şərqşünas-alim Nəriman Qasımoğlu

Radikalizm islamofobiya siyasi liderlərin "zəhmət"inin bəhrəsidir

604
(Yenilənib 11:47 21.08.2015)
Nəriman Qasımoğlu: Populist siyasətçilər öz uğurlarını çoxmədəniyyətliliyə qarşı şüarlar səsləndirməklə əldə edirlər.

BAKI, 21 avq — Sputnik. Bu günlərdə Almaniyada bir nəfərin "Quran"ı cırması müsəlman miqrantlarla polis arasında toqquşmaya gətirib çıxarıb. Ümumilikdə, son illərdə artan radikal müsəlmançılıq, özünə paralel olaraq, Qərbdə islamafob meylləri gücləndirdi. Azərbaycan Din və Demokratiya Mərkəzinin sədri, şərqşünas-alim Nəriman Qasımoğlu Sputnik-ə son dövrlərdə Qərbdə müsəlmanların radikallaşması və qərblilər arasında islamafob meyllərin artmasının səbəblərini şərh edib: 

Radikalizm də, islamafobiya da yanlış siyasətlərlə bağlıdır 

"Bunun tarixi-siyasi səbəbləri var və bu səbəblərə ayrı-ayrı qərb ölkələrində siyasi iqtidarların müxtəlif zamanlarda həyata keçirdikləri tədbirlər, eləcə də müsəlman ölkələrində gedən proseslərin fonunda aydınlıq gətirmək lazım gəlir. Məsələn, ondan başlayım ki, təxminən otuz il əvvəl avropalılar çoxmədəniyyətliliyə, etnik-dini müxtəlifliyin hökm sürdüyü açıq cəmiyyətə özlərinin sosial problemlərinin həllinə stimul verən amillər sırasında baxırdılarsa, indi bir çoxları məhz fərqli mədəniyyət təmsilçiləri, o cümlədən müsəlman mühacirlərin hesabına artan bu müxtəlifliyi hazırkı problemlərinin əsas səbəblərindən biri kimi görməyə başlayıb. Britaniya baş naziri David Kameron, Almaniya kansleri Angela Merkelin multikulturalizm əleyhinə bəyanatları əslində bu əhval-ruhiyyəni ifadə edir. Bütün Avropa boyu – Hollandiyada Azadlıq Partiyasından tutmuş Fransada Milli Cəbhəyə qədər uzantısı olan sağ partiyalar və populist siyasətçilər öz uğurlarını bu çoxmədəniyyətliliyə qarşı şüarlar səsləndirməklə əldə edirlər. Qərbdə müsəlmanların radikallaşması da bu fonda baş verir. Əlbəttə, bu, yaxın tarixdə fərqli istiqamətlərdə həyata keçirilən yanlış siyasətlərlə bağlıdır. İngiltərə ötən əsrin axırlarından çalışıb ki, müxtəlif etnik-dini qrupları bu fərqli mənsubiyyət zəminində formalaşan siyasi qruplar halında ölkənin siyasi sisteminə cəlb etsin. Almaniyanın öncə marağında olmayıb ki, gəlmə türk-müsəlman mühacirlərinin alman cəmiyyətinə inteqrə edilməsinə nail olsun. Bu ölkədə türk-müsəlman mühacirlərə vətəndaşlıq vermək müqabilində onları ayrıcalıqda icma şəklində yaşamağa sövq ediblər. Fransada hakim dairələr şimali Afrikadan olan ərəb-müsəlman icmalarına qarşı mədəni assimiliyasiya siyasəti yürüdüblər. Nəticə ondan ibarət olub ki, İngiltərədə etnik-dini icmalar arasında siyasi rəqabət küçə savaşlarına gətirib çıxarıb, müsəlmanlar arasında dini radikallıq artıb və s. Almaniyada müsəlmanların radikallaşmasının yerli səbəbi onların alman cəmiyyətindən bir növ izolə edilməsilə şərtlənib. Başqa Avropa ölkələrilə müqayisədə vaxtilə dindarlıq səviyyəsi ən aşağı olan Fransada müsəlman mühacirlər arasında radikal əhval-ruhiyyə güclənə bilib. Və bütün bunlar islamafobiya üçün də, təbii ki, əlverişli şərait yaradıb.

