Suraxanı neft yatağı, arxiv şəkli

Azərbaycan, Rusiya Qazaxıstan OPEC+ münaqişəsində vasitəçi ola bilər

38
(Yenilənib 09:55 08.07.2021)
OPEC + ölkələri arasındakı ziddiyyət dünya neft bazarına necə təsir edəcək və Azərbaycan hansısa bir dəyişiklik gözləməlidirmi - ekspert Boris Martsinkeviç fikirlərini bölüşür.

BAKI, 7 iyul – Sputnik. Azərbaycan, Rusiya və Qazaxıstan "OPEC+"da yeni neft hasilatı kvotaları ilə bağlı münaqişənin həllinin öz versiyasını təklif edə bilər. Bunu Geoenergetika.info analitik jurnalının baş redaktoru Boris Martsinkeviç deyib.

"İndi BƏƏ ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında OPEC + çərçivəsində yetişən münaqişənin həllini öz üzərinə götürə biləcək bir növ səlahiyyətli vasitəçiyə ehtiyacımız var. Əgər belə bir təşəbbüs eyni zamanda üç ölkə - Azərbaycan, Rusiya və Qazaxıstandan gəlsə, OPEC + tərəfdaşlarının onları dinləmək şansı da böyük olacaq", - Martsinkeviç Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzinin təşkil etdiyi onlayn mətbuat konfransında bildirib.

Azərbaycan neftinin qiymətlərinə gəlincə, ekspertin fikrincə, Azeri Light-a bazarda tələbat var və bu səbəbdən “özünü inamlı aparır”. Azeri Light Brent səviyyəsində kotirovka olunur  və kiminsə Azərbaycan neftindən imtina etməsi üçün heç bir səbəb yoxdur.

BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanı siyasi qarşıdurmanı enerji sahəsinə keçirir

Mütəxəssisin fikrincə, OPEC + və BƏƏ kompromisə getməlidir, çünki neft bazarındakı xaos neft kartelinin marağında deyil. Martsinkeviç qeyd edib ki, Səudiyyə Ərəbistanı ilə BƏƏ arasındakı qarşıdurmanın kökü kifayət qədər dərindir - bu bir növ siyasi münasibətlərin enerji sektoruna daşınmasıdır.

"BƏƏ ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı gərginlik, Əmirliklərin Səudiyyə kontingentini Yəməndə tək qoyaraq oradan hərbi qüvvələrini geri çəkdiyini elan etməsindən sonra başladı. Ancaq bu, münaqişənin yalnız başlanğıcı idi. Bu yaxınlaradək bu məkan rüsumsuz bir bölgə idi, sonra isə Körfəz ölkələrində istehsal olunmuş məhsulun Səudiyyə Ərəbistanına idxalına məhdudiyyətlər qoyuldu. Növbəti maneə Tel-Əviv və Əbu-Dabi arasında imzalanan əməkdaşlıq müqaviləsi fonunda İsrail əleyhinə sanksiyalar oldu. Qarşıdurma addım-addım böyüdü və nəticədə indi Əmirliklər gündə 600 min bareldən çox kvota tələb edir, bu, OPEC + razılaşmasını aşır”, - ekspert hesab edir.

BƏƏ-nin karteldən çıxması ehtimalına dair sualı cavablandıran Martsinkeviç oxşar bəyanatların keçən il yeni OPEC+ sazişi müzakirə olunarkən Əmirliklərin nümayəndələri tərəfindən verildiyini, lakin bu açıqlamalardan sonra heç bir addım atılmadığını qeyd edib.

Neft qıtlığı mümkündürmü?

Martsinkeviçə görə, pozulmuş OPEC + danışıqları başlamazdan əvvəl mövcud olan məhdudiyyətlər rejimi qorunmalıdır.

"Bu ilin iyul ayı üçün nəzərdə tutulduğu kimi eyni rejim davam etdiriləcək. Dünya ölkələrinin səlahiyyətliləri tərəfindən görülən anti-pandemiya tədbirləri uğurlu olarsa, bu, neft defisitinə səbəb olacaq. Eyni zamanda, danışıqların dayandırıldığı mesajı gələndə fyuçerslərin qiyməti üç dollar endi", - ekspert deyib.

