Avinyondakı (Fransa) Papa sarayı, arxiv şəkli

"Avinyon əsarəti"nin sonu

82
(Yenilənib 11:02 18.01.2017)
1377-ci il yanvarın 17-də Roma papaları Fransa krallarının əsirliyindən qurtularaq Vatikana qayıdıblar

BAKI, 17 yan — Sputnik. 1377-ci il yanvarın 17-də katolik dünyasının lideri olan Roma Papası "Avinyon əsarəti"ndən qurtararaq hazırda fəaliyyət göstəridiyi Vatikana qayıdıb. 

"Avinyon əsarəti" Fransa krallarının katolik dünyasında liderliyi ələ almaq üçün Roma papalarını özlərinə tabe etdirmək istəyi ilə başlayıb.

XIV əsrədək Roma papaları xristian dünyasında təkcə dini deyil, həm də siyasi hakimiyyətə malik idilər. Onlar demək olar ki, bütün Avropa dövlətlərində sülalə məsələlərinə qarışır, özlərinə uyğun olmayan hökmdarların hakimiyyətdə qalmasına maneçilik törədirdilər. 

Lakin XIV əsrdə artıq güclənmiş Fransa və İngiltərə buna son qoymaq qərarına gəldilər. Papa VIII Bonifasinin hərəkətləri buna rəvac verdi. 1302-cü ildə VIII Bonifasi elan etdi ki, dünyəvi hakimiyyət birmənalı olaraq dini hakimiyyətə tabe olmalı, hökmdarlar onun dediklərini yerinə yetirməlidirlər. Papa bu barədə hətta xüsusi əmr də imzaladı. Cavab olaraq Fransa kralı IV Filipp (Gözəl) Baş ştatları çağıraraq VIII Bonifasini "bidətçi" elan etdi. Kralın adamları papanı tutub Fransaya gətirmək üçün Romaya getsələr də, buna nail olmadılar. Lakin papa baş verənlərdən sarsıldı və 1303-cü ildə vəfat etdi. Onun yerinə gələn V Kliment 1309-cu ildə Fransa kralının təklifi ilə bu ölkənin Avinyon əyalətinə köçdü. Bundan sonra papalar kralların əlində oyuncağa çevrildilər.

Yalnız 1377-ci ildə papa XI Qriqori yaranmış siyasi vəziyyətdən istifadə edərək 13 kardinalın müşayiəti ilə Romaya, Vatikana köçdü və "Avinyon əsarəti" başa çatdı.

82
Teqlər:
dünyəvi hakimiyyət, hökmdar, Fransa kralı, kardinal, bidətçi, Avinyon əsarəti, Baş ştatlar, IV Gözəl Filipp, IV Filipp, XI Qriqori, V Kliment, VIII Bonifasi, Roma papası, Avropa, Roma, Avinyon, Vatikan, İngiltərə, Fransa
Uşaq bağçası

Son 29 ildə Azərbaycanda uşaq hüquqları necə qorunub?

9
Ümumiyyətlə, son illərdə zorakılıq halları, narkotikə düçarolma, eyni zamanda uşaq nikahlarında azalmalar müşahidə edilib.

BAKI, 21 iyun — Sputnik. 21 iyun 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası BMT-nin Uşaq Hüquqları Konvensiyasına qoşulub. 29 ilədək bir vaxt keçib. Maraqlıdır, bu illərdə hansı işlər görülüb, hansı nəticələr əldə olunub?

Ailə, Qadın və Uşaq problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik tədqiqatlar şöbəsinin müdiri Elgün Səfərov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bu haqda danışıb: "Azərbaycanda uşaq hüquqlarının durumu ilə bağlı BMT-nin Uşaq Hüquqları Komitəsinə 4-5 ildən bir hesabatlar təqdim edilir. Ölkədə uşaqların təhsil, səhiyyə, idman, sağlamlıq və digər hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı dövlət tərəfindən icra edilən məsələlər müzakirə edilir, hesabatlar təqdim edilir.

