Türk ordusu Suriyada

Türk ordusu Suriyaya girməklə kimlərin planını alt-üst etdi?

414
Türkiyə yeni dünya sisteminin üzə çıxartdığı şərtlərə qarşı Yaxın Şərqin formalaşmasında öz rolunu oynayır

BAKI, 30 avq — Sputnik. Türk ordusu Suriyanın şimalındakı Cerablus bölgəsinə "Fərat Qalxanı" (Fırat Kalkanı) adı ilə hərbi əməliyyat başlatdı. Əməliyyatın məqsədi ölkə ilə sərhədin Suriya tərəfindəki İŞİD və YPG terrorçularını o bölgədən təmizləməkdir. Həmçinin YPG silahlılarını Fərat çayının şərqinə çəkərək, Suriyanın ərazi bütövlüyünü mühafizə etməkdir.

İndiyədək nə Amerika, nə Rusiya, nə də koalisiya qüvvələri İŞİD-ə qarşı quru əməliyyatında Türkiyə qədər cəsur ola bilmədi. Suriyaya girdikləri gündən bu yana hava əməliyyatları ilə nəticə almağa çalışdılar. Lakin zərəri daha çox sivillər gördü, minlərlə günahsız insan dünyasını dəyişdi. Türkiyə Silahlı Qüvvələri isə quru əməliyyatına girişərək öz cəsarətini göstərdi və məqsədinə çatmaq üçün qarşısına çıxa biləcək maneənin ordunun hədəfində olacağını bildirdi.

PKK-PYD-YPG-nin məqsədi isə, Suriyadakı qarışıqlıqdan istifadə edib ABŞ himayəsində "Böyük Kürdüstan" yaratmaq və iqtisadi baxımdan sabitliyi təmin edə bilmək üçün Aralıq dənizinə açılan bir kürd dəhlizi qurmaqdır. Bu isə Türkiyə üçün birbaşa təhdiddir. Çünki Suriya ilə olan 911 km-lik sərhədin kürd silahlılar tərəfindən idarə edilməsi, gələcəkdə Türkiyənin cənub-şərq bölgəsində separatçı meyllərin artmasına səbəb ola bilər.

Bundan başqa, ABŞ-ın himayəsindəki PYD-YPG silahlıları Suriyanın şimalını nəzarətə alaraq Ərəb və Türkmən bölgələrində qırğınlar törətdi. Bölgənin demoqrafik quruluşunu dəyişdirərək xalqı köçməyə məcbur etdi. Hazırda Suriyanın şimalında çox geniş bölgədə nəzarət PYD-PKK-nın əlindədir. Və addım-addım öz hədəflərinə doğru irəliləyirlər. Hadisələr rəsmi Ankaranın əleyhinə və heç istəmədiyi istiqamətdə inkişaf etməkdədir.

Türkiyədə üç milyondan çox qaçqın məskunlaşıb. Sərhədin qarşı tərəfində terror təşkilatlarının bombalar partlatması, dincliyə və daxili siyasətə də dərindən təsir edir. Ölkənin terror hücumlarına sıx məruz qalması, mövcud olan bir çox problemin Suriyadan qaynaqlandığını göstərir. Polisin asayişi qorumaqla bu təhlükələrin qarşısını ala bilməsi o qədər də mümkün görünmür.

Eyni mərkəzdən yönləndirilən terror təşkilatları vasitəsilə Türkiyəni dörd bir tərəfdən mühasirəyə alaraq bir çox həyati məsələlərdə geri addım atdırmağa çalışırlar. Diqqət edin, İŞİD və PKK Suriyada fərqli formatda mübarizə apardıqları halda, Türkiyədəki fəaliyyətlərində birlikdə hərəkət edirlər. Bu terror təşkilatlarının əsas beyin mərkəzi, ölkə içərisində bombalar partladıb gündəmi məşğul edərək, türk dövlətinin diqqətini sərhəddən yayındırmağı, bununla da regionda xəritələri dəyişdirə biləcəklərini düşünürlər.

Artıq Suriya məsələsini heç kim Türkiyənin daxili məsələsindən ayrı tuta bilməz. Bunu prezident Ərdoğan da dəfələrlə çıxışlarında açıq şəkildə qeyd edib. Oynanılan oyuna, hadisələrə qarşı qətiyyən səssiz qalınmayacağı barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edilib.

Hökumət açıq şəkildə bəyan edir ki, Türkiyənin sabitliyini təhdid edən bütün ünsürlər sərhəddən təmizlənənə qədər hərbi əməliyyat davam edəcək. Çünki bu, Türkiyənin qanuni haqqıdır. 98 il əvvələ qədər öz vilayəti olan Suriyanın ərazi bütövlüyünün qorunması və sabitliyinin bərpası da Türkiyənin məsuliyyəti üzərindədir.