Müsəlman dövlətləri Avropa müsəlman icmalarının həyatına müdaxilə edir

Xarici səbəb isə müsəlman ölkələrinin apardığı siyasətlərlə bağlıdır. Bir sıra müsəlman ölkələrinin Avropada müsəlman icmalarının həyatına müdaxilə etməsi, avropalı müsəlmanlara kapital təminatı ilə müşayiət olunan “şəriət” dəstəyi də bütün bunlarda öz mənfi işini görüb. Və üstəgəl, bəzi Avropa dövlətlərinin müsəlman ölkələrinə qarşı münasibətlərində məlum məşhur ikili standartlar siyasəti."

Nəriman Qasımoğlu bu sahədə ABŞ-da situasiyanın Avropa ölkələrindən fərqli olduğunu qeyd edib: "ABŞ daha çox xaricdən olan “müsəlman” terrorçuların hədəfindədir. Ölkədəki daxili mühit yerli müsəlmanların dini radikallığının artmasına şərait yaratmır. Mümkün radikallığın qarşısının alınması istiqamətində profilaktik tədbirlər – dinlərarası dialoq tədbirləri qəbilindən olan saysız-hesabsız işlər görülür. Siyasi dairələr də müsəlmanlarla davranışlarda həssaslığı təbliğ edir. Məsələn, bir faktı deyim. Aeroportlarda təhlükəsizlik xidmətlərinə təlimatlarda bu da yer alır ki, müsəlmanların əşyaları yoxlanılarkən, arasında "Quran" olarsa, müsəlman inanclının hüzurunda bu müqəddəs kitabla hörmətlə davransınlar, yoxlama zamanı onu yerə atmasınlar, nisbətən yuxarı yerə qoysunlar və s. Əlbəttə, müsəlman radikallığının körüklənməsinə rəvac verən hadisələr də olur. 2012-ci ildə keşiş Con Terrinin "Quran"ı yandırması aksiyası kimi. Amerika cəmiyyətinin əksər kəsimi buna olduqca mənfi reaksiya verdi və bu münasibətdə, elə bilirəm, o faktın da payı var ki, ABŞ-da dindarlıq səviyyəsi ümumilikdə xeyli yüksəkdir, əhalinin böyük əksəriyyəti fəal dindar, ateistləri 4 faiz təşkil edir, burada etnik-dini müxtəliflik ölkənin tarixi özülündə duran bir dəyər kimi qiymətləndirilir."

İslam dünyası dini doktrinalarına yenidən baxmalıdır

Şərqşünas-alim, radikal islamın və islamafobiyanın aradan qaldırılması yollarını da göstərib. O qeyd edib ki, dini radikallığın aradan qaldırılmasında öncə müsəlman ölkələrinin özləri maraqlı olmalı, dini doktrinalarına (ənənəvi şəriət qaydalarına) yenidən baxmalı, dini məfkurədə islahatlar həyata keçirməli və islamın həqiqi mahiyyətinə uyğun maarifçilik tədbirlərini dəstəkləməli, dinin siyasi alətə çevrilməsinin qarşısını almalı və bütün bunları dünyaya təqdim etməlidir. 

"Sözdə terroru pisləməklə siyasi vəzifəsini bitmiş hesab edən müsəlman ölkələri ilk növbədə bu terrorun ideoloji əsaslarının təbliğinin qarşısını almalı və qeyd etdiyim dini islahatçılıqda maraqlı olmalıdır. Azərbaycan bu istiqamətdə hansısa mənada model ola bilər: istər dini məsələlərin tənzimlənməsi, istər din maarifçiliyi məsələsində dövlət maraqlarının ifadəsi, istər dini radikallıq ideologiyasının qarşısının alınması, istərsə də tarixən formalaşmış və siyasiləşməyə müqavimətli olan tolerant Azərbaycan dindarlığı baxımından… Bu sahədə problemləri olan Avropa dövlətləri isə yuxarıda qeyd etdiyim yanlışlıqlardan sığortalanan siyasətlərə açıq olmalıdırlar. İndi elə bir zamandır ki, milliyyətçilik (Millətçilik yox! “Millətçilik” indilikdə politoloji bir termin olaraq daha çox dövlətçiliklə assosiasiya olunur!) yalnız dağıdıcılığa, fəlakətlərə, etnik separatçılığa, etnik-dini qarşıdurmalara aparıb çıxarır. Alternativ hər zaman olduğu kimi indi də var: çoxmədəniyyətlilik. Aktuallığı saxlayan bu dəyər dövlət siyasətlərinin bir hissəsinə çevrilməlidir. Yenə də vurğulayım: Azərbaycanda olduğu kimi", deyə Nəriman Qasımoğlu əlavə edib. 

