15 iyul 1908-ci il. Oxatan qadınlar 1908 London Olimpiadasında

Tarixdəki ən qeyri-adi Olimpiada

144
108 il əvvəl ilk dəfə qadınların Olimpiadada iştirakına icazə verilib.

BAKI, 13 iyul-Sputnik. 13 iyul 1908-ci ildə Londonda IV Olimpiya oyunları açılıb. Orada ilk dəfə qadınlar iştirak edib. 

1908-ci ildə Olimpiadanın keçirilməsinə Berlin (Almaniya), Milan və Roma (İtaliya) iddia edib. Müsabiqəni Roma qazanıb. Lakin 1906-cı ildən sonra İtaliya paytaxtı bu oyunları keçirməkdən imtina edib. Sonra IV olimpiya oyunlarını keçirmək Britaniyanın paytaxtı Londona təklif edilib. Qısa müddətdə Britaniya paytaxtında 70 min yerlik Olimpiya stadionu, 100 metrlik üzgüçülük hovuzu, həmçinin digər idman qurğuları tikilib.

Oxatma üzrə İngiltərə Milli Raundunun bürünc medalçısı Missis Hill-Lou 1908 London Olimpiadasında
© Photo : Topical Press Agency/Getty Images
Oxatma üzrə İngiltərə Milli Raundunun bürünc medalçısı Missis Hill-Lou 1908 London Olimpiadasında

İştirakçı sayına, proqramların genişliyinə və əldə olunan nəticələrə görə IV Olimpiada özündən əvvəlkilərdən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənib.
IV Olimpiya oyunlarını rəsmən 13 iyul 1908-ci ildə Böyük Britaniya kralı VII Eduard açıb, baxmayaraq ki, ilk yarışlar artıq aprelin 27-dən keçirilməyə başlamışdı. Bu yarışlar 31 oktyabr 1908-ci ildə başa çatıb.

Qızıl medal uğrunda əvvəlki 3 Olimpiadada qızıl medal qazanmış idmançıların ümumi cəmindən daha çox idmançı mübarizə aparıb. Bu Olimpiadaya ilk dəfə olaraq İslandiya, Yeni Zelandiya, Rusiya və Türkiyədən (Osmanlıdan) olan atletlər qatılıb. Rusiya imperiyasının tərkibində olan Finlandiya bura özünün ayrıca komandasını göndərib. Yeni Zelandiyadan olan olimpiyaçılar avstriyalılarla birləşiblər və yarışın protokollarına "Avstralaziya" adı altında düşüblər.

Burada ilk dəfə su-motoru idmanı, həmçinin otüstü xokkey yarışları keçirilib. Londonda Yay Olimpiadası çərçivəsində süni buz üstündə fiqurlu konkisürmə həyata keçirilib.

Qadınlar tennis, oxatma və fiqurlu konkisürmə yarışlarında iştirak ediblər.

Rusiyadan Olimpiadada iştirak etmək üçün 8 nəfərin adı göndərilib. Lakin oyunlarda 5 nəfər iştirak edib: Nikolay Panin-Kolomenkin, Nikolay Orlov, Aleksandr Petrov, Yevgeni Zamotin və Qriqori Demin. Debüt uğurlu olub: üç nəfər evə mükafatla dönüb. Rusiyanın ilk Olimpiya çempionu Panin-Kolomenkin olub. O, fiqurlu konkisürmənin qalibi olub.

50 və 60 yard (~46 və 55 metr) məsafədə Oxatma üzrə İngiltərə Milli Raundunun qalibi Kvini Nyual olmuşdur. London, İyul 1908-ci il
© Photo : Topical Press Agency/Getty Images
50 və 60 yard (~46 və 55 metr) məsafədə Oxatma üzrə İngiltərə Milli Raundunun qalibi Kvini Nyual olmuşdur. London, İyul 1908-ci il

İlk dəfə olaraq komandalar təntənəli parada öz dövlətlərinin bayraqları altında çıxıblar. Onların hər birinin kostyumları da fərqli olub və bir-birilərinə oxşamayıb. Əvvəlki Olimpiya oyunlarında iştirakçılar idman formasında yürüşə çıxmışdılar. Bu Olimpiadada yüngül atletika üzrə 13, üzgüçülük üzrə 6 rekord göstəriciyə imza atılıb.

