Səudiyyə Ərəbistanı - neft

Yəmən-Səudiyyə gərginliyi neftin qiymətinə necə təsir göstərəcək?

47
(Yenilənib 15:02 25.05.2016)
İlham Şaban: "Biz görürük ki, münaqişələr neftin qiymətinə təsir edir. Kanadadakı meşə yanğınları, Nigeriya və Liviyadakı münaqişələr də neftin qiymətinə təsirsiz ötüşmədi"

Yəmən-Səudiyyə gərginliyi neftin qiymətinə necə təsir göstərəcək?
BAKI, 23 may — Sputnik. Yəməndə, Səudiyyə ilə sərhəddən altı kilometr aralıda Britaniya şirkəti tərəfindən istehsal olunan kasset bombalar aşkarlanıb. "Independent" qəzeti hüquq müdafiəçilərinə istinadən xəbər verir ki, bombaların Səudiyyə Ərəbistanının başçılıq etdiyi koalisiya tərəfindən istifadə olunduğu ehtimal olunur.

Belə sursatlar yüzdən artıq ölkədə qadağandır. Qəzetin məlumatına görə, Britaniya 1980-ci və 1990-cı illərdə onları böyük miqdarda koalisiya üzvləri olan Səudiyyə Ərəbistanı və Ərəb Əmirliklərinə satırdı.

"Hunting Engineering" şirkəti tərəfindən istehsal olunan kasset bombası 147 fraqmentdən ibarətdir. Partlayış zamanı onlar böyük bir əraziyə yayılırlar və təsadüfi insanlar tərəfindən aşkarlanarkən partlayırlar.

Qəzet yazır ki, əvvəl Səudiyyə Ərəbistanı bombaları atmaq üçün Britaniyadan "Tornado" təyyarəsini alıb. London isə qadağan olunan silahdan istifadə ittihamlarını artıq təkzib edib.

"Britaniya Səudiyyə Ərəbistanının başçılıq etdiyi koalisiyaya daxil deyil. Britaniya kadrlarının hava hücumları, Yəməndəki əməliyyatların koordinasiyası və həyata keçirilməsi, eləcə də koalisiya tərəfindən qərarların qəbul olunması ilə heç bir əlaqəsi yoxdur", — deyə Birləşmiş Krallığın XİN-in nümayəndəsi bildirib.

Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban "Sputnik"ə açıqlamasında bildirib ki, dünyada baş verən münaqişələr neftin qiymətinə təsir edir: "Cari ildə biz onu müşahidə edirik ki, münaqişələr neftin qiymətinə təsir edir. Bundan başqa, Kanadadakı meşə yanğınları, Nigeriya və Liviyadakı münaqişələr də neftin qiymətinə təsirsiz ötüşmədi".

"Ancaq söhbət o münaqişələrdən gedir ki, onlar məhz neft magistrallarının sıradan çıxarılmasına, neftin yüklənməsinə, daşınmasına, hasilata bilavasitə təsir edir. Yəməndə olan münaqişə isə hələki, bu fəsadlara yol açmır", — ekspert bildirib.

Keçən ilin ilk rübündə Yəmən münaqişəsi neftin qiymətinin 4.5%-dək artmasına səbəb olmuşdu. Lakin özü-özlüyündə Yəmən neft bazarındakı əsas oyunçulara aid deyil. O, gündə 125-130 min barel neft istehsal edir ki, bu da ümumdünya neft istehsalının heç 0.2%-ni təşkil etmir.

Эксперт-экономист Ильхам Шабан в пресс-центре Sputnik Азербайджан
© Sputnik / Murad Orujov
Ильхам Шабан, глава Центра нефтяных исследований

Qiymət artımının səbəbi isə Səudiyyə Ərəbistanının bu münaqişədə iştirak etməsi oldu. Ümumdünya neft istehsalının 13%-ə yaxınını dünya bazarına çıxaran dövlətin bu addımı neftin qiymətinə təsir edə bilməzdi.

İlham Şabanın sözlərinə görə, münaqişə zonası genişlənərsə, bu, yenidən neftin qiymətinə təsir göstərə bilər: "Düzdür, Səudiyyənin neft yataqları, hasilat olan hissə Yəmənlə sərhədə yaxındır. Əgər münaqişə zonası genişlənərsə, o mədənlərə Yəmən tərəfindən atəş açılarsa, bir neçə buruq sıradan çıxarılarsa, bu, özünü büruzə verəcək".

"Ancaq indiki halda, əgər Yəmən ərazisi vurulursa, dağıdılırsa, orada terror aktı baş verirsə, Səudiyyə ərazisində olan hərbi birləşmələrə atəş açılırsa, bu, neftə hansısa təsir gücündə olmur", — mütəxəssis vurğulayıb.