Eyni zamanda da olan boşluqların doldurulması, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi, uşaqlara qarşı zorakılıq, intiharlar, uşaq nikahları ilə mübarizə, onların təhsildən yayınmasının və bu kimi halların qarşısının alınması ilə bağlı olaraq da dövlət tərəfindən icra edilən məsələlər müzakirə edilir və hesabatlar təqdim edilir. Ümumiyyətlə, qeyd etmək istəyirəm ki, Azərbaycanın son 4 hesabında açıq-aşkar inkişafı görmək mümkündür. Bu isə o deməkdir ki, uşaq hüquqlarının müdafiəsində bəzi irəliləyişlər var".

"Uşaq nikahlarının, uşaqlara qarşı zorakılıq faktlarının, eyni zamanda da onların təhsildən uzaqlaşması hallarının azalmasının yox səviyyəsinə çatdırılması, bununla belə, məcburi əməyə cəlbedilməsi ilə bağlı primitiv mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi və ümumiyyətlə, Azərbaycanda uşaq hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı milli qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi və ötən il uşaq hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı qəbul edilən Milli Fəaliyyət Planını xüsusi ilə qeyd etmək istəyirəm. Lakin qeyd edim ki, buna baxmayaraq Azərbaycanda uşaqların müdafiəsi ilə bağlı problemlər var. Küçə uşaqlarının sayı ildən-ilə azalsa da, barmaqla sayılası qədər olsa da, hələlik bu problem də qalmaqdadır. Zorakılıq, uşaqları nikaha məcburetmə halları var. Ona görə də primitiv mexanizmlərin gücləndirilməsi üçün tədbirlər davam etdirilməlidir", - deyə o əlavə edib.

Komitə rəsmisi bildirir ki, bu kimi problemlərin aradan qaldırılması üçün təhlil araşdırmalar keçirilir.

Elgün Səfərov çox vacib olan bir nüansa da toxunub: "Hazırda regionlarda və şəhərlərdə yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin narkotikə düçar olması ilə bağlı və onun primitiv mexanizmlərinin işlənməsi ilə bağlı araşdırmalar aparılır. İkinci araşdırmamız da var. Bu araşdırma insan alverinə məruz qalanlarla - onlara dəstək, cəmiyyətə qaytarılması, reabilitasiyası ilə bağlıdır. Qeyd edim ki, eyni zamanda yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərlə bağlı tədbirlər də davam etdirilir".

Komitə rəsmisi bildirib ki, ümumiyyətlə, son illərdə zorakılıq halları, narkotikə düçarolma, eyni zamanda da uşaq nikahlarında da azalmalar olub. Son 20 il ərzində azalmalar var. Hətta uşaq evlərində olan uşaqların sayında da 7 dəfəyədək azalma var. Lakin qeyd edim ki, problemlər də dəyişib. Son 5 ildə uşaqlara qarşı kibercinayətkarlığın sayında artım olub. Lakin daha öncəki illərdə bunlar yox idi".

 İnternat müəssisələrində zorakılıq faktlarına gəldikdə isə E.Səfərov daha öncəki çıxışında da bildirmişdi ki, 2019-2021-ci illərdə internat müəssisələrində heç bir uşaq zorakılığı faktı qeydə alınmayıb. Bu barədə Daxili İşlər Nazirliyindən əldə etdiyimiz sorğuda qeyd edilir.

O, həmçinin son illərdə uşaq nikahlarının da 10 dəfəyədək azaldığını bildirmişdi. Belə ki,10 il əvvəl 4500 civarında olan uşaq nikahları bu gün 350 civarındadır. Xüsusən də cənub zonasında uşaq nikahlarının sayı xeyli azalıb. Uşaq nikahlarının respublika üzrə sayına görə cənub bölgəsi 5-6-cı yerlərdə qərarlaşıb. Cənub zonasından fərqli olaraq Bakı şəhəri və Bakı kəndlərindəki vəziyyət bir o qədər də ürəkaçan deyil. Bakı kəndləri uşaq nikahlarına görə respublikada ilk yerdə qərarlaşıb".

