Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan

"Türkiyə - İsrail yaxınlaşması Azərbaycan üçün çox vacibdir"

170
(Yenilənib 10:24 13.04.2016)
Siyasi müşahidəçilər regionun iki mühüm dövlətinin münasibətlərinin bərpa olunmasını müsbət proses hesab edirlər. Ankara ilə Təl-Əvivin yaxınlaşmasında ABŞ-ın da maraqlı olduğu bildirilir.

BAKI, 12 apr — Sputnik. "Türkiyə və İsraili yaxınlaşdıran ortaq maraqlar var". Bunu Sputnik-ə açıqlamasında türk politoloq, siyasi icmalçı Ahmet Şimşek deyib. 

Ahmet Şimşek, Türkiyəli politoloq
© Photo : A.Şimşekin şəxsi arxivi
Ahmet Şimşek, Türkiyəli politoloq

İsrail-Türkiyə yaxınlaşmasını zamanın tələbi kimi dəyərləndirən politoloq, Amerikanın da bu yaxınlaşma prosesini sürətləndirdiyini qeyd edib: "Yaxın Şərq regionu artıq qarmaqarışıq vəziyyət alıb. Bu gün — sabah nə olacağı bəlli deyil. Suriyada yaşanan proseslər Türkiyəni ciddi narahat edir. Mövcud vəziyyət İsrailin də xoşuna gəlmir. Çünki bölgədə nüfuzunu artırmağa çalışan Rusiya, Təl-Əviv rəhbərliyi üçün də təhlükə hesab olunur".

A. Şimşek, İsrail tərəfinin öz yanlışını anladığını, qəbahətli olduğu üçün Türkiyə ilə əlaqələri bərpa etməyə çalışdığını deyib: "Bütün beynəlxalq konvensiyalar Təl-Əviv rəhbərliyinin günahkar olduğunu göstərdi. Necə ki, İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu ABŞ prezidenti Barak Obamanın bu ölkəyə səfəri zamanı telefonla birbaşa Ərdoğana zəng edib üzr istədi".

"Bu özü bir daha göstərir ki, İsrail Yaxın Şərqdə Türkiyəsiz olduqca çətin vəziyyətə düşə bilər. Eynilə Türkiyə də regionda İsraillə əməkdaşlıq etmədən güc rolunu oynaya bilməyəcəyini yaxşı anlayır", —deyə təhlilçi bildirib.

Qabil Huseynli
youtube
Qabil Huseynli

Politoloq Qabil Hüseynli də, İsrail-Türkiyə yaxınlaşmasını regiondakı vəziyyətlə əlaqələndirib. Hüseynlinin sözlərinə görə, Rusiya ilə münasibətlər kəskinləşəndən sonra Türkiyə özünə müttəfiq tapmaq üçün İsrail ilə "buzları əritməyə" başladı: "Ankara-Təl-Əviv arasındakı danışıqlar sürətlə davam edir. Yaxın 1 ay ərzində İsrail-Türkiyə münasibətlərinin əvvəlki vəziyyətinə qayıdacağı barədə fikirlər səslənir. Buna təəccüblənməmək lazımdır. Çünki bu münasibətlərin qaydaya düşməsi türk tərəfinə daha çox lazımdır".

Politoloq İsrailin özünün də Türkiyə ilə əlaqələrin normallaşmasını arzuladığını deyib: "İsrail müsəlman dünyasında ona qarşı yaranmış əks-təsirləri zəiflətmək üçün Rusiya faktorundan yararlanmağa çalışır. Rəsmi Təl-Əviv müsəlmanlar arasında İsrailə olan nifrəti anti-Rusiya əhval ruhiyyəsi yaratmağa çalışmaqla dəf etməyi hədəfləyir".

Hüseynlinin sözlərinə görə, ABŞ İsrail-Türkiyə yaxınlaşmasını daha geniş tərkibdə nəzərdə tutur: "Birləşmiş Ştatlar bu ittifaqa Misirin də qoşulmasını istəyir. Hələ Bill Klintonun vaxtında bu ideya mövcud idi ki, regionda ABŞ-ın yaxınlıq edə biləcəyi, Yaxın Şərqdə söz sahibi olacaq üçlü ittifaq olsun. Bu birliyə məhz Misir, İsrail və Türkiyə daxil idi. Proyektin gerçəkləşməsi çox yaxın idi. Lakin sonra Fələstində baş verən müharibə, Ərdoğanın İsrailə qarşı sərt tutumu ideyanın gerçəkləşməsinə imkan vermədi".

