mitinq

İdeologiyasız mübarizə

43
Azərbaycan siyasi mühitində bir ideologiya boşluğu hökm sürür. Hətta siyasi təşkilatlar və onların ideoloqları da ideologiya məsələlərinə yetərincə diqqət vermirlər.

BAKI, 1 iyun — Sputnik. Azərbaycanda siyasət maraqsızdır. Kənardan müdaxilə gözləmək də məntiqsizdir. İstənilən halda söz xalqındır. Status-kvonu dəyişmək istəyirsə, ona heç kəs mane ola bilməz. Əgər, passiv müşahidəçi missiyasını davam etdirmək fikrindədirsə, heç bir qüvvə köklü dəyişikliklər edə bilməz. 

Bu gün Qərbdən, ya Şərqdən müsbət dəyişiklik gözləmək, yalnız etiraz aksiyalarında çıxış yolu aramaqla yaranmış böhranı aradan qaldırmaq mümkün deyil. İqtidar və müxalifət üçün yenə də xalqın içinə getmək, maarifləndirmək, təşkilatlandırmaq və siyasi mübarizəyə hazırlamaq lazım gəlir.

Hər bir xalqın özünə layiq hakimiyyəti və müxalifəti olur. Demokratiyaya və rüşvətsiz yaşamağa hazır olmayan xalq kimlərinsə süfrəsinin bəzəyi olmalıdır.

İqtidar və müxalifət əslində şərti bölünmədir. Problem ideoloqların işində ciddi boşluqların mövcud olmasındadır.

Böyük dəyişikliklər böyük ideyalar müqabilində həyata keçirilir. Bu gün kardinal dəyişiklikləri həyata keçirtmək ideyasında olanların özlərinin də düşüncəsinin dəyişməsi lazım gəlir. Müxalifətçilik missiyası yalnız tənqidlə bitmir. Maoizm, Trotskinin "permanent inqilablar", Ayətullah Xomeyninin "Nə Qərb, nə Şərq" nəzəriyyəsi, Mussolinin "Faşizmin doktrinası" kimi konsepsiyalar barədə anlayışı olmayan, Mahatma Qandinin "passiv müqavimət" nəzəriyyəsi ilə ötəri belə tanışlığa olmayan ideoloqların qələbəni təmin edəcəkləri real görünmür. Ən əsası isə odur ki, baş verənlər mövsümi xarakterlidir və ardıcıl siyasi mübarizə effekti yaratmağa hesablanmayıb.

Xalqın siyasi mübarizəsini səmərəli edə bilməkdən ötrü ciddi konsepsiyalar ortaya qoyulmalı, mübarizənin taktiki gedişləri ilə yanaşı, strategiyası da hazırlanmalıdır. Hazırkı durumda xalq, iqtidar, müxalifətə bir daha qiymət verməyi labüd edir. Bu məsələlərdə dəqiq, soyuqqanlı qiymətin verilməsi əsasdır.

SSRİ zamanı əzilən, kütləyə çevrilən toplum özünü zəif büruzə verir. Qarabağ probleminə münasibətdə də belədir. Hər bir mübarizə qurban tələb edir. Qarabağ ölümsüz, qansız azad oluna bilməz. Torpağını itirən, məğlubiyyət yaşayan kütlə isə siyasi mübarizədə də məğlubdur.

Biz niyə beləyik? Bu sual çoxlarını düşündürür. Maraqlı olan odur ki, azərbaycançılıq ideyası (bunu türkçülüyə qarşı qoymaq düzgün olmazdı) Bakıdan fərqli olaraq, Təbrizdə açıq-aydın hiss olunur. Bölünmüş xalqların belə problemi də olur. Bu baxımdan, Böyük Azərbaycan və Turan ideyasını yaşadanlar romantik görünsələr də, daha mübarizdirlər.

