Neft buruqları, arxiv şəkli

Sevindirici perspektiv: 2021-ci ildə neft neçəyə olacaq

45
(Yenilənib 23:13 11.01.2021)
OPEC+ alyansının qərarı gözlənilməz təsir bağışlayır – axı pandemiyanın ikinci dalğası hələ başa çatmayıb və tələb yavaş-yavaş bərpa olunur. Bununla belə, razılaşdırılmış artım yanvar ayında gözlənilənin yalnız dörddə birini təşkil edir.

BAKI, 11 yanvar — Sputnik, Natalya Dembinskaya. Neftin qiyməti son 8 ayda ən yüksək səviyyəyə çatıb. Bazar peyvənd xəbərlərinə və OPEC+ ölkələrinin qərarına bu şəkildə reaksiya verdi. Analitiklər dünya iqtisadiyyatının canlanmasını, məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasını və "qara qızıl"a olan tələbatın artacağını planlaşdırırlar. Gələn il neftin qiymətinin nə qədər arta biləcəyi haqqında RİA Novosti-nin materialında.

Asta irəliləyiş

2020-ci ildə qlobal neft bazarında bir neçə eniş dalğası yaşandı. Buna bir sıra amillər kompleksi təsir göstərdi ki, onların ən əsası da tələbin kəskin azalması ilə xammalın həddindən artıq istehsalı, həmçinin pandemiya və bütün ölkələrdə tətbiq olunan məhdudiyyətlərdir. Təkcə mart ayında neftin qiyməti iki dəfədən çox ucuzlaşdı. Bununla belə, payızın sonlarına doğru bazarda güclü təkan yaşandı. Buna səbəb Qərbdə COVID-19 peyvəndinin uğurla sınaqdan keçirilməsi və ABŞ-da keçirilən prezident seçkisinin nəticəsi idi. Məsələ burasındadır ki, Co Bayden yaşıl texnologiyaların tərəfdarıdır və Donald Trampdan fərqli olaraq Amerika neftçilərinə dəstək olmaq fikrində deyil.

Koronavirusla mübarizə getdikcə güclənir və daha uğurla həyata keçirilir. Reuters-in analitikləri belə hesab edirlər ki, 2021-ci ildə neftə olan tələbat artacaq.

Lakin nikbin proqnozlara baxmayaraq, vəziyyət qeyri-sabit olaraq qalır. Beynəlxalq reytinq agentliyi "Fitch" neftə olan tələbin yalnız əhalinin peyvənd olunması sahəsində ciddi irəliləyiş qeydə alınacağı təqdirdə artacağını proqnozlaşdırır. Analitiklərə görə, bu artım asta-asta baş verəcək.

OPEC+ təəccübləndirdi

Dekabr ayının əvvəlində OPEC+ alyansı yanvar ayında hasilatı gündəlik 500 min barelə qədər artırmağa qərar verdi. Bundan sonrakı rəqəmlər isə nazirlərin aylıq iclaslarının nəticəsi əsasında müəyyənləşdiriləcək. Bununla belə, yeni müqavilələrin etibarlılıq müddəti təyin edilmədi.

Qiymət dərhal səkkiz ayın ən yüksək səviyyəsinə qalxdı, "Brent" markasına məxsus neftin bir bareli 50 dollara yaxınlaşdı və rubl bir qədər möhkəmləndi.

Neft buruğunun yanında, arxiv şəkli
© REUTERS / ESSAM AL-SUDANI

OPEC+ alyansının qərarı gözlənilməz təsir bağışlayır – axı pandemiyanın ikinci dalğası hələ başa çatmayıb və tələb yavaş-yavaş bərpa olunur. Bununla belə, razılaşdırılmış artım yanvar ayında gözlənilənin yalnız dörddə birini təşkil edir. Oyunçular üçün bu bir siqnaldır: alyans bazarın canlanacağını gözləyir və eyni zamanda, istehsalı istənilən vaxt məhdudlaşdırmağa hazırdır.

"Kompromis ondan ibarətdir ki, biz tədricən, ehmallı addımlarla hasilatı razılaşma ilə nəzərdə tutulmuş səviyyədə bərpa edirik. Ümid edirəm ki, bu, qarşıdakı rüb ərzində baş verəcək", – deyə Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksandr Novak vəziyyəti izah edib.

Qeyri-müəyyən vəziyyət

Analitiklər bu fikirdədirlər ki, OPEC+ tərəfindən təsdiqlənmiş hasilatda tədrici artım variantı texnoloji xüsusiyyətləri və genişləndirilmiş infrastrukturu səbəbindən istehsalını sürətlə artıra bilməyən Rusiya üçün əlverişlidir. Bununla belə, ilin əvvəlində neft tədarükü həddindən artıq ola bilər.

