Rusiya və Türkiyə bayrağı

Rusiya ilə Türkiyə tarixi anlaşmanın astanasında

78
Ekspert: "Türkiyə Suriyanın şimalında tampon zona yaradılması qarşılığında Rusiyanın istəyini reallaşdıracaq və öz ərazisindən bu ölkəyə silahlı döyüşçülərin keçməsinə mane olacaq"

BAKI, 23 avq — Sputnik. "Suriya məsələsində qalib tərəf nə Bəşər Əsəd, nə müxaliflər, nə ABŞ, nə də Türkiyə oldu. Bu ixtilafdan qələbə ilə çıxan məhz Vladimir Putindir".

Türkiyəli politoloq Ömər Dinçər
© Photo : STR
Türkiyəli politoloq Ömər Dinçər

Bu sözləri Sputnik-ə açıqlamasında türkiyəli jurnalist-yazar Ömər Dinçər deyib. O, öz fikrini bu cümlələrlə əsaslandırıb: "Gəlin hadisələrin başlanğıcına və ortalarına baxaq. Sözdə müttəfiq kimi görünən ABŞ və Türkiyə, ötən beş il ərzində Suriyada konkret əməkdaşlıq sərgiləyə bilmədi. Rəsmi Ankaranın haqlı olaraq, Suriyanın şimalında tampon bölgə (uçuşa qadağan zona) yaratmaq istəyini Vaşinqton hər dəfə bir bəhanə ilə geri çevirirdi".

"Əlbəttə, Türkiyə təkbaşına bu riskə gedə bilməzdi. Çünki o zaman Rusiya buna qarşı çıxırdı. Bu anlaşılmazlıqlar, üstəlik Amerikanın PYD ilə yaxınlıq etməsi Türkiyənin üzünü Rusiyaya çevirməsinə səbəb oldu. Və nəticə etibarilə bu gün tampon zona üzərində Türkiyə ABŞ-la yox, Rusiya ilə əməkdaşlıq etməyə hazırlaşır", — araşdırmaçı bildirib.

Dinçərə görə, Moskvada Ankaranın təklifinə yox deyilməyib: "Qısası, Suriya məsələsində Kreml onunla hesablaşmağın vacib olduğunu həm Ankaraya, həm də Vaşinqtona öyrətmiş oldu".

Onun sözlərinə görə, Türkiyə baş naziri Binəli Yıldırımın "altı ay ərzində Suriya məsələsində ciddi dəyişiklik olacaq" bəyanatı da məhz Rusiya ilə razılığa işarədir: "Suriya məsələsində Türkiyənin Rusiya ilə maraqları bir-birinə daha yaxındır, nəinki ABŞ-la. Vaşinqtonun niyyəti Suriyanı parçalayıb, ölkənin şimalında kürd dövləti yaratmaqdır. Türkiyə isə buna qətiyyən razı olmur. Hətta belə bir şeyi "qırmızı xətt" elan edib. Həm Moskva, həm də Ankara Suriyanın ərazi bütövlüyünün qorunmasını istəyir. Bu məsələdə Rusiya ilə Türkiyənin maraqlarının üst-üstə düşməsi Suriya probleminin tezliklə həll oluna biləcəyinə işarədir. Necə ki, Binəli Yıldırım bir neçə gün əvvəl, qarşıdakı altı aya işarə etmişdi".

Zərdüşt Əlizadə, politoloq
© Photo : STR
Zərdüşt Əlizadə, politoloq

Mövzuya münasibət bildirən politoloq Zərdüşt Əlizadə, Rusiya və Türkiyənin Suriya məsələsində qarşılıqlı şərtlər əsasında razılaşdığını iddia edib: "Türkiyə Suriyanın şimalında tampon zona yaradılması qarşılığında Rusiyanın istəyini reallaşdıracaq və öz ərazisindən bu ölkəyə silahlı döyüşçülərin keçməsinə mane olacaq. Böyük ehtimalla, belə bir razılıq əldə olunub. Bu, hər iki tərəfi də qane edən razılaşmadır. Əgər plan baş tutsa, Türkiyəyə sığınan üç milyona yaxın qaçqın öz ölkələrinə qayıdıb təhlükəsiz şəraitdə yaşaya biləcək".