604
Teqlər:
ənənəvi şəriət qaydaları, dini doktrinalar, radikal əhval-ruhiyyə, Fransada müsəlman mühacirlər, gəlmə türk-müsəlman mühacirləri, müxtəlif etnik-dini qruplar, terrorun ideoloji əsasları, müsəlman ölkələrinin apardığı siyasət, İngiltərədə etnik-dini icmalar, İslam dünyası, Quran, müsəlman, Avropada müsəlman icmaları, şəriət, Avropa müsəlman icmaları, Müsəlman dövlətləri, islamafobiya, Radikalizm, Qərbdə müsəlmanların radikallaşması, Nəriman Qasımoğlu, şərqşünas-alim Nəriman Qasımoğlu, Almaniya
Kompüter arxasında iş, arxiv şəkli

Feyk fabriki onun əsl sahibləri

6
(Yenilənib 20:01 03.03.2021)
Son vaxtlar "Bellingcat" informasiya agentliyi yenə gündəmdədir. KİV-də onun yaradıcısı kimi qələmə verilən "Eliot Higgins" kitab çıxarıb. Onun silahdaşı "Xristo Qrozev" və ya "Moris Rakuşitski" yeni ifşaedici xəbərlərin olacağını vəd edib.

BAKI, 3 mart — Sputnik, Viktoriya Nikiforova. Son vaxtlar Bellingcat informasiya agentliyi yenə gündəmdədir. KİV-də onun yaradıcısı kimi qələmə verilən "Eliot Higgins" kitab çıxarıb. Onun silahdaşı "Xristo Qrozev" və ya "Moris Rakuşitski" yeni ifşaedici xəbərlərin olacağını vəd edib.

Bütün bunlar barədə ciddi danışmaq mümkün deyil, onlar sadəcə olaraq, jurnalist araşıdırması janrını gözdən salmaqla məşğuldurlar. Bellingcat-ın özünün ortaya çıxma hekayəsi isə daha maraqlıdır. Bəs bu feyk xəbərlər fabriki necə yaranıb?

2010-cu ilin əvvəllərində Əfqanıstandakı Amerika hərbi kəşfiyyatının rəhbəri Maykl Flinn "Kəşfiyyat işini necə dirçəltməli?" ("Fixing Intel") adlı maraqlı bir hesabat dərc etdirmişdi. Flinn hesabatın həmmüəllifləri ilə birlikdə həmkarlarına bildirirdi ki, informasiyanı onu verməyə hazır olan hər kəsdən almaq lazımdır – yerli sakinlərdən, jurnalistlərdən, QHT və qadın təşkilatlarının nümayəndələrindən, BMT-nin əməkdaşlarından, vətəndaş fəallarından və s. Özü də yalnız hərbi məlumatları deyil, ölkədə baş verən hər şey haqqında informasiya toplamağı və sonra onları NATO müttəfiqləri, jurnalistlər, QHT-lərlə paylaşmağı məsləhət görürdülər. Düzgün biçimləndirilərək təqdim olunan məlumatlar silaha çevrilir: yerli sakinlərə işğalçıların onların qayğısına necə qaldığını göstərərək əhalini partizanlardan uzaqlaşdırır, Yaxın Şərqdə qayda-qanun yaradan Amerika demokratiyasının parlaq obrazını nümayiş etdirməyə imkan verir.

Məlumatların çeşidləndirilməsi ilə xüsusi seçilmiş analitiklər məşğul olurlar - Flinn bu zaman "ən istedadlılarını və məlumata ac olanlarını" seçməyi məsləhət görürdü. Onlar heç bir detalı gözdən qaçırmamalı, geolokasiyalarla və açıq mənbələrlə işləməyi bacarmalı idilər. Sonda hesabat müəllifləri Amerika kəşfiyyatının veteranı Samuel Vilsondan sitat gətirirdilər: "Məlumatların 90%-i" açıq mənbələrdən gəlir, kəşfiyyatın əsl qəhrəmanı Ceyms Bond deyil, Şerlok Holmsdur".