Son illər cərəyan edən proseslər də sübuta yetirdi ki, Azərbaycan siyasi mühitində bir ideologiya boşluğu hökm sürür. Hətta siyasi təşkilatlar və onların ideoloqları da ideologiya məsələlərinə yetərincə diqqət vermirlər. Bu isə siyasi fəallığı ilə seçilən kütlənin də səmərəsiz mübarizə aparmasına şərait yaradır.

Bəziləri hesab edirlər ki, Qərb dəyərlərinin məyusluq yaratdığı, torpaqları işğal olunmuş bir millətin hazırda üstünlük verə biləcəyi ideologiyalar din və ya millətçilik ola bilər. Məhz bu iki sosial ədaləti bərpa etməyə çalışan zümrənin mübarizəsi sonradan sosial-demokrat və liberalların iştirakı ilə daha da zənginləşə bilərdi.

İdeologiyasızlıq isə milləti kütləyə çevirir. Bu baxımdan, kütlənin zəifliyi ilə müxalifətin zəif olması arasında bir bağlılıq mövcuddur.

Proseslərə emosional yanaşmalar, konsepsiyaların hazırlanmaması acınacaqlı mənzərə yaratdı. Qarşıdan gələn mərhələdə siyasi mübarizəni daha konseptual aparmaq lazım gəlir. Bu isə artıq ideoloqların işidir. Siyasətçilər ideoloqların hazırladıqları ideologiyalar üzrə fəaliyyət göstərməkdən yayına bilmirlər.

Odur ki, siyasi mübarizənin konseptual baxışlarını hazırlamaq üçün "beyin fırtınası"na ehtiyac yaranır. Tam ideologiya boşluğu ilə aparılan mübarizənin perspektivi yoxdur…

43
Teqlər:
Azərbaycan, siyasət, partiya, ideologiya, siyasi mübarizə
Əlaqədar
Vyana görüşünün yeganə mesajı
Rusiyanın Cənubi Qafqaza dönüşündə Ankaranın rolu
Demokratiya atributlarına sadiqlik, yoxsa siyasi İslama doğru?
İslamafobiya: siyasi və ideoloji tərəfləri
Çörək istehsalı, arxiv şəkli

Çörəyin qiyməti ucuzlaşacaqmı? Qiymət niyə qalxıb

13
Un istehsalçılarına subsidiya veriləcək. İqtisadçılara görə, xərclərin çox olması qiymət artımını şərtləndirir və istehsalçılar ya qiymət artırır ya da çörəyin çəkisini azaldırlar.

BAKI, 17 sentyabr — Sputnik. Bəzi çörək növlərinin qiymətində artım baş verib. İstehsalçılar qiymət artımını xammalın dəyərinin və daşınma xərclərinin artması ilə izah ediblər.

Qeyd edək ki, bəzən çörəyin qiyməti dəyişməsə də, çəkisində azalma müşahidə edilir. İqtisadçılara görə, xərclərin çox olması qiymət artımını şərtləndirir və istehsalçılar ya qiymət artırır ya da çörəyin çəkisini azaldırlar. Digər tərəfdən, ərzaqlıq buğdanın idxal qiymətinin artmasının ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə mənfi təsirlərinin azaldılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər həyata keçirilir.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, çörəyin qiymətinin artımı ilk növbədə ölkədə istehsal proseslərinin daxili resurslar üzərində lazımi səviyyədə qurulmaması ilə bağlıdır. Kənd təsərrüfatında inkişafda yaranmış problemlər, sahələrarası balansın lazımi səviyyədə işlənilməməsi, kənd təsərrüfatı sahələrinin Azərbaycanda taxıl istehsalına lazımi səviyyədə xidmət etməməsi idxaldan kritik səviyyədə asılı olmağımıza səbəb olub. İdxal etdiyimiz ölkələrdə daxili bazarın qorunmasına yönəlmiş tədbirlər, ixrac rüsumlarının tətbiq edilməsi Azərbaycana idxal edilən məhsulların qiymətinə öz təsirini göstərir. Biz faktiki olaraq inflyasiyanı idxal edirik. Burada əsas problem inflyasiyanın idxalından və yerli iqtisadiyyatın real sektorunun inkişaf etməməsindən ibarətdir.

