Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və baş nazir Əhməd Davudoğlu

Ərdoğan - Davudoğlu ziddiyyətlərinin pərdəarxası

396
(Yenilənib 14:27 11.05.2016)
Türkiyə siyasi sistemində baş verənləri dəyərləndirən azərbaycanlı politoloqların fikrincə, Davudoğlunun müstəqil siyasət yürütməyə çalışması onun "vurulması"nın əsas səbəblərindən biri olub.

Ərdoğan - Davudoğlu ziddiyyətlərinin pərdəarxası
BAKI, 5 may — Sputnik. "Davudoğlu Ərdoğanın bəzi planlarının həyata keçirilməsinə mane olurdu və onların yolu gec-tez ayrılmalı idi".

Bunu Sputnik-ə şərhində, Türkiyə baş naziri Əhməd Davudoğlunun istefasına münasibət bildirən politoloq Rauf Mirqədirov deyib. Onun fikrincə, hakim AKP daxilində köhnə elita ilə yeni elita arasında mübarizə gedir.

"Ərdoğan partiyanın rəhbər orqanları və parlamentə yeni insanların gəlməsindən daha çox partiyanın köhnə elitasından azad olmağa çalışır. Davudoğlu özü-özlüyündə köhnə qvardiyaya daxil olan şəxs deyil. Yəni partiyanın qurucularından deyil. Amma, partiyanın köhnə qvardiyasına çox yaxın insanlardan biridir", — Mirqədirov vurğulayıb.

Onun fikrincə, ən azından Davudoğlu beynəlxalq aləmdə kifayət qədər ciddi nüfuza malikdir: "Bu isə sözsüz ki, Ərdoğanın ölkəyə təkbaşına rəhbərlik etmək istəyinə bir qədər mane olur".

Siyasi təhlilçi hesab edir ki, əsas fikir ayrılıqları bu müstəvidədir: "Ərdoğan atdığı addımlarla göstərir ki, o, hökümətə rəhbərlik edən Davudoğlu ilə heç bir məsləhətləşmə aparmır. Türkiyə Ana Yasaya görə parlamentli respublikadır. Prezident daha çox təmsilçilik funksiyası yerinə yetirən bir fiqurdur. O, gündəlik siyasətdə iştirak etməməlidir. Bir qədər siyasi mübarizənin üstündə olmalıdır. Siyasi qüvvələrə eyni məsəfədə olmalıdır. Ən azından çalışmalıdır ki, elə bir görüntü yaransın ki, güya siyasi qüvvələrə eyni məsəfədədir".

"Lakin, Ərdoğanın bir prezident kimi fəaliyyəti bu çərçivəyə sığmır. O, faktiki olaraq hökümətin gündəlik fəaliyyətinə rəhbərlik edən şəxs kimi özünü aparır. Bu isə Əhməd Davudoğlu kimi özünü təsdiq eləmiş siyasətçinin xoşuna gəlməməlidir", — R. Mirqədirov dəyərləndirib.

Bəzi analitiklər AKP-nin yeni sədri və Türkiyənin Baş naziri olacaq namizədlərin adlarını da hallandırmağa başlayıblar. Mirqədirov isə ehtimal olunan namizədlər haqqında belə düşünür: "Ehtimal olunan namizədlərin siyahısına baxın, onların arasında parlaq simalar yoxdur. Hər halda partiya daxilində və cəmiyyətdə böyük nüfuza malik olan parlaq simalar yoxdur. Onların əksəriyyəti demək olar ki, özlərini prezidentin sadiq nökərləri sayırlar. Yəni ki, onun siyasətini bütünlüklə həyata keçirməyə və onunla heç bir rəqabət aparmağa hazır olmayan insanlardır".

