Türkiyə Silahlı Qüvvələrinə məxsus tanklar Fırat Kalkanı adı verilən əməliyyat çərçivəsində Suriya ərazisinə girib

Türk ordusu Suriyada: ssenarilər dəyişir?

217
(Yenilənib 16:05 24.08.2016)
Ekspertlər Ankaranın başladığı hərbi əməliyyatların ABŞ və Rusiya ilə razılaşdırılıb-razılaşdırılmaması məsələsində yekdil fikirdə deyillər

BAKI, 24 avq — Sputnik. Türkiyə Silahlı Qüvvələri dünən gecə yarıdan etibarən Suriyanın şimalındakı Cerablus qəsəbəsində hərbi əməliyyata başlayıb. Əməliyyat həm havadan, həm də qurudan olmaq üzrə beynəlxalq koalisiya ilə birgə aparılır. 

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindən verilən açıqlamada bildirilir ki, əməliyyatda əsas məqsəd bölgənin İŞİD terrorçularından təmizlənməsidir. Bununla belə ekspertlər iddia edirlər ki, əməliyyatın arxasında başqa səbəblər də yatır. Necə ki, bu gün səhər prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan, mətbuata açıqlamasında ordunun tək İŞİD-i yox, PKK-nın Suriyadakı qolu olan PYD-ni də bombalayacağını deyib.

Tank birlikləri Suriya sərhədini keçərək İŞİD mövqelərini bombalamağa başlayıb
© REUTERS / Umit Bektas
Tank birlikləri Suriya sərhədini keçərək İŞİD mövqelərini bombalamağa başlayıb

"Bu səhər saat 4-dən etibarən şanlı ordumuz dövlətimizi hədəf alan İŞİD və PYD terrorçularına qarşı hərbi əməliyyata başlayıb. Kilis və başqa sərhəd bölgələrimizə edilən bütün hücumlar bizi bu işi sonlandırmağa məcbur etdi. Çünki bir millət, şübhəsiz ki, qüruru və imanı ilə vardır", — Ərdoğan bildirib.

Türk ordusunun Suriyada başlatdığı hərbi əməliyyatlara qarşı çıxan PYD və dəstəkçilərinə də səslənən prezident deyib: "Bəziləri bizə meydan oxuyur. "Suriya Türkiyə üçün belə olacaq, elə olacaq" deyə. Mən səslənirəm onlara: Siz özünüz nə olacağının hesabını yaxşı-yaxşı düşünün".

PKK-nın Suriyadakı qolu olan PYD terror təşkilatının lideri Saleh Müslüm isə, Türkiyənin Suriya bataqlığında çox şey itirəcəyini deyib və türk ordusunun əməliyyatlarını qəbuledilməz adlandırıb.

Türkiyə tankları Suriya ərazisində
© REUTERS / Stringer
Türkiyə tankları Suriya ərazisində

Mövzunu Sputnik üçün dəyərləndirən türkiyəli politoloq Yılmaz Altınsoy, əməliyyat üçün seçilən zamana diqqət çəkib: "Dünən gecə səhərə yaxın, türk ordusunun hərbi əməliyyata başlaması birbaşa ABŞ-a da mesaj idi. Əməliyyatın başlama zamanına diqqət edin. Obamanın köməkçisi Co Bayden Ankara aeroportuna enmədən, hələ havada ikən türk qırıcıları həm PYD-ni, həm də İŞİD-i vurmağa başladı. Çünki Türkiyə dəfələrlə PYD-nin Fərat çayının qərbinə keçməməsi üçün xəbərdar etmişdi. Lakin terrorçular ABŞ-ın dəstəyinə güvənərək İŞİD-lə mübarizə adı altında Fərat çayının qərbinə keçməyə cəhd göstərdilər".

