İŞİD-ə qoşulan qadınlar

Təhlükəli tendensiya

42
Bəzi radikal cərəyanlar, ölkədə hamını düşmən elan edir, islam ölkəsi yaradacağını bəyan edir, şəriət hökmlərinə qarşı çıxanları qətl edəcəyini bildirir. Bu simaların kimliyi də olduqca maraqlıdır.

BAKI, 24 avq — Sputnik. Dini mühitin radikallaşdırılması ölkənin gələcəyi ilə bağlı dumanlı bir mənzərə canlandırır. Demokratik düşərgənin zəiflədiyi bir zamanda insanların radikal cərəyanların təsirinə düşməsi anlaşılandır. Daha təhlükəlisi isə odur ki, meydan sulayanlar savad və intellektləri ilə seçilən mötədillər deyil, hər şeyi təkfir etməyə hazır olan marginal qruplardır.

Dini müstəvidə maarifçiliyin aparılmaması, mövcud problemlər rəngləri daha da tündləşdirir. Hər bir radikal cərəyan özünü haqlı hesab edir və fərqli düşünənlərə qarşı ən sərt addımların atılmasını istəyir.

Demokratik ölkələrdə belə meyllər qanunla tənzimlənir. Cəmiyyət özü də radikallığın qarşısını alır. Azərbaycanda isə istənilən formada radikallıq, xüsusən də dini müstəvidə müşahidə edilən radikallıq təhlükəlidir. Son illər ərzində ölkədə bütün demokratik təsisatlar zəifləyib. Azərbaycanda bəlli dəyərlərin və normaların üstünlük təşkil etdiyi bir sistem mövcud deyil.

Odur ki, dini müstəvinin marginallaşması gerçək təhlükələrdən xəbər verir. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycana xarici ölkələrin təsiri olduqca böyükdür, radikal qrupların hakimiyyətə paralel qurumlar yaratması da mümkün görünür.

Siyasi münasibətlər siyasi müstəvidən küçə və meydanlara çıxarsa, bu, olduqca qorxulu tendensiyalardan xəbər verir. Çıxış yolu kimi radikal cərəyanların nümayəndələrini həbs etmək, onların toplaşma hüququnu məhdudlaşdırmaq variantını seçmək də effekt verə bilməz. Bu, vəziyyəti daha da gərginləşdirə bilərdi.

Dini problemlər kimi son dərəcə həssas olan məsələyə qadağalar yolu ilə yanaşılması gələcək qanlı faciələrin əsasını qoya bilərdi. Dini radikallıq kimi bir problem mövcuddursa, onu sırf insan haqları prizmasından həll etmək lazım gəlir. Mötədil və ənənəvi dini cərəyanları sıradan çıxması ilə yaranan boşluğu radikallar doldura bilər.

Ölkənin ənənəvi dini baxışlarına zidd olan, tolerantlığı süngü ilə qarşılayan dini cərəyanların "meydan sulaması"nın, biznes əlaqələrinə malik olmasının başlıca səbəbi mötədilliyin sıradan çıxmasıdır. Son illərə qədər Azərbaycanda dini radikallıq heç bir zaman müşahidə edilməmişdi. İnanclı kəsimin radikallaşdırılması isə gələcək təhlükələrdən xəbər verir.

90 faizindən çoxu genetik müsəlman olan ölkədə bəzi ictimai fəalların "hicaba qadağa" kimi çağırışları və digər metodlar radikallığa yol aça bilər. Bu gün kiçik dini qruplar siyasi ambisiya ilə çıxış edir. Siyasi ambisiyaları islam adına gerçəkləşdirmək, bunu xarici qüvvələrin təsiri ilə etmək acınacaqlı vəziyyət yaradır.

Sağcı-Solcu
© Photo : ihsaneliacik.com

Söhbət heç də siyasi simpatiyadan getmir. Sadəcə olaraq, bir qrup dindarın islam adına siyasi alətə çevrilməsi dini müstəvidəki mühiti daha da ağırlaşdırır. Bu gün dini radikallığa qarşı mübarizə adı altında səslənən çağırışlar nəticəsində də zərbəni elə mötədillər özləri alırlar. Kitab oxuyanlar, dindarları tənqid edən sosial fəallar daha təhlükəli qrupları nədənsə görmək istəmirlər.

