NATO

Türkiyəsiz NATO...

2152
(Yenilənib 15:11 21.07.2016)
Con Kerrinin hay-küylü bəyanatını şərh edən ekspertlərin fikrincə, heç bir halda Türkiyənin Alyansdan çıxması mümkün deyil

BAKI, 19 iyul — Sputnik. "Türkiyədə çevriliş cəhdindən sonra kütləvi "təmizləmələr" dalğasında demokratiya prinsiplərinə əməl edilməzsə, ölkə NATO-dan çıxarıla bilər".

Azər Rəşidoğlu, politoloq
© Sputnik / PAKİZƏ Q.
Azər Rəşidoğlu, politoloq

Bu fikri ABŞ dövlət katibi Con Kerri edib. O, Brüsseldəki açıqlamasında qeyd edib ki, ABŞ və Avropa İttifaqı Türkiyəyə, çevriliş cəhdinə verilən cavablarda demokratiya qaydalarına əməl olunmasını təkidlə tövsiyə edir: "ABŞ Türkiyəni mili demokratik institutların və qanunun aliliyinin yüksək standartlarına hörmət göstərməyə çağırır".

Politoloq Azər Rəşidoğlu Sputnik-ə açıqlamasında bildirib ki, Kerrinin sözügedən açıqlamasına baxmayaraq, Türkiyənin NATO-dan çıxarılması qeyri-mümkündür: "Türkiyənin özündə də bu gün NATO-dan çıxmaqla bağlı fikirlər səsələnir. Hesab edirəm ki, bunlar siyasi gedişlərdən başqa bir şey deyil — Türkiyənin NATO-dan çıxması mümkün deyil. Nə Ərdoğan, nə digər bir siyasi xadim Türkiyədə NATO ilə əlaqələri kəsə bilməz. Buna çox güclü iradə lazımdır".

Ekspertin sözlərinə görə, ABŞ Türkiyəyə təzyiq göstərir: "Türkiyədə yeni çevriliş və digər cəhdlərin ola biləcəyi istisna deyil. Digər tərəfdən, Türkiyənin əleyhinə ABŞ-da kompromatlar həddən artıq çoxdur. Heç təsadüfi deyil ki, 40 illik Türkiyə siyasi elitası ilə bağlı yeni kompromatların açıqlana biləcəyi bəyan edilib".

"Bu, məhz NATO xəbərdarlığı kimi nəzərə alına bilər. Güman etmirəm, məsələ o həddə qədər çata bilər ki, Türkiyə NATO-dan çıxa bilsin", — A. Rəşidoğlu söyləyib.

Politoloq, Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin məsləhətçisi Tofiq Abbasovun sözlərinə görə isə, NATO ilə münasibətlərin korlanması Türkiyənin marağında deyil. "Bu, həm xəbərdarlıqdır, həm də Türkiyəyə bir növ mesajdır ki, ölkənin siyasi rəhbərliyi Qərbə qarşı çox dərinə getməsin", — o, Sputnik-ə açıqlamasında bildirib.

Politoloq Tofiq Abbasov
© Sputnik / Murad Orujov
Politoloq Tofiq Abbasov

"Mən deməzdim ki, NATO ilə münasibətləri korlamaq Türkiyənin siyasi elitasının marağında olsun. Qərb-Türkiyə münasibətlərində problemli məqamlar çoxdur, Türkiyənin Avropa İttifaqına daxil olması ilə bağlı da problemlər yaşanır. Amma yaddan çıxarmayaq ki, NATO tək hərbi deyil, həm də siyasi təşkilatdır. O da demokratik normaların, liberal dəyərlərin tətbiq edilməsini vacib sayır", — siyasi şərhçi əlavə edib.

O, hesab edir ki, C. Kerri Türkiyəyə ehtiyyatlı olmağı xatırladıb: "İndi son hadisələrlə bağlı Türkiyə siyasi rəhbərliyi ABŞ-la barışmaz mövqe tutur, özünün ittihamedici mesajlarını tirajlayır və sərt bir mövqe nümayiş edir. Təbii ki, okeanın o tərəfində belə davranış təqdir edilə bilməz. ABŞ-ın yüksək rəhbərliyi, o cümlədən, Barak Obama da münasibət bildirərək deyib ki, Türkiyədəki qanuni hökumətin tərəfdarıdır və onun möhkəmlənib hakimiyyətdə qalması üçün əlindən gələni edəcək".