Qeyd edək ki, Yəməndəki silahlı münaqişə 2014-cü ildən davam edir. Şiə əhalisinin dəstəklədiyi Husi silahlıları ilə hökumət qüvvələri arasında baş verən toqquşmaların 2015-ci ilin ilk ayında şiddətlənməsinin ardından hökümət istehfa vermək məcburiyyətində qalmış və ölkə paytaxtı olan Sana şəhəri Husi silahlıların nəzarəti altına keçmişdi.

47
Teqlər:
Neft Araşdırmaları Mərkəzi, İlham Şaban, Səudiyyə Ərəbistanı, Yəmən, neft
Əlaqədar
Təsəvvür edin, Neft Fondu olmasaydı, nə baş verərdi...
Büdcəyə yenidən baxılması risk daşıyır - neftin bahalaşması aldadıcıdır
Dövlət Neft Fondu hərracda 49 milyon dollar satıb
İran neft hasilatının həcmini sanksiya qədərki səviyyəyə çatdırıb
Post-neft dövrünün ilk nikbin proqnozu
Neftdən asılılığımız hələ uzun müddət davam edəcək
Biotech LTD's peyvəndi

Peyvənd meymunlar: "rus yalanı" haqqında ingilis böhtanı

41
(Yenilənib 08:33 24.10.2020)
Böyük Britaniya mətbuatı guya Rusiyanın insanlığa qarşı daha bir "informasiya təxribatı"nı üzə çıxarıb.

BAKI, 22 oktyabr — Sputnik. Böyük Britaniya mediası Rusiyanın insanlığa qarşı daha bir informasiya təxribatını üzə çıxarıb. Bir neçə gündür ki, bu məsələ ingilis mediasının gündəmindən düşmür. Halbuki Böyük Britaniyanın müzakirə olunmalı problemləri bəs deyəcək qədərdir: ölkədə pandemiya ilə bağlı vəziyyət gərgindir, ayrı-ayrı regionlarda hökumətin yeni karantin rejimi qaydalarına etiraz edilir, Brexitlə bağlı Avropa Şurası ilə aparılan danışıqlar dalana dirənib və Şotlandiyanın Birləşmiş Krallığın tərkibindən çıxması məsələsinə dəstək artıb ki, bu da ölkənin parçalanması ilə nəticələnə bilər. İngilis qəzetləri isə bütün bunlardan yazmaq əvəzinə, "Dəli ruslar bəyan eləyirlər ki, peyvənd bizi şimpanzeyə çevirəcək" deyə haray-həşir salıblar.

Demək olar ki, bütün qəzetlərdə Böyük Britaniyanın Baş naziri Boris Consonun gülməli kollajları yer alıb. Altından da bu sözlər yazılıb: "Mən öz "yeti" peyvəndimi sevirəm".

Naməlum mənbəyə istinadən bütün KİV-lər bəyan ediblər ki, bu kollaj Rusiya dövlətinin və ya Rusiyanın rəsmi şəxslərinin sifarişi ilə hazırlanıb və yayılıb. Məqsəd də Böyük Britaniyada koronavirus əleyhinə hazırlanmış və hələ tətbiqinə başlanılmamış peyvəndi gözdən salmaq, onun insanı meymuna çevirdiyi haqda dezinformasiya yaymaqdır.

Bu iddiaların ilkin mənbəyi "The Times" qəzetidir. Qəzet bir neçə sensasiyalı materialı xüsusi araşdırmasının nəticəsi adı altında tirajlayıb. Guya həmin fotoları qəzetin redaksiyasına kampaniyaya (dezinformasiya kapmaniyası – red.) cəlb olunmuş şəxs səhiyyə sisteminə dəyə biləcək zərərin qarşısını almaq məqsədilə təqdim edib.

Yaxşı, bəs bu işin rus dövləti ilə nə əlaqəsi var? Bu suala "The Times" özünə xas şəkildə cavab verir: "Təbliğat cəhdinin birbaşa Kreml tərəfindən hazırlandığı dəqiq deyil, ancaq bu işin təşkilində və yayılmasında bəzi Rusiya rəsmilərinin iştirak etdiyinə dair dəlillər var". Bununla belə, qəzet həmin dəlilləri açıqlamaq yerinə sayta daxil olaraq bu mövzuda hazırlanmış 40 dəqiqəlik audio materiala qulaq asmağı təklif edir. Guya həmin materialda hər şey izah və sübut olunub.