"Aprel ayında hasilat ikinci rübdə proqnozlaşdırılan tələbin cəmi 96,1 milyona çatması ilə gündə iki milyon barelə kimi artacaq. Yanvarın 1-dən sonra təklifin tələbi üstələməsi "Brent" markalı neftin yaxın 5 ay ərzində dekabrdakı qiyməti keçməyəcəyini göstərir", - "Freedom Finance"-ın analitiki Yevgeni Mironyuk belə deyir.

Şirkət peyvəndin təsirindən və sərhədlərarası məhdudiyyətlərin ləğvindən asılı olaraq il ərzində qiymətin 40-60 dollar arasında dəyişəcəyini proqnozlaşdırır. Bir sözlə, hər hansı bir xoşagəlməz sürpriz vəziyyəti dəyişə bilər. Axı heç də bütün neft istehsalçıları bu alyansın üzvü deyil və onların hasilatı artırmasına heç nə mane olmur.

Məsələn, ABŞ son aylarda hasilatı bir milyon barel artırıb. "Buradan çıxış edərək birinci rübdə neftin qiymətinin 40-42 dollara qədər düşə biləcəyini söyləmək olar. Bundan sonra hər şey dünya dövlətlərinin pandemiyadan neçə çıxmasından asılıdır", – deyə QBF-nin aparıcı analitiki Oleq Boqdanov bildirib.

Neft buruğu, arxiv şəkli
© AP Photo / Charlie Riedel

"2021-ci il üçün neftin bir barelinin qiyməti 37-42 dollar diapazonu arasında müəyyənləşdirilib. Pandemiya və onun nəticələri neftin qiymətinə öz təsirini göstərəcək. Eləcə də, OPEC+ ölkələrinin öz büdcələrini doldurmaq üçün hasilatı artırmaq istəmələri də buna təsirsiz ötüşməyəcək", – deyə Rusiya Sığorta Bankının xəzinə direktoru Vladimir Volkov bildirib.

Digər tərəfdən, aparıcı Amerika bankları neftin 60 dollara, "Goldman Sachs" isə hətta 65 dollara qədər yüksələcəyini proqnozlaşdırır. Eyni zamanda, istehlak qışda gündə üç milyon barel azalacaq ki, bu da evlərin qızdırılması və hələlik koronavirusla nisbətən uğurla mübarizə aparmağa nail olmuş Çindən tədarük tələbi ilə qismən kompensasiya olunacaq.

"Ancaq qış problemləri COVID-19-un ikinci dalğası kimi neft bazarının normallaşması yolunda kiçik maneədir", – deyə bank analitikləri qeyd edirlər.

"Bank of America" (BofA) "Brent" markalı neftin birinci yarım ilin sonunda 60 dollara yüksələcəyini təxmin edir. Mütəxəssislər Qərbdə kütləvi vaksinasiya səbəbindən məhdudiyyətlərin aradan qaldırılacağını gözləyirlər.

BofA-da belə hesab edirlər ki, dünya neft istehlakının yarıdan çoxunu təmin edən yanacağa olan tələbat gündəlik 1,6 milyon barel kəsir yaradacaq. Bankın icmalına görə, neftin illik orta qiyməti 50 dollar təşkil edəcək.

Ancaq unutmaq olmaz ki, əsas risklərdən biri də İrana tətbiq olunan sanksiyaların Baydenin dövründə ləğvi və İran neftinin dünya bazarına sürətlə qayıdışıdır.

 

45
Teqlər:
Koronavirus, COVID-19, pandemiya, proqnoz, qiymət, OPEC, neft
Mövzu:
Neft qiymətləri ətrafındakı ajiotaj (67)
Polietilen torbalar, arxiv şəkli

Olmalıydı, olmadı: qanunun qadağan etdiyi məhsul hələ mağazada satılır

14
(Yenilənib 16:03 19.01.2021)
Ekspert vurğulayıb ki, uzun illər bu sahədə müəyyən işlərin aparılmasına baxmayaraq, plastik tullantılar həyatımızın bir hissəsinə çevrilib

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Bu il hər il martın 15-i qeyd edilən Ümumdünya İstehlakçı Hüquqları Günü planetin plastik çirklənməsi probleminin həllinə həsr ediləcək.