Mövcud qiymət diapazonuna maraq

Martsinkeviçin sözlərinə görə, ABŞ neft qiymətlərini bir barel üçün 75 dollar aralığında saxlamaqda maraqlıdır, çünki bu, ABŞ-ın istehsal xərclərinin kifayət qədər yüksək olduğu şist sektorunu daha aktiv şəkildə bərpa etməsi üçün bir şansdır. Bundan başqa, daha yüksək neft qiyməti qlobal iqtisadiyyatın bərpa sürətini artırmağa imkan verəcək.

"Mövcud qiymət aralığı nefti həm istehsal edən, həm də istehlak edən ölkələrə uyğundur", - ekspert söyləyib.

İranın dünya neft bazarına qayıtması

Analitikin fikrincə, amerikalılar tərəfindən sanksiya tətbiq olunmazdan əvvəl İran dünya bazarına gündə təxminən 2 milyon barel neft tədarük edirdi və bu gün bu həcmin bərpası Tehranın prioritetinə çevrilir.

"Aydın məsələdir ki, İranın neft hasilatını bərpa etmək üçün kifayət qədər potensialı var. Tehranın hasilatı və nəqliyyat həcmlərini hansı sürətlə artıra biləcəyi başqa bir sualdır. 2022-ci ilin sonuna kimi nəzərdə tutulmuş OPEC + sazişi qüvvədən düşənədək bunu gözləmək çətindir", - Martsinkeviç əlavə edib.

Eləcə də oxuyun:

38
Teqlər:
Qazaxıstan, Rusiya, Azərbaycan, münaqişə, razılaşma, OPEC, neft
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov

Manatın dövretmə sürətinə hansı amillər təsir edib? ekspert şərh edir

15
(Yenilənib 16:28 26.07.2021)
İqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov deyir ki, biz bu sürət artımını əvvəlki illərlə müqayisə etsək, o qədər də çox böyük artımdan söhbət getmir
Rəşad Həsənov: “Qeyri-neft iqtisadiyyatında nisbətən daha sürətli artım qeydə alınır”

Bu il iyulun 1-nə Azərbaycanın milli valyutası - manatın dövretmə sürəti 3,72 bənd təşkil edib. Bu, iyunun 1-i ilə müqayisədə 0,22 bənd çox, yanvarın 1-nə nisbətən 0,15 bənd çox, ötən il iyulun 1-i ilə müqayisədə isə 0,22 bənd azdır.

İqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, manatın dövretmə sürətinin artması müəyyən qədər pandemiyanın təsirlərinin aradan qalxması ilə bağlıdır: “Bura həm də şəffaflaşma ilə bağlı görülən tədbirlərin təsirini də aid etmək olar. Bu baxımdan müəyyən qədər artım müşahidə edilməkdədir. Amma biz bu sürət artımını əvvəlki illərlə müqayisə etsək, o qədər də çox böyük artımdan söhbət getmir. Son illərdə qeyri-neft iqtisadiyyatında nisbətən daha sürətli artım qeydə alınır. Burada manatın dövretmə sürəti neft sektoru ilə müqayisədə daha yüksəkdir. Amma düşünürəm ki, maliyyə, bank sektorunun tam inkişaf mərhələsinə daxil ola bilməməsi, iqtisadiyyatın müəyyən qədər risklər qarşısında olması manatın dövretmə sürətini orta göstəriciyə yaxınlaşdırmasının qarşısını alan məsələlərdir”.

Rəşad Həsənovun fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

15
Azərbaycan Respublikası İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin (İİTKM) icraçı direktoru Vüsal Qasımlı

Vüsal Qasımlı: “Azərbaycanda iqtisadi artımın əsas drayveri qeyri-neft sənayesidir”

30
(Yenilənib 16:04 23.07.2021)
İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin icraçı direktoru Vüsal Qasımlı deyir ki, bu dövrdə manatın məzənnəsi sabit qalmış, inflyasiya isə 4,3 %-ə çatmaqla Mərkəzi Bankın müəyyənləşdirdiyi koridorda olub
Vüsal Qasımlı: “Azərbaycan iqtisadiyyatı miqyas və keyfiyyət dəyişikliyi ərəfəsindədir”