Koronavirusа qarşı peyvənd, arxiv şəkli
© Handout / Russian Direct Investment Fund / AFP

Belə görünür ki, digər KİV-lər (istər ingilis, istərsə də amerikan qəzetləri) də məsələni araşdırmaq üçün özlərinə əziyyət verməyib və "The Times" qəzetinin Rusiyanın rəsmi şəxslərinin əli il hazırlandığı iddia olunan internet-materialları ilə bağlı "dəlil"lərinə etibar ediblər. Beləliklə, bütün qəzetlər "rus dezinformasiya kampaniyası" haqqında xəbəri az qala "Gerasimovun hərbi doktrinası" kimi yaymağa başlayıb. Müqayisə yersiz deyil, axı Qərb mediası yeri gəldi, gəlmədi, Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisi Valeri Gerasimovun strategiyasından dəm vurmağı xoşlayır.

"The Times"ın sözügedən audio materialında isə əvvəldən axıra kimi yalnız vədlər səslənir:

"Biz sizə bu işin içində Rusiya dövlətinin olduğunu sübut edəcəyik!". Söhbət gəlib təşkilatçılara çatanda isə yalnız Rusiya İnvestisiya Fondunun baş direktoru Kirill Dmitriyevin soyadı hallanır. Qəzetin müxbirləri "kremlşünas"larla birlikdə Dmitriyevin şəxsiyyətini, onun rəhbərlik etdiyi fondu və hətta təşkil olunan kampaniyadan Valdimir Putinin xəbərdar olub-olmadığını müzakirə etməyə başlayırlar: "Əldə etdiyimiz dəlillərdə Kirill Dmitriyevdən bəhs edilmir. Onun dezinformasiya kampaniyasında iştirak etdiyi barədə heç bir işarə yoxdur".

Vəssalam! "The Times"ın oxuculara vəd etdiyi "dəlil" bundan ibarətdir. Əlbəttə, Rusiyada baş verən cinayət hadisələri ilə bağlı kitabların müəllifi, ekspert Mark Qaleottinin sözgüdən kampaniyanın arxasında Kremlin "hersoq və baronlarının" dayandığı barədə səsləndirdiyi cəfəng fikirləri nəzərə almasaq...

Koronavirusа qarşı peyvənd, arxiv şəkli
© Hartmut Boesener / IDT Biologika / Handout via Reuters

Daha sonra guya Rusiyanın hansısa dövlət televiziyasında üzərində ingilis peyvəndinin sınaqdan keçirildiyi iki nəfərin öldüyü barədə hazırlanmış saxta xəbərdən bəhs olunur. Yeri gəlmişkən, həqiqətən də bu həftə Brazilyada İngiltərənin "AstraZeneca" şirkətinin peyvəndini sınaqdan keçirən könüllülərdən biri dünyasını dəyişib. Ancaq bu barədə xəbəri beynəlxalq agentliklər yayıb və bunu "rus dezinformasiyası"na aid etmək çətindir.

Beləliklə, ortada Rusiya dövlətinin və ya rəsmi, qeyri-rəsmi şəxslərin Conson və COVID-lə bağlı gülməli internet-materiallarının hazırlanıb yayılmasında iştirakı ilə bağlı bir dənə də olsun fakt yoxdur. Bu şəkillər isə internetdə tüğyan edir. Həmin şəkillərin ilkin mənbəyinin üzə çıxarılması cəhdləri uzaqbaşı elə "The Times"ın sözügedən sayındakı xəbərlərə aparıb çıxara bilər. Çünki bu kollajlar ilk dəfə məhz həmin qəzetdə nəşr olunub və tirajlanıb. Hərçənd, ingilislər iddia edirlər ki, sözügedən kollajlar ilk dəfə üç iri internet resursunda – ikisi Böyük Britaniya və biri Brüsselə aid olmaqla – yayımlanıb. Belə çıxır ki, sözügedən kollajları yayan media orqanı elə "The Times" özü olub. Hətta kiminsə ingilis peyvəndini "meymun" adlandıraraq nüfuzdan salmaq istədiyini fərz etsək belə, həmin şəxsin ən effektiv metodu tapdığını etiraf etməliyik. O, sadəcə, həmin materialı "rus dezinformasiyasının sübutu" kimi bu məşhur ingilis qəzetinin redaksiyasına göndərib. Sonra da şəkillər internetdə yayılıb. Əgər bu belə olsa belə, hər bir halda "The Times" dezinformasiyanın (özü də rusların buraxmadığı dezinformasiyanın) yayılmasında alətə çevrilib.

