı qüvvələri ehtimal olunan "Avropa müdafiəçilərinin" Krım sahillərinə və Kerç boğazına yollarını kəsir. Planlaşdrılmış hərbi manevrlərlə əlaqədar olaraq aprelin 21-dən oktyabrın 31-dək Rusiya Qara dənizin bir neçə rayonunu xarici hərbi gəmilər üçün bağlayacaq. Söhbət üç gəmi yolundan gedir: Krımın cənub sahili boyunca (Sevastopoldan Qurzufa qədər), Kerç yarımadası sahillərində və Krımın Qərb sahillərində dənizin kiçik bir hissəsi. Qeyd edək ki, bütün bu məhdudiyyətlər Rusiyanın ərazi suları daxilində, beynəlxalq qaydalara uyğun tətbiq olunur və Kerç boğazı vasitəsilə mülki gəmilərin keçməsinə mane olmur.

Ukrayna və NATO silahlı qüvvələrinin "böhran regionunda" desant çıxarılmasının məşq edildiyi standart təlimlərinə Rusiya Krım sahilləri yaxınlığında yüksək dəqiqliyə malik qanadlı raketlərlə silahlanmış gəmi-zərbə qruplaşmasını, Qara dəniz və Cənub hərbi dairələrinin "hava armadasını" formalaşdırmaqla cavab verir və bununla da təchiz olunmamış sahillərə çıxma imkanlarını nümayiş etdirir.

Bir qədər əvvəl Qara dəniz üzərində Cənub hərbi dairəsi və Qara dəniz donanmasının dəniz aviasiyasının birgə iri miqyaslı təlimləri keçirilib. Həmin təlimlərdə Su-24M və Su-34 bombardmançıları, habelə Su-27SM və Su-30SM çoxtəyinatlı qırıcıları aşağı hündürlüklərdə dəniz hədəflərinə raket və bomba zərbələrini məşq edir, habelə Qara dəniz donanması gəmilərinin havadan qorunması tapşırıqlarını yerinə yetiriblər.

Rusiya silahlı qüvvələrinin dominantlığı şəraitində "Avropanın müdafiəçiləri"nin Qara dənizdə manevr etmək üçün güc və vasitələri məhduddur. Yəqin ki, "Defender Europe 21" planlarına bir qədər düzəliş etmək lazım olacaq. Həm də bu zaman NATO-nun "böyük tərəfdaşları"nın nüfuzuna da xələl gələcək. Pentaqonun "gəmilərin hərəkət azadlığı"nın pozulması barədə səksəkəli bəyanatları da elə bununla bağlıdır. Regiondakı vəziyyət isə, yəqin ki, oktyabr ayında normallaşacaq.

497
Oğru, arxiv şəkli

Ağdamda 20 min manatlıq oğurluq edən şəxslər saxlanılıb

0
(Yenilənib 16:46 22.04.2021)
Araşdırmalarla oğruların Ağcabədi rayon sakini Rəsul İsmayılzadə və Ağdam rayon sakini Elgün Məmmədov olduğu müəyyən edilib.

BAKI, 22 aprel — Sputnik. Ağdam rayon sakini olan bir nəfər Rayon Polis Şöbəsinə müraciət edərək Quzanlı qəsəbəsində yerləşən ona məxsus mağazadan 20 min manat dəyərində oğurluq edilməsi barədə məlumat verib.

Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Bərdə regional qrupundan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, müraciətlə əlaqədar olaraq Ağdam RPŞ-nin əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində oğurluq əməlini törətməkdə şübhəli bilinən şəxslər saxlanılıb. Araşdırmalarla onların Ağcabədi rayon sakini Rəsul İsmayılzadə və Ağdam rayon sakini Elgün Məmmədov olduğu müəyyən edilib.

Həmin şəxslər mağazadan 91 ədəd mobil telefon, 8 ədəd noutbuk və 6 ədəd planşet oğulayaraq zərərçəkmiş şəxsə 20 min manat civarında ziyan vurublar. Oğurlanmış əşyaların bir qismi maddi sübut kimi götürülüb.

Faktla bağlı Ağdam RPŞ-də araşdırmalar davam etdirilir.

0