Yük konteynerləri, arxiv şəkli

Azərbaycanın qeyri-neft ixracatında rekord artım

33
İqtisadçılar Azərbaycan ixracatında neft və qaz məhsullarının 90 faizə yaxın paya malik olmasını şərh ediblər, qeyri-neft sektorunun vəziyyətini dəyərləndiriblər.

BAKI, 19 avqust — Sputnik. Cari ilin 7 ayında Azərbaycandan 10 milyard 39 milyon 239 min manatlıq neft-qaz sektoruna daxil olan mallar ixrac edilib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1 milyard 943 milyon dollar və ya 24% çoxdur. Bu ilin 7 ayında neft-qaz sektoruna daxil olan malların ixracı Azərbaycanın cəmi 11 milyard 393 milyon 519 min dollarlıq ixracının 88,1%-nə bərabər olub. Qeyri-neft-qaz məhsullarının ixracı 1 milyard 354 milyon 280 min dollar təşkil edib.

İqtisadçılar Azərbaycan ixracatında neft və qaz məhsullarının 90 faizə yaxın paya malik olmasını şərh ediblər, ölkəmizdə qeyri-neft sektorunun vəziyyətini dəyərləndiriblər.

Dövlət gəlirlərimizin 46 faizi qeyri-neft sektorunun payına düşür

Millət vəkili Vüqar Bayramov Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, qeyri-neft sektorunun ölkənin 3 əsas makroiqtisadi göstəricisində (Ümumi daxili məhsul, dövlət büdcəsinin gəlirlərinin formalaşması və ixracat) payının artırılması prioritetdir. Artıq iki istiqamət üzrə ümumi daxili məhsul və dövlət büdcəsinin gəlirlərinin formalaşmasında qeyri-neft sektorunun payının artması müşahidə olunur. Artıq ÜDM-in 70 faizinə yaxını qeyri-neft sektorunun payına düşür. Dövlət gəlirlərimizin 46 faizi qeyri-neft sektorunun payına düşür və 2015-ci illə müqayisədə bu, 2 dəfəyə yaxın artım deməkdir.

Azərbaycan bu ildən etibarən daha çox mavi qaz ixrac edəcək

Deputat qeyd edib ki, ixracatda qeyri-neft sektorunun payının artırılması əsas hədəflərdən biridir. Çünki bu, ölkəyə daxil olan valyutanın şaxələndirilməsinə imkan verəcək. Azərbaycan neft ölkəsidir və eyni zamanda bu ildən etibarən daha çox mavi qaz ixrac edəcək. "O baxımdan hələlik gözlənilən ondan ibarətdir ki, neft və qaz sektoru Azərbaycanın ümumi ixracatında əsas məhsul olacaq. Amma təbii ki, qeyri-neft sektorunun inkişafı fonunda qeyri-neft ixracatının artırılması vacibdir"-deyə millət vəkili diqqətə çatdırıb.

Qeyri-neft sektorunun ixracatda payının artırılması mərhələli şəkildə həyata keçirilir

O bildirib ki, 2015-ci illə müqayisədə 2019-cu ildə Azərbaycanın qeyri-neft ixracatı təxminən 2 dəfəyə yaxın artıb. 2021-ci ilin 6 ayın yekunları göstərir ki, Azərbaycanın qeyri-neft ixracatı rekord səviyyədə artıb. Amma bu proses mərhələli olacaq. Çünki bütün hallarda Azərbaycan uzunmüddətli dövrdə enerji istehsal və ixrac edən ölkədir. Qeyri-neft sektorunun ixracatda payının artırılması mərhələli şəkildə həyata keçirilir. İslahatlarda da əsas hədəf odur ki, daha qısa zamanda qeyri-neft sektorunun ixracatda payı artırılsın. İlkin hədəf odur ki, ixracatın həcmində artımlar olmaqla yaxın illərdə ümumi ixracatın üçdəbirinin qeyri-neft sektorunun hesabına formalaşmasına nail olunsun. Növbəti illər üçün həyata keçirilən islahatlar bu hədəfin reallaşmasına imkan verəcək.

"Digər ölkələrinin təcrübəsi göstərir ki, qeyri-neft sektorunun ümumi ixracatda payının artırılması mərhələli prosesdir. İslahatlar davam etdikcə qeyri-neft sektorunun ümumi ixracatda payının artmasını müşahidə edəcəyik"-deyə o əlavə edib.

Azərbaycan ixracatında neft və qaz məhsulları 90 faizə yaxın paya malikdir

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov isə Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, Azərbaycan ixracatında neft və qaz məhsullarının 90 faizə yaxın paya malik olması təəccüblü deyil. İxracatda struktur və keyfiyyət dəyişikliyinə nail olmaq asan məsələ deyil. Yüksək texnoloji tutumlu ixracatın xüsusi çəkisinin artımı üçün ilk növbədə ölkə daxilində istehsal proseslərinin artımına yönəlmiş investisiya siyasətinə ehtiyac var. Bunun üçün adekvat pul-kredit siyasəti olmalıdır. Eyni zamanda əsas qeyri-neft və xüsusilə qeyri-xammal sektoru üzrə ticarət tərəfdaşları ilə texnoloji korporasiyaya, iqtisadi inteqrasiyaya getmək lazımdır. Bununla yanaşı, əsas ixrac bazarlarında effektiv iş aparılmalıdır. Bütün bunlar olmadan qeyri-neft sektoru üzrə ixracatın xeyli dərəcədə artırılmasına nail olmaq mümkün deyil.