"Lakin bu mesajın fonunda da Con Kerrinin NATO ilə bağlı açıqlaması baş verib. Türkiyə NATO-da öz yerini saxlayacaq, sadəcə Con Kerri bir balaca ehtiyyatlı olmağı xatırladıb", — T. Abbasov vurğulayıb.

2152
Teqlər:
"təmizləmələr", hərbi çevriliş cəhdi, Tofiq Abbasov, Azər Rəşidoğlu, Con Kerri, NATO, Türkiyə, ABŞ
Mövzu:
Türkiyədə hərbi çevriliş cəhdi (36)
Əlaqədar
Rusiya-Türkiyə münasibətlərini "korlayan" pilotlarla bağlı yeni iddialar ortaya çıxıb
Türkiyə bu helikopterləri axtarır
Türkiyə parlamentinin binasına növbəti hücum təhlükəsi
"Türkiyədəki hərbi çevriliş cəhdinin arxasında ABŞ dayanır"
Türkiyə səfirini güllələdilər
Türkiyədə Hərbi Hava Məktəbinə basqın
Təbii qaz

2020-ci il olduğu kimi: qaz qiymətlərini qasırğalar ekstremist qruplar təyin edir

4
(Yenilənib 19:07 21.09.2020)
Təbii qaz və xüsusilə də MTQ çox perspektivli yanacaq olaraq qalır. Lakin yüksək rəqabətli bazarda tələbat yalnız kifayət qədər aşağı qiymətlər sayəsində artacaq.

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik, Aleksandr Sobko. Qaz bazarı tədricən bərpa olunur: Avropada və Asiya-Sakit Okean Regionunda qazın birja qiymətləri min kubmetrə görə müvafiq olaraq 130 və 150 dollar təşkil edir.

Qiymət artımının səbəbləri həm tələb, həm də təkliflə bağlıdır. Cari ilin səkkiz ayı ərzində maye təbii qazın (MTQ) ümumi idxalı cəmi 1,3 faiz olsa da, bir il əvvəlki dövrlə müqayisədə daha yüksək olub. Hindistan və Çin iyulda və avqustda MTQ idxalının kəskin artırıb.

Sadə hesablama etsək, hazırda maye təbii qaza olan qlobal tələbat ötən ilin səviyyəsindədir, boru kəməri qazına olan tələbat isə aşağıdır. Bu, Rusiyanın Avropaya ixracından da görünür. Çin də Orta Asiyadan qaz idxalını aşağı salıb. Bu arada MTQ bazarında istehsal artıb, çünki, tikilməkdə olan zavodlar artıq işə salınıb (əsasən, ABŞ-da).

Əsasən təkliflə bağlı problemlər qiymətləri sabitləşdirməyə kömək edir: Avstraliyadakı "Prelude" üzən maye təbii qaz platforması hələ də işləmir (texniki problemlərə görə). Elə Avstraliyanın özündə "Gorgon LNG" layihəsinin xətlərindən biri dayandırılıb.

Kotirovkaların bərpası hələ ki sabit görünmür, amma bəzi proqnozlara görə, istilik mövsümündə Asiyada spot qiymətləri min kubmetrə görə hətta 200 dollardan artıq ola bilər. Bu rəqəmlər bütün istehsalçılar üçün uzunmüddətli münasib qiymətlərə uyğundur. Doğrudur, bir əmma var: belə bir qiymət səviyyəsi yalnız qış üçün deyil, orta illik olmalıdır.

Amma il mürəkkəbdir, atipikdir, ona görə də uzunmüddətli perspektivlər çıxarmaq olmaz. Hamını perspektivlər maraqlandırır. Ən maraqlısı isə bundan ibarətdir ki, iyirmi il ərzində ilk dəfə olaraq yeni MTQ zavodlarının tikintisi ilə bağlı heç bir yeni sərmayə qoyuluşu qərarı qəbul edilməyib. Bu ilin yekununa dair proqnozlara görə, maksimum iki sərmayə qərarı qəbul ediləcək. Xatırladaq ki, ötən il rekord sayda sərmayə qərarı qəbul edilib – bu isə öz növbəsində üçillik sakitlikdən sonra baş verib.