Politoloq Şahin Cəfərli isə Ərdoğanla Davudoğlu arasında fikir ayrılıqlarının yaranması səbəblərini belə izah edir: "Türkiyədə keçmiş nazirlərlə bağlı korrupsiya ittihamı var idi. Dörd nazir əleyhinə cinayət işləri açılmışdı. Bu nazirləri deputat toxunulmazlığından məhrum etmək və mühakimə olunması məsələsi qaldırılmışdı. Bu məsələdə Ərdoğan və Davudoğlunun mövqeləri bir-birindən kəskin fərqləndi. Davudoğlu bunun tərəfdarı idi ki, nazirlər məhkəməyə çıxarılsın və həmin məhəkəmədə öz günahsızlıqlarını sübüt etsinlər. Ərdoğan isə bunun tamamilə əksi olan bir mövqe tuturdu. Bildirirdi ki, bu məsələ bilavasitə onun əleyhinə yönəlib və keçmiş nazirlərin məhkəməyə çıxması Ərdoğanın özünün mühakimə olunmasına bərabər bir hadisə olar. Ona görə buna yol vermək olmaz və nəticədə Ərdoğanın dediyi oldu".

"Ərdoğanla Davudoğlu arasında ilk narazılıq bu məsələdə yarandı. Ondan sonrakı proseslərdə yenə Davudoğlunun baş nazir kreslosunda nisbətən müstəqilləşməyə çalışması və eyni zamanda partiyanı öz nəzarətinə alması istiqamətində müəyyən addımlar atması da Ərdoğan və onun yaxın ətrafının əks reaksiyasına səbəb oldu", — politoloq vurğulayıb.

Ş. Cəfərlinin sözlərinə görə, Davudoğlunun Türkiyənin xarici siyasətində oynadığı rol da Ərdoğanı narahat edirdi: "Avropa Birliyi ilə əldə olunan razılaşmada əsas rolu məhz Davudoğlu oynadı. AB ilə Türkiyə arasında keçirilən zirvə toplantılarına da avropalılar Ərdoğanı yox, məhz Davudoğlunu dəvət edirdilər. Belə versiyalar var ki, bu məsələ Ərdoğanı çox ciddi narahat edirdi. Bu ayın əvvəlində Davudoğlunun ABŞ-a səfəri gözlənilirdi. Həmin səfərdə Davudoğlu Ağ evdə prezident Obama tərəfindən qəbul olunacaqdı".

Siyasi şərhçinin qənaətincə, Ərdoğanla Obama arasında müəyyən problemlərin olduğu bir vaxtda Davudoğlunun Amerikaya dəvət olunması və ona heç bir problem olmadan Obama tərəfindən görüş verilməsi faktı da Ərdoğanın narahatlığını artıran növbəti hadisələrdən biri oldu: "Bütün bu proseslərin sonunda Ərdoğan Davudoğlunu daha sadiq bir partiya nümayəndəsi ilə əvəzləmək qərarı verdi".

Politoloq qeyd edib ki, baş verənlərin əsas səbəbi Davudoğlunun Ərdoğanın nəzarətindən çıxmasıdır: "Ərdoğana siyasi iddiaları olmayan bir kukla baş nazir lazımdır".

Qeyd edək ki, Ə.Davudoğlu AKP-nin 27 avqust 2014-cü ildə keçirilmiş fövqəladə qurultayında partiyanın sədri seçilib.

396
Teqlər:
Şahin Cəfərli, Davudoğlu, Rauf Mirqədirov, Ərdoğan, Türkiyə, istefa
Mövzu:
Türkiyədə hökumət böhranı (4)
Əlaqədar
Əhməd Davudoğlundan qəribə terror açıqlaması
Əhməd Davudoğlu İlham Əliyevə zəng edib
Ərdoğan Davudoğluna tapşırıq verdi
Davudoğlu: Tarixin ən böyük insanlıq faciəsi ilə üz-üzəyik
Əhməd Davudoğlu Azərbaycanla bağlı dünyaya mesaj verdi
Mİnskdə etirazlar, arxiv şəkli

Qərb Belarusa qarşı həqiqi qarşıdurmadan niyə çəkinir?

16
(Yenilənib 19:13 25.09.2020)
Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Aİ-nin özündə isə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik, İrina Alksnis. Qərbin Belarus prezidentinin son inauqurasiyasına reaksiyası proqnozlaşdırılan kimi mənfi olub.

Əvvəlcə Dövlət Departamentinin nümayəndəsi bildirib ki, ABŞ Aleksandr Lukaşenkonu ölkənin qanuni seçilmiş lideri hesab etmir, çünki "elan olunmuş nəticələr saxta olub və legitimliyi əks etdirməyib".