Elə təxminən həmin vaxt Böyük Britaniya ordusunun zabiti Bob Sili Əfqanıstanda xidmət etməyə yollanır. İngilis qəzetləri onu kəşfiyyatçı kimi qələmə versələr də, buna heç bir dəlil göstərmirlər. Bəlkə də, 2008-2017-ci illər arasında İraq, Əfqanıstan, Liviya və Suriyada Bob Sili, həqiqətən də, tamamilə başqa işlə məşğul olub.

Sili hazırda məşhur siyasətçi olmasına baxmayaraq, hələ də özünü Ştirlis kimi aparır. İndiyə kimi yaxınlarının, valideynlərinin və ya əsrarəngiz həyat yoldaşının təsvir olunduğu bir dənə fotosu belə yayımlanmayıb. O hər yerə tək gedir və yeri gəlmişkən, homoseksualların hüquqları uğrunda fəal şəkildə mübarizə aparır.

Bob Sili 1990-cı illərin əvvəllərində postsovet məkanında ştatdankənar müxbir kimi fəaliyyət göstərməyə başlamışdı, Kiyevdən, Tiraspoldan, Çeçenistandan reportajlar hazırlayırdı. Əsasən "The Times" qəzeti üçün yazırdı.

2012-ci ilin əvvəllərində internetdə "Brown Mozes" təxəllüslü bloger peyda oldu. Bu, Frenk Zappanın məşhur mahnısının adı idi. Məsələ burasındadır ki, Sili rok musiqisini çox sevir, həm də yaxşı gitara çalır. Çox keçmədən "Brown Mozes" əməlli başlı şöhrət qazanır. Əvvəl media maqnatı Rupert Merdokla bağlı qalmaqallı yazılar yazır, daha sonra Suriya məsələsinə yönəlir.

Naməlum bloger eynilə Flinnin hesabatında təsvir olunan "ən istedadlı və xəbərə ac" analitiklər kimi hərəkət edir. Suriyadan YouTube-a yüklənən videoları gözdən keçirərək onları yeni başlıqlarla yayımlayır. Məsələn: "Qəlpə yarası almış təxminən on körpə meyiti tapıldı" kimi.

Bununla belə, bloger məlumatları təhlil etmir, dərhal öz münasibətini ortaya qoyur. Məsələn, Hulə şəhərindəki faciədə Suriya hakimiyyətini günahlandırır, halbuki təhqiqat sonradan kütləvi ölüm hallarının silahlılar tərəfindən törədildiyini üzə çıxartdı. Bir sözlə, bu artıq Flinnin haqqında danışdığı kəşfiyyat deyil, əməlli-başlı təbliğatdır.

Günlərin bir günü "The New York Times"ın hərbi müxbiri Si Cey Divers onu tapır və ifşa edir. Məlum olur ki, "Brown Mozes" imzası ilə yazan blogerin əsl adı Eliot Higginsdir.

Bundan sonra Böyük Britaniya və Amerika KİV-ləri Eliot Higgins haqqında saysız-hesabsız məqalələr yazmağa başlayır. Ancaq Eliot Higginsin valideynləri haqqında indiyə kimi heç kimə heç nə məlum deyil. Belə ki, onun ad-familiyası tamamilə uydurulmuş da ola bilər.

2013-cü ildə "Nyu-Yorker"in müxbiri ondan öz bloqu üçün niyə belə bir ad seçdiyini soruşanda bloger "Təsadüfən" deyə cavab vermişdi.

Bellingcat xəbər agentliyi Higginsin adına qeydiyyata alınıb və Rusiya əleyhinə ən yeni "ifşaedici" xəbərlər bu agentlikdən yayılır. Ancaq həmin xəbərlərin heç birində dəlil-sübut yoxdur. Bununla belə, onların hər biri Rusiyaya qarşı informasiya hücumuna və növbəti sanksiyalara başlamaq üçün bahənə verir.

Bu müddət ərzində Bob Sili məşhur siyasətçi və nüfuzlu hərbi analitikə çevrilir və Rusiya ilə bağlı daha aqressiv yazılar yazmağa başlayır. 2018-ci ildə isə parlamentdə Skripallarla bağlı mətbuat konfransı təşkil edir. "Zəmanəmizin Şerlok Holmsları bunlardır," – deyə Higgins və Qrozevi həmkarlarına təqdim edir. Elə həmin vaxtdan millət vəkili Bellingcat-ı yemləməklə məşğuldur.