Elə vəziyyət yaranıb ki, bəzi radikal cərəyanlar, ölkədə hamını düşmən elan edir, islam ölkəsi yaradacağını bəyan edir, şəriət hökmlərinə qarşı çıxanları qətl edəcəyini bildirir. Bu simaların kimliyi də olduqca maraqlıdır. Sosial şəbəkələrdə "islam xilafəti" yaratdığını elan edib, ölkənin nüfuzlu ziyalılarına, siyasətçilərinə və yazarlarına qarşı "qara piar" aparan simaların arxasından, əslində hamımıza yaxşı tanış olan kimsələrin kölgələri görünür.

Buna fikir verməmək də olardı. Lakin məsələ yalnız ziyalılara atılan çirkabla məhdudlaşmır. Sosial şəbəkələrdəki açıq qruplarda onlarla insan dolayısı ilə də olsa, ölümlə hədələnir. Hədəf Azərbaycanı düşmən bir ölkənin və ya ölkələrin müstəmləkəsinə çevirməkdirsə və həmin "dindarların" nifrət elədiyi təbəqə Azərbaycan türkləridirsə, buna münasibət bildirilməlidir. Bu "qəhrəmanlar" dövlət üçün, hansısa tələbənin "gəlin küçələrə çıxaq və sivil yolla etiraz edək" çağırışlarından daha təhlükəli bir tendensiyanın əsasını qoyurlar…

42
Teqlər:
din, radikal, İŞİD, mübarizə, islam
Əlaqədar
Radikal islamçı Ağ Ev Aparatının rəhbəri ola bilər
Gənclərin dini radikalizm təzahürlərinə qarşı mübarizəsi gündəlikdədir
"Azərbaycanda dini radikalizm təhlükəsi var"
Azərbaycanda dini radikalizm təhlükəsi mövcuddurmu?
Sekulyar dövlətçilik və dini radikalizm
"Azərbaycanda dini radikal qrupların sosial bazası yoxdur"
Çörək istehsalı, arxiv şəkli

Çörəyin qiyməti ucuzlaşacaqmı? Qiymət niyə qalxıb

13
Un istehsalçılarına subsidiya veriləcək. İqtisadçılara görə, xərclərin çox olması qiymət artımını şərtləndirir və istehsalçılar ya qiymət artırır ya da çörəyin çəkisini azaldırlar.

BAKI, 17 sentyabr — Sputnik. Bəzi çörək növlərinin qiymətində artım baş verib. İstehsalçılar qiymət artımını xammalın dəyərinin və daşınma xərclərinin artması ilə izah ediblər.

Qeyd edək ki, bəzən çörəyin qiyməti dəyişməsə də, çəkisində azalma müşahidə edilir. İqtisadçılara görə, xərclərin çox olması qiymət artımını şərtləndirir və istehsalçılar ya qiymət artırır ya da çörəyin çəkisini azaldırlar. Digər tərəfdən, ərzaqlıq buğdanın idxal qiymətinin artmasının ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə mənfi təsirlərinin azaldılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər həyata keçirilir.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, çörəyin qiymətinin artımı ilk növbədə ölkədə istehsal proseslərinin daxili resurslar üzərində lazımi səviyyədə qurulmaması ilə bağlıdır. Kənd təsərrüfatında inkişafda yaranmış problemlər, sahələrarası balansın lazımi səviyyədə işlənilməməsi, kənd təsərrüfatı sahələrinin Azərbaycanda taxıl istehsalına lazımi səviyyədə xidmət etməməsi idxaldan kritik səviyyədə asılı olmağımıza səbəb olub. İdxal etdiyimiz ölkələrdə daxili bazarın qorunmasına yönəlmiş tədbirlər, ixrac rüsumlarının tətbiq edilməsi Azərbaycana idxal edilən məhsulların qiymətinə öz təsirini göstərir. Biz faktiki olaraq inflyasiyanı idxal edirik. Burada əsas problem inflyasiyanın idxalından və yerli iqtisadiyyatın real sektorunun inkişaf etməməsindən ibarətdir.

