Konteyner

Tarladan, yaxud da istehsaldan sərhədə - Qeyri-neft məhsullarının ixracatı artırılacaq

17
(Yenilənib 18:03 09.09.2021)
Hədəflərdən biri kimi növbəti illərdə kənd yerlərində məşğulluğun artırılması və əhalinin rifahının daha da yüksəldilməsi nəzərdə tutulur.

BAKI, 10 sentyabr — Sputnik. Azərbaycanda 2025-ci ilə qədər qeyri-neft məhsullarının ixracının iki dəfəyədək artırılması hədəflənir. Bu barədə Maliyyə Nazirliyinin 2022-2025-ci illər üçün makrofiskal çərçivə və 2022-ci il üçün icmal və dövlət büdcələrinin ilkin göstəricilərinə dair açıqlamasında qeyd olunub.

Hədəflərdən biri kimi növbəti illərdə kənd yerlərində məşğulluğun artırılması və əhalinin rifahının daha da yüksəldilməsi nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə həmin yerlərin kompleks inkişafı üzrə pilot layihələrin hazırlanması və icrası nəzərdə tutulur.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2021-ci ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycandan 100 ölkəyə məhsul ixrac olunub. 2021-ci ilin yanvar-iyun aylarında ölkənin xarici ticarət dövriyyəsi 14650,3 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Ticarət dövriyyəsinin 9259,1 milyon dollarını və ya 63,2 faizini ölkədən ixrac olunan məhsullar təşkil edib ki, nəticədə 3867,9 milyon dollar məbləğində müsbət saldo yaranıb. 2020-ci ilin yanvar-iyun ayları ilə müqayisədə ixrac 5,2 faiz azalıb. 2021-ci ilin yanvar-iyun aylarında qeyri neft-qaz məhsullarının ixracı əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə faktiki qiymətlərlə 27,4 faiz, real ifadədə 14,0 faiz artaraq 1162,4 milyon dollar təşkil edib.

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyir ki, ümumiyyətlə, son bir neçə ildə qeyri-neft sektorunun ixracı normal templə artır: "Lakin faiz etibarı ilə ifadə etsək, qeyd edim ki, ixracın 90 faizi hələ də enerji sektorunun payına düşür. İxracın 5 faizi kənd təsərrüfatı mallarının, digər hissəsi isə emal sənayesi, qızıl sənayesinin və yeni açılan müəssisələrin payına düşür. 10 il öncə də ixracın 90 faizi enerji sektorunun payına düşürdü".

N.Cəfərli deyir ki, qeyri-neft məhsullarında isə əsasən kənd təsərrüfatı və SOCAR-ın törəmə şirkətlərinin qurduğu müəssisələr var ki, onlar yeni məhsul növləri istehsal edir. Ekspertin sözlərinə görə, bu müəssisələrin də ixracında müəyyən artım var: "Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun ixracatında lider şirkətlərdən biri də SOCAR-ın törəmə şirkətləridir. Bu şirkətlər ilk 3 pillədə qərarlaşıb. Bundan başqa, qeyd edim ki, qızılın ixracatında da artım var. Gələcəkdə bu ixrac rəqəmlərində daha çox artımın olması gözlənilir. Çünki işğaldan azad olunan torpaqlarda da əlvan metal yataqları mövcuddur".

2021-ci ilin yanvar-iyun aylarında əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə mühüm məhsul növlərindən təzə meyvə ixracı 38,8 faiz, kartof – 12,9 faiz, şəkər – 2,0 dəfə, bitki yağları – 27,8 faiz, meyvə və tərəvəz şirələri – 15,5 faiz, meyvə və tərəvəz konservləri – 19,7 faiz, təbii üzüm şərabları və üzüm suslosu – 10,7 faiz, pambıq lifi – 1,9 dəfə, pambıq ipliyi – 1,8 dəfə, qara metallardan borular – 12,0 faiz artmış, təzə tərəvəz ixracı isə 23,6 faiz, çay – 21,3 faiz, tütün – 45,9 faiz, marqarin, qida üçün yararlı digər qarışıqlar – 30,7 faiz, polietilen – 11,5 faiz, emal olunmamış alüminium – 41,8 faiz, bentonit gili – 4,2 faiz azalıb.