"İlk növbədə innovasiya tutumlu investisiyalar artmalı, digər tərəfdən texnoloji korporasiya və regional iqtisadi inteqrasiya sürətlə inkişaf etməlidir"-deyə professor əlavə edib.

Azərbaycanda qeyri-neft sektoru 30,5 faiz artıb

Qeyd edək ki, cari ilin ilk 7 ayı ərzində qeyri-neft sektoru üzrə ixrac 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 316,7 milyon dollar və ya 30,5 faiz artıb. 2021-ci ilin yeddi ayı ərzində qeyri-neft ixracında meyvə-tərəvəz məhsulları 338 milyon dollarla əsas paya malik olub. Müvafiq dövr ərzində qeyri-neft ixracında qara metallar və onlardan hazırlanan məmulatlar 2,4 dəfə, pambıq iplik 2,8 dəfə, şəkər 2,3 dəfə, kimya sənayesi məhsulları 37 faiz, pambıq lifi 88,5 faiz, alüminium və ondan hazırlanan məmulatlarda isə 42 faiz artım qeydə alınıb.

Qeyri-neft məhsullarının ixrac olunduğu əsas ölkələr

Cari ilin yanvar-iyul aylarında Azərbaycandan qeyri-neft məhsullarının ən çox ixrac olunduğu ölkələrin sırasında Rusiya, Türkiyə, İsveçrə, Gürcüstan və ABŞ qərarlaşıb.

Yeddi ayda Rusiyaya 467,8 milyon dollar, Türkiyəyə 359,3 milyon dollar, İsveçrəyə 129,5 milyon dollar, Gürcüstana 94 milyon dollar, ABŞ-a isə 33,6 milyon dollar dəyərində qeyri-neft məhsulları ixrac olunub.

Həmçinin oxuyun:

33
Teqlər:
Azərbaycan, qeyri-neft, Qeyri-neft sektoru, artım, rekord
Toyuq əti, arxiv şəkli

İki ölkədən quş ətinin gətirilməsi dayandırılıb

6
(Yenilənib 20:33 16.09.2021)
2020-ci il və 2021-ci ilin 6 ayında quş qripi xəstəliyinin qeydə alınmasıyla bağlı bütün növ diri quş, quş əti və damazlıq yumurtanın idxalına müvəqqəti məhdudiyyət tətbiqi həyata keçirilmiş ölkələrin sayı 44 idi.

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən başqa ölkələrdən respublikamızın ərazisinə keçə biləcək yoluxucu heyvan xəstəliklərindən qorunmaq məqsədilə Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatından (OIE) daxil olan məlumatlar əsasında dünyadakı epizootik vəziyyətə uyğun olaraq müvafiq tədbirlər həyata keçirilir.

AQTA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən xəbərə görə, Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (OIE) məlumatına əsasən, Polşa Respublikasının Malopolski vilayətinin Gorlice, Nowy Sącz, Mazovieski vilayətinin Mińsk, Żuromin, Wołomin, Piaseczno, Varminsko-Mazurski vilayətinin Olsztyn, Velikopolski vilayətinin Szamotuły, Kalisz, Opolski vilayətinin Krapkowice, Prudnik rayonlarında baş verən yüksək patogen quş qripi xəstəliyinin aktiv və müşahidə fazasında olan epizotik ocaqları mövcuddur. Bundan başqa, qeyd olunub ki, həmçinin Pakistan İslam Respublikasının Pəncab regionunda yüksək patogen quş qripi xəstəliyi qeydə alınıb.

Respublika ərazisinin başqa ölkələrdən keçə biləcək yoluxucu heyvan xəstəliklərindən qorunması məqsədilə OIE-nin “Quruda yaşayan heyvanların sağlamlıq Məcəlləsi”nə əsasən, zonalaşma prinsipi nəzərə alınmaqla, qeyd olunan ərazilərdən bütün növ diri quş, quş əti və damazlıq yumurtanın idxalına müvəqqəti məhdudiyyət tətbiq olunub.

Eyni zamanda, nəzarət tədbirlərinin gücləndirilməsi məqsədilə Polşa Respublikasından və Pakistan İslam Respublikasından gələn, yaxud tranzitlə keçən nəqliyyat vasitələri ilə bağlı müvafiq tədbirlərin görülməsi üçün Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsinə müraciət olunub.