Bu, niyə belə olur? Cavab sadə və aydındır: bütün neft-qaz şirkətlərinin gəlirlərində çox itkilər olub, ona görə də öz sərmayə proqramlarını ixtisar edirlər. Cavabın bir hissəsi də MTQ bazarının son illərdə paradoksal şəkildə inkişaf etməsindədir. Bir tərəfdən biz qazın cari dövrdə həddən artıq çox olduğunu, eləcə də gələcəkdə kəskin rəqabəti (Qətər, ABŞ, Rusiya, Şərqi Afrika arasında) görürük. Bunların heç biri qiymətləri artırmır və yeni layihələrə sərmayə qoymaq üçün bazara kifayət qədər siqnal göndərmir. Eyni zamanda, bazar perspektivli hesab olunur (qaza tələbat həmişə, hətta "yaşıl senarilərdə" belə artacaq).

Bazarın inkişaf lokomotivlərindən biri də neftdən uzaqlaşıb perspektivli maye təbii qaza keçməyə başlamış transmilli neft-qaz şirkətlərinin iştirakı olub. Neftin bahalı olduğu vaxtlarda neft-qaz şirkətləri ümumi gəlir zənbilindən perspektivli maye qaza yatırımlar edə bilirdilər. Neft kotirovkalarının düşməsindən sonra isə bu, transmilli neft-qaz şirkətlərini maraqlandırmır. Üstəlik, onlardan bəziləri əsəbiləşir və investisiya planlarının kəskin "yaşıllaşmasını" elan edirlər. Öz növbəsində, neftə sadiq qalmaq istəyən neft nəhənglərinin də vəziyyəti ağırdır. Bu, çətin maddi vəziyyətdə olan "ExxonMobil" şirkətinin timsalında da görünür.

Bu şirkətin planlarında iki əsas MTQ layihəsi – ABŞ-da "Golden Pass LNG" ("Qatar Petroleum" ilə birlikdə) və Mozambikdə "Rovuma LNG" var idi. Hər ikisi indi təxirə salınıb – Amerikadakı zavod ən azı bir il, Mozambikdəki zavod isə 2023-cü ilə qədər. Papua-Yeni Qvineyada fəaliyyət göstərən MTQ zavodunu genişləndirmək planlarını da ən yaxşı vaxtlara saxlayıblar.

Amerikanın digər zavodları da, təbii ki, yeni qərarlar qəbul etməyə tələsmir. Şərqi Afrikada isə bütövlükdə durğunluq əmələ gəlib. Xatırladaq ki, bu bölgənin (Mozambik, Tanzaniya) şelfi yeni perspektivli mədən mərkəzlərindən biri kimi qəbul edilir. "ExxonMobil" layihəsinin təxirə salındığı haqqında artıq məlumat verilib. "Mozambique LNG" ("Total" şirkətinin nəzarəti altında) zavoduna isə regionda fəaliyyət göstərən ekstremist qruplar mütəmadi olaraq maneə yaradır ki, bu da onun vaxtında tikintisi məsələsini sual altına qoyur. Tanzaniyada zavod planları haqqında isə son zamanlar ümumiyyətlə xatırlamırlar.

Bütün bunlardan belə bir nəticə çıxarmaq olar: ortamüddətli perspektivdə təklifin azalmasını görəcəyik. Belə olardı – Qətərin bir neçə yeni zavod üzrə planları olmasaydı. Sərmayə qoyuluşu barədə hələ ki rəsmi qərar yoxdur, lakin ilkin işlər fəal şəkildə aparılır.

Nəhayət, qeyri-müəyyənliklər yaradan daha bir amil: qiymətləndirmə mexanizmləri. Spot bazarının inkişafına baxmayaraq, son vaxtlara qədər MTQ qiymətinin neftin qiymətinə bağlılığı MTQ istehsalçılarına xərcləri qarşılamaq imkanını verirdi. Bununla yanaşı, neftin bahalığı və MTQ bazarında artan rəqabət fonunda son illər yeni müqavilələrdə bu bağlılıq əmsalı tədricən aşağı düşüb. İndi neft ucuzlaşıb, alıcıların isə köhnə, yüksək əmsallara qayıtmaq istəyəcəkləri inandırıcı deyil. Alıcıları spot qiymətləri ilə qaz daha çox maraqlandırır, üstəlik, Qətərin uzunmüddətli müqavilələrinin tədricən bitməsi ilə bu ölkənin maye qazı birjaya daxil olacaq.