Qeyd edək ki, Dövlət Statistika Komitəsinin son açıqladığı hesabata görə, Azərbaycanda 2018-ci illə müqayisədə 2019-cu ildə yaşı 18-dək olan analar təəfindən doğulan uşaqların sayında artım olub. Belə ki, 2018-ci ildə bu rəqəm 2129, 2019-cu ildə isə 2320 olub ki, bu faktların 717-si şəhərlərdə qeydə alınıb.

Statistika Komitəsinin ötən il açıqlanan rəqəmlərinə görə, Azərbaycanda internat müəssisəslərində olan uşaqların sayında da azalmalar olub. Belə ki, 2016-cı ildə belə uşaqların sayı 179, 2019-cu ildə 147, 2020-ci ildə isə 121 olub. 

Mənfi tendensiya isə 18 yaşadək olan uşaqlar arasıda xəstələnmə hallarının artması ilə bağlıdır. Belə ki, illər üzrə göstəriciyə baxdıqda hesabatın açıqlandığı son ildə bu rəqəmin artdığını görə bilərik. Belə ki, 2020-cu ildə bu rəqəm 735 min 920, 2019-cu ildə 809 min 400 olub.

9
Həkim, arxiv şəkli

xalatlı qəhrəmanlar bayram edir: Azərbaycanda qədər tibb işçisi var?

22
(Yenilənib 12:38 17.06.2021)
İstər pandemiya dövründə koronavirusla mübarizədə, istərsə də 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Azəbaycanda onlarla tibb işçisi dünyasını dəyişib. Bu gün isə onların peşə bayramı qeyd olunur.

Prezident Heydər Əliyevin 2001-ci il iyunun 4-də imzaladığı Sərəncama əsasən, hər il iyunun 17-si ölkəmizdə Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günü kimi qeyd olunur.

Sputnik Azərbayan Dövlət Statistika Komitəsinin ötən il açıqlanan hesabatına istinadən bildirir ki, ümumilikdə Azərbaycanda 32,485 min həkim və 54,048 min orta təhsilli tibb işçisi çalışır. İcbari tibbi sığorta sisteminin tələbinə uyğun olaraq, həkimlərin əksəriyyətini terapevtlər təşkil edir - 7,951 min nəfər. Həkimlərin əksəriyyəti Bakıda və paytaxt ətrafında cəmləşiblər ki, bu da urbanizasiya ilə bağlıdır.

Dövlət Statistika Komitəsinin hesabatında bildirilir ki, Azərbaycanda hər min nəfərə orta hesabla 3,45 həkim düşür, daha doğrusu, yeddi həkim iki min nəfərə xidmət göstərir. Beləliklə, postsovet ölkələri arasında bu göstəriciyə görə respublikamız altıncı yerdədir.

Ölkədə COVID-19-la bağlı pandemiya şəraiti başlayandan, həkimlər hamılıqla bu virusla mübarizəyə cəlb ediliblər. Koronaviruslu xəstələrlə işləyən həkimlərin əmək haqları artırılıb. Bu xəstəliklə mübarizədə onlarla həkim dünyasını dəyişib. 

Eyni zamanda 44 günlük müharibə dövründə də Azərbaycan həkimləri yaralı hərbçilərin və erməni vandalizminə məruz qalan mülki şəxslərin həyatının xilası uğrunda fədakarlıq göstəriblər. 

44 günlük müharibə zamanı ümumilikdə 42 tibb işçisi xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən qəhrəmancasına həlak olublar. Onlardan 9-u həkim, 7-si feldşer, 26-sı isə sanitardır.

Bu gün ölkənin ağ xalatlı qəhrəmanlarının peşə bayramıdır.  

22
Известный журналист и спортивный комментатор, исполнительный директор МИА Россия сегодня Василий Конов

AVRO keçirmək üçün birgə Azərbaycan-Türkiyə müraciətinin yaxşı şansları ola bilər - Konov

0
(Yenilənib 00:10 23.06.2021)
Tanınmış rusiyalı idman jurnalisti Vasili Konov Sputnik Azərbaycan-la söhbətində AVRO-2020 barədə fikirlərini bölüşüb.