Bundan sonra Avropa İttifaqının (Aİ) Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Cozep Borrelin bəyanatı nəşr olunub ki, orada Aleksandr Lukaşenkonun mandatı "hər hansı demokratik legitimlikdən məhrum olunmuş" kimi qeyd olunub. Həmçinin bildirilib ki, andiçmə (sənəddə bu söz dırnaqlar içərisində yazılıb) mərasimi respublika əhalisinin "böyük hissəsinin iradəsinə ziddir", bu isə "çoxsaylı misli görünməmiş və dinc etirazlarda" ifadə olunur.

Borrelin bu bəyanatı, əlbəttə ki, istehza doğurur. Məsələn, əvvəlcədən əminliklə demək olar ki, ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkisinin nəticəsi – necə olacağından asılı olmayaraq – amerikalıların, demək olar ki, yarısının iradəsinə zidd olacaq. Elə artıq neçə aydır ki, ABŞ-da da etirazların bolluğu müşahidə olunur. Odur ki, Borrelin təqdim etdiyi sənədi artıq indidən okeanın o tayındakı reallıqlara da aid etmək olar.

Öz növbəsində, "demokratik legitimlik" ifadəsi göstərir ki, Brüsselin fikrincə, legitimliyin digər növləri də var — və onlara əsasən, Aleksandr Lukaşenko tam legitimdir.

Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Daha pisi: Aİ-nin özündə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib, çünki Kipr eyni zamanda Türkiyəyə qarşı məhdudiyyətlərin qoyulmasını tələb edir və bu əsasda prosesi bloklayır.

Qərbin səfirləri Belarusdan geri çağırılmayıblar. Nəinki geri çağırılmayıblar: amerikalılar uzun illərin soyuqluğundan sonra respublika ilə diplomatik əlaqələri tam sürətlə bərpa edirlər. Bir neçə gün əvvəl ABŞ Senatının beynəlxalq məsələlər üzrə komitəsi yeni səfirin namizədliyini təsdiq edib. Amma 2008-ci ildə Vaşinqtonun Belarus şirkətlərinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsi ilə səfirlərin qarşılıqlı olaraq geri çağırılmasından sonra 12 il hər iki dövlətdə səfirliklərə müvəqqəti səlahiyyətli səfirlər rəhbərlik ediblər.

Bütün bunların fonunda hətta ən sərt ritorika belə zəifliyin təzahürü və baş verənlərə təsir edə bilməməyin etirafı kimi görünür – hərçənd bu, reallığa uyğundur. Burada, bəlkə də öz imkanlarının hüdudlarını dərk etməyə və qəbul etməyə başlamış Qərbə haqq qazandırmaq olar.

Şübhəsiz ki, Belarusdakı seçkilərə bu cür reaksiya çox ağrılı Venesuela dərsinin də nəticəsi olub. Əllidən çox ölkənin – əsasən Qərb ölkələrinin – Xuan Quaydonu Venesuelanın qanuni prezidenti kimi tanımasından bir il yarımdan çox vaxt keçir, lakin bu qərar reallığa heç bir təsir göstərmir – Nikolas Maduro indiyədək ölkənin rəhbəridir.

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, arxiv şəkli
© BelTA Pool Photo via AP

Birləşmiş Ştatlar və Avropa bu kiçik Latın Amerikası ölkəsini görməzliyə vurmağı və xüsusi heç nə baş verməmiş kimi davranmağı özlərinə rəva bilsələr də, Avropanın mərkəzindəki dövlətə münasibətdə oxşar bir yanaşma, çətin ki, baş tutsun. Belarusun mühüm beynəlxalq proseslərə cəlb olunduğunu da nəzərə alsaq, qərarları və onların nəticələrini daha diqqətlə hesablayaraq hərəkət etmək lazım gəlir.

Minskə qarşı addımlarla bağlı Qərbin şövqünü açıq-aşkar söndürən daha bir vacib məqam isə ondan ibarətdir ki, orada baş verənlərə Polşanın müəyyən təsiri var. Varşava Belarus müxalifətinin liderlərini siyasi və media dəstəyi ilə təmin edir.