İqtisadçı isə deyir ki, hazırda əsas diqqət kənd təsərrüfatı mallarının üzərindədir. Onun sözlərinə görə, bu məhsulların çoxşaxəli ixrac modelinə keçirilməsi mümkün olsa, o zaman işğaldan azad olunan torpaqların da kənd təsərrüfatı məhsullarının yetişdirilməsində mühüm rol oynaya biləcəyini demək mümkündür. N.Cəfərli deyir ki, kənd təsərrüfatında meyvə-tərəvəzçilik hər zaman ixracda öndə olub: "Uzun illərdir ki, pomidor ixrac olunan kənd təsərrüfatı məhsulları sırasında birinci yerdə qərarlaşıb. Bu il əsasən də Rusiya bazarına çıxışda problemlər yaşandığı üçün bu tərəvəz cari ildə ixrac olunan kənd təsərrüfatı malları sırasında ilk pillədə deyil, sadəcə olaraq beşlikdə qərarlaşa bildi. Kənd təsərrüfatına yardım olaraq subsidiyaların ayrılması doğru addım olar".

O deyir ki, subsidiyaların əkilən ərazinin ölçüsünə görə yox, son məhsulun keyfiyyəti və məhsuldarlığına görə ayrılması prosesinə keçid olmalıdır: "Bildiyim qədər, bununla bağlı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində müəyyən işlər görülüb. Bu keçidin sürətlənməsi kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artması və keyfiyyətin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu amil də əlavə olaraq ixracat potensialının arta biləcəyi ehtimalını yaradır".

Ekspert deyir ki, əsas problemlərdən biri də çoxşaxəli ixracat bazarına keçiddir: "Qeyd edim ki, hələlik ki, bizim kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracatında Rusiya çox böyük paya malikdir. Bu məhsulların 2/3-si Rusiyaya ixrac olunur. Başqa ölkələrə ixracat üçün yolların da tapılması vacibdir".

"İxracatda qeyri-neft sektoru mallarının həcminin 2 dəfə artırılması o deməkdir ki, ən yaxşı halda, bu məhsulların ixracatda payı 2025-ci ilədək 25-30 faiz olacaq. Çünki neftin istehsalı və ixracatı təbii olaraq azalacaq, qeyri-neft sektorunda isə istehsalda artımlar baş verə bilər. Çalışmalıyıq qeyri-neft məhsullarının ixracatı 50 faizdən çox olsun", - deyə o əlavə edib.

Qeyd edək ki, Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatlarına əsasən, cari ilin yanvar-iyun aylarında ixracın 35,9 faizini İtaliyaya, 15,7 faizini Türkiyəyə, 4,7 faizini Rusiyaya, 4,4 faizini Gürcüstana, 4,0 faizini Hindistana, 3,9 faizini İspaniyaya, 3,7 faizini İsrailə, 2,9 faizini Portuqaliyaya, 2,6 faizini Xorvatiyaya, hər biri 2,3 faiz olmaqla Ukrayna və Tunisə, hər biri 1,6 faiz olmaqla Kanada, Birləşmiş Krallıq və Almaniyaya, 1,5 faizini Tailanda, hər biri 1,4 faiz olmaqla Belarus və Çinə, 8,5 faizini isə digər ölkələrə göndərilən məhsulların dəyəri təşkil edib. Qeyri neft-qaz məhsulları üzrə ixracın dəyərində Rusiyaya (34,7 faiz), Türkiyəyə (26,6 faiz), İsveçrəyə (10,1 faiz), Gürcüstana (6,9 faiz), ABŞ-a (2,6 faiz), Çinə (1,8 faiz), Ukraynaya (1,8 faiz), Türkmənistana (1,5 faiz), Qazaxıstana (1,3 faiz), Özbəkistana (1,0 faiz) göndərilən malların payı üstünlük təşkil edib.

17
Spirtli içki

Alkoqollu içkilərə xərclədiyimiz pullar artıb - 51 milyon dollar

3
(Yenilənib 19:54 18.09.2021)
Hesabat dövründə alkoqollu və alkoqolsuz içkilər və sirkə üzrə idxal Azərbaycanın ümumi idxalının 0,7 %-i, ixrac isə ümumi ixracın 0,07 %-i təşkil edib.

BAKI, 18 sentyabr — Sputnik. Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycan 51,408 milyon ABŞ dolları dəyərində alkoqollu və alkoqolsuz içkilər və sirkə idxal edib.

Sputnik Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,779 milyon ABŞ dolları (17,8 %) çoxdur.

Səkkiz ay ərzində Azərbaycanın alkoqollu və alkoqolsuz içkilər və sirkə ixracının dəyəri isə 8,902 milyon ABŞ dolları olub ki, bu da 1 il əvvələ nisbətən 0,531 milyon ABŞ dolları (6,3 %) çoxdur.