© Sputnik / Xalid Mammedov
Çörəyin çəkisi
"Faktiki olaraq çörək istehsalçılarının xərclərinin yüksək olması qiymət artımını şərtləndirir və onlar ya qiymət artırırlar ya da çörəyin çəkisinin azaldılmasına gedirlər. Əks halda onlar aidiyyəti qurumların təzyiqlərindən faktiki olaraq yaxalarını qurtara bilməyəcək. Ona görə də belə bir vəziyyət yaranmaqdadır və yerli real sektorun lazımi səviyyədə inkişafı olmadan bu problemlərlə üzləşəcəyik"-deyə ekspert qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, digər bir problem inhisarçılıq ilə bağlıdır: "Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti çox aktiv fəaliyyət göstərməli və inhisarçılıq, süni qiymət artımı ilə bağlı meyillərin qarşısı alınmalıdır. Təəssüf ki, bu qurumun istehlak bazarının tənzimlənməsi ilə bağlı, antiinhisar siyasətinin effektiv həyata keçirilməsi ilə bağlı fəaliyyətinin müsbət nəticələri müşahidə edilmir".

İdxalın 96.4%-i Rusiyadan həyata keçirilib

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin Analitika Departamentinin müdiri Səadət Hacıyeva Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, 2021-ci ilin yanvar-avqust ayları üzrə 122.2 milyon ABŞ dolları dəyərində 481.0 min ton buğda idxal edilib. Bu da ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən dəyər ifadəsində 17.1%, miqdar ifadəsində isə 30.3% azdır. İdxalın 96.4%-i Rusiyadan, 3.6%-i isə Qazaxıstandan həyata keçirilib.

Ölkədə buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsi 60 faizdir

O bildirib ki, 2021-ci ildə ölkədə 1885.4 min ton buğda istehsal olunub ki, bu da ötən ilinə nisbətən 1.0% çoxdur. Bu il buğda üzrə məhsuldarlıq göstəricisi hektardan 32.9 sentner təşkil edib. Ötən il isə bu göstərici 31.7 sentner/ha olub. Son illərin orta göstəricisinə əsasən ölkədə buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsi 60 faizdir.

© Sputnik / Xalid Mammedov
Çörəyin çəkisi

Un istehsalçılarına subsidiya veriləcək

Sentyabrın 16-da Baş nazir Əli Əsədov "Ərzaqlıq buğdanın idxal qiymətinin artmasının ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə mənfi təsirlərinin azaldılması ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə" Nazirlər Kabinetinin qərarına dəyişiklik edilməsi barədə qərar imzalayıb. Məqsəd dünya birjalarında buğdanın qiymətinin artmasının daxili bazarda un və un məmulatlarının qiymətlərinə təsirinin azaldılması və qiymət artımının qarşısının alınmasıdır.

Bu qərarın qəbul edilməsi nəticəsində un istehsalçılarına subsidiya verilməsi sentyabr ayından sonrakı dövrdə də davam edəcək.

Əlavə olaraq, qərarda ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə təsirlərin azaldılması məqsədilə 2021-ci il sentyabrın 1-dən un istehsalçılarına satılan unun hər tonuna görə ödəniləcək subsidiyanın məbləğinin hesablanması qaydası da müəyyən edilir.

Təsdiq edilmiş qaydaya əsasən, un istehsalçıları tərəfindən satılan unun hər tonuna görə, ərzaqlıq buğdanın orta aylıq idxal dəyəri və istehsalçının marjasının cəmi ilə unun topdansatış qiymətinin yuxarı həddi arasındakı fərq həcmində subsidiya veriləcək.

