İstanbula mənzərə, arxiv şəkli

Bu gün Türkçülük günüdür

10
(Yenilənib 00:30 05.05.2021)
3 mayın ilk il dönümü 1945-ci ildə, o dövrlərdə Topxana Hərbi Həbsxanasında həbsdə olan bir qrup türkçü tərəfindən bir masa ətrafında edilən bir toplantı ilə anılıb, daha sonrakı illərdə isə müxtəlif mərasimlərlə qeyd edilərək türk millətçilərinin Türkçülük günü olub.

BAKI, 3 may — Sputnik. Bu gün Türkçülük günüdür. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, İrqçilik-Turançılıq məhkəməsi 7 sentyabr 1944-cü ildə başlayan və 29 mart 1945-ci ilə qədər davam edən, Türkiyə siyasi gündəmində önəmli olan 23 şəxsin İrqçilik-Turançılıq ittihamı ilə mühakimə olunduğu prosesin adıdır. Mühakimə nəticəsində Zəki Validi Toğan, Hüseyn Nihal Atsız, Alparslan Türkeş, Reha Oğuz Türkqan, Cihat Savaş Fer, Nurullah Barıman, Fəthi Tevetoğlu, Nejdət Sancar, Cebbar Şenel və Camal Oğuz Öcal müxtəlif cəzalara məhkum ediliblər.

II Dünya müharibəsi dövründə Türkiyə xarici siyasətini müharibədən yayınmaq üzərinə qurub, müharibəyə qatılması üçün ona təzyiq edən müttəfiq dövlətlərə qarşı hərbi və logistik əskikliklər bəhanə edilərək müharibədən uzaq qalmağa çalışıb, Nasist Almaniyasının böyük uğurlar qazandığı 1943-cü ilə qədər Almaniya ilə olduqca yaxınlaşıb. Hətta türk hərbi müşahidəçilər heyəti Belqradda o dövrlərdə Kursk döyüşünə hazırlaşmaqda olan Alman ordusunun hazırlıqlarını araşdırıb, VI və VII Panzer tümənlərinin yer aldığı Xarkov əməliyyatına qatılıblar. Almaniyanın Türkiyədəki səfiri Frans fon Papen, Ənvər Paşanın qardaşı, köhnə hərbçi və biznesmen Nuru Paşa vasitəsilə turançılığa dəstək verib. 1943-cü ildən sonra Alman blokunun məğlub olmasına görə türk hökuməti nasist qələbələrinə görə icazə verdiyi bu hərəkatı sıxmağa başlayıb, bunun nəticəsində də Hüseyn Nihal Atsız baş nazir Şükrü Saracoğluna "Orhun" jurnalında iki açıq məktub yazıb, Bu məktublar nəticəsində Nihal Atsıza qarşı açılan məhkəmə mətbuatda İrqçilik-Turançılıq məhkəməsi olaraq adlandırılıb.

Məktubda "Biz türkük, türkçüyük və daima türkçü qalacağıq. Bizim üçün türkçülük bir qan məsələsi olduğu qədər bir vicdan və mədəniyyət məsələsidir. Biz azalan və azaldan türkçü deyil, çoxalan və çoxaldan türkçüyük. Və hər zaman bu istiqamətdə çalışacağıq" - deyə Atsız Şükrü Saracoğluna yazıb.

Bu açıqlamaya rəğmən dövlətin hər tərəfinə kommunist kadrların yerləşdirilməkdə olduğunu düşünən Nihal Atsız dövrün baş naziri Şükrü Saracoğluna "Orhun" jurnalında 1 mart 1944-cü ildə və yenə bir ay sonra 1 aprel 1944-cü ildə olmaqla iki açıq məktub yazır, baş nazirə şikayət və xəbərdarlıq edir. Şikayət edilənlərin arasında Əhməd Cavad Əmrə, Səbahəttin Əli, Sədrəddin Cəlal Antel və Həsən Əli Yücəl də var.

Tarixdə 3 may hadisələri adı ilə anılan hadisələr Nihal Atsızın haqqında açılan məhkəmə üçün Ankaraya gəldiyi zaman başlayıb. Bu tarixdə turançılar kommunizm əleyhinə nümayiş təşkil edib və Nihal Atsıza sevgilərini göstəriblər. Məhkəmə salonuna girə bilməyən gənclər Ulus meydanına doğru yürüşə başlayıb, burada Türkiyə İstiqlal marşını oxuyub və kommunizm əleyhinə şüarlardan istifadə ediblər. Nümayişçilər Şükrü Saracoğlu ilə görüş tələb etsələr də, buna nail ola bilməyiblər. Nümayiş polisin şiddət tətbiq etməsi ilə dağıdılıb və 165 nəfər universitet tələbəsi həbs edilib.