Onu da xatırladaq ki, inkişaf etməkdə olan Asiya-Sakit Okean Regionu ölkələri qazın böyük həcmlərini "həzm etməyə" qadirdirlər – lakin yalnız aşağı qiymətlərdə, min kubmetrə maksimum 200 dollar səviyyəsində olan qazı.

Bütün bu amillər bazarda qeyri-müəyyənliyə və bəzi paradoksal inkişafa gətirib çıxarır. Ümumiyyətlə təbii qaz və xüsusilə də MTQ çox perspektivli yanacaq olaraq qalır. Lakin yüksək rəqabətli bazarda tələbat yalnız kifayət qədər aşağı qiymətlər sayəsində artacaq.

4
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Sevindirici xəbər: Azərbaycanda COVID-19-a yoluxanların sayı yenidən ikirəqəmliyə düşüb

17
(Yenilənib 18:16 21.09.2020)
Azərbaycan Respublikasında koronavirus infeksiyasına 92 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 81 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 92 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 81 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Sputnik Azərbaycan Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargaha istinadla xəbər verir ki, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 1 nəfər vəfat edib.

Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 39280 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub.

Onlardan 36836 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 576 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 1868 nəfərdir.

Ölkədə son sutka ərzində 3011, hazırkı dövrədək isə 1057803 test aparılıb.

17
Teqlər:
Koronavirus, epidemiya, COVID-19, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah
Əlaqədar
Bill Qeyts COVID-19 pandemiyasının başa çatacağı tarixi açıqladı
COVID-19 artıq nəzarətdən çıxıb
Reanimasiyada nə qədər COVID-19 xəstəsi var?!
Azərbaycanda son sutkada 148 nəfər COVID-19-a yoluxub
Televizora baxan adam, arxiv şəkli

Serial mövsümü başlayır - telekanallar nəyi göstərəcək?

0
(Yenilənib 19:26 21.09.2020)
Azərbaycan teleməkanında maraqla izlənən, "Youtube" kanalında daim trenddə olan, ən uzunömürlü seriallardan biri – qalmaqallı "Uçurum" serialı artıq 3-cü mövsümünə yeni ailələr, yeni hadisələr, yeni ab-havayla başlayacaq

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. Bu gün Azərbaycan kanallarında yeni serial mövsümü başlayır. "Oscar" Film Production da bu gün tamaşaçıların görüşünə iki layihəylə gəlir.

Azərbaycan teleməkanında maraqla izlənən, "Youtube" kanalında daim trenddə olan, ən uzunömürlü seriallardan biri – qalmaqallı "Uçurum" serialı artıq 3-cü mövsümünə yeni ailələr, yeni hadisələr, yeni ab-havayla başlayacaq. Baş prodüseri Yaşar Əhmədov, quruluşçu rejissoru Vüsal Məmmədov, ssenari müəllifləri Xanım Aydın və Yeganə Cansail olan serial ARB kanalında sentyabrın 21-dən etibarən həftəiçi dörd gün saat 21.00-da ekranlara çıxacaq.

Bu gün cəmiyyətdəki bir çox problemləri özündə əks etdirən, ötən mövsümdə sevilən, ən çox baxılan seriallardan olan "Bir qadın" serialı 2-ci mövsümünə sentyabrın 21-də saat 21.40-da ATV kanalında başlayır. Baş prodüseri Yaşar Əhmədov, quruluşçu rejissoru Şahin Qəhrəman, ssenari müəllifi Çinarə Nüsrətli olan serial həftəiçi dörd gün yayımlanacaq.

0
Teqlər:
telekanallar, milli teleseriallar, serial
Əlaqədar
Əfsanəvi məhəbbət: Azərbaycanın dahisi haqda serial necə ərsəyə gəldi
"Serial" davam edir: Dövlət pullarını necə "yedikləri"nin sxemini açıqladılar - VİDEO
Serial çəkilişlərinə başlamaq onlara baha başa gəldi
Cazibədar rəqqasə serial çəkir
Məşhur aktyor serial çəkilişləri zamanı vəfat edib