İslam dünyasının Türkiyədən ümidləri və gözləntiləri də böyükdür. Bura, türkmən və digər din qardaşlarımızın can və mal təhlükəsizliklərinin təmin edilməsi, müharibənin sonlandırılması kimi faktorlar daxildir.

Türk ordusu bu gün İŞİD başda olmaqla bölgədəki bütün terror təşkilatları ilə mübarizə aparmaqdadır. Bu təşkilatların bəziləri sabah Avropa üçün də təhlükə kəsb edə bilər. Ordumuzun başlatdığı bu əməliyyatın Qərb tərəfindən dəstəklənməsi, təhlükənin özlərinə yönəlməməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki Türkiyədə qeyri-sabitliyin baş qaldırması Avropanın təhlükəsizliyinin risk altında olduğu mənasını verər.

Türkiyə fiziki olaraq Suriyaya nə qədər girdisə, Avropa və Amerikanın oyun və planlarının içinə də o qədər girmişdir. Gələcəklə bağlı, orta və uzun vədəli plan və proqramlarını alt üst etmişdir. Türkiyə isə öz mövqeyində tam qətidir. Yeni dünya sisteminin üzə çıxartdığı şərtlərə qarşı Yaxın şərqin formalaşmasında öz rolunu oynamaqdadır. Artıq bundan sonra kimlə, hansı formada razılaşacağına baxacaq. Suriyada hərbi varlığını artıraraq risk etsə də, regionda söz sahibi olaraq qalacaq.

414
Teqlər:
"Fərat Qalxanı", Cerablus, Türk ordusu, Suriya, Türkiyə
Əlaqədar
Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin II Ordu komandanı Suriyaya gedib
Daha 10 türk tankı Suriyaya daxil oldu
Suriyanın Cerablus şəhərı İŞID-dən azad edilib
Türkiyə Suriyaya niyə girib?
Suriya hökuməti Türkiyəni qınadı
Ərdoğan Suriya əməliyyatlarından danışdı: "Artıq yetər!"
Türk ordusu Suriyada bir kəndi İŞİD-dən təmizlədi
Mİnskdə etirazlar, arxiv şəkli

Qərb Belarusa qarşı həqiqi qarşıdurmadan niyə çəkinir?

17
(Yenilənib 19:13 25.09.2020)
Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Aİ-nin özündə isə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik, İrina Alksnis. Qərbin Belarus prezidentinin son inauqurasiyasına reaksiyası proqnozlaşdırılan kimi mənfi olub.

Əvvəlcə Dövlət Departamentinin nümayəndəsi bildirib ki, ABŞ Aleksandr Lukaşenkonu ölkənin qanuni seçilmiş lideri hesab etmir, çünki "elan olunmuş nəticələr saxta olub və legitimliyi əks etdirməyib".

Bundan sonra Avropa İttifaqının (Aİ) Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Cozep Borrelin bəyanatı nəşr olunub ki, orada Aleksandr Lukaşenkonun mandatı "hər hansı demokratik legitimlikdən məhrum olunmuş" kimi qeyd olunub. Həmçinin bildirilib ki, andiçmə (sənəddə bu söz dırnaqlar içərisində yazılıb) mərasimi respublika əhalisinin "böyük hissəsinin iradəsinə ziddir", bu isə "çoxsaylı misli görünməmiş və dinc etirazlarda" ifadə olunur.

Borrelin bu bəyanatı, əlbəttə ki, istehza doğurur. Məsələn, əvvəlcədən əminliklə demək olar ki, ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkisinin nəticəsi – necə olacağından asılı olmayaraq – amerikalıların, demək olar ki, yarısının iradəsinə zidd olacaq. Elə artıq neçə aydır ki, ABŞ-da da etirazların bolluğu müşahidə olunur. Odur ki, Borrelin təqdim etdiyi sənədi artıq indidən okeanın o tayındakı reallıqlara da aid etmək olar.

Öz növbəsində, "demokratik legitimlik" ifadəsi göstərir ki, Brüsselin fikrincə, legitimliyin digər növləri də var — və onlara əsasən, Aleksandr Lukaşenko tam legitimdir.

Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Daha pisi: Aİ-nin özündə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib, çünki Kipr eyni zamanda Türkiyəyə qarşı məhdudiyyətlərin qoyulmasını tələb edir və bu əsasda prosesi bloklayır.