Polşa bu işə girişib, amma vəziyyətdə dönüş etmək üçün gücü çatmır. Bu arada Minsk də Polşaya cavab verməyə başlayıb – mətbuat xüsusilə Polşa mallarının Belarusa idxalı ilə bağlı problemlər barədə məlumat verir.

Qərb Minskə qarşı təyin olunmuş sərt ritorika yolunu davam etdirəcək, lakin həqiqi qarşıdurmadan çəkinməyə davam edəcək. Çünki onun açıq şəkildə uğursuzluğa məhkum olmuş daha bir geosiyasi prosesə qarışmaq istəyi yoxdur.

16
Teqlər:
Avropa ittifaqı, Avropa, Aleksandr Lukaşenko, qarşıdurma, Qərb, Belarus
Əlaqədar
Aleksandr Lukaşenkonun legitimliyini tanımırıq - Aİ-nin Ali Nümayəndəsi
Belarusda vəziyyət pisləşir – Aİ-nin Ali komissarı
Almaniya Rusiyadan Minskə təsir göstərməyini istəyir
Avropa Komissiyasında sanksiyalar üzrə səsvermə sistemi dəyişdirilə bilər
Müxalifət şir ürəyi yeyib: dörd milyard dollarlıq kredit istəyir
Aleksey Navalnı, arxiv şəkli

Tramp Navalnı məsələsinə qoşulmaq istəmir

13
(Yenilənib 16:40 25.09.2020)
Bir qrup amerikalı senator Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Sputnik radiosunun efirində politoloq Vladimir Mojeqov bu təşəbbüsü şərh edib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik. ABŞ senatorlarından ibarət qrup Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Bu barədə respublikaçı senator Marko Rubionun saytında bildirilib.

Sənəd Rusiya rəsmilərinə qarşı məhdudiyyətlərin tətbiqini nəzərdə tutur. Onun müəlliflərinin fikrincə, bu rəsmilərin "beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulmasında", o cümlədən Navalnının "zəhərlənməsində" əli var.

Marko Rubio ilə yanaşı sənədi respublikaçı senator Mitt Romni, həmçinin demokratlardan Kris Kuns, Ben Kardin və Kris Van Hollen təsdiqləyib.

Qanun layihəsinin qəbul edilməsi üçün onu Senat və Nümayəndələr Palatası dəstəkləməli və ABŞ prezidenti imzalamalıdır.

Sputnik radiosunun xəbərinə görə, politoloq Vladimir Mojeqov senatorların bu təşəbbüsünü şərh edib.

"Bu, sırf ictimaiyyətə yönəlib. Nə hesabatı ola bilər? Bu, tamamilə qeyri-real işdir. Bütün bunlar seçkiqabağı isteriyanı qızışdıran ritorikadır. Bundan başqa Navalnı işi daha çox demokratların gündəmidir. Respublikaçılar bütün bunlara həvəssiz yanaşırlar. Mənə elə gəlir ki, bundan sonra da onu dəstəkləməyəcəklər. Hər halda, Tramp bundan ehtiyatlanır və uzaq durur. Dövlət katibi Mayk Pompeo deyib ki, baş vermiş hadisənin bütün faktları məlum olanda reaksiya vermək lazımdır və nə baş verdiyi hələlik o qədər də aydın deyil", – Mojeqov bildirib.

Onun fikrincə, amerikalılar Almaniyadan Navalnı haqqında məlumat ala bilərdilər, lakin onlardan heç bir sorğu daxil olmayıb.

"Bu, sanksiyalar üçün hər hansı bir əsas ola bilərdi, lakin bu günə qədər belə bir sorğu olmayıb. Ona görə də mənə elə gəlir ki, bütün bunlar əhəmiyyətsizdir. Bu, bir növ qaranlıq hekayədir, buna görə Tramp ona qoşulmaq istəmir. Mənə elə gəlir ki, demokratlar bu gündəmi ciddi şəkildə piar edəcəklər, Tramp isə bundan bir qədər kənarda duracaq", – politoloq hesab edir.

Navalnı avqustun 20-də təyyarədə uçarkən özünü pis hiss edib və Omskda xəstəxanaya aparılıb. Omsklu həkimlər onun qanında şəkərin kəskin dəyişməsinə səbəb olmuş maddələr mübadiləsi pozğunluğunu əsas diaqnoz kimi göstəriblər. Bunun səbəbi hələ də aydın deyil, amma həkimlərinin dediyinə görə, onun qanında və sidiyində zəhər tapılmayıb.