Beləliklə, bu işdə Rusiyanın əlinin olması ilə bağlı ortada heç bir dəlil-sübut yoxdur. Bununla belə, London artıq rəsmi şəkildə məsələyə qəzəbli münasibət bildirib. Böyük Britaniyanın Xarici İşlər naziri Dominik Raab Moskvanı Oksford peyvəndini nüfuzdan salmaqda günahlandırıb. Deməli, sanskiyalar çox da uzaqda deyil.

Yaxşı, bəs bütün bunlar Rusiyanın nəyinə lazımdır? "The Times" bu sualın cavabında yazır: "Bütün peyvəndlərə qlobal etimadı" sarsıtmaq üçün. Halbuki bu qətiyyən məntiqə uyğun gəlmir. Çünki hazırda Rusiya bütün dünyada koronavirusa qarşı peyvəndə sahib olan yeganə ölkə kimi vaksinlərə etimadın sarılmasını istəməz. Ancaq indi Qərbdə heç kimi məntiq maraqlandırmır.

Daha bir məntiqi sual ortaya çıxır: bütün bunlar Böyük Britaniya mediasının nəyinə lazımdır? Bu sualın cavabı məqalənin əvvəlində verilib: ən azı iki gün ictimaiyyətin diqqətini ölkənin real problemlərindən yayındırmaq və insanların başını rusların hiyləgərliyi ilə bağlı məqalələrlə qarışdırmaq. "Meymun peyvəndi" ilə bağlı söz-söhbət səngiyəndən sonra isə ortaya başqa bir sensasiya atmaq olar. Məsələn, yaza bilərlər ki, elə həmin hiyləgər ruslar "Olimpiada-2020"-nin işini pozmağa cəhd göstərib və ingilis kəşfiyyat agentlikləri bu "sui-qəsd"in qarşısını alıb. Vəssalam! Ən azı iki gün qəzetlərin səs-küy salmağa mövzusu olacaq. Əsas odur, heç kim şahid, dəlil-sübut tələb etməsin. Buna nə ehtiyac var axı...

41
Arktika buzları

"Məhv etmək çətin olacaq": amerikalılar Şimaldakı bunkerə qayıdırlar

14
(Yenilənib 15:14 25.10.2020)
Nəhəng yeraltı kompleks qayanın içərisində düzəldilib və 300 metr qalınlığında daş örtüklə qorunur. 25 min kvadrat kilometrlik ərazidə anbarlar, təmir limanları yerləşir.

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik, Nikolay Protopopov. Yüz metrlərlə qaya qruntu, birbaşa nüvə zərbəsini saxlamaq qabiliyyəti və raket silahlı atom sualtı qayıqları - ABŞ Hərbi-dəniz qüvvələri Norveçdəki soyuq müharibə dövründən qalmış Olavsvern yeraltı hərbi-dəniz bazasını reanimasiya etmək qərarına gəliblər. Bir neçə Seawolf kəşfiyyatçı sualtı qayığı buradan patrul çəkməyə və Rusiyanın Şimal donanmasının gəmilərini izləməyə çıxacaqlar. NATO-nun ən qorunan obyektlərindən biri barədə - RİA Novosti-nin materialında.

Qayada şəhər

Olavsvern bazasında aktiv hərbi fəaliyyət 2000-ci illərin əvvəllərində başa çatıb, obyekt 2009-cu ildə birdəfəlik dondurulub. Lakin bu yaxınlarda amerikalılar yenidən atom sualtı qayıqlarını bura yönəltmək qərarına gəliblər.

Olavsvernə Seawolf sinfindən olan bütün sualtı qayıqları göndərəcəklər. Avqustda artıq belə qayıqlardan biri ABŞ-dakı Banqor hərbi-dəniz bazasından Noveçin Tromse limanına gəlib. 

Olavsvern hərbi-dəniz bazasını hələ 1960-cı illərdə tikiblər. O Rusiya ilə sərhəddin cəmi 350 kilometrliyindədir və Şimal donanmasının sualtı qayıqlarının patrul çəkdiyi marşrutların yaxınlığındadır. Soyuq müharibə illərində amerikalılar Şimal Buzlu okeanı hövzəsinə görə məsuliyyət daşıyan sualtı qüvvələri burada saxlayırdılar. NATO sualtı qayıqlarının heyətləri istənilən vaxt Şimal donanmasının Norveç dənizinə və Şimali Atlantikaya gedən yolunu kəsməyə hazır idilər.

Nəhəng yeraltı kompleks qayanın içərisində düzəldilib və 300 metr qalınlığında daş örtüklə qorunur. 25 min kvadrat kilometrlik ərazidə anbarlar, təmir limanları yerləşir. Tunellərin layihələşdirilməsi və tikilməsinə, həmçinin obyektin müasir avadanlıqla təchizatına 500 milyon dollardan artıq vəsait xərclənib. Müqayisə üçün, 1961-ci ildə dünyada ilk olaraq istifadəyə verilmiş USS Enterprise atom aviadaşıyanı təxminən 450 milyon dollara başa gəlib.