Yeddi ölkədən 8 yığma komanda (burada Fransadan 2 yığma komanda iştirak edib) futbol üzrə Olimpia turnirində ilk dəfə olaraq iştirak ediblər.

Sözügedən Olimpiadanın qalibləri bunlardır: 1.Böyük Britaniya, 2. ABŞ, 3.İsveç.

London Oyunları dünyaya "qızıl" Olimpiya formulu hədiyyə edib: "Əsas qələbə deyil, iştirakdır!". Bəzən onu Pyer Kubertenin adına yazırlar. Əslində isə bu sözü 19 iyul 1908-ci ildə Pensilvaniyalı yepiskop Müqəddəs Pavel kilsəsində xidmət etdiyi zaman Olimpiya Oyunlarının iştirakçılarının şərəfinə demişdi.

144
Teqlər:
ötüstü xokkey, IV Olimpiada, VII Eduard, Roma, Milan, Yeni Zelandiya, olimpiada, London, Osmanlı, İtaliya, Avstriya, Fransa, Rusiya, Böyük Britaniya, Türkiyə, ABŞ
Əlaqədar
İljumjinov: Bu Olimpiada dünya şahmat tarixinə düşəcək
Neft qiymətləri Almatının Olimpiada keçirmək şanslarını sıfra endirir
Azərbaycan hərbçiləri, arxiv şəkli

Müzəffər Ordumuz artıq Kəlbəcərdə!

166
(Yenilənib 15:53 25.11.2020)
Bölmələrimizin bu istiqamətdə hərəkətini təmin etmək məqsədilə mühəndis işləri başa çatdırılıb, qoşunların hərəkət marşrutu üzrə çətin keçilən dağ yolları minalardan təmizlənir və istifadəyə hazır vəziyyətə gətirilir.

BAKI, 25 noyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikası, Rusiya Federasiyası Prezidentləri və Ermənistan Respublikası baş nazirinin imzaladığı üçtərəfli Bəyanata əsasən, Azərbaycan Ordusunun bölmələri noyabrın 25-də Kəlbəcər rayonuna daxil olub.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, məlumatı Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi yayıb. Bölmələrimizin bu istiqamətdə hərəkətini təmin etmək məqsədilə mühəndis işləri başa çatdırılıb, qoşunların hərəkət marşrutu üzrə çətin keçilən dağ yolları minalardan təmizlənir və istifadəyə hazır vəziyyətə gətirilir.
Gün ərzində Kəlbəcərdən foto və video materiallar təqdim olunacaq.

166
Teqlər:
Azərbaycan ordusu, Qarabağ, Kəlbəcər rayonu
Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Milli Simfonik orkestri, arxiv şəkli

Azərbaycanın iftixarının anım günüdür

19
(Yenilənib 11:34 23.11.2020)
Hər il sentyabrın 18-i dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin dünyaya göz açdığı gün ölkəmizdə Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunur, bu gün isə vəfatından 72 il ötür

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Üzeyir Hacıbəyov 18 sentyabr 1885-ci ildə Ağcabədi rayonunda anadan olub. Əslən Şuşadan olan müasir Azərbaycan peşəkar musiqi sənətinin və milli operasının banisi 1948-ci ilin noyabrın 23-də vəfat edib. Bu gün Üzeyir bəyin ruhu şaddır. Ona görə ki, noyabrın 8-də Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusu bəstəkarın boya-başa çatdığı, millətimizin qürur rəmzi olan Şuşanı düşmən işğalından azad edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, musiqişünas-alim, publisist, dramaturq, pedaqoq və ictimai xadim Üzeyir Hacıbəylinin vəfatından 72 il ötür.

Qeyd edək ki, hər il sentyabrın 18-i dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin dünyaya göz açdığı gün ölkəmizdə Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunur. Ümummilli lider Heydər Əliyevin müvafiq Fərmanına əsasən, bu gün münasibətilə hər il Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində silsilə tədbirlər keçirilir.