Politoloq Yılmaz Altınsoy
© Photo : Yılmaz Altınsoyun şəxsi arxivindən
Politoloq Yılmaz Altınsoy

"Aydın məsələdir ki, Amerikanın Suriya planında, bu ölkənin şimalında kürd avtonomiyası yaratmaq dururdu. Bu plana isə ən sərt şəkildə qarşı çıxan Türkiyə dövləti və şəxsən Ərdoğan özü idi. ABŞ Ərdoğanı aradan götürmədən bu planı gerçəkləşdirə bilməyəcəyini yaxşı bilirdi. Çevriliş də bunun üçün təşkil edilmişdi. Amma uğursuz alındı", — Y. Altınsoy bildirib.

Politoloqun sözlərinə görə, hazırda Ərdoğan nəzarətinə keçirdiyi ordu ilə Vaşinqtona meydan oxuyur və bu meydan oxumada onun ən yaxın dəstəkçisi məhz Rusiya prezidenti Vladimir Putindir: "Prezident Ərdoğan hazırda əlinə düşən fürsəti maksimum dəyərləndirmək istəyir. ABŞ-ın 15 iyul gecəsi onu yıxma planlarına qarşı ən sərt formada cavabını verir. Vaşinqtonun dəstəklədiyi PYD-ni havadan və qurudan bombalayır. Rəsmi Ankara açıq şəkildə bəyan edir ki, əməliyyatdan öncə Moskvaya məlumat verilib. Bu isə o deməkdir ki, Rusiya ABŞ-ın dəstəklədiyi PYD-nin bombalanmasına razıdır".

Şərhçi hesab edir ki, İŞİD amili məsələnin digər tərəfidir: "Türkiyənin əsas məqsədi İŞİD-in nəzarətindəki Cerablusu PYD-yə buraxmadan, özünün ələ keçirməsidir. Planda daha sonra həmin bölgəyə Türkiyənin dəstəklədiyi Azad Suriya Ordusunun yeridilməsidir".

Politoloq Rauf Mirqədirov isə Türkiyənin başladığı hərbi əməliyyatın arxasında dövlətlərarası razılıq dayandığını düşünür: "Görünür ki, əməliyyatdan öncə dövlətlərarası müəyyən razılıq əldə olunub. Türkiyənin Suriya ilə 900 km-dan çox sərhədi var və türk tərəfi bu ərazilərin kürd qüvvələrin nəzarətinə keçməsini qəbul etmir. Ona görə də rəsmi Ankaranın PYD-ni neytrallaşdırmaq cəhdləri müşahidə olunur".

Politoloq, Birləşmiş Ştatların qeyd-şərtsiz Türkiyənin qarşısında durduğu fikri ilə razı olmadığını da deyib: "Məsələ bəzilərinin düşündüyü kimi deyil. Türkiyənin başlatdığı hərbi əməliyyata ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya havadan yardım göstərir".

Rauf Mirqədirov
azadliq.org
Rauf Mirqədirov

R. Mirqədirov əməliyyatın Rusiya ilə də razılaşdırıldığını qeyd edib: "Müəyyən mənada bu addımlar Rusiya tərəfi ilə də razılaşdırılıb. Çünki Moskvadan hələlik heç bir mənfi, ya müsbət reaksiya gəlməyib. İndiyədək Rusiya hər dəfə bəyan edirdi ki, onun ordusu Suriyanın qanuni hökuməti çağırdığı üçün o ərazidədir. Qalan digər dövlətlərin ordusu isə qanunsuz olaraq orada olduqları üçün işğalçıdır. Hazırda isə Moskvadan bu cür bəyanatlar gəlməyib".

"Fərat çayının qərb sahili terrorçulardan təmizləndikdən sonra, həmin ərazidə Türkiyənin nəzarətində olan xüsusi təhlükəsiz zona — tampon bölgə yaradıla bilər", — siyasi şərhçi vurğulayıb.