Bir neçə oyunu Bakı Olimpiya stadionunda keçirilən Avropa çempionatının qrup mərhələsi sona çatır. Komandalar üçüncü turun oyunlarını keçirəndən sonra 1/8 finalın bütün cütlükləri məlum olacaq.

AVRO-2020 Azərbaycan paytaxtına 3 iyulda Bakı Olimpiya Stadionunda baş tutacaq 1/4 final oyunu ilə qayıdır. Bundan əvvəl, Bakıda "A" qrupunun üç oyunu - Uels və İsveçrə (1:1), Türkiyə və Uels (0:2) və Türkiyə ilə İsveçrə (1:3) arasında keçirilib.

- Sizin fikrinizcə, AVRO-2020 necədir? Hazırda sizdə hansı təəssüratlar formalaşıb?

- Tamaşaçıların əksəriyyətinin uzun müddət turniri gözləməsi səbəbindən tükənmələri baş tutan oyunların ortaya qoyduğu əsas problemdir. Bundan əlavə, mənim fikrimcə, çempionatın bir neçə ölkədə keçirilməsi konsepsiyası özünü doğrultmadı. Çünki hamımız turnirin futbol xoşbəxtliyinin tam cəmləşdiyi bir yer olmasına öyrəşmişik. Amma oyunlar bütün Avropaya səpələnəndə bu, təəssüflər olsun ki, hiss olunmur.

Futbol festivalının açıq-aşkar uğurlu keçdiyi Budapeştdən mənzərəni izləmək və 5-6 min tamaşaçı olduğu və əsl futbol ab-havasının hiss olunmadığı bir stadionda olmaq olar. Tamaşaçı və təşkilatçıların tükənməsi ilə yanaşı, ən dəhşətlisi - oyunçuların da tükənməsidir.

- Bəs futbol komponenti haqqında fikirləriniz?

- İtalyanları çox bəyəndim, fransızları da həmçinin. Rusiya millisinə gəldikdə isə, oyun, şübhəsiz ki, rusiyalı tamaşaçının gözlədiyi kimi olmadı.

Bakıda oynayan komandalardan danışsaq, əksəriyyət Türkiyə komandasından tamamilə fərqli oyun gözləyirdi. Həm də, Türkiyə komandası üçün Bakıdakı matçların ev oyunu olması lazım idi və bu cür dəstəklə daha yaxşı performans göstərməli idilər.

Əgər söhbət şəhərlərdən gedirsə, onda Budapeşt rəqabət xaricindədir. Sankt-Peterburq, Bakı və Londondan sonra haraya gedəcəyimi seçmək fürsətim olsaydı, əlbəttə ki, Macarıstanın paytaxtını seçərdim.

- Fikrinizcə, Türkiyə və Rusiya yığmalarının belə sönük çıxışının səbəbi nədir?

- Məncə, səbəb hər birinci, həm də ikinci halda komandaların güclərinin obyektiv səviyyəsindədir. Rusiya yığmasına gəldikdə, biz dünya reytinqində birinci olan komandanın, dünya siyahısının ilk onluğuna düşən danimarkalıların və kifayət qədər təhlükəli finlərin çıxış etdikləri qrupa düşmüşdük.

İstənilən halda, rəqiblərin səviyyələrini müqayisə edərkən, bu müqayisə Rusiya yığmasının xeyrinə deyil.

- Sizi xoş mənada təəccübləndirən yığmalar var?

- Məncə, az adam macarların fransızlarla oyunda belə təəssürat yaradacaqlarını gözləyirdi. Yəqin, hələlik bu, əsas sürprizlərdən biridir.

Bundan əlavə, oyun keyfiyyətinə görə, fərdi icra ustalığına görə turnirin ən yaxşı kəşfi çexlər oldular.

Fərdlərə gəldikdə isə, burada hər şey kifayət qədər gözləniləndir. Hamı ondan rekord gözləyirdi, o da rekord vurdu və onu artırmaqda davam edir: Ronaldu artıq bütün ağlasığan və ağlasığmaz rekordları vurub. Bununla paralel olaraq o Instagram-da 300 milyon izləyicisi olan ilk insan oldu. Belə fanat ordusu nəhəng bir şeydir.