3 mayın ilk il dönümü 1945-ci ildə, o dövrlərdə Topxana Hərbi Həbsxanasında həbsdə olan bir qrup türkçü tərəfindən bir masa ətrafında edilən bir toplantı ilə anılıb, daha sonrakı illərdə isə müxtəlif mərasimlərlə qeyd edilərək türk millətçilərinin Türkçülük Günü olub.

10
Şəhid Arəstə Baxışovanın məzarı

Yüzlərlə qəhrəmanın yeganə şəhid bacısı: "Yubileyi son ad günü oldu"

1480
(Yenilənib 00:32 05.05.2021)
"Bu gün 32 yaşını soyuq məzarda qeyd etsə də, Arəstə bütün Azərbaycan xalqının ürəyindədir", - deyə qardaşı qeyd edib.

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 may — Sputnik. Bu gün Vətən müharibəsinin yeganə xanım şəhidi Arəstə Baxışovanın doğum günüdür. Arəstə Baxışovanın qardaşı Vüqar Baxışovun Sputnik Azərbaycan-a verdiyi məlumata görə, hazırda onlar Biləcəri qəsəbəsindəki Şəhidlər xiyabanında mərhumun məzarını ziyarət edirlər: "Bu gün bacımın doğum günüdür. Hamımız onun məzarı başına toplaşmışıq. Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri də buradadırlar. Sağ olsun dövlətimiz ki, bizi heç vaxt unutmur. Bacımın bizə əmanət qoyub getdiyi övladlarına dövlətimiz hər zaman diqqət göstərir".

© Photo : Courtesy of Vyugar Bahyishov
Şəhid Arəstə Baxışovanın məzarı

V.Baxışov deyib ki, Arəstə Baxışova hərbçi olduğundan doğum günlərini də işdə keçirib: "Bacım bizimlə birgə 30 yaşını qeyd etmişdi. Yadımdadır ki, doğum gününü gündüz işdə, axşam bizimlə birgə qeyd etdi. Yubiley doğum günü onun bizimlə qeyd etdiyi son ad günü oldu. Hər doğum günündə iş yoldaşları ona sürprizlər hazırlayardılar. Bu onu çox xoşbəxt edərdi. Bu gün 32 yaşını soyuq məzarda qeyd etsə də, Arəstə bütün Azərbaycan xalqının ürəyindədir", - deyə qardaşı qeyd edib.

V.Baxışov onu da əlavə edib ki, bacısının məzarı bu Şəhidlər xiyabanındakı yeganə qadın məzarıdır.

© Photo : Courtesy of Vyugar Bahyishov
Şəhid Arəstə Baxışovanın məzarı

Məlumat üçün qeyd edək ki, Arəstə Kərim qızı Baxışova 4 may 1989-cu ildə Xaçmaz şəhərində doğulub. Atası baş leytenant Kərim Baxışov Fövqəladə Hallar Nazirliyində Mühafizə İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb və Arəstənin dörd yaşı olarkən vəfat edib. Arəstə Baxışova 1995-2004-cü illərdə Biləcəri qəsəbəsində yerləşən Şuşa şəhər 3 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2004-2008-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində “İngilis dili” üzrə təhsil alıb. 2018-2019-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş Hərbi Hospitalında tibbi statist olaraq çalışıb. 2019-cu il iyulun 12-dən isə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində operator vəzifəsində xidmət edib. Arəstə Baxışova Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Zəngilanın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə yaralı hərbçilərə döyüş meydanında tibbi yardım göstərib. O, 23 oktyabr tarixində Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub. Biləcəri qəsəbəsinin Şəhidlər xiyabanında dəfn olunub. Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən, ölümündən sonra “Vətən uğrunda” medalı ilə təltif edilib. Vətən müharibəsinin tək qadın şəhidi olan Arəstənin 12 yaşında Mərdan adında oğlu və 11 yaşında Zəhra adında qızı yadigar qalıb.

Qeyd edək ki, Sputnik Azərbaycan Bakıda “Azerbaijan Woman Awards” layihəsinin informasiya tərəfdaşı qismində "Cəsur qadın" nominasiyasında xüsusi mükafat təsis etmişdi. Bu il martın 14-də keçirilən mərasimdə həmin mükafat yeganə qadın şəhidimiz Arəstə Baxışovanın anasına təqdim edilib.

Allah rəhmət eləsin!

1480
Teqlər:
doğum günü, Arəstə Baxışova, qadın, şəhid

On üç gəncimizin səbəbsiz məhv edildiyi gün

31
(Yenilənib 01:21 30.04.2021)
Çoxsaylı ölkələrin dövlət və hökumət başçıları baş vermiş faciədən dolayı Azərbaycan Prezidentinə başsağlığı veriblər.