Xatırladaq ki, bu gün sübh tezdən saat 04.00-da türk ordusunun başlatdığı hərəkatın məqsədi sərhədin terror təşkilatlarından təmizlənməsi və sərhəd təhlükəsizliyinin artırılması, eyni zamanda, Suriyanın ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsidir. Hədəfdə yeni köç dalğasının qarşısının alınması və bölgənin sadə, silahsız vətəndaşlarına humanitar yardım çatdırılması da var.

217
Teqlər:
Cerablus, hərbi əməliyyatlar, Suriya, Rusiya, Türkiyə, ABŞ, İŞİD
Əlaqədar
Türkiyə tankları Suriya ərazisinə daxil oldu
Rusiya-Türkiyə yaxınlaşması Suriyaya nə vəd edir?
Türkiyədən gözlənilməz Suriya qərarı
"Türkiyə Suriya məsələsində öz siyasətinə korrektələr edəcək"
Suriyada Rusiyaya məxsus hərbi helikopterin vurulduğu rəsmən təsdiqlənib
Ərdoğan suriyalı qaçqınlara vətəndaşlıq vermək istəməsinin səbəbindən danışdı
"Türkiyə-Rusiya münasibətlərində Suriya amili arxa plana keçəcək"
ABŞ prezidneti Co Bayden, arxiv şəkli

Baydenin kibertəhlükəsizliyə dair bəyanatının təhlükəli tərəfi

11
(Yenilənib 21:10 15.05.2021)
Rusiya tərəfi ABŞ-ı onlara görə danışıqlara dəvət edirdi, Birləşmiş Ştatlar isə eyni tərzdə qətiyyətlə bu məsələni danışıq predmetinə çevirməkdən imtina edirdilər.

BAKI, 15 may - Sputnik. ABŞ prezidenti Co Bayden Rusiya ilə kibercinayətkarlarla mübarizə möbzusunda “birbaşa ünsiyyət” barədə bəyan edib. Politoloq Aleksey Zudin Sputnik radiosunun efirində bu bəyanatın niyə xüsusi diqqətə layiq olduğunu izah edib.

Amerika lideri Cozef Bayden, Ağ Evdə çıxış edərkən, Rusiya hökumətinin ABŞ iri boru kəmərləri operatoru olan Colonial Pipeline-a hücumdə əli olmadığını bildirib. Lakin onun fikrincə, hakerlər Rusiya ərazisində ola bilərlər.

"Biz hesab etmirik ki, Rusiya hökuməti hücumda iştirak edib, amma bizim hücumu həyata keçirən cinayətkarların Rusiyada yaşadığını fikirləşmək üçün əsaslı səbəblərimiz var. Bu oradan, Rusiyadan gəlib. Biz xərac tələb edən şəbəkələrə qarşı görülməli olan tədbirlərə dair Rusiya ilə birbaşa ünsiyyətdəyik və onları fəaliyyət göstərmək imkanlarından məhrum etmək üzərində işləyirik", – Bayden deyib.

Colonial Pipeline ilkin məlumata görə, DarkSide haker qrupunun pul tələb edən proqramının qurbanı olub. Hakerlərin hərəkətləri boru kəmərinin sıradan çıxmasına və ABŞ-da benzinin topdansatış qiymətlərinin artmasına səbəb olub.

Boru kəməri yenidən işə salınıb.

Sputnik radiosunun efirində politoloq, MBMDİ müqayisəli politologiya kafedrasının baş müəllimi Aleksey Zudin diqqəti Baydenin Rusiya ilə kibertəhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etmək niyyətində olmasına yönəldib.

"Bu məhz o məsələlərdir ki, Rusiya tərəfi ABŞ-ı onlara görə danışıqlara dəvət edirdi, Birləşmiş Ştatlar isə eyni tərzdə qətiyyətlə bu məsələni danışıq predmetinə çevirməkdən imtina edirdilər. Bu məqam mənə xüsusilə vacib görünür, daha əvvəl mən bu tipli təkliflərin olması (ABŞ tərəfindən) barədə heç nə eşitməmişəm", ‒ Aleksey Zudin deyib.