Görkəmli bəstəkarın anadan olduğu gün həm də Üzeyir Hacıbəyliyə həsr olunmuş Beynəlxalq Musiqi Festivalının açılışı ilə əlamətdardır. Təəssüf ki, bu il bütün dünyanı ağuşuna alan koronavirus pandemiyası ilə bağlı dahi bəstəkarın adını daşıyan festival və çoxsaylı tədbirlər təxirə salınıb. Məhdudiyyətlərə baxmayaraq yenə də Fəxri xiyabanda dahi bəstəkarın məzarı ziyarət olunub, həmçinin mədəniyyət tariximizin bu əlamətdar günü Beynəlxalq Muğam Mərkəzi (BMM) və İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin birgə layihəsinin təqdimatı ilə yadda qalıb.

Üzeyir Hacıbəyli bəstəkar, alim, yazıçı, publisist, ictimai və siyasi xadim kimi çoxşaxəli fəaliyyəti ilə yanaşı, Şərqdə ilk operanın banisi kimi tanınan sənətkardır. Məhz onun fədakar əməyi sayəsində Azərbaycan milli opera sənətinin tarixi 112 il bundan öncə tamaşaya qoyulan "Leyli və Məcnun" operası ilə başlandı. Operanın ilk dirijoru Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, rejissoru Hüseyn Ərəblinski olub. Məcnun rolunda ölməz sənətkar Hüseynqulu Sarabski, Leyli rolunda isə aşpaz şagirdi Əbdürrəhim Fərəcov çıxış ediblər. İlk tamaşa 1908-ci il yanvarın 12-də (25-də) Bakıda Hacı Zeynalabdin Tağıyevin teatrında oynanılıb.

Dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin eyniadlı poeması əsasında hazırlanmış "Leyli və Məcnun" yalnız Azərbaycanın deyil, həm də Şərqin ilk operasıdır. Qoca Şərqin opera tarixi məhz bu gündən başlanıb. İlk operanın uğurlarından ruhlanan Üzeyir bəy bir-birinin ardınca "Şeyx Sənan" (1909), "Rüstəm və Söhrab" (1910), "Şah Abbas və Xurşidbanu", "Əsli və Kərəm" (1912), "Harun və Leyla" (1915) kimi milli operalar yazıb.

Üzeyir Hacıbəyli yaradıcılığının zirvəsi "Koroğlu" operasıdır. "Koroğlu" təkcə Azərbaycan mədəniyyətində deyil, dünya operalarının sırasında əzəmətlə dayanan parlaq nümunələrdən biridir. "Koroğlu" operası Moskva tamaşaçılarını da məftun etmişdi. Taleyi uğurlu gətirmiş bu nəhəng əsər keçmiş sovet respublikalarının opera və balet teatrlarında dəfələrlə göstərilib.

Üzeyir Hacıbəylinin "Füruzə" adlı yarımçıq qalmış bir operası da olub. Xalq rəvayətləri əsasında hazırlanan bu operanın musiqi parçaları arasında "Füruzə"nin ariyası xüsusilə diqqətəlayiqdir. Bəlkə, elə buna görədir ki, opera yarımçıq qalsa da, ariya uzun illər müğənnilər tərəfindən məharətlə ifa edilib.

Şərqdə ilk operetta janrının yaranması da Üzeyir Hacıbəylinin adı ilə bağlıdır. Dahi bəstəkarın ilk musiqili komediyası üç pərdədən ibarət "Ər və arvad"dır. Bu əsər Azərbaycanda musiqili komediyanın ilk nümunəsidir. Əsərin ilk tamaşası 1910-cu ildə olub. Rollarda H.Sarabski (Mərcan bəy), Ə.Ağdamski (Minnət xanım) və başqaları çıxış ediblər.

Müəllifin ikinci musiqili komediyası "O olmasın, bu olsun"dur. Əsərin ilk tamaşası 1911-ci ilin aprelində Bakıda olub. Sonralar musiqili komediya müxtəlif dillərə tərcümə olunaraq səhnələşdirilib.