Arktikaya daha yaxın

Şimal donanmasının keçmiş komandanı Vyaçeslav Popovun fikrincə, yenilənmiş Olavsvern bazası Rusiya üçün NATO tərəfindən daha bir ciddi təhlükə olacaq.

"Seawolf buzun altında üzmək üçün yaxşı uyğunlaşıb, - admiral RİA Novosti ilə söhbətində qeyd edib. - Amerikalılar dayanma yerlərini fəaliyyət zonasına yaxınlaşdırmaq istəyirlər, bizim sərhədlərimizə və Arktikaya daha da yaxınlaşmağa can atırlar. Əlbəttə, Şimal donanması Olavsvernə nəzarət etməli olacaq - bunun üçün bütün vasitələr var".

Lakin ekspertlərin sözlərinə görə, amerikalıları çətinliklər gözləyə bilər, çünki hüquqi baza fiziki şəxsə məxsusdur. Sıfırıncı illərin sonunda qərb analitikləri belə qərara gəldilər ki, Rusiya donanması artıq NATO üçün təhlükəli deyil, Olavsverni saxlamaq isə baha başa gəlir. Və Norveç hökuməti bazanı satış çıxardı.

2011-ci ildə norveçli biznesmen 4,5 milyon dollara bazanı aldı. O bazanı icarəyə verməyə başladı, o cümlədən rusiyalı şirkətlərə. Bura mütəmadi olaraq "Akademik Nemçinov" və "Akademik Şatskiy" gəmiləri gəliblər. Bunun ardınca bir çox norveçli hərbçilər bu razılaşmanı sərt tənqid etməyə başladılar.

İkili standartlar

On ildən sonra NATO-da öz səhvlərini başa düşdülər. Norveçin NRK telekanalının məlumatına əsasən, son həftələr ərzində Pentaqonun yüksək rütbəli zabitləri dəfələrlə Olavsverndə olublar. Norveç Müdafiə Nazirliyi isə ABŞ və NATO-ya bazadan təyinatı üzrə istifadə etməyə icazə verən razılaşmanı təsdiqləyib.

Yeraltı labirintlər

Olavsvern yeraltı bazası unikal deyil. Soyuq müharibə illərində onlarla belə obyekt tikilib. Ən iri bunkeri isveçlilər ötən əsrin ortalarında tikiblər. Muskyo hərbi-bazası Stokholm arxipelaqının cənubunda faktiki olaraq ayrı bir adadır.

Bazada minədək hərbçi nüvə hücumundan qoruna bilər. Materikdən obyekdə 3 kilometrlik dənizaltı tunel aparır.

Rusiyaya gəldikdə, ən iri məlum olan baza Krımdadır. Nüvə müharibəsi zamanı üç minədək insan üç ay ərzində burada rahat yaşaya bilər.

Ekspertlərin fikrincə, lazım gəldikdə bazanı yenidən bərpa edərək işlətmək olar, lakin o, ölçülərinə görə müasir sualtı qayıqları qəbul edə bilməz.

14
Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin binası

Azərbaycan Ordusu Çanaqçı kəndini atəşə tutmur - Müdafiə Nazirliyi təkzib etdi

0
(Yenilənib 16:44 26.10.2020)
Xocalı rayonunun Çanaqçı kəndinin guya Azərbaycan Ordusu tərəfindən atəşə tutması barədə Ermənistanın yaydığı məlumatın heç bir əsası yoxdur və yalandır.

BAKI, 26 oktyabr — Sputnik. Xocalı rayonunun Çanaqçı kəndinin (keçmiş Əsgəran rayonunun Avetaranots) guya Azərbaycan Ordusu tərəfindən atəşə tutması barədə Ermənistanın yaydığı məlumatın heç bir əsası yoxdur və yalandır.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Müdafiə Nazirliyindən məlumat verilib.

Qoşunlarımız bütün cəbhə boyu yeni humanitar atəşkəs rejiminə əməl edir.

0
Əlaqədar
Müdafiə Nazirliyi Ermənistanın növbəti yalanını ifşa edib
Ermənistan Tovuz və Daşkəsəni atəşə tutur - Müdafiə Nazirliyi
Müdafiə Nazirliyi: Arsenalımızda kifayət qədər zirehli texnika var
Müdafiə Nazirliyi: Havadan və qurudan darmadağın davam etdirilir