Subsidiya verildiyi müddətdə dünya birjalarında ərzaqlıq buğdanın qiymətlərinin monitorinqini aparsın və əldə edilmiş məlumatların ayda bir dəfə taxıl idxalçılarına çatdırılmasını təmin ediləcək. Maliyyə Nazirliyi bu Qərara uyğun olaraq tələb olunan subsidiya məbləğinə dair İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatları əsasında subsidiyanın ödənilməsi məqsədilə maliyyələşmə mənbələri barədə təkliflərini Nazirlər Kabinetinə təqdim etməlidir.

İqtisadiyyat Nazirliyi Maliyyə Nazirliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi və "Azərbaycan Dəmir Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə birlikdə ərzaqlıq buğda ehtiyatının yaradılması və dünya birjalarında buğda qiymətlərinin ölkədaxili buğda qiymətlərinə təsirinin azaldılması üçün müvafiq tənzimləmə və nəzarət üzrə dayanıqlı mexanizmin formalaşdırılmasına dair təkliflərini 2021-ci il dekabrın 31-dək Nazirlər Kabinetinə təqdim edəcək.

Qeyd edək ki, qiymət artımı xüsusilə "Çörəkçi""Nömrə 1" çörək zavodlarının məhsullarında hiss edilib. Lakin bütün istehsalçılar qiyməti artırmayıb. "Nömrə 1" çörək zavodunun satış müdiri Rahim Nizaməddinov oxu.az-a qiymət artımını məhsulun hazırlanmasında istifadə edilən xammalın dəyərinin və daşınma xərclərinin artması ilə əlaqələndirib: "Daşınma xərclərimiz artıb. Nəzərə almaq lazımdır ki, məhsullarımızı marketlərə və digər obyektlərə yük avtomobilləri ilə paylayırıq. Eyni zamanda biz çörəkləri qablaşdırarkən paketlərdən istifadə edirik və bu malların dəyərində də 20 faizə yaxın artım baş verib. Hazırda şirkətimizdə 700-ə yaxın əməkdaş çalışır və biz ixtisara getməmək, eyni zamanda digər problemlərlə üzləşməmək üçün 7-8 faiz civarında qiymətləri qaldırmağa məcbur olduq. Hazırda çörək məhsullarımızın qiymətində əsasən 4-5 qəpik, bəzi çeşidlərimizin qiymətində isə 10 qəpik artım var".

"Çörəkçi" zavodunun məhsullarında qiymət artımına aydınlıq gətirən şirkətin hüquq departamentinin direktoru Akif Abbasov da bunu məhsulda istifadə olunan xammalın dəyəri və logistika xərcləri ilə izah edib:

"İlin əvvəli ilə müqayisədə taxılın qiymətinin artması, eləcə də paketlənmədə istifadə olunan xammalın, daşınma xərclərinin artması qiymət artımına səbəb olub. Digər tərəfdən çalışanlarımızın da əməkhaqqlarını müvafiq səviyyədə saxlamaq üçün qiymət artıma gedilib".

Paytaxtın ən böyük çörək tədarükçülərindən olan "Bakıxanov" çörək zavodunun icraçı müdiri Elman Bağırov isə hazırda zavod çörəyinin qiyməti ilə bağlı heç bir dəyişiklik edilmədiyini qeyd edib, bununla belə əsas tərkib hesab edilən unun qiymətində kəskin artım olduğu təqdirdə qiymətin dəyişə biləcəyini istisna etməyib:

"Unun qiymətində hər hansı kəskin dəyişiklik olmasa qiymətdə dəyişiklik edilməyəcək. Hazırda isə mağazalardakı çörəklərimizin qiyməti 50 qəpikdən çox deyil və heç bir sahibkarın da məhsulu bu qiymətdən artıq satmağa ixtiyarı yoxdur".

13
Teqlər:
çörək
Polis əmkdaşı, arxiv şəkli

Gorus-Qafan yolundakı nəzarət-buraxılış məntəqəsi qaçaqmalçılığın qarşısını alacaq

26
(Yenilənib 18:35 15.09.2021)
Nazirlər Kabineti dövlət sərhədindən buraxılış məntəqələrinin sayı və yerləşdiyi ərazilərin siyahısını təsdiqləyib. Milli Məclisin deputatı bunun iqtisadiyyata necə təsir göstərəcəyindən danışıb.