İsrail-Türkiyə yaxınlaşmasının Azərbaycan üçün də çox vacib olduğunu deyən politoloq əlavə edib ki, İsrail-Türkiyə yaxınlaşmasına Azərbaycanın ciddi töhfəsi var: "Azərbaycanla İsrail münasibətlərinin tarixi 10 ildən artıqdır ki, strateji xarakter daşıyır. İsrail, müsəlman dünyasında ən etibarlı tərəfdaş olaraq Azərbaycanı görür. Ölkəmizdə olan yəhudi lobbisi də bu işə ciddi maraq göstərir və yardım edir. Eynilə də rəsmi Bakı, ABŞ-dakı yəhudi lobbisinin dəstəyindən geniş şəkildə istifadə edir, maraqlarını müdafiə edir. Ona görə düşünürəm ki, Ankara-Təl-Əviv yaxınlaşmasında rəsmi Bakının da vasitəçiliyi və rolu var".

Rusiya prezidenti Vladimir Putin Kremldə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğanı qarşılayarkən. Arxiv şəkli
© AFP 2020 / POOL / IVAN SEKRETAREV

İsrail ilə Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşması üçün hazırlanan razılaşmada müəyyən irəliləyiş əldə olunub. Sputnik xəbər verir ki, bu haqda aprelin 8-də keçirilən görüşün nəticələri ilə bağlı yayılan açıqlamada vurğulanıb.

Məlumata görə, Türkiyə tərəfdən Xarici İşlər Nazirliyinin müşaviri Firidun Sinirlioğlunın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə İsrail baş nazirinin xüsusi nümayəndəsi Cozef Siçanover və İsrail Milli Təhlükəsizlik Şurası başçısının müavini Yakov Nagelin rəhbərlik etdiyi heyət arasında Londonda görüş keçirilib.

Xatırladaq ki, 2010-cu il mayın 31-də Fələstinin Qəzza zolağına humanitar yardım aparan Türkiyənin "Mavi mərmərə" gəmisinə İsrail hərbçilərinin basqını nəticəsində 9 türk vətəndaşı həlak olmuşdu. Altı ilə yaxındır iki ölkə arasında əlaqələr dondurulub.

170
Teqlər:
Ahmet Şimşek, İsrail, Suriya, Amerika, Rusiya, Qabil Hüseynli, Türkiyə
Əlaqədar
Fələstindən İsrailə tarixi çağırış
İsraildən şok İran bəyanatı
Türkiyə İsraildən qaz alaraq Rusiyadan asılılığını azaltmaq istəyir
İsrail yeni raketin sınağını keçirdi
Avropadan İsrailə tarixi zərbə
Mİnskdə etirazlar, arxiv şəkli

Qərb Belarusa qarşı həqiqi qarşıdurmadan niyə çəkinir?

16
(Yenilənib 19:13 25.09.2020)
Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Aİ-nin özündə isə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik, İrina Alksnis. Qərbin Belarus prezidentinin son inauqurasiyasına reaksiyası proqnozlaşdırılan kimi mənfi olub.

Əvvəlcə Dövlət Departamentinin nümayəndəsi bildirib ki, ABŞ Aleksandr Lukaşenkonu ölkənin qanuni seçilmiş lideri hesab etmir, çünki "elan olunmuş nəticələr saxta olub və legitimliyi əks etdirməyib".

Bundan sonra Avropa İttifaqının (Aİ) Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Cozep Borrelin bəyanatı nəşr olunub ki, orada Aleksandr Lukaşenkonun mandatı "hər hansı demokratik legitimlikdən məhrum olunmuş" kimi qeyd olunub. Həmçinin bildirilib ki, andiçmə (sənəddə bu söz dırnaqlar içərisində yazılıb) mərasimi respublika əhalisinin "böyük hissəsinin iradəsinə ziddir", bu isə "çoxsaylı misli görünməmiş və dinc etirazlarda" ifadə olunur.