Qyed edək ki, AQTA bir neçə ay öncə açıqladığı məlumatda 2020-ci il və 2021-ci ilin 6 ayında quş qripi xəstəliyinin qeydə alınmasıyla bağlı bütün növ diri quş, quş əti və damazlıq yumurtanın idxalına müvəqqəti məhdudiyyət tətbiqi həyata keçirilmiş ölkələrin siyahısını təqdim etmişdi. Bu 44 ölkə sırasında Almaniya, Rusiya, Macarıstan da var.

6
Teqlər:
toyuq, toyuq əti, quş əti, yumurta, idxal, qadağa
Meğridə İrana məxsus yük maşını, arxiv şəkli

Ekspert: Azərbaycan xarici dövlətlərin mallarından gömrük rüsumu tutmaq hüququna malikdir

13
(Yenilənib 19:48 16.09.2021)
Sputnik Azərbaycan-a müsahibə verən politoloq Elşən Manafov belə hesab edir ki, İran və Ermənistanın Azərbaycanın qanuni tələblərinə məhəl qoymaması ölkəmizi Nəzarət-Buraxılış-Məntəqəsi (NBM) yaratmağa vadar edib.

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. İrana məxsus yük maşınlarından Azərbaycan sərhədində gömrük rüsumunun tələb olunması ilə bağlı yaranan qalmaqal yeni mərhələyə keçib. İranlı sürücülər, əgər Yerevan problemi bir neçə saat ərzində həll etməsə, yolu bağlayacaqları ilə hədələyiblər. Hazırda Gorus-Qafan yolunda İrana məxsus təxminən 50 ədəd yük maşını toplanıb.

Sputnik Azərbaycan-a müsahibə verən politoloq Elşən Manafov belə hesab edir ki, İran və Ermənistanın Azərbaycanın qanuni tələblərinə məhəl qoymaması ölkəmizi Nəzarət-Buraxılış-Məntəqəsi (NBM) yaratmağa vadar edib.

"Ermənistanı xarici aləmlə birləşdirən iki yol var: biri Basarkeçərdən (Tavuş) Gürcüstana, digəri Zəngəzurdan (Sünik) İrana gedir. Məsələ burasındadır ki, ikinci yolla bu ay ərzində İrandan bu ölkəyə məxsus yük maşınları (Azərbaycan tərəfinin razılığı olmadan) müxtəlif yükləri Qarabağa çatdırmağa başlayıblar. İran və Ermənistanın rəsmi şəxslərinin Azərbaycanın qanuni tələblərinə məhəl qoymamaları ölkəmizi nəqliyyat vasitələrini yoxlamaq üçün Gorus-Qafan yolunda polis blokpostları qurmağa vadar edib", – deyə Manafov bildirib.

Ekspertin sözlərinə görə, əslində, rəsmi İrəvan Naxçıvanla Ermənistan arşında dəmir yolunun tikintisinə icazə versə də, buna maneələr yaradır və sözügedən addım faktiki olaraq Azərbaycan tərəfinin gördüyü cavab tədbirdir.

Digər tərəfdən, Manafov qeyd edib ki, Gorus-Qafan yolu üzərindəki sərhəd məntəqəsində Azərbaycan sərhədçisinə hücum olunması və Ermənistan tərəfinin məsuliyyətsiz hərəkətləri Azərbaycanı təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirməyə vadar edib.

"Ermənistanın Moskva bəyannaməsinə əməl etməməsi, İranın Bakının beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanan tələblərini yerinə yetirməməsi Azərbaycanı İran və Ermənistanın tutduğu rəsmi mövqedən narazılığını ifadə edən qərar verməyə yönləndirdi", – deyə Manafov vurğulayıb.

Xatırladaq ki, sentyabrın 12 -də Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi Rusiya Federasiyasının Müdafiə Nazirliyinə və Sülhməramlı Qüvvələrin Komandanlığına başqa ölkələrə məxsus nəqliyyat vasitələrinin qanunsuz olaraq Rusiya Federasiyasının sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdiyi Azərbaycan Respublikası ərazisinə keçməsi ilə bağlı məktub göndərib. Məktubda bu kimi halların 10 noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası və Rusiya Federasiyası prezidentləri və Ermənistan baş naziri tərəfindən imzalanan üçtərəfli bəyanata zidd olduğu qeyd olunur və bu cür səfərlərin qarşısının alınması təklif olunur.

"Digər ölkələrin hüquqi və fiziki şəxsləri, onların nəqliyyat vasitələri Azərbaycan Respublikasının razılığı olmadan Azərbaycan ərazisinə daxil ola bilməz və bu cür hallar ölkəmizin qanunlarının pozulması deməkdir", - deyə Müdafiə Nazirliyinin məlumatında bildirir.

Manafov onu da qeyd edib ki, Azərbaycan ərazisinə daxil olan xarici dövlətlərə və ya şirkətlərə məxsus mallardan gömrük rüsumu tutmaq üçün bütün hüquqlara malikdir.

Eləcə də oxuyun:

13
Teqlər:
Gorus, Qafan rayonu, yol, rüsum, gömrük rüsumu, ekspert, şərh
Штаб-квартира Европейского суда по правам человека в Страсбурге

Ermənistan irqi ayrı-seçkiliyə görə məhkəməyə veriləcək