AXC ordusu

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şərəfini xilas edən üsyan

97
(Yenilənib 00:34 25.05.2018)
Bolşeviklərə qarşı Gəncə üsyanından 97 il keçir

BAKI, 25 may — Sputnik. 1920-ci il mayın 25-də Gəncədə Azərbaycanın sovetləşməsinə etiraz olaraq üsyan başlanıb.

Üsyana Cavad bəy Şıxlinski, Mirzə Məhəmməd Qacar və Cahangir bəy Kazımbəyov rəhbərlik edirdi. Bolşeviklər üsyanın yatırılması üçün şəhərə əlavə ordu hissələri yeridiblər. Gəncədə yaşayan ermənilər bolşevik ordusuna kömək edirdilər.  

Üsyanın təşkilində başlıca olaraq birinci piyada diviziyası, üçüncü Gəncə alayının bölmələri, üçüncü Şəki süvari alayının təlim komandası, bir topçu batareyası, diviziya qərargahına tabe olan komendant bölməsinin şəxsi heyəti iştirak edirdi. Qaçaq Qəmbər, Sarı Ələkbər, Qaçaq Qasım, Qaçaq Mikayıl və başqaları da öz silahlıları və silahdaşları ilə birlikdə Gəncə üsyanının təşkilində xüsusi fəallıq göstərirdilər. 

İşğal olunmuş Şuşa şəhəri
© Sputnik / Ilya Pitalev

Üsyan ərəfəsində qırmızı ordunun 20-ci atıcı diviziyasının bəzi hissələri Gəncəyə gəlmişdi. Həmin diviziyanın 178-ci və 180-ci atıcı alayları şəhərin ermənilər yaşayan hissəsində, üçüncü briqadanın rabitə taboru və komendant bölməsi isə şəhərin azərbaycanlılar yaşayan məhəlləsində yerləşirdi. 40-cı süvari briqadası Zurnabad kəndinin ətrafında dayanmışdı. Həmin günlərdə Taman süvari briqadasının üçüncü alayı da Gəncəyə gətirildi.

Üsyan 1920-ci il mayın 24-dən 25-nə keçən gecə başladı. Qısa müddətdə şəhərin mühüm obyektləri, azərbaycanlılar yaşayan məhəllələrdəki qırmızı qoşun hissələri nəzarət altına götürüldü. Hərbi anbar, mərkəzi həbsxana, dəmir yolu stansiyası, fövqəladə komissarlığın binası ələ keçirildi.

Xalq hərəkatının getdikcə geniş miqyas aldığını görən XI qırmızı ordunun komandanlığı üsyanın yatırılması üçün təcili tədbirlər görməyə başladı. 179-cu alay və 20-ci diviziyanın süvari briqadası dərhal Gəncəyə gətirildi. İki gündən sonra Zaqatala bölgəsindəki 18-ci süvari diviziyası da Gəncə ətrafında yerləşdirildi. Ermənilər elə ilk gündən rus-sovet işğalçılarına yaxından kömək edirdilər. Mayın 29-da qırmızı qüvvələrin üsyançılar üzərinə ilk mütəşəkkil hücumu uğursuzluqla başa çatdı. Üsyançıların əks-hücumları onları ağır vəziyyətə saldı. Belə olduqda XI qırmızı ordu komandanlığı Gəncəyə yenə də əlavə qüvvələr gətirdi.

Mayın 30-da Gəncədə XI ordunun 5 piyada, 6 süvari alayı, 7 əlahiddə hissəsi, 57 ədəd topu və 2 zirehli avtomobili var idi. Bu qüvvələrin çoxu şəhərin şimalında yerləşirdi. Mayın 31-də buradan əsas hücum başladı. Çoxlu sayda canlı qüvvənin, topların və zirehli avtomobillərin işə salınması şəhərdə son dərəcə böyük dağıntılara səbəb oldu. Qüvvələr qeyri-bərabər idi. Təpədən-dırnağa silahlanmış nizami orduya tab gətirmək heç də asan deyildi. Şəhəri tərk etmək imkanı olmayan üsyançıları, habelə dinc əhalini mühasirəyə alaraq kütləvi şəkildə güllələyirdilər. 

Bir neçə gündən sonra top-tüfəng gücünə üsyan yatırıldı. Çox da dəqiq olmayan məlumata görə, bu savaşda bolşeviklər tərəfdən 8,5 min nəfər ölüb. Üsyançıların itkisi isə 12 min nəfərə çatırdı. Gəncə üsyanının mübarizlərindən Qaçaq Qəmbər, general-mayor Mirzə Qacar, hüquqşünas İsmayılxan Ziyadxanov, habelə ədəbiyyatımızın mahir tədqiqatçısı Firudinbəy Köçərli, mühəndis Abuzər bəy Rzayev, müəllim Mirzə Abbaszadə və başqaları namərd güllələrinin qurbanı oldular.

Azərbaycan ordusunun 12 generalı, 27 polkovnik və podpolkovniki, 46 kapitanı, ştabskapitanı, poruçik və podporuçiki, 413 digər hərbi qulluqçusu bolşeviklər tərəfindən güllələndi. Təkcə Nargin adasında Gəncənin general qubernatoru Xudadat bəy Rəfibəyovla birlikdə 79 nəfər yüksək çinli zabit məhkəməsiz, sübutsuz qətlə yetirildi.