© Sputnik / Xalid Mammedov
Çörəyin çəkisi
"Faktiki olaraq çörək istehsalçılarının xərclərinin yüksək olması qiymət artımını şərtləndirir və onlar ya qiymət artırırlar ya da çörəyin çəkisinin azaldılmasına gedirlər. Əks halda onlar aidiyyəti qurumların təzyiqlərindən faktiki olaraq yaxalarını qurtara bilməyəcək. Ona görə də belə bir vəziyyət yaranmaqdadır və yerli real sektorun lazımi səviyyədə inkişafı olmadan bu problemlərlə üzləşəcəyik"-deyə ekspert qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, digər bir problem inhisarçılıq ilə bağlıdır: "Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti çox aktiv fəaliyyət göstərməli və inhisarçılıq, süni qiymət artımı ilə bağlı meyillərin qarşısı alınmalıdır. Təəssüf ki, bu qurumun istehlak bazarının tənzimlənməsi ilə bağlı, antiinhisar siyasətinin effektiv həyata keçirilməsi ilə bağlı fəaliyyətinin müsbət nəticələri müşahidə edilmir".

İdxalın 96.4%-i Rusiyadan həyata keçirilib

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzinin Analitika Departamentinin müdiri Səadət Hacıyeva Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, 2021-ci ilin yanvar-avqust ayları üzrə 122.2 milyon ABŞ dolları dəyərində 481.0 min ton buğda idxal edilib. Bu da ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən dəyər ifadəsində 17.1%, miqdar ifadəsində isə 30.3% azdır. İdxalın 96.4%-i Rusiyadan, 3.6%-i isə Qazaxıstandan həyata keçirilib.

Ölkədə buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsi 60 faizdir

O bildirib ki, 2021-ci ildə ölkədə 1885.4 min ton buğda istehsal olunub ki, bu da ötən ilinə nisbətən 1.0% çoxdur. Bu il buğda üzrə məhsuldarlıq göstəricisi hektardan 32.9 sentner təşkil edib. Ötən il isə bu göstərici 31.7 sentner/ha olub. Son illərin orta göstəricisinə əsasən ölkədə buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsi 60 faizdir.

© Sputnik / Xalid Mammedov
Çörəyin çəkisi

Un istehsalçılarına subsidiya veriləcək

Sentyabrın 16-da Baş nazir Əli Əsədov "Ərzaqlıq buğdanın idxal qiymətinin artmasının ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə mənfi təsirlərinin azaldılması ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə" Nazirlər Kabinetinin qərarına dəyişiklik edilməsi barədə qərar imzalayıb. Məqsəd dünya birjalarında buğdanın qiymətinin artmasının daxili bazarda un və un məmulatlarının qiymətlərinə təsirinin azaldılması və qiymət artımının qarşısının alınmasıdır.

Bu qərarın qəbul edilməsi nəticəsində un istehsalçılarına subsidiya verilməsi sentyabr ayından sonrakı dövrdə də davam edəcək.

Əlavə olaraq, qərarda ölkə daxilində satılan un və un məmulatlarının qiymətinə təsirlərin azaldılması məqsədilə 2021-ci il sentyabrın 1-dən un istehsalçılarına satılan unun hər tonuna görə ödəniləcək subsidiyanın məbləğinin hesablanması qaydası da müəyyən edilir.

Təsdiq edilmiş qaydaya əsasən, un istehsalçıları tərəfindən satılan unun hər tonuna görə, ərzaqlıq buğdanın orta aylıq idxal dəyəri və istehsalçının marjasının cəmi ilə unun topdansatış qiymətinin yuxarı həddi arasındakı fərq həcmində subsidiya veriləcək.

Subsidiya verildiyi müddətdə dünya birjalarında ərzaqlıq buğdanın qiymətlərinin monitorinqini aparsın və əldə edilmiş məlumatların ayda bir dəfə taxıl idxalçılarına çatdırılmasını təmin ediləcək. Maliyyə Nazirliyi bu Qərara uyğun olaraq tələb olunan subsidiya məbləğinə dair İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatları əsasında subsidiyanın ödənilməsi məqsədilə maliyyələşmə mənbələri barədə təkliflərini Nazirlər Kabinetinə təqdim etməlidir.