Beləliklə, Qərbin elit ailə klanları üçün Rusiya ətrafındakı limitrof heç kimin torpağı deyil, sadəcə ov oylağıdır. Yerli əhali (istər inkişaf etmiş olsun, istərsə də geridə qalmış olsun) onlar üçün yalnız flora və fauna müxtəlifliydir. Bellingcat kimi alətlər isə hibrid müharibələri üçün mükəmməl silahdır.

6
İtaliyada epidemioloji vəziyyət

Karantin strategiyası fiaskoya uğradı, amma Avropa günahkarı tapıb

8
(Yenilənib 18:46 03.03.2021)
Avropada müşahidə olunan mənzərə düz bir il bundan əvvəlki situasiyanı yada salır. Həmin vaxt  Avropa İttifaqı fövqəladə vəziyyətdə tam çarəsizlik nümayiş etdirdi, ittifaqın üzvləri isə kəskin böhranın öhdəsindən təkbaşına gəlmək məcburiyyətində qaldılar.

BAKI, 3 mart — Sputnik, İrina Alksnis. Avropa Parlamentinin Aİ-nin demokratik proseslərinə xarici müdaxilə üzrə xüsusi komitəsinin dinləmələrində çıxış edən Avropa diplomatiyasının rəhbəri Jozep Borrell Rusiyanı dezinformasiya kampaniyasında günahlandırdı. Onun sözlərinə görə, bu, Aİ demokratiyasını ləkələmək və beynəlxalq əməkdaşlığı zəiflətmək məqsədi daşıyır.

Borrell davam edən pandemiya şəraitində yalan və insanları çaşdırmağa yönəlmiş məlumatların xüsusi təhlükəsinə də işarə edib. "Biz Kremlə yaxın kanalların maska taxmağın və karantin qaydalarının faydasız olduğu barədə məlumatlar yaydıqlarını gördük”, – deyə o bəyan edib. Diplomatın sözlərinə görə, hazırda Moskvanın peyvənd diplomatiyası ön plana çıxıb. Kreml bu yolla Qərb preparatlarını və onların istehsalçılarını nüfuzdan salmağa çalışır, digər tərəfdən öz peyvəndini fəal şəkildə təbliğ edir.

Məmurun narahatlığı başadüşüləndir. Rusiyada insanların çoxu üçün həyatın öz axarına düşdüyü və pandemiya səbəbindən tətbiq olunan məhdudiyyətlərin tədricən ləğv olunduğu bir vaxtda Avropada karantin qaydalarının sərtləşdirməsinin yeni dalğası başlayır. Finlandiyada fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq olundu. Çexiyada bütün dünyada ən yüksək yoluxma halı qeydə alındığına görə, insanların yaşayış yerini tərk etməsi qadağan edildi, İtaliyada da məhdudiyyətlər sərtləşdirildi. Bütün bunlarla yanaşı, təxminən bir ildir ki, evlərinə məhkum olunmuş Avropa əhalisi artıq hakimiyyətin bu tədbirlərin onların xeyrinə olması ilə bağlı arqumentlərini qəbul etmək istəmir. Kütləvi etirazlar, demək olar ki, bütün qitəni bürüyüb.  Bir sözlə, vəziyyət xeyli qəlizdir. Çexiya “Sputnik V” peyvəndinin tədarükü ilə bağlı Rusiyaya müraciət edib. Bu, ölkə prezidenti ilə baş nazirinin birgə qərarıdır. Slovakiya bir az da uzağa gedərək Macarıstan və Serbiyanın ardınca, Avropa tənzimləyicisinin razılığını gözləmədən Rusiya preparatını qeydiyyatdan keçirtdi. Koronavirusla bağlı kifayət qədər ağır vəziyyətin müşahidə olunduğu Polşa isə Çindən COVID-19 peyvəndi alacaq.