Qərbin səfirləri Belarusdan geri çağırılmayıblar. Nəinki geri çağırılmayıblar: amerikalılar uzun illərin soyuqluğundan sonra respublika ilə diplomatik əlaqələri tam sürətlə bərpa edirlər. Bir neçə gün əvvəl ABŞ Senatının beynəlxalq məsələlər üzrə komitəsi yeni səfirin namizədliyini təsdiq edib. Amma 2008-ci ildə Vaşinqtonun Belarus şirkətlərinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsi ilə səfirlərin qarşılıqlı olaraq geri çağırılmasından sonra 12 il hər iki dövlətdə səfirliklərə müvəqqəti səlahiyyətli səfirlər rəhbərlik ediblər.

Bütün bunların fonunda hətta ən sərt ritorika belə zəifliyin təzahürü və baş verənlərə təsir edə bilməməyin etirafı kimi görünür – hərçənd bu, reallığa uyğundur. Burada, bəlkə də öz imkanlarının hüdudlarını dərk etməyə və qəbul etməyə başlamış Qərbə haqq qazandırmaq olar.

Şübhəsiz ki, Belarusdakı seçkilərə bu cür reaksiya çox ağrılı Venesuela dərsinin də nəticəsi olub. Əllidən çox ölkənin – əsasən Qərb ölkələrinin – Xuan Quaydonu Venesuelanın qanuni prezidenti kimi tanımasından bir il yarımdan çox vaxt keçir, lakin bu qərar reallığa heç bir təsir göstərmir – Nikolas Maduro indiyədək ölkənin rəhbəridir.

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, arxiv şəkli
© BelTA Pool Photo via AP

Birləşmiş Ştatlar və Avropa bu kiçik Latın Amerikası ölkəsini görməzliyə vurmağı və xüsusi heç nə baş verməmiş kimi davranmağı özlərinə rəva bilsələr də, Avropanın mərkəzindəki dövlətə münasibətdə oxşar bir yanaşma, çətin ki, baş tutsun. Belarusun mühüm beynəlxalq proseslərə cəlb olunduğunu da nəzərə alsaq, qərarları və onların nəticələrini daha diqqətlə hesablayaraq hərəkət etmək lazım gəlir.

Minskə qarşı addımlarla bağlı Qərbin şövqünü açıq-aşkar söndürən daha bir vacib məqam isə ondan ibarətdir ki, orada baş verənlərə Polşanın müəyyən təsiri var. Varşava Belarus müxalifətinin liderlərini siyasi və media dəstəyi ilə təmin edir.

Polşa bu işə girişib, amma vəziyyətdə dönüş etmək üçün gücü çatmır. Bu arada Minsk də Polşaya cavab verməyə başlayıb – mətbuat xüsusilə Polşa mallarının Belarusa idxalı ilə bağlı problemlər barədə məlumat verir.

Qərb Minskə qarşı təyin olunmuş sərt ritorika yolunu davam etdirəcək, lakin həqiqi qarşıdurmadan çəkinməyə davam edəcək. Çünki onun açıq şəkildə uğursuzluğa məhkum olmuş daha bir geosiyasi prosesə qarışmaq istəyi yoxdur.

17
Teqlər:
Avropa ittifaqı, Avropa, Aleksandr Lukaşenko, qarşıdurma, Qərb, Belarus
Əlaqədar
Aleksandr Lukaşenkonun legitimliyini tanımırıq - Aİ-nin Ali Nümayəndəsi
Belarusda vəziyyət pisləşir – Aİ-nin Ali komissarı
Almaniya Rusiyadan Minskə təsir göstərməyini istəyir
Avropa Komissiyasında sanksiyalar üzrə səsvermə sistemi dəyişdirilə bilər
Müxalifət şir ürəyi yeyib: dörd milyard dollarlıq kredit istəyir
Aleksey Navalnı, arxiv şəkli

Tramp Navalnı məsələsinə qoşulmaq istəmir

17
(Yenilənib 16:40 25.09.2020)
Bir qrup amerikalı senator Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Sputnik radiosunun efirində politoloq Vladimir Mojeqov bu təşəbbüsü şərh edib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik. ABŞ senatorlarından ibarət qrup Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Bu barədə respublikaçı senator Marko Rubionun saytında bildirilib.

Sənəd Rusiya rəsmilərinə qarşı məhdudiyyətlərin tətbiqini nəzərdə tutur. Onun müəlliflərinin fikrincə, bu rəsmilərin "beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulmasında", o cümlədən Navalnının "zəhərlənməsində" əli var.

Marko Rubio ilə yanaşı sənədi respublikaçı senator Mitt Romni, həmçinin demokratlardan Kris Kuns, Ben Kardin və Kris Van Hollen təsdiqləyib.

Qanun layihəsinin qəbul edilməsi üçün onu Senat və Nümayəndələr Palatası dəstəkləməli və ABŞ prezidenti imzalamalıdır.