ABŞ-ın bu ittifaqa hansı reaksiyanı göstərəcəyinə münasibət bildirən politoloq, Vaşinqtonun özünün də bəzi hallarda Rusiya ilə məhdud əməkdaşlıq qurduğunu yada salıb: "Düşünürəm ki, Ankara ilə Moskvanın Suriya məsələsində razılığa gəlməsi böyüdülməməlidir. Çünki Amerika özü də bir çox hallarda Rusiya ilə əməkdaşlıq edir. Təbii ki, bu, məhdud ölçüdə qalır. Eynilə də, Türkiyənin Rusiya ilə əməkdaşlığı məhdud çərçivədədir və belə də qalacaq".

78
Teqlər:
Zərdüşt Əlizadə, Ömər Dinçər, Rusiya, Türkiyə, ABŞ, Bəşər Əsəd, Suriya
Əlaqədar
Rusiya-Türkiyə yaxınlaşması Suriyaya nə vəd edir?
Rusiyadan vacib Türkiyə açıqlaması
Türkiyə İncirliyi Rusiyaya verə bilər
Ekspert: İlham Əliyev Rusiya-Türkiyə əlaqələrinin bərpasında böyük rol oynayıb
Ərdoğan: FETÖ Rusiya-Türkiyə münasibətlərini pozmağa çalışıb
Ərdoğan Putinlə Türkiyə-Azərbaycan-Rusiya üçtərəfli formatının yaranmasını müzakirə edib
Mİnskdə etirazlar, arxiv şəkli

Qərb Belarusa qarşı həqiqi qarşıdurmadan niyə çəkinir?

10
(Yenilənib 19:13 25.09.2020)
Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Aİ-nin özündə isə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik, İrina Alksnis. Qərbin Belarus prezidentinin son inauqurasiyasına reaksiyası proqnozlaşdırılan kimi mənfi olub.

Əvvəlcə Dövlət Departamentinin nümayəndəsi bildirib ki, ABŞ Aleksandr Lukaşenkonu ölkənin qanuni seçilmiş lideri hesab etmir, çünki "elan olunmuş nəticələr saxta olub və legitimliyi əks etdirməyib".

Bundan sonra Avropa İttifaqının (Aİ) Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Cozep Borrelin bəyanatı nəşr olunub ki, orada Aleksandr Lukaşenkonun mandatı "hər hansı demokratik legitimlikdən məhrum olunmuş" kimi qeyd olunub. Həmçinin bildirilib ki, andiçmə (sənəddə bu söz dırnaqlar içərisində yazılıb) mərasimi respublika əhalisinin "böyük hissəsinin iradəsinə ziddir", bu isə "çoxsaylı misli görünməmiş və dinc etirazlarda" ifadə olunur.

Borrelin bu bəyanatı, əlbəttə ki, istehza doğurur. Məsələn, əvvəlcədən əminliklə demək olar ki, ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkisinin nəticəsi – necə olacağından asılı olmayaraq – amerikalıların, demək olar ki, yarısının iradəsinə zidd olacaq. Elə artıq neçə aydır ki, ABŞ-da da etirazların bolluğu müşahidə olunur. Odur ki, Borrelin təqdim etdiyi sənədi artıq indidən okeanın o tayındakı reallıqlara da aid etmək olar.

Öz növbəsində, "demokratik legitimlik" ifadəsi göstərir ki, Brüsselin fikrincə, legitimliyin digər növləri də var — və onlara əsasən, Aleksandr Lukaşenko tam legitimdir.

Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Daha pisi: Aİ-nin özündə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib, çünki Kipr eyni zamanda Türkiyəyə qarşı məhdudiyyətlərin qoyulmasını tələb edir və bu əsasda prosesi bloklayır.

Qərbin səfirləri Belarusdan geri çağırılmayıblar. Nəinki geri çağırılmayıblar: amerikalılar uzun illərin soyuqluğundan sonra respublika ilə diplomatik əlaqələri tam sürətlə bərpa edirlər. Bir neçə gün əvvəl ABŞ Senatının beynəlxalq məsələlər üzrə komitəsi yeni səfirin namizədliyini təsdiq edib. Amma 2008-ci ildə Vaşinqtonun Belarus şirkətlərinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsi ilə səfirlərin qarşılıqlı olaraq geri çağırılmasından sonra 12 il hər iki dövlətdə səfirliklərə müvəqqəti səlahiyyətli səfirlər rəhbərlik ediblər.