Borrelin bu bəyanatı, əlbəttə ki, istehza doğurur. Məsələn, əvvəlcədən əminliklə demək olar ki, ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkisinin nəticəsi – necə olacağından asılı olmayaraq – amerikalıların, demək olar ki, yarısının iradəsinə zidd olacaq. Elə artıq neçə aydır ki, ABŞ-da da etirazların bolluğu müşahidə olunur. Odur ki, Borrelin təqdim etdiyi sənədi artıq indidən okeanın o tayındakı reallıqlara da aid etmək olar.

Öz növbəsində, "demokratik legitimlik" ifadəsi göstərir ki, Brüsselin fikrincə, legitimliyin digər növləri də var — və onlara əsasən, Aleksandr Lukaşenko tam legitimdir.

Belarusa qarşı sanksiyalar – həqiqətən də həssas sanksiyalar – tətbiq edilmir. Daha pisi: Aİ-nin özündə bu mövzu ətrafında yeni mübahisələr meydana gəlib, çünki Kipr eyni zamanda Türkiyəyə qarşı məhdudiyyətlərin qoyulmasını tələb edir və bu əsasda prosesi bloklayır.

Qərbin səfirləri Belarusdan geri çağırılmayıblar. Nəinki geri çağırılmayıblar: amerikalılar uzun illərin soyuqluğundan sonra respublika ilə diplomatik əlaqələri tam sürətlə bərpa edirlər. Bir neçə gün əvvəl ABŞ Senatının beynəlxalq məsələlər üzrə komitəsi yeni səfirin namizədliyini təsdiq edib. Amma 2008-ci ildə Vaşinqtonun Belarus şirkətlərinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsi ilə səfirlərin qarşılıqlı olaraq geri çağırılmasından sonra 12 il hər iki dövlətdə səfirliklərə müvəqqəti səlahiyyətli səfirlər rəhbərlik ediblər.

Bütün bunların fonunda hətta ən sərt ritorika belə zəifliyin təzahürü və baş verənlərə təsir edə bilməməyin etirafı kimi görünür – hərçənd bu, reallığa uyğundur. Burada, bəlkə də öz imkanlarının hüdudlarını dərk etməyə və qəbul etməyə başlamış Qərbə haqq qazandırmaq olar.

Şübhəsiz ki, Belarusdakı seçkilərə bu cür reaksiya çox ağrılı Venesuela dərsinin də nəticəsi olub. Əllidən çox ölkənin – əsasən Qərb ölkələrinin – Xuan Quaydonu Venesuelanın qanuni prezidenti kimi tanımasından bir il yarımdan çox vaxt keçir, lakin bu qərar reallığa heç bir təsir göstərmir – Nikolas Maduro indiyədək ölkənin rəhbəridir.

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, arxiv şəkli
© BelTA Pool Photo via AP

Birləşmiş Ştatlar və Avropa bu kiçik Latın Amerikası ölkəsini görməzliyə vurmağı və xüsusi heç nə baş verməmiş kimi davranmağı özlərinə rəva bilsələr də, Avropanın mərkəzindəki dövlətə münasibətdə oxşar bir yanaşma, çətin ki, baş tutsun. Belarusun mühüm beynəlxalq proseslərə cəlb olunduğunu da nəzərə alsaq, qərarları və onların nəticələrini daha diqqətlə hesablayaraq hərəkət etmək lazım gəlir.

Minskə qarşı addımlarla bağlı Qərbin şövqünü açıq-aşkar söndürən daha bir vacib məqam isə ondan ibarətdir ki, orada baş verənlərə Polşanın müəyyən təsiri var. Varşava Belarus müxalifətinin liderlərini siyasi və media dəstəyi ilə təmin edir.

Polşa bu işə girişib, amma vəziyyətdə dönüş etmək üçün gücü çatmır. Bu arada Minsk də Polşaya cavab verməyə başlayıb – mətbuat xüsusilə Polşa mallarının Belarusa idxalı ilə bağlı problemlər barədə məlumat verir.

Qərb Minskə qarşı təyin olunmuş sərt ritorika yolunu davam etdirəcək, lakin həqiqi qarşıdurmadan çəkinməyə davam edəcək. Çünki onun açıq şəkildə uğursuzluğa məhkum olmuş daha bir geosiyasi prosesə qarışmaq istəyi yoxdur.