BAKI, 30 aprel — Sputnik. Bu gün Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında (ADNA) törədilən terrordan 12 il ötür. 2009-cu ilin bu günü səhər saatlarında bir nəfər silahlı şəxs Neft Akademiyasının binasına daxil olaraq, ətrafdakılara atəş açmağa başlayıb. Qətliam nəticəsində 13 nəfər həlak olub, 10 nəfər yaralanıb. Yaralılardan 3-ü xarici vətəndaş olub (ikisi Sudan, biri isə Suriya).

Hadisəni Gürcüstan vətəndaşı, Marneuli sakini, 29 yaşlı Fərda Əsəd oğlu Qədirovun törətdiyi təsdiq olunub. O, hadisəni törətdikdən sonra özünü güllələyib.

Hadisə yerinə daxili işlər naziri Ramil Usubov və Baş prokuror Zakir Qaralov gəliblər. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev aprelin 30-da Dövlət Neft Akademiyasında baş vermiş faciəli hadisə nəticəsində həlak olanların ailələrinə və ağır xəsarət alanlara maddi yardım ayrılması haqqında sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Prezidentinin ehtiyat fondundan həlak olanların ailələrinə 30 min manat, ağır xəsarət alanlara isə 15 min manat birdəfəlik maddi yardım ayrılıb.

Çoxsaylı ölkələrin dövlət və hökumət başçıları baş vermiş faciədən dolayı Azərbaycan Prezidentinə başsağlığı veriblər.

31
Qoyun, arxiv şəkli

"Qissar"dan böyük "Araşan" var: Qırğızıstanda yeni qoyun cinsi qeydə alınıb

0
Yeni cins digərlərindən xeyli fərqlənir. Belə ki, bir yaşa çatan toğluların çəkisi 90 kiloqrama, böyük qoçların çəkisi isə 200 kiloqrama çatır.

BAKI, 7 may — Sputnik. Qırğızıstanda "Araşan" adlı yeni ətlik-piylik qoyun cinsi rəsmi qeydiyyatdan keçirilib. Sputnik Qırğızıstan xəbər verir ki, yeni cinsdən olan qoyunlar öz xüsusiyyətlərinə görə etalon sayılan "Qissar" cinsindən olan qoyunları xeyli qabaqlayır.

Bu cür qoyunlar hələ Sovet dövründən yetişdirilib. Lakin yeni cins kimi qeydiyyatdan cari ilin aprelin 15-də keçirilib.

Qırğızıstan elmi-tədqiqat heyvandarlıq institutunun Qoyunların yetişdirilməsi və seleksiyası şöbəsinin müdiri Rahatbek İbrayev bildirib ki, yeni cins "Qissar" və "qırğız iriyunlu" cinslərinin cütləşdirilməsi yolu ilə yetişdirilib.

"Nazirliyin əsasnaməsinə görə, yeni cinsi qeydiyyatdan keçirmək üçün həmin cinsdən 5000 baş heyvan olmalı və bütün heyvanlar eyni tipli olmalıdırlar. Hazırda Qırğızıstanda 5800 başdan çox "Araşan" var. Fermerlərin xahişi ilə tədqiqat keçirilib və məlum olub ki, yeni cins digərlərindən xeyli fərqlənir. Belə ki, bir yaşa çatan toğluların çəkisi 90 kiloqrama, böyük qoçların çəkisi isə 200 kiloqrama çatır", — deyə İbrayev bildirib.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, hazırda "Araşan" cinsinin ölkə hüdudlarından kənarda populyarlaşdırılması istiqamətində iş aparılır. Bu məqsədlə sərginin keçirilməsi və xarici ölkə nümayəndələrinin dəvət olunması planlaşdırılır.

Qoyun Yetişdiriciləri İctimai Birliyinin sədri Mirlan Satıbekov isə "Araşan" qeydiyyatdan keçirildikdən sonra artıq beynəlxalq sərgilərdə də iştirak etməyin mümkün olduğunu dilə gətirib.

"Yeni cins "Qissar" cinsli qoçlarla rəqabət aparmaq qabiliyyətindədir və hətta onlardan daha böyükdür. Fermerlərdən biri özünün 220 kiloqramlıq qoçunu hətta 50 min dollara da satmır. Bu cinsin quzularının qiyməti isə 300 dollardır. Bizim heyvandarlar çoxlu sayda qoyun saxlamağa öyrəşiblər. Amma 100 baş cins erkək qoyun saxlamaq 500 baş adi qoyun saxlamaqdan daha yaxşıdır. Belə ki, cins qoyunlar daha çox ət verir və onları diri halda sərfəli qiymətə satmaq olar", — deyə Satıbekov bildirib.

Mütəxəssis onu da bildirib ki, "Araşan" cinsindən olan qoçları almaq istəyənlər Qoyun Yetişdiriciləri İctimai Birliyindən məsləhət ala bilərlər.

0