Daha sonra Navalnı Almaniyaya aparılıb. Sentyabrın əvvəlində Almaniya hökuməti Navalnının "Noviçok" maddələr qrupundan olan substansiya ilə zəhərləndiyini bəyan edib. Moskva Berlin laboratoriyasında aparılan analizlərin nəticələrinə dair daha ətraflı məlumat verilməsini xahiş edib, lakin cavab almayıb.

13
Əlaqədar
Aleksey Navalnı xəstəxanaya yerləşdirilib
Rusiya Berlinin Navalnı ilə bağlı vəziyyətə yanaşmasını “qeyri-konstruktiv” sayır
Navalnı nəfəs ala bildiyini deyib: "Çox xoşuma gəldi"
Navalnı tam sağalıb və xəstəxanadan evə buraxılıb
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, arxiv şəkli

Tramp: “Regionda yaxşı münasibətlərimiz var, baxacağıq”

0
Sentyabrın 27-də saat 06 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri genişmiqyaslı təxribat törədərək cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrimizi intensiv atəşə tutub

BAKI, 28 sentyabr - Sputnik. ABŞ Dağlıq Qarabağdakı vəziyyəti diqqətlə izləyir. Baxacağıq görək, zorakılığı dayandıra biləcəyikmi.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bunu bazar ertəsi jurnalistlərə ABŞ Prezidenti Donald Tramp deyib.

“Biz bunu çox diqqətlə izləyirik. Bizim həmin regionda yaxşı münasibətlərimiz var. Baxacağıq görək, onu (gərginliyi) azalda bilirikmi”, - Tramp bildirib.

Sentyabrın 27-də saat 06 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri genişmiqyaslı təxribat törədərək cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrimizi iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutub.

Düşmən tərəfindən Tərtər rayonunun Qapanlı, Ağdam rayonunun Çıraqlı və Orta Qərvənd, Füzuli rayonunun Alxanlı və Şükürbəyli və Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndlərinin intensiv atəşə tutulması nəticəsində mülki əhali arasında həlak olan və yaralananlar var. Mülki infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəyib.

Co Bayden, arxiv şəkli
© REUTERS / Kevin Lamarque / File Photo

Mülki əhali və hərbi qulluqçular arasında itkilər və yaralılar barədə məlumat dəqiqləşdirilir.

Azərbaycan Ordusunun ön xətt bölmələri düşmənin bu təxribatının qarşısını almaq və qoşunların qarşıdurma xəttinə yaxın zonalarda yaşayan mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə cavab tədbirləri görür.

Müdafiə Nazirliyinin mətbuat katibi, polkovnik-leytenant Anar Eyvazov isə açıqlamasında qeyd edib ki, Azərbaycan Ordusunun uğurlu əməliyyatı nəticəsində bir sıra kəndlərimiz azad edilib. A.Eyvazov bildirib ki, hazırkı məlumata görə, Füzuli–Cəbrayıl istiqamətində Qaraxanbəyli, Şərvənj, Kənd Horadiz, Nüzgar, Yuxarı Abdurrəhmanlı, Aşağı Abdurrəhmanlı, Böyük Mərcanlı kəndləri azad edilib. Bundan əlavə, Ağdərə rayonu və Murovdağ istiqamətlərində düşmən postları darmadağın edilib, hakim yüksəkliklər nəzarətə götürülüb.

0
Teqlər:
Donald Tramp, Ermənistan, Azərbaycan, cəbhə, erməni təxribatı, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
Əlaqədar
Azərbaycan XİN: Ermənistan rəsmisinin irqçi və şovinist açıqlamasını pisləməyə çağırırıq
Azərbaycanın mülki əhalisi hədəfdə: Ermənistan ordusunun atdığı mərmi Ağdamda evi dağıtdı
Vaşinqtondan Ceyhun Bayramova zəng: Qarabağda son vəziyyəti soruşdular
Cənub qonşumuz bölgədə gərginliyin artmasından narahat oldu
Azərbaycan MN Ermənistanın itkilərini açıqladı: 550 nəfərdən çoxdur