16
Teqlər:
Avropa ittifaqı, Avropa, Aleksandr Lukaşenko, qarşıdurma, Qərb, Belarus
Əlaqədar
Aleksandr Lukaşenkonun legitimliyini tanımırıq - Aİ-nin Ali Nümayəndəsi
Belarusda vəziyyət pisləşir – Aİ-nin Ali komissarı
Almaniya Rusiyadan Minskə təsir göstərməyini istəyir
Avropa Komissiyasında sanksiyalar üzrə səsvermə sistemi dəyişdirilə bilər
Müxalifət şir ürəyi yeyib: dörd milyard dollarlıq kredit istəyir
Aleksey Navalnı, arxiv şəkli

Tramp Navalnı məsələsinə qoşulmaq istəmir

12
(Yenilənib 16:40 25.09.2020)
Bir qrup amerikalı senator Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Sputnik radiosunun efirində politoloq Vladimir Mojeqov bu təşəbbüsü şərh edib.

BAKI, 25 sentyabr — Sputnik. ABŞ senatorlarından ibarət qrup Aleksey Navalnı ilə bağlı insidentə görə Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanun layihəsini təqdim edib. Bu barədə respublikaçı senator Marko Rubionun saytında bildirilib.

Sənəd Rusiya rəsmilərinə qarşı məhdudiyyətlərin tətbiqini nəzərdə tutur. Onun müəlliflərinin fikrincə, bu rəsmilərin "beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulmasında", o cümlədən Navalnının "zəhərlənməsində" əli var.

Marko Rubio ilə yanaşı sənədi respublikaçı senator Mitt Romni, həmçinin demokratlardan Kris Kuns, Ben Kardin və Kris Van Hollen təsdiqləyib.

Qanun layihəsinin qəbul edilməsi üçün onu Senat və Nümayəndələr Palatası dəstəkləməli və ABŞ prezidenti imzalamalıdır.

Sputnik radiosunun xəbərinə görə, politoloq Vladimir Mojeqov senatorların bu təşəbbüsünü şərh edib.

"Bu, sırf ictimaiyyətə yönəlib. Nə hesabatı ola bilər? Bu, tamamilə qeyri-real işdir. Bütün bunlar seçkiqabağı isteriyanı qızışdıran ritorikadır. Bundan başqa Navalnı işi daha çox demokratların gündəmidir. Respublikaçılar bütün bunlara həvəssiz yanaşırlar. Mənə elə gəlir ki, bundan sonra da onu dəstəkləməyəcəklər. Hər halda, Tramp bundan ehtiyatlanır və uzaq durur. Dövlət katibi Mayk Pompeo deyib ki, baş vermiş hadisənin bütün faktları məlum olanda reaksiya vermək lazımdır və nə baş verdiyi hələlik o qədər də aydın deyil", – Mojeqov bildirib.

Onun fikrincə, amerikalılar Almaniyadan Navalnı haqqında məlumat ala bilərdilər, lakin onlardan heç bir sorğu daxil olmayıb.

"Bu, sanksiyalar üçün hər hansı bir əsas ola bilərdi, lakin bu günə qədər belə bir sorğu olmayıb. Ona görə də mənə elə gəlir ki, bütün bunlar əhəmiyyətsizdir. Bu, bir növ qaranlıq hekayədir, buna görə Tramp ona qoşulmaq istəmir. Mənə elə gəlir ki, demokratlar bu gündəmi ciddi şəkildə piar edəcəklər, Tramp isə bundan bir qədər kənarda duracaq", – politoloq hesab edir.

Navalnı avqustun 20-də təyyarədə uçarkən özünü pis hiss edib və Omskda xəstəxanaya aparılıb. Omsklu həkimlər onun qanında şəkərin kəskin dəyişməsinə səbəb olmuş maddələr mübadiləsi pozğunluğunu əsas diaqnoz kimi göstəriblər. Bunun səbəbi hələ də aydın deyil, amma həkimlərinin dediyinə görə, onun qanında və sidiyində zəhər tapılmayıb.

Daha sonra Navalnı Almaniyaya aparılıb. Sentyabrın əvvəlində Almaniya hökuməti Navalnının "Noviçok" maddələr qrupundan olan substansiya ilə zəhərləndiyini bəyan edib. Moskva Berlin laboratoriyasında aparılan analizlərin nəticələrinə dair daha ətraflı məlumat verilməsini xahiş edib, lakin cavab almayıb.