- Fikrinizcə, hansı yığma bu mərhələdə çempion kimi görünür?

- Məncə, hələlik heç biri. Əgər məndən bu barədə turnirədək soruşsaydılar, finalı Fransa-Belçika deyərdim. İndi demək çətindir, çünki 6 top vurulmuş Portuqaliya-Almaniya oyununa baxanda, əlbəttə ki, finalın elə olmasını istəyirsən.

Finalda Portuqaliya və Almaniyanın qarşıdurmasının təkrarlanmasının əleyhinə deyiləm. Lakin "Uembli"də finalda ingilisləri də görmək istərdim, Məncə, bu əla olardı.

- Yeri gəlmişkən, AVRO-2020-nin finalını Londondan Budapeştə keçirə bilərlər…

- Başa düşdüyüm qədər, orada hər şey Böyük Britaniyada mövcud olan karantin tədbirlərinə görə qəlizləşib. Hazırda, orada gələnlər üçün 10 günlük karantin ləğv olunmayıb. Bundan əlavə, mən finaldan qayıdandan sonra Moskvada karantində daha 14 gün də oturmalı olacağam. Yəni, Avropa çempionatının finalına gediş mənə karantində 25 günə başa gələcək. Belə şeyi mən özümə rəva görmərəm.

Ona görə də UEFA İngiltərə rəsmilərindən Böyük Britaniyaya girişdə karantini ləğv etməyi xahiş edib. Lakin britaniyalılar onu ləğv etsələr belə, geri dönüşdəki karantini heç kim ləğv etməyəcək. Düşünürəm ki, finalın yerini dəyişməkdənsə, giriş karantinini ləğv edəcəklər. Final Budapeştə verilməyəcək qədər statuslu və bahalı əyləncədir.

- Bakı sizdə hansı təəssüratları oyadır?

- Ən azından vizual olaraq Bakı həmişə gözəldir. Mən yerli taksi sürücülərindən biri ilə bütün bu yenidənqurmalara qədər olan Bakını və bugünkü gözəl dəniz kənarı, möhtəşəm şəhər mərkəzi olan şəhəri müzakirə etmişəm. Belə şəhər infrastrukturunun inkişafına imkan yaradan və qonaqlar üçün maksimal rahat olmağa imkan verən idman tədbirlərinin olması əladır.

- AVRO-2020 oyunlarının, buna qədər isə Avroliqanın finalının, həmçinin Avropa və İslam oyunlarının  keçirilməsi Azərbaycanın bölgənin digər ölkələrilə birgə tam olaraq futbol üzrə Avropa çempionatını qəbul etmək şansını nə dərəcədə yüksəldir?

- Məncə, əgər Azərbaycan və Türkiyə Avropa çempionatının keçirilməsi üçün birgə müraciət etsələr, bunun müəyyən perspektivləri olacaq. Sadəcə, mənə elə gəlir ki, UEFA-dan artıq bildiriblər ki, iki ölkədə çempionat keçirmək istəmirlər. Yəni, indi hər şeyin bir ölkədə keçirilməsi fikri üstündür.

Lakin əgər UEFA əvvəlki kimi birgə müraciətlərə müsbət yanaşarsa, Türkiyə və Azərbaycanın yaxşı şansları ola bilər.

Eləcə də oxuyun:

  • Türkiyənin göz yaşları, Uelsin rəqsi: Bakıda AVRO-2020 qrup mərhələsinə yekun vurulub

  • Vasili Konov: Türkiyə millisi ağır vəziyyətdədir, amma hələ ümid var

  • Rusiya yığması böyük hesabla Danimarka millisinə uduzaraq Avropa çempionatını tərk edir

  • Türkiyədən AVRO-2020 ilə bağlı Azərbaycana müraciət: Əla qardaşlıq ruhu göstərdiniz

0
Teqlər:
video, jurnalist, futbol, Bakı, AVRO-2020