BAKI, 15 sentyabr — Sputnik. Gorus-Qafan avtomobil yolunda nəzarət-buraxılış məntəqəsinin (NBM) qurulması qonşu ölkələrdən gələn qaçaqmalçılıq yüklərinin dövriyyəsinin qarşısını alacaq. Bunu Sputnik Azərbaycan-a Milli Məclisin deputatı Arzu Nağıyev bildirib.

"44 günlük müharibədən və Azərbaycanın qələbəsindən sonra 21 kilometrlik Gorus-Qafan avtomobil yolunun keçdiyi ərazi Azərbaycan ərazisidir. Tez-tez qonşu ölkələrdən oraya qaçaqmalçılıq yüklərinin daşınması müşahidə olunurdu. Bu səbəbdən də orada NBM quruldu ki, belə halların qarşısı alınsın", – deyə Nağıyev bildirib.

Vətən sərhəddən başlayır

Deputatın sözlərinə görə, NBM Azərbaycandakı iqtisadi vəziyyətə müsbət təsir göstərəcək, belə ki, ölkə daxilində yüklərin daşınmasını da tənzimləyəcək.

Bundan başqa, NBM-in qurulması ölkənin təhlükəsizliyinə tam nəzarət baxımından da vacibdir.

"Necə deyərlər, Vətən sərhəddən başlayır. Təbii ki, sərhəddə Nəzarət Buraxılış Məntəqəsi qurulmalıdır. Orada sərhədçilər və gömrük işçiləri dayanacaqlar. Bəzi dövlətlərdə sərhədçilərin və gömrük işçilərinin tamam başqa funksiyaları var. Azərbaycanda isə onlar təhlükəsizliklə bağlı təhdidlərin – milli təhlükəsizliyə zərbə, qaçaqmalçılıq, terror aktlarının qarşısını almaq funksiyası daşıyırlar. Odur ki, gömrük və nəzarət buraxılış məntəqələri iki dövlət arasında qurulmalı olan ən əsas obyektlərdir", – deyə Nağıyev qeyd edib.

"Bütün ölkələr bizim suveren hüquqlarımıza və qanunlarımıza hörmət etməlidir, çünki biz müstəqil dövlətik", – deyə deputat vurğulayıb.

Möhtərəm qonaqlar üçün "yaşıl rejim"

Millət vəkilinin sözlərinə görə, NBM, həmçinin beynəlxalq tədbirlərdə iştirak etmək üçün ölkəmizə gələn qonaqların sərhədi daha tez keçməsinə imkan verəcək.

"Azərbaycanda beynəlxalq səviyyəli tədbirlər keçiriləndə gömrük və sərhəd keçid məntəqələrində hökumət səviyyəsində yaşıl rejim yaradılacaq. Yəni ölkəyə gələn hər bir turist və ya idmançı, azarkeş, fanat sərhədi maneəsiz, hətta vizasız keçə biləcək. Başqa sözlə, hər dəfə yanaşma fərqli olacaq", – deyə Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti bildirib.

Dövlət sərhədində neçə NBM olacaq?

Xatırladaq ki, sentyabrın 10-da Azərbaycan Nazirlər Kabineti "Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədindən buraxılış məntəqələrinin sayı və yerləşdiyi ərazilərin siyahısı"nın və "Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədindən buraxılış məntəqələrində işin təşkili və əlaqələndirilməsi Qaydaları"nın təsdiq edilməsi haqqında" Qərar qəbul edib.

Hazırda Azərbaycanda dörd beynəlxalq hava limanı da daxil olmaqla, 18 sərhəd-keçid məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində bir hava limanı da daxil olmaqla 6 NBM nöqtəsi təsdiqlənib.

Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası ərazisindəki dəniz limanlarında on sərhəd keçid məntəqəsi yaradılıb.

26
İmtahan, arxiv şəkli

Tələbələrə müjdə-Təhsil tələbə kreditlərinin verilməsinin vaxtı məlum oldu