İqtisadiyyat Nazirliyi Maliyyə Nazirliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi və "Azərbaycan Dəmir Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə birlikdə ərzaqlıq buğda ehtiyatının yaradılması və dünya birjalarında buğda qiymətlərinin ölkədaxili buğda qiymətlərinə təsirinin azaldılması üçün müvafiq tənzimləmə və nəzarət üzrə dayanıqlı mexanizmin formalaşdırılmasına dair təkliflərini 2021-ci il dekabrın 31-dək Nazirlər Kabinetinə təqdim edəcək.

Qeyd edək ki, qiymət artımı xüsusilə "Çörəkçi""Nömrə 1" çörək zavodlarının məhsullarında hiss edilib. Lakin bütün istehsalçılar qiyməti artırmayıb. "Nömrə 1" çörək zavodunun satış müdiri Rahim Nizaməddinov oxu.az-a qiymət artımını məhsulun hazırlanmasında istifadə edilən xammalın dəyərinin və daşınma xərclərinin artması ilə əlaqələndirib: "Daşınma xərclərimiz artıb. Nəzərə almaq lazımdır ki, məhsullarımızı marketlərə və digər obyektlərə yük avtomobilləri ilə paylayırıq. Eyni zamanda biz çörəkləri qablaşdırarkən paketlərdən istifadə edirik və bu malların dəyərində də 20 faizə yaxın artım baş verib. Hazırda şirkətimizdə 700-ə yaxın əməkdaş çalışır və biz ixtisara getməmək, eyni zamanda digər problemlərlə üzləşməmək üçün 7-8 faiz civarında qiymətləri qaldırmağa məcbur olduq. Hazırda çörək məhsullarımızın qiymətində əsasən 4-5 qəpik, bəzi çeşidlərimizin qiymətində isə 10 qəpik artım var".

"Çörəkçi" zavodunun məhsullarında qiymət artımına aydınlıq gətirən şirkətin hüquq departamentinin direktoru Akif Abbasov da bunu məhsulda istifadə olunan xammalın dəyəri və logistika xərcləri ilə izah edib:

"İlin əvvəli ilə müqayisədə taxılın qiymətinin artması, eləcə də paketlənmədə istifadə olunan xammalın, daşınma xərclərinin artması qiymət artımına səbəb olub. Digər tərəfdən çalışanlarımızın da əməkhaqqlarını müvafiq səviyyədə saxlamaq üçün qiymət artıma gedilib".

Paytaxtın ən böyük çörək tədarükçülərindən olan "Bakıxanov" çörək zavodunun icraçı müdiri Elman Bağırov isə hazırda zavod çörəyinin qiyməti ilə bağlı heç bir dəyişiklik edilmədiyini qeyd edib, bununla belə əsas tərkib hesab edilən unun qiymətində kəskin artım olduğu təqdirdə qiymətin dəyişə biləcəyini istisna etməyib:

"Unun qiymətində hər hansı kəskin dəyişiklik olmasa qiymətdə dəyişiklik edilməyəcək. Hazırda isə mağazalardakı çörəklərimizin qiyməti 50 qəpikdən çox deyil və heç bir sahibkarın da məhsulu bu qiymətdən artıq satmağa ixtiyarı yoxdur".

13
Teqlər:
çörək
Polis əmkdaşı, arxiv şəkli

Gorus-Qafan yolundakı nəzarət-buraxılış məntəqəsi qaçaqmalçılığın qarşısını alacaq

26
(Yenilənib 18:35 15.09.2021)
Nazirlər Kabineti dövlət sərhədindən buraxılış məntəqələrinin sayı və yerləşdiyi ərazilərin siyahısını təsdiqləyib. Milli Məclisin deputatı bunun iqtisadiyyata necə təsir göstərəcəyindən danışıb.