97
Polis əməkdaşları, arxiv şəkli

Hər zaman keşiyimizdə - bu gün onların bayramıdır

19
(Yenilənib 09:49 02.07.2020)
Bu gün bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da tüğyan edən koronavirus pandemiyası dövründə ən böyük yük həkimlərlə yanaşı, məhz onların çiyinləri üzərinə düşür

BAKI, 2 iyul — Sputnik. Bu gün polislərin peşə bayramı günüdür. Sputnik Azərbaycan-ın xəbərinə görə, 1998-ci ilədək hər ilin 6 iyun tarixi Azərbaycan Polisi Günü kimi qeyd edilsə də, elə həmin ilin 24 may tarixindən etibarən Azərbaycan Respublikası Prezidenti olmuş Heydər Əliyevin 710 nömrəli Fərmanına əsasən, Azərbaycan Polisi Gününün tarixi dəyişdirilib. Beləliklə, 1918-ci ildə Azərbaycan Demokratik Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin tərkibində ilk polis orqanlarının təsis edildiyi gün — 2 iyul Azərbaycan Polisi Günü elan edilib.

Həmin vaxtdan Azərbaycanda hər il 2 iyul tarixi Azərbaycan Polisi Günü kimi qeyd edilir.

Bu gün bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da tüğyan edən koronavirus pandemiyası dövründə ən böyük yük həkimlərlə yanaşı, məhz onların çiyinləri üzərinə düşür.

Peşə bayramınız mübarək!

19
Əlaqədar
Yeni igidlərimizi siz də tanıyın - SİYAHI
Bakıdakı polis postları niyə yığışdırılır?
Polis sabahdan nəzarəti daha da gücləndirəcək: icazəni də kameralar "yoxlayacaq"
Polis səsgücləndiricilərlə hərəkətə keçdi - VİDEO
Polislə "qaçdı-tutdu" büdcəyə xeyir verəcək
Bakıda hərbi paradın iştirakçıları, arxiv şəkli

Test: Ordular hərb sənəti

183
(Yenilənib 20:00 25.06.2020)
Hərb sənəti haqda azacıq da olsa məlumatlı olmaq, zənnimizcə, müasir dövrdə müsbət xarakterdir. Sputnik Azərbaycan sizə dünya orduları, hərb sənəti ilə bağlı əyləncəli testi təqdim edir.

Bu gün Azərbaycanda Silahlı Qüvvələr Günü qeyd olunur. Orduya, əsgərə bir çox ölkələrdə münasibət eyni olsa da, hətta Konstitusiyası ordu saxlamağı qadağan edən ölkə də var.

Biz tarixən vuruşan, öz torpaqlarını son damla qanınadək qoruyan, Vətəni uğrunda canından keçən xalq olmuşuq. Ölkə inkişaf etdikcə onun özünü müdafiə qabiliyyəti də güclənməlidir. Hərb sənəti haqda azacıq da olsa məlumatlı olmaq isə, zənnimizcə, müasir dövrdə müsbət xarakterdir. Çünki ərazilərimizin 20%-i hələ də düşmən tapdağı altındadır və bizim onu azad edəcəyimiz günü gözləyir.

Sputnik Azərbaycan sizə dünya orduları, hərb sənəti ilə bağlı əyləncəli testi təqdim edir.

183
Əlaqədar
Hərb və sülh: birilərinin səhvi başqalarına dərsdir
Test: "Don Kixot"u xatırlayarkən
Test: "İkinci yarımızın" metamorfozası – telefon haqda maraqlı faktlar
Test: Səsiniz gəlsin! 
Test: Rəqs edir hər kəs

Azərbaycanın ən gözəl qızı oğlanı onlayn seçdilər

0
(Yenilənib 23:19 10.07.2020)
Karantin rejimi tətbiq olunandan əvvəl altı ay müddətində iştirakçılar model xoreoqrafiyası, model işinin nəzəriyyəsi, psixologiya və xarici dil dərslərinə qatılıblar

BAKI, 10 iyul — Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Modellər Banu Şücai və Elçin Dadaşov Miss&Mister Azerbaijan-2020 milli gözəllik müsabiqəsinin qalibi olublar.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a layihənin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Koronavirus pandemiyası səbəbindən müsabiqə ilk dəfə onlayn keçirilib. Münsiflər heyətinə layihənin yaradıcısı və təşkilatçısı Anelya Orduxanova, baş koordinator, quruluşçu xoreoqraf Ayla Mais, koordinator və xoreoqraf Hidayət Xəlilov (Mister Super Model 2018) və müsabiqənin piar-meneceri, psixoloq Səxavət Qabiloğlu daxildirlər. 

© Photo : Courtesy organizers of the contest Miss & Mister Azerbaijan-2020
Banu Şücai və Elçin Dadaşov

Models Production model şirkətinin nümayəndəsi də finala qatılaraq iştirakçıların çıxışını onlayn izləyib.

Karantin rejimi tətbiq olunandan əvvəl altı ay müddətində iştirakçılar model xoreoqrafiyası, model işinin nəzəriyyəsi, psixologiya və xarici dil dərslərinə qatılıblar. Finalçılar Bakıdan və Azərbaycanın digər regionlarından şəbəkəyə qoşularaq məharətlərini münsiflərə nümayiş etdiriblər.

Səsvermə nəticəsində Banu Şücai və Elçin Dadaşov birinci olublar.

Banu Şücai Miss Globe International və  Miss smile titullarının sahibi, “Səs Azərbaycan” milli musiqi layihəsinin iştirakçısı olub. Dünyada bir çox beynəlxalq moda həftələrində model kimi iştirak edib. Elçin Dadaşov da moda və gözəllik sənayesi ilə bağlı müxtəlif layihələrə qatılıb.

 

0