Bütün bunların fonunda hətta ən sərt ritorika belə zəifliyin təzahürü və baş verənlərə təsir edə bilməməyin etirafı kimi görünür – hərçənd bu, reallığa uyğundur. Burada, bəlkə də öz imkanlarının hüdudlarını dərk etməyə və qəbul etməyə başlamış Qərbə haqq qazandırmaq olar.

Şübhəsiz ki, Belarusdakı seçkilərə bu cür reaksiya çox ağrılı Venesuela dərsinin də nəticəsi olub. Əllidən çox ölkənin – əsasən Qərb ölkələrinin – Xuan Quaydonu Venesuelanın qanuni prezidenti kimi tanımasından bir il yarımdan çox vaxt keçir, lakin bu qərar reallığa heç bir təsir göstərmir – Nikolas Maduro indiyədək ölkənin rəhbəridir.

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, arxiv şəkli
© BelTA Pool Photo via AP

Birləşmiş Ştatlar və Avropa bu kiçik Latın Amerikası ölkəsini görməzliyə vurmağı və xüsusi heç nə baş verməmiş kimi davranmağı özlərinə rəva bilsələr də, Avropanın mərkəzindəki dövlətə münasibətdə oxşar bir yanaşma, çətin ki, baş tutsun. Belarusun mühüm beynəlxalq proseslərə cəlb olunduğunu da nəzərə alsaq, qərarları və onların nəticələrini daha diqqətlə hesablayaraq hərəkət etmək lazım gəlir.

Minskə qarşı addımlarla bağlı Qərbin şövqünü açıq-aşkar söndürən daha bir vacib məqam isə ondan ibarətdir ki, orada baş verənlərə Polşanın müəyyən təsiri var. Varşava Belarus müxalifətinin liderlərini siyasi və media dəstəyi ilə təmin edir.

Polşa bu işə girişib, amma vəziyyətdə dönüş etmək üçün gücü çatmır. Bu arada Minsk də Polşaya cavab verməyə başlayıb – mətbuat xüsusilə Polşa mallarının Belarusa idxalı ilə bağlı problemlər barədə məlumat verir.

Qərb Minskə qarşı təyin olunmuş sərt ritorika yolunu davam etdirəcək, lakin həqiqi qarşıdurmadan çəkinməyə davam edəcək. Çünki onun açıq şəkildə uğursuzluğa məhkum olmuş daha bir geosiyasi prosesə qarışmaq istəyi yoxdur.

10
Teqlər:
Avropa ittifaqı, Avropa, Aleksandr Lukaşenko, qarşıdurma, Qərb, Belarus
Əlaqədar
Aleksandr Lukaşenkonun legitimliyini tanımırıq - Aİ-nin Ali Nümayəndəsi
Belarusda vəziyyət pisləşir – Aİ-nin Ali komissarı
Almaniya Rusiyadan Minskə təsir göstərməyini istəyir
Avropa Komissiyasında sanksiyalar üzrə səsvermə sistemi dəyişdirilə bilər
Müxalifət şir ürəyi yeyib: dörd milyard dollarlıq kredit istəyir
Aleksey Navalnı, arxiv şəkli

Tramp Navalnı məsələsinə qoşulmaq istəmir

8
(Yenilənib 16:40 25.09.2020)
Bir qrup amerikalı senator Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Sputnik radiosunun efirində politoloq Vladimir Mojeqov bu təşəbbüsü şərh edib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik. ABŞ senatorlarından ibarət qrup Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Bu barədə respublikaçı senator Marko Rubionun saytında bildirilib.

Sənəd Rusiya rəsmilərinə qarşı məhdudiyyətlərin tətbiqini nəzərdə tutur. Onun müəlliflərinin fikrincə, bu rəsmilərin "beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulmasında", o cümlədən Navalnının "zəhərlənməsində" əli var.

Marko Rubio ilə yanaşı sənədi respublikaçı senator Mitt Romni, həmçinin demokratlardan Kris Kuns, Ben Kardin və Kris Van Hollen təsdiqləyib.

Qanun layihəsinin qəbul edilməsi üçün onu Senat və Nümayəndələr Palatası dəstəkləməli və ABŞ prezidenti imzalamalıdır.