Onun sözlərinə görə, bu məsələdə Rusiya mövqeyinin uğurunu görmək olar.

"Vacib odur ki, ilk dəfə olaraq əvvəllər Birləşmiş Ştatların davamlı olaraq qaçdıqları kibertəhlükəsizlik üzrə danışıqlar mövzusu səslənib. Və bu məqamda çoxdandır belə danışıqları təklif edən Rusiyanın qətiyyətli mövqeyinin uğurunu grmək olar", ‒ politoloq hesab edir.

11
Поселок Хндзореск в Зангезуре

Zəngəzur vilayətində sərhəd münaqişəsi: KTMT etməlidir?

55
(Yenilənib 19:02 15.05.2021)
Bu gün problemin mənbəyini Bakıda və ya Yerevanda axtarmaq lazım deyil. Qafqazda sərhəd “gec partlayan minası” hələ Rusiya imperiyasının SSRİ-yə çevrilməsi zamanı qoyulub.

BAKI, 15 may - Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. MDB məkanında tez-tez baş verən sərhəd münaqişələri böyük müharibəyə başlamaq üçün səbəb deyil. Bir qayda olaraq, bu münaqişələr BMT, ATƏT, KTMT və ya NATO-nun potensialı istifadə olunmadan ikitərəfli danışıqlar, diplomatik tənzimləmə, adi sərhəd demarkasiyası və ya delimitasiyası tələb edir. Ermənistan Respublikasının Sünik vilayətində aşağı intensivlikli sərhəd münaqişəsi (atışmasız) sırf texnoloji xarakter daşıyır və siyasi bəyanatlarla süni şəkildə qızışdırılmamalıdır.

Ermənistan Müdafiə nazirliyinin məlumatına görə, mayın 12-də səhər saatlarında “Azərbaycan SQ “sərhədlərin dəqiqləşdirilməsi” bəhanəsi ilə sərhədyanı məntəqələrin birində müəyyən işlər görməyə cəhd ediblər. Erməni birləşmələri tərəfindən görülmüş tədbirlərdən sonra Azərbaycan hərbçiləri bu işlərə son veriblər”. Bundan dərhal sonra vəziyyətin tənzimlənməsi üzrə danışıqlar başlayıb.

Ermənistan baş naziri vəzifəsini icra edən Nikol Paşinyan dünən Sünik vilayətindəki vəziyyətlə bağlı KTMT-yə rəsmi müraciət etmək qərarını elan edib. Daha əvvəl o Azərbaycan hərbçilərinin mayın 12-də sərhədi keçərək Ermənistanın içərisinə doğru 3,5 km irəliləyərək Qaragölü mühasirəyə almaq istədiklərini bəyan edib.

Vəziyyəti Azərbaycan tərəfi də şərh edib

“10 noyabr 2020-ci il tarixində imzalanmış üçtərəfli bəyanata əsasən, işğaldan azad edilmiş Laçın və Kəlbəcər rayonlarının Ermənistan ilə həmsərhəd bölgələrində çətin dağ relyefi quruluşuna və iqlim şəraitinə malik olan məntəqələrdə hava şəraitinin yaxşılaşması ilə Azərbaycan sərhəd qüvvələri ölkəmizə aid mövqelərdə yerləşdirilir. Bu proses adi rejimdə və sistematik qaydada icra edilir”, – Azərbaycan XİN-in bəyanatında deyilir.

Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan isə srağagünkü telemüsahibəsində belə deyib:

“Biz hələlik Azərbaycan hərbçilərini Ermənistan ərazisindən çıxara bilməmişik. Bu gün Təhlükəsizlik Şurasının iclasında biz ATƏT-ə müraciət etmək qərarına gəlmişik və bu prosesə başlamışıq”.