Avropada müşahidə olunan mənzərə düz bir il bundan əvvəlki situasiyanı yada salır. Həmin vaxt  Avropa İttifaqı fövqəladə vəziyyətdə tam çarəsizlik nümayiş etdirdi, ittifaqın üzvləri isə kəskin böhranın öhdəsindən təkbaşına gəlmək məcburiyyətində qaldılar. Düzdür, arada fərq də var: onda bütün dünyada fors-major vəziyyət yaranmışdı. Və məlum oldu ki, Brüssel ekstern vəziyyətdə hadisələrə operativ reaksiya verməyə qadir deyil.  Əlbəttə ki, bu, Avropa üçün xoş yenilik olmadı, ancaq Aİ-nin həmin situasiyada acizliyini pandemiyanın gözlənilmədən başlaması və problemin qlobal xarakter daşıması ilə izah etmək olardı. İndi isə vəziyyət tamamilə fərqlidir. Pandemiyanın gözlənilməzlik effekti aradan qalxdıqca Avropa İttifaqı yenidən güclənməyə başladı: çünki bu qurumun ən yaxşı bacardığı strateji planlaşdırma, mürəkkəb proseslərin idarə olunması, vəsaitlərin yığılması və bölüşdürülməsi kimi məsələlər yenidən gündəmə gəlmişdi. Və Avropa hakimiyyəti bütün dünyaya bu tip təhlükələrlə necə mübarizə aparmaq lazım gəldiyini göstərəcəklərini bəyan etdi. Göstərdilər də... 

Bunun nəticəsi isə ən vacib fəaliyyət sahələrindəki uğursuzluqlardan ibarət oldu. Avropanın seçdiyi karantin strategiyası fiaskoya çevrildi, əhalinin vaksinasiyası ilə bağlı vəziyyəti isə yalnız bir kəlmə ilə ifadə etmək mümkündür – fəlakət. Avropanın dərs vermək istədiyi ölkələrdə vəziyyətin daha məqbul olmasının fonunda bu qitənin mənzərəsi bir az da acınacaqlı təsir bağışlayır. Bütün bunların mərkəzində isə Avropa hakimiyyətinin qəbul etdiyi səhv qərarlar dayanır. Bu Aİ-nin nüfuzuna bir il bundan əvvəlki pandemiya qarşısında acizlikdən daha çox zərbə vurur. Bu vəziyyətdə, Şərqi Avropa dövlətləri tərəfindən müstəqil hərəkət cəhdləri əhəmiyyət kəsb etməyə başlayır. Əlbəttə ki, onlar Aİ-nin ikinci dərəcəli üzvləri olduqlarının və koronavisrusa görə yardım ayrılan vaxt ən axırda yada düşəcəklərinin fərqindədirlər. Odur ki, oturub onları nə vaxt yada salacaqlarını gözləmək fikrində deyillər.

Brexit, eləcə də Polşa və Macarıstan səlahiyyətlilərinin getdikcə artan avroskeptizmi fonunda fors-major vəziyyət səbəbi ilə də olsa belə, bu cür ölkələrin siyahısının genişlənməsi Avropa İttifaqı üçün yaxşı heç nə vəd etmir.

Təxminən altı il bundan əvvəl Avropa böyük bir entuziazmla özünə əməlli-başlı miqrasiya problemi yaratdı ki, onun nəticəsi hələ də aradan qaldırılmayıb. Beləliklə, pandemiyaya qarşı mübarizə Avropa siyasətində daha bir uğursuzluq yaratdı. Kifayət qədər qısa müddətdə ağır nəticələrə gətirib çıxaran strateji səhvlərə yol verildiyi ortaya çıxdı.

8
Teqlər:
Rusiya, peyvənd, strategiya, karantin, Avropa
Mövzu:
Yeni tip koronavirus pandemiyası
Türkiyənin Cobra zirehli maşını, arxiv şəkli

Türkiyə minaya davamlı yeni zirehli maşınını göstərdi - VİDEO

0
Cobra zirehli maşınlarının əvvəlki versiyaları 15 ölkədə, o cümlədən Azərbaycanda, Gürcüstanda və Qazaxıstanda istifadə olunur. 

BAKI, 3 mart - Sputnik. Türkiyənin Otokar şirkəti Cobra sinfindən olan, mina əleyhinə müdafiə ilə təmin olunmuş təkərli zirehli Cobra II MRAP avtomobilini nümayiş etdirib. 

Sputnk Azərbaycan Anadolu agentliyinə istinadən bildirir ki, Cobra II MRAP ekipajı ballistik, mina və əldəqayırma partlayıcı təhlükəsindən qoruyur. 

​Zirehli maşının xüsusi konstruksiyası, təmir və xidmətin asanlığı hətta döyüş şəraitində belə onu tam və sürətli yığıb-sökməyə imkan verir. 

Zirehli maşında 11 sərnişin yerləşir, tələbə görə, üç və ya beş qapılı ola bilər.

Cobra zirehli maşınlarının əvvəlki versiyaları 15 ölkədə, o cümlədən Azərbaycanda, Gürcüstanda və Qazaxıstanda istifadə olunur. 

0