Hesabat dövründə alkoqollu və alkoqolsuz içkilər və sirkə üzrə idxal Azərbaycanın ümumi idxalının 0,7 %-i, ixrac isə ümumi ixracın 0,07 %-i təşkil edib.

Eləcə də oxuyun:

3
Teqlər:
alkoqol, alkoqollu içki, qiymət, idxal, bahalaşma
İqtisadi və Sosial Araşdırmalara Yardım İctimai Birliyinin (İSAY İB) sədri Eyyub Kərimli

Ekspert Azərbaycana xarici investisiya qoyuluşundakı azalmanın səbəblərini açıqlayır

7
(Yenilənib 15:07 18.09.2021)
İqtisadçı ekspert Eyyub Kərimli bildirib ki, pandemiyanın yaratdığı gərgin iqtisadi durum investorları investisiya portfellərinə daha diqqətlə yanaşmağa məcbur etdi
Eyyub Kərimli: “Bu azalma müvəqqəti haldır”

Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda xarici müəssisə və təşkilatlar tərəfindən əsas kapitala 2 milyard 924,4 milyon manat vəsait yönəldilib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 12,1 % azdır.

İqtisadçı ekspert Eyyub Kərimli Sputnik Azərbaycan-a xarici investisiyaların azalma səbəblərini açıqlayıb. Ekspert bildirib ki, investisiya qoyuluşundakı azalmanın bir neçə önəmli səbəbi var: “İlk olaraq onu deməliyəm ki, pandemiyanın yaratdığı gərgin iqtisadi durum investorları investisiya portfellərinə daha diqqətlə yanaşmağa məcbur etdi. Pandemiyanın iqtisadi fəsadları Avropa ölkələrinə də təsirsiz ötüşmədi. İkinic bir tərəfdən hesab edirəm ki, ölkəmizin ötən il apardığı 44 günlük Vətən Müharibəsi də investisiya qoyuluşlarına öz təsirini göstərib. Belə ki, müharibə gedən ölkələr investorlar üçün risk zonası hesab edilir. Bu da xarici investisiyaların həcminə təsirini göstərə bilər. Amma hesab edirəm ki, bu azalma müvəqqəti haldır və tezliklə işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə investisiya imkanları genişlənəcək”.

Eyyub Kərimlinin fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

7
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Əzmli koronavirus: daha sürətli yayılmaq üçün mutasiya edir

0
Tədqiqat nəticələrinə görə, "alfa" ştammına yoluxmuş insanlar havaya digər ştammlara yoluxmuşlara nisbətən 43-100 dəfə çox virus hissəciyi yayırlar.

BAKI, 18 sentyabr - Sputnik. Merilend Universitetinin İctimai Səhiyyə məktəbinin alimləri belə nəticəyə gəliblər ki, koronavirus ona görə mutasiyaya uğrayır ki, hava ilə daha aktiv yayıla bilsin.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Britaniyanın Daily Mail nəşri yazır.

Ekspertlərin məlumatına görə, "alfa" ştammının hissəcikləri hava-damcı yolu ilə COVID-19-un Uhan ştammına nisbətdə 1000 dəfə sürətli yayılır. "Alfa" ştammı Böyük Britaniyada 2021-ci ilin yanvarında dominant olduğu üçün alimlər diqqətlərini onun tədqiqatına yönəldiblər. 

2020-ci ilin mayından 2021-ci ilin aprelinədək aparılan tədqiqatda "alfa" ştammına yoluxmuş 49 nəfər iştirak edib. Könüllülər xüsusi aparat vasitəsilə 30 dəqiqə maskasız, 30 dəqiqə isə maska ilə nəfəs alırdılar.

Nəticədə müəyyən edildi ki, "alfa" ştammına yoluxmuş insanlar havaya digər ştammlara yoluxmuşlara nisbətən 43-100 dəfə çox virus hissəciyi yayırlar.

Ötürülən hissəciklərin çoxalması hələ "delta" ştammından əvvəl qeydə alınıb. Araşdırmaçılar əmindirlər ki, COVID-19 mutasiyaya uğramasının sayəsində hava ilə daha tez və effektiv yayılmağa başlayıb. Bundan başqa, o da bəlli olub ki, adi tibbi maska virus hissəciklərinin 48%-ni tutub saxlamağa qadirdir.

Eləcə də oxuyun:

0
Teqlər:
COVID-19, epidemiya, Koronavirus, ştamm, mutasiya, hava