KTMT-də Ermənstanın Sünik vilayətinin sərhəd rayonlarında vəziyyətin inkişafını diqqətlə izləyirlər və qeyd edirlər: “Hadisənin injişafından asılı olaraq, zəruri olan halda Kollektiv təhlükəsizlik haqqında müqavilənin və KTMT-nin Nizamnaməsinin müddəalarında nəzərdə tutulmuş hərəkətlər yerinə yetiriləcək”.

Tərəflərin mövqeləri müqavilə premeti kimi

Azərbaycan XİN mayın 13-də ümumi mənzərəni təsvir edib: “Müstəqilliyini bərpa etdiyi vaxtdan etibarən iki dövlət arasında məlum səbəblərdən dövlət sərhədi olmayıb və bu səbəbdən hazırda tərəflərin fikir ayrılığı ilə müşayiət olunan qəliz texniki prosesdən söz gedir”.

Bu bəyanatlardan görünür ki, müharibədən sonra sərhədlərin qurulması atışma və yaxud Azərbaycan Ermənistana hansısa ərazi iddialarını özündə ehtiva etmir. Əgər absurd dərəcəsinə çatdırılmasa, texnoloji fikir ayrılıqları normal prosedir. 1991-ci ildən sonra MDB ölkələrində sərhəd mübahisələri müxtəlif uğurla həll olunub və olunur və buna baxmayaraq, “mübahisəli” göllər problemləri sərt geosiyasi hərəkətlərə və qan tökülməsinə dəymir.

Güman edirəm ki, bu gün problemin mənbəyini Bakıda və ya Yerevanda axtarmaq lazım deyil. Qafqazda sərhəd “gec partlayan minası” hələ Rusiya imperiyasının SSRİ-yə çevrilməsi zamanı qoyulub. Proses siyasidir. Sovet respublikalarının çəkilmiş sərhədləri əsasən şərti və mübahisəlidir. Rusiya imperiyasının “monolit” xəritəsində milli respublikalar yox idi, ölkə inzibati olaraq quberniyalara və vilayətlərə bölünürdü.

Gərginləşmə nümunələrini axtarmaq üçün çox əziyyət çəkmək lazım deyil. Bu yaxınlarda Tacikistanla baş vermiş sərhər münaqişəsinin fonunda Qırğızıstan parlamentinin beynəlxalq işlər, müdafiə və təhlükəsizlik komitəsinin deputatları mayın 11-də ölkələrinin KTMT-də iştirakına yenidən baxmağı təklif ediblər. Sanki bu emosional qərar (və yaxud siyasi şantaj) bütün problemləri aradan qaldırmağa kömək edəcək. Müqayisə üçün, NATO-da tez-tez Yunanıstanla Türkiyə arasında sərhəd münaqişələri baş verir, lakin alyans nə bu, nə də digər tərəfi bombalamır. Heç kim də NATO-dan çıxmağa hazırlaşmır.

Təhlükələrin reallığı

Qafqazda vəziyyəti mürəkkəbdir. Ermənistan KTMT-nin üzvüdür, Azərbaycan təşkilata daxil deyil. Lakin Bakı və Yerevanın bu (bir gülləsiz) sərhəd münaqişəsində, münaqişə tərəflərinin danışıqları (Rusiyanın iştirakı ilə) fonunda təcavüz, ilhaq barədə möhkəmdən qışqırmaq və KTMT üzrə müttəfiqlərini praktiki olaraq şantaj eləmək (məsləhətləşmələrlə) lazım deyil. Hazırkı reallıqda heç kim bu gün Ermənistanı müdaxilə ilə hədələmir. Rusiyalı sərhədçilər razılaşmalara uyğun olaraq, Sünik vilayətinin avtomobil yollarının problemli hissələrində (Gorus – David Bəy və Gorus - Qafan) təhlükəsizliyi və fasiləsiz hərəkəti təmin edirlər. Azərbaycan Ordusunun bu istiqamətdə hansısa irəliləyişi mümkün deyil.