Sputnik radiosunun xəbərinə görə, politoloq Vladimir Mojeqov senatorların bu təşəbbüsünü şərh edib.

"Bu, sırf ictimaiyyətə yönəlib. Nə hesabatı ola bilər? Bu, tamamilə qeyri-real işdir. Bütün bunlar seçkiqabağı isteriyanı qızışdıran ritorikadır. Bundan başqa Navalnı işi daha çox demokratların gündəmidir. Respublikaçılar bütün bunlara həvəssiz yanaşırlar. Mənə elə gəlir ki, bundan sonra da onu dəstəkləməyəcəklər. Hər halda, Tramp bundan ehtiyatlanır və uzaq durur. Dövlət katibi Mayk Pompeo deyib ki, baş vermiş hadisənin bütün faktları məlum olanda reaksiya vermək lazımdır və nə baş verdiyi hələlik o qədər də aydın deyil", – Mojeqov bildirib.

Onun fikrincə, amerikalılar Almaniyadan Navalnı haqqında məlumat ala bilərdilər, lakin onlardan heç bir sorğu daxil olmayıb.

"Bu, sanksiyalar üçün hər hansı bir əsas ola bilərdi, lakin bu günə qədər belə bir sorğu olmayıb. Ona görə də mənə elə gəlir ki, bütün bunlar əhəmiyyətsizdir. Bu, bir növ qaranlıq hekayədir, buna görə Tramp ona qoşulmaq istəmir. Mənə elə gəlir ki, demokratlar bu gündəmi ciddi şəkildə piar edəcəklər, Tramp isə bundan bir qədər kənarda duracaq", – politoloq hesab edir.

Navalnı avqustun 20-də təyyarədə uçarkən özünü pis hiss edib və Omskda xəstəxanaya aparılıb. Omsklu həkimlər onun qanında şəkərin kəskin dəyişməsinə səbəb olmuş maddələr mübadiləsi pozğunluğunu əsas diaqnoz kimi göstəriblər. Bunun səbəbi hələ də aydın deyil, amma həkimlərinin dediyinə görə, onun qanında və sidiyində zəhər tapılmayıb.

Daha sonra Navalnı Almaniyaya aparılıb. Sentyabrın əvvəlində Almaniya hökuməti Navalnının "Noviçok" maddələr qrupundan olan substansiya ilə zəhərləndiyini bəyan edib. Moskva Berlin laboratoriyasında aparılan analizlərin nəticələrinə dair daha ətraflı məlumat verilməsini xahiş edib, lakin cavab almayıb.

8
Əlaqədar
Aleksey Navalnı xəstəxanaya yerləşdirilib
Rusiya Berlinin Navalnı ilə bağlı vəziyyətə yanaşmasını “qeyri-konstruktiv” sayır
Navalnı nəfəs ala bildiyini deyib: "Çox xoşuma gəldi"
Navalnı tam sağalıb və xəstəxanadan evə buraxılıb
Bakıda tibbi maskada olan insanlar, arxiv şəkli

Belə insanlar koronavirusa az yoluxurlar

0
(Yenilənib 14:44 26.09.2020)
Daha əvvəl Holk qeyd etmişdi ki, qanda vitamin D səviyyəsinin yetərli olması COVID-19-a oluxma riskini 54 faiz azaldır.

BAKI, 26 sentyabr — Sputnik. Boston Universitetinin Tibb məktəbinin alimləri müəyyən edib ki, koronavirusa yoluxan xəstələrin qanındakı normal vitamin D səviyyəsi, az olanlarla müqayisədə xəstəlik ağırlaşan zaman daha az ölümlə nəticələnir.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, yetərli D vitamini səviyyəsi çox olan 40 yaşından böyük xəstələrdə virusdan ölüm halı 51,5 daha az olur.

"Bu araşdırma D vitamininin yetərli olmasının sitokin fırtınası və COVID-19-dan ölüm halının qarşısını aldığını sübut edir" - deyə araşdırma rəhbəri Maykl Holk bildirib.

Daha əvvəl Holk qeyd etmişdi ki, qanda vitamin D səviyyəsinin yetərli olması COVID-19-a yoluxma riskini 54 faiz azaldır.

Eyni zamanda vitamin D təkcə koronavirusla deyil, digər digər nəfəs yolu xəstəliklərinə yoluxmanın qarşısını alır.

0