Sputnik radiosunun xəbərinə görə, politoloq Vladimir Mojeqov senatorların bu təşəbbüsünü şərh edib.

"Bu, sırf ictimaiyyətə yönəlib. Nə hesabatı ola bilər? Bu, tamamilə qeyri-real işdir. Bütün bunlar seçkiqabağı isteriyanı qızışdıran ritorikadır. Bundan başqa Navalnı işi daha çox demokratların gündəmidir. Respublikaçılar bütün bunlara həvəssiz yanaşırlar. Mənə elə gəlir ki, bundan sonra da onu dəstəkləməyəcəklər. Hər halda, Tramp bundan ehtiyatlanır və uzaq durur. Dövlət katibi Mayk Pompeo deyib ki, baş vermiş hadisənin bütün faktları məlum olanda reaksiya vermək lazımdır və nə baş verdiyi hələlik o qədər də aydın deyil", – Mojeqov bildirib.

Onun fikrincə, amerikalılar Almaniyadan Navalnı haqqında məlumat ala bilərdilər, lakin onlardan heç bir sorğu daxil olmayıb.

"Bu, sanksiyalar üçün hər hansı bir əsas ola bilərdi, lakin bu günə qədər belə bir sorğu olmayıb. Ona görə də mənə elə gəlir ki, bütün bunlar əhəmiyyətsizdir. Bu, bir növ qaranlıq hekayədir, buna görə Tramp ona qoşulmaq istəmir. Mənə elə gəlir ki, demokratlar bu gündəmi ciddi şəkildə piar edəcəklər, Tramp isə bundan bir qədər kənarda duracaq", – politoloq hesab edir.

Navalnı avqustun 20-də təyyarədə uçarkən özünü pis hiss edib və Omskda xəstəxanaya aparılıb. Omsklu həkimlər onun qanında şəkərin kəskin dəyişməsinə səbəb olmuş maddələr mübadiləsi pozğunluğunu əsas diaqnoz kimi göstəriblər. Bunun səbəbi hələ də aydın deyil, amma həkimlərinin dediyinə görə, onun qanında və sidiyində zəhər tapılmayıb.

Daha sonra Navalnı Almaniyaya aparılıb. Sentyabrın əvvəlində Almaniya hökuməti Navalnının "Noviçok" maddələr qrupundan olan substansiya ilə zəhərləndiyini bəyan edib. Moskva Berlin laboratoriyasında aparılan analizlərin nəticələrinə dair daha ətraflı məlumat verilməsini xahiş edib, lakin cavab almayıb.

17
Əlaqədar
Aleksey Navalnı xəstəxanaya yerləşdirilib
Rusiya Berlinin Navalnı ilə bağlı vəziyyətə yanaşmasını “qeyri-konstruktiv” sayır
Navalnı nəfəs ala bildiyini deyib: "Çox xoşuma gəldi"
Navalnı tam sağalıb və xəstəxanadan evə buraxılıb
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, arxiv şəkli

İlham Əliyev Türkiyə prezidentinə təşəkkür edib

0
(Yenilənib 20:01 28.09.2020)
İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana "Tarix, Siyasət ve Ölkələrarası Münasibətlər baxımından Beynəlxalq Dəniz Hüququ və Şərqi Aralıq Dənizi Simpoziumu"nda Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı söylədiyi fikirlərə görə öz təşəkkürünü bildirib.

BAKI, 28 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Türkiyə Respublikasının Prezidenti, əziz qardaşı cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğana "Tarix, Siyasət ve Ölkələrarası Münasibətlər baxımından Beynəlxalq Dəniz Hüququ və Şərqi Aralıq Dənizi Simpoziumu"nda Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı söylədiyi fikirlərə görə öz təşəkkürünü bildirib.

Sputnik Azərbaycan-ın xəbərinə görə, bu barədə Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev məlumat verib.

"Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycana qarşı növbəti hərbi təxribatının ilk saatlarından etibarən hörmətli cənab Prezident başda olmaqla qardaş Türkiyə Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzünü qətiyyətlə pisləmiş və özünün birmənalı dəstəyini göstərmişdir. Azərbaycan xalqı bu dəstəyi yüksək qiymətləndirir", - deyə Hacıyev bildirib.

Onun sözlərinə görə, Tovuz hadisələri zamanı da Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təxribatını ilk dəqiqələrdən ən qəti şəkildə pisləyən ölkə Türkiyə Respublikası olub:

"Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın da hər zaman Türkiyənin yanında olduğunu qeyd edib. Azərbaycan və Türkiyə "Bir millət iki dövlət" prinsipinə uyğun olaraq bütün məsələlərdə həmrəylik nümayiş etdirir və daim bir-birini tərəddüdsüz dəstəkləyir".

0