12
Əlaqədar
Aleksey Navalnı xəstəxanaya yerləşdirilib
Rusiya Berlinin Navalnı ilə bağlı vəziyyətə yanaşmasını “qeyri-konstruktiv” sayır
Navalnı nəfəs ala bildiyini deyib: "Çox xoşuma gəldi"
Navalnı tam sağalıb və xəstəxanadan evə buraxılıb
ABŞ Dövlət Departamenti

ABŞ da Qarabağa görə dilləndi

0
Dövlət Departamenti ABŞ-ın Dağlıq Qarabağdakı situasiyanı tənzimləməkdə hər iki ölkəyə yardım etməyə hazır olduğunu bildirib.

BAKI, 28 sentyabr - Sputnik. ABŞ Ermənistan və Azərbaycanı Dağlıq Qarabağda atəşi dərhal dayandırmağa çağırıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, ABŞ Dövlət Departamenti Dağlıq Qarabağda eskalasiyadan narahat olduqlarını bildirərək tərəfləri ATƏT-in Minsk qrupu çərçivəsində danışıqlara qayıtmağa dəvət edib.  

Dövlət Departamentinin məlumatında o da bildirilir ki, münaqişədə üçüncü ölkələrin iştirakı regiondakı vəziyyəti daha da gərginləşdirəcək.

ABŞ Yerevan və Bakını Dağlıq Qarabağda vəziyyəti daha da pisləşdirə biləcək hərbi ritorika və əməliyyatlardan çəkinməyə çağırıb.

Dövlət Departamenti ABŞ-ın Dağlıq Qarabağdakı situasiyanı tənzimləməkdə hər iki ölkəyə yardım etməyə hazır olduğunu bildirib.

Sentyabrın 27-də saat 06 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri genişmiqyaslı təxribat törədərək cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrimizi iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutub.

Düşmən tərəfindən Tərtər rayonunun Qapanlı, Ağdam rayonunun Çıraqlı və Orta Qərvənd, Füzuli rayonunun Alxanlı və Şükürbəyli və Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndlərinin intensiv atəşə tutulması nəticəsində mülki əhali arasında həlak olan və yaralananlar var. Mülki infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəyib.

Mülki əhali və hərbi qulluqçular arasında itkilər və yaralılar barədə məlumat dəqiqləşdirilir.

Azərbaycan Ordusunun ön xətt bölmələri düşmənin bu təxribatının qarşısını almaq və qoşunların qarşıdurma xəttinə yaxın zonalarda yaşayan mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə cavab tədbirləri görür.

Müdafiə Nazirliyinin mətbuat katibi, polkovnik-leytenant Anar Eyvazov isə açıqlamasında qeyd edib ki, Azərbaycan Ordusunun uğurlu əməliyyatı nəticəsində bir sıra kəndlərimiz azad edilib. A.Eyvazov bildirib ki, hazırkı məlumata görə, Füzuli–Cəbrayıl istiqamətində Qaraxanbəyli, Şərvənj, Kənd Horadiz, Nüzgar, Yuxarı Abdurrəhmanlı, Aşağı Abdurrəhmanlı, Böyük Mərcanlı kəndləri azad edilib. Bundan əlavə, Ağdərə rayonu və Murovdağ istiqamətlərində düşmən postları darmadağın edilib, hakim yüksəkliklər nəzarətə götürülüb.

0
Teqlər:
Dövlət Departamenti, ABŞ, Ermənistan, Azərbaycan, cəbhə, erməni təxribatı, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
Əlaqədar
Ermənistan ordusunun öldürdüyü beş nəfərin adları açıqlandı
İtaliya parlamentariləri Ermənistanın təxribatını pislədilər
MN: Ermənistanın Ağdərə istiqamətindəki komandanlığına təslim olmaq təklif edilib
Azərbaycan XİN: Ermənistan rəsmisinin irqçi və şovinist açıqlamasını pisləməyə çağırırıq
Rəsmi Bakı: Məsuliyyət tam olaraq Ermənistanın siyasi-hərbi rəhbərliyinin üzərinə düşür