Daha əvvəl Ermənistan XİN məlumat verib ki, Yerevan və Bakı rusiyalı sərhədçilər yerləşməmişdən öncə əvvəllər erməni hərbi birləşmələri tərəfindən işğal edilmiş bir sıra ərazilərin Azərbaycanın əzrətinə keçməsindən sonra sərhədin bir hissəsinin demarkasiyası məqsədi ilə müvəqqəti döyüş mövqelərinin dislokasiyasını dəqiqləşdiriblər. Demarkasiya gedir, mürəkkəb sərhəd problemləri ağrılı həll olunur, təlaşlı bəyanatlar və Qaragöl ətrafında KTMT-nin qüvvə və vasitələrinin cəlb olunması ilə döyüş əməliyyatları deyil, danışıqlar masasında incə nizamlanma, böyük intellektual səylər tələb olunur.

Kollektiv təhlükəsizliyə dair müqavilənin 2-ci bəndində deyilir: “İştirakçı dövlətlər beynəlxalq təhlükəsizliyin onların maraqlarına toxunan bütün vacib məsələləri üzrə bir-biriləri ilə məsləhətləşmələr aparacaq və bu məsələlərə dair mövqelərini razılaşdıracaqlar. İştirakçı dövlətlərdən birinin və ya bir neçəsinin təhülkəsizliyinə, ərazi bütövlüyünə və ya suverenliyinə və yaxud beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə təhlükə yarandıqda, iştirakçı dövlətlər dərhal yaranmış təhlükənin aradan qaldırılması üçün tədbirlər görülməsi və öz mövqelərinin əlaqələndirilməsi məqsədilə birgə məsləhətləşmələr mexanizmini hərəkətə gətirəcəklər”.

Adi sərəd demarkasiyası vəziyyətində beynəlxalq sülhə və ya Ermənistana qarşı real təhlükə obyektiv olaraq yoxdur və əksini sübut etmək (KTMT-dəki məsləhətləşmələrdə və digər danışıqlar meydanşalarınd) çox çətin olacaq. BMT-nin terminləri ilə desək, təcavüz “dövlət tərəfindən digər dövlətin suverenliyinə, ərazi toxunulmazlığına və yaxud siyasi müstəqiliyinə qarşı hərbi qüvvənin tətbiqidir” və BMT TŞ hələlik Azərbaycanın Sünik vilayətində təcavüz etdiyini sanmır.

55

Vladimir Putin azərbaycanlıları mükafatlandırdı

0
(Yenilənib 21:24 16.05.2021)
Rusiya-Azərbaycan mədəni əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində göstərdiklərə xidmətə və Azərbaycanda rus teatr sənətinin ənənələrini yaşatdıqlarına görə Azərbaycanın incəsənət xadimləri təltif olunublar.

BAKI, 16 may - Sputnik. Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin Rusiya-Azərbaycan mədəni əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində göstərdiklərə xidmətə və Azərbaycanda rus teatr sənətinin ənənələrini yaşatdıqlarına görə Azərbaycanın incəsənət xadimlərini təltif edib. 

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Trend yazır.

Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrının direktoru Ədalət Hacıyev Puşkin medalına, teatrın baş rejissoru, Azərbaycanın Xalq artisti Aleksandr Şarovski "Dostluq" ordeninə layiq görülüb.

2020-ci ildə Azərbaycanın Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev də Vladimir Putinin sərəncamı ilə "Dostluq" ordeni ilə təltif olunmuşdu. 

Xatırladaq ki, 2021-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrının əməkdaşlarının orden və medallarla təltif olunması, eləcə də onlara mədəniyyət sahəsində fəxri adların verilməsi barədə sərəncam imzalamışdı.

0
Teqlər:
Rus Dram Teatrı, S.Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrı, təltif, Vladimir Putin