“Bu ilin ilk yarısında Azərbaycanda iqtisadi artım bərpa olunaraq 2,1 %-ə çatıb”. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin icraçı direktoru Vüsal Qasımlı bildirib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda iqtisadi artımın əsas drayveri qeyri-neft sənayesidir: “Ümumiyyətlə, qeyri-neft sektorunda 5,1 %-lik artım qeydə alınıb. Bu dövrdə manatın məzənnəsi sabit qalmış, inflyasiya isə 4,3 %-ə çatmaqla Mərkəzi Bankın müəyyənləşdirdiyi koridorda olub. Baxmayaraq ki, dünya bazar qiymətlərinin yüksəlməsilə idxal inflyasiyası təzyiqi yaranıb, mәzәnnә, pul tәklifi vә faiz dәrәcәlәrindən istifadə etməklə qiymətlərin sabitliyi qorunur. Fiskal vә monetar siyasәtin səmərəli koordinasiyası makroiqtisadi sabitliyi təmin edir. Azərbaycan iqtisadiyyatı Qarabağın reinteqrasiyası və regional kommunikasiyaların açılması perspektivi, habelə ölkənin müdafiə və rəqabət qabiliyyətinə qarşı yeni tələblərin müəyyənləşməsilə yeni miqyas və keyfiyyət dəyişikliyi ərəfəsindədir”.

Vüsal Qasımlının fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

30
Ənvər Əliyev -- AMEA-nın Coğrafiya instutunun Ekocoğrafiya şöbəsinin müdiri

Quraqlığın qarşısını almaq üçün hansı işlər görülməlidir - Ənvər Əliyev açıqlayır

0
(Yenilənib 19:04 26.07.2021)
AMEA-nın Coğrafiya instutunun Ekocoğrafiya şöbəsinin müdiri Ənvər Əliyev deyib ki, Azərbaycanda bu istiqamətdə müəyyən problemlər var, lakin bu sahənin inkişafına xüsusi diqqət yetirilməlidir
Ənvər Əliyev: “Yeraltı sulardan qənaətlə istifadə edilməlidir”

“Quraqlığın əsas mənbəyi planetdə əhalinin sayının artmasıdır”. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Trend-ə açıqlamasında AMEA-nın Coğrafiya instutunun Ekocoğrafiya şöbəsinin müdiri Ənvər Əliyev deyib.

Onun sözlərinə görə, planetə il ərzində düşən yağıntının miqdarı ortalama 1020 mm, cəmi buxarlanma isə 1000 mm-dir. Nəzərə almalıyıq ki, insan sayı artırsa, enerjiyə, suya olan tələbat da artır.

"O ki qaldı Azərbaycana, ilk növbədə onu deyim ki, suvarma suyunda itkinin qarşısını almaq üçün kanallar mütləq beton olmalıdır. Çünki torpaq kanallar suyu yarıdan çox itkiyə verir. Eyni zamanda çoxillik bitkilər damcı, birillik bitkiləri isə yağış yağdırma üsulu ilə suvarılmalıdırr. Damcı üsulunda hər ağacın dibinə indiqatorlar yerləşdirilməlidir ki, lazımi nəmişlik yaranandan sonra su avtomatik olaraq dayansın. Digər bitkilərin suvarılması da mütləq nəzarət çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Azərbaycanda bu istiqamətdə müəyyən problemlər var, lakin bu sahənin inkişafına xüsusi diqqət yetirilməlidir. Digər tərəfdən Böyük Qafqazın cənub yamacı tamamilə çay yataqlarıdır. Bu sulardan səmərəli istifadə üçün müvafiq yerlərdə bəndlər, kiçik anbarlar tikməklə, həmin ərazidəki rayonların su ehtiyacını təmin etmək olar. Bu işlərə təcili başlamaq lazımdır. 15-20 il bundan əvvəl 34 belə su hövzəsinin tikintisi planlaşdırılmışdı, lakin proses çox zəif gedir, hətta demək olar ki, getmir. Eyni zamanda yeraltı sulardan da qənaətlə istifadə edilməlidir”.

Ənvər Əliyevin fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0