Ölməz sənətkarın üçüncü və sonuncu musiqili komediyası "Arşın mal alan"dır. Bu operetta 70-ə yaxın xarici dilə tərcümə edilib, 100-dən çox teatrın səhnəsində oynanılıb. "Arşın mal alan" beş dəfə ekranlaşdırılıb, dəfələrlə qrammofon valına yazılıb. Bu musiqili komediya əsasında ilk bədii film 1916-cı ildə çəkilib. Bu, səssiz film olub.

Üzeyir Hacıbəylinin ədəbi irsi də çox zəngin və qiymətlidir. Bütün ömrü boyu Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqisinə xidmət edən bu unudulmaz şəxsiyyət 300-dən çox xalq mahnısını nota salıb, marş, kantata, fantaziya, mahnı və romanslar, kamera və xor əsərləri yazıb. Maraqlıdır ki, həm Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin, həm də sovet Azərbaycanının himnləri dahi sənətkara məxsus olub. Müstəqilliyimizi qazandıqdan sonra xalqımıza azadlıq şərafəti çatdıran ilk himni biz bu gün yenə də məhəbbətlə səsləndiririk.

Üzeyir Hacıbəyli təkcə musiqi bəstələmirdi, həm də xalq musiqisinin nəzəri əsaslarını gələcək nəslə çatdırmaq üçün müxtəlif vəsaitlər hazırlayırdı. 1945-ci ildə nəşr edilmiş "Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları" adlı elmi əsəri Üzeyir Hacıbəylinin musiqişünas-alim olaraq mükəmməl fəaliyyətinin yadigarı kimi bu gün də musiqi dərsliyi kimi istifadə edilir.

Bu gün adını çox iftixarla qeyd etdiyimiz Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycan musiqi mədəniyyəti tarixində yeni gəlişmə yollarının və milli bəstəkarlıq məktəbinin özülünü qoymaqla yanaşı, Azərbaycan musiqisi tarixində ilk opera, ilk musiqili komediya və bir sıra digər janrlarda ilk nümunələrin yaradıcısı kimi xatırlanır. Onun işıqlı xatirəsi xalqının qəlbində əbədi olaraq daim yaşayacaq.

19
Teqlər:
anım günü, Üzeyir Hacıbəyli, opera, musiqi, Azərbaycan

Cəbhəyanı ərazilərdə onlarla tank piyada əleyhinə mina, bombacıqlar aşkarlandı

0
Mina təhlükəsinə dair maarifləndirmə üzrə mütəxəsisslər tərəfindən 80 141 nəfər mülki şəxs arasında mina təhlükəsizliyinə dair maarifləndirmə təbliğatı aparılıb.

BAKI, 26 noyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyə (ANAMA) Ağcabədi, Ağdam, Beyləqan, Füzuli, Goranboy, Göygöl, Tərtər rayonları ərazisində mərmilərin aşkar olunması barədə Daxili İşlər Nazirliyinin ″102″ Xidməti-Zəng mərkəzi sistemindən 38 və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Böhran Vəziyyətlərində İdarəetmə mərkəzindən 7 müraciət daxil olub.

ANAMA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, daxil olmuş 45 çağırış əsasında agentliyin xüsusi mobil çevik əməliyyat qrupları tərəfindən Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları ilə birlikdə 28 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı həyata keçirilib.

Aparılmış əməliyyat-axtarış tədbirləri zamanı 71 ədəd partlamamış hərbi sursat (PHS), 2 ədəd tank əleyhinə mina, 42 ədəd piyada əleyhinə mina, 4 ədəd bombacıq və 40 ədəd partlamış mərmi qalıqları aşkar olunub.

Agentliyin partlayış qrupu tərəfindən 26 ədəd mina və partlamamış hərbi sursat (PHS), 4 ədəd bombacıq zərərsizləşdirilib, mina təhlükəsinə dair maarifləndirmə üzrə mütəxəsisslər tərəfindən 80 141 nəfər mülki şəxs arasında mina təhlükəsizliyinə dair maarifləndirmə təbliğatı aparılıb.

0