BAKI, 15 sentyabr — Sputnik. Gorus-Qafan avtomobil yolunda nəzarət-buraxılış məntəqəsinin (NBM) qurulması qonşu ölkələrdən gələn qaçaqmalçılıq yüklərinin dövriyyəsinin qarşısını alacaq. Bunu Sputnik Azərbaycan-a Milli Məclisin deputatı Arzu Nağıyev bildirib.

"44 günlük müharibədən və Azərbaycanın qələbəsindən sonra 21 kilometrlik Gorus-Qafan avtomobil yolunun keçdiyi ərazi Azərbaycan ərazisidir. Tez-tez qonşu ölkələrdən oraya qaçaqmalçılıq yüklərinin daşınması müşahidə olunurdu. Bu səbəbdən də orada NBM quruldu ki, belə halların qarşısı alınsın", – deyə Nağıyev bildirib.

Vətən sərhəddən başlayır

Deputatın sözlərinə görə, NBM Azərbaycandakı iqtisadi vəziyyətə müsbət təsir göstərəcək, belə ki, ölkə daxilində yüklərin daşınmasını da tənzimləyəcək.

Bundan başqa, NBM-in qurulması ölkənin təhlükəsizliyinə tam nəzarət baxımından da vacibdir.

"Necə deyərlər, Vətən sərhəddən başlayır. Təbii ki, sərhəddə Nəzarət Buraxılış Məntəqəsi qurulmalıdır. Orada sərhədçilər və gömrük işçiləri dayanacaqlar. Bəzi dövlətlərdə sərhədçilərin və gömrük işçilərinin tamam başqa funksiyaları var. Azərbaycanda isə onlar təhlükəsizliklə bağlı təhdidlərin – milli təhlükəsizliyə zərbə, qaçaqmalçılıq, terror aktlarının qarşısını almaq funksiyası daşıyırlar. Odur ki, gömrük və nəzarət buraxılış məntəqələri iki dövlət arasında qurulmalı olan ən əsas obyektlərdir", – deyə Nağıyev qeyd edib.

"Bütün ölkələr bizim suveren hüquqlarımıza və qanunlarımıza hörmət etməlidir, çünki biz müstəqil dövlətik", – deyə deputat vurğulayıb.

Möhtərəm qonaqlar üçün "yaşıl rejim"

Millət vəkilinin sözlərinə görə, NBM, həmçinin beynəlxalq tədbirlərdə iştirak etmək üçün ölkəmizə gələn qonaqların sərhədi daha tez keçməsinə imkan verəcək.

"Azərbaycanda beynəlxalq səviyyəli tədbirlər keçiriləndə gömrük və sərhəd keçid məntəqələrində hökumət səviyyəsində yaşıl rejim yaradılacaq. Yəni ölkəyə gələn hər bir turist və ya idmançı, azarkeş, fanat sərhədi maneəsiz, hətta vizasız keçə biləcək. Başqa sözlə, hər dəfə yanaşma fərqli olacaq", – deyə Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti bildirib.

Dövlət sərhədində neçə NBM olacaq?

Xatırladaq ki, sentyabrın 10-da Azərbaycan Nazirlər Kabineti "Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədindən buraxılış məntəqələrinin sayı və yerləşdiyi ərazilərin siyahısı"nın və "Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədindən buraxılış məntəqələrində işin təşkili və əlaqələndirilməsi Qaydaları"nın təsdiq edilməsi haqqında" Qərar qəbul edib.

Hazırda Azərbaycanda dörd beynəlxalq hava limanı da daxil olmaqla, 18 sərhəd-keçid məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində bir hava limanı da daxil olmaqla 6 NBM nöqtəsi təsdiqlənib.

Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası ərazisindəki dəniz limanlarında on sərhəd keçid məntəqəsi yaradılıb.

26
İmtahan, arxiv şəkli

Tələbələrə müjdə-Təhsil tələbə kreditlərinin verilməsinin vaxtı məlum oldu