Plastik gündəlik həyatda çox faydalı bir material ola bilər, ancaq həddindən artıq istehlak edilməsi və xüsusilə birdəfəlik plastik istehsalı qlobal plastik çirklənmə böhranına səbəb olur.

"Plastik Dalğanı Qırmaq" adlı kitabına görə, böyük siyasi, yenilik və davranış dəyişiklikləri baş verməyincə, plastikin okeana axışı 2040-cı ilə qədər üçqat artacaq. 2050-ci ilə qədər okeanlarda balıqdan daha çox, plastik olacağı təxmin edilir. Qeyd edilib ki, plastik çirklənmədən hər il 100,000 dəniz məməlisi, tısbağa və 1 milyon dəniz quşu ölür.

Hər il təxminən 8 milyon ton plastik okeanlara atılır.

İstehlakçıların plastik çirklənmə probleminin həllinə töhfə verə bilməsi və davamlı istehlak modelini seçməsi üçün istehlak bazarını bütün səviyyələrdə, əyalətlərdə, müəssisələrdə sistematik şəkildə dəyişdirmək lazımdır.

"Azad İstehlakçılar Birliyi"nin sədri Eyyub Hüseynov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, qurum 1999-cu ildə küçə nümayişi keçirərək Bakının ətraf mühitinin plastik tullantılar ilə çirklənməsi barədə ictimai rəy yaradıb. Ekspert vurğulayıb ki, uzun illər bu sahədə müəyyən işlərin aparılmasına baxmayaraq, plastik tullantılar həyatımızın bir hissəsinə çevrilib.

"Qərara görə, yanvarın 1-dən plastik torbalar bütün mağazalardan yığışdırılmalı idi. Ancaq görünən odur ki, plastik torbalar yığışdırılmayıb", - deyən E.Hüseynov bildirib ki, birlik 500-ə yaxın bez torbalar istehsal edərək istehlakçılara paylayıb.

Onun sözlərinə görə, MDB məkanında tətbiq edilən təcrübə Azərbaycanda da tətbiq edilməlidir: "Yəni plastik torbalar marketlərdə satılsın. Əgər istehsal olunursa, rəngsiz olsun, hökumətin qeyd etdiyi kimi onun qalınlığı 15 mikrondan qalın olmasın. Birmənalı şəkildə pulla satılsın ki, əhali ev torbalarına keçsin".

Mütəxəssisin fikrincə, bu gün ən yaxşı vasitə ölkənin cənub bölgəsində hazırlanan həsir zənbillərdir. Dövlət Gömrük Komitəsi plastik məhsulların idxalı ilə məşğul olan sahibkarları qanunvericiliyin tələblərinə əməl etməyə çağırır. Bildirilib ki, qanunvericiliyin tələblərini pozan hüquqi və fiziki şəxslər barəsində qanunamüvafiq tədbirlər həyata keçiriləcək.

Xatırladaq ki, "Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa 26 noyabr 2020-ci il tarixli dəyişikliyə əsasən, həmin Qanunun 46-cı maddəsində qalınlığı 15 mikrona qədər olan polietilen torbaların, plastik çəngəl, qaşıq, bıçaq, qarışdırıcı çubuq, boşqab və stəkanların idxalına qadağa nəzərdə tutulub.

Bildirilib ki, mövcud qanunvericiliyə əsasən, 2021-ci il yanvarın 1-dən etibarən qalınlığı 15 mikronadək olan polietilen torbaların, iyulun 1-dən isə birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan plastik çəngəl, qaşıq, bıçaq, qarışdırıcı çubuq, boşqab və stəkanların sahibkarlar tərəfindən istehsalı və idxalı, həmçinin ticarət, ictimai iaşə və digər xidmət obyektlərində istehlakçıya satılması və ya xidmət zamanı istifadəsi qadağandır.

Qanunvericiliyin tələblərinə riayət olunmamasına görə ciddi məsuliyyət tədbirləri nəzərdə tutulur. Bu cür hərəktlərə görə inzibati xətanın predmeti olan plastik materiallar müsadirə edilməklə, vəzifəli şəxslər 1000 manatdan 1500 manatadək, hüquqi şəxslər isə 3000 manatdan 4000 manatadək cərimə edilirlər.

14
Bakıda neft nasosları, arxiv şəkli

Azərbaycan nefti bahalaşır

10
(Yenilənib 15:09 19.01.2021)
Azərbaycan neftinin qiyməti ötən il aprelin 21-də minimuma enərək 15,81 dollar, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimuma yüksələrək 149,66 dollar olub

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşır.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,20 dollar artaraq 55,37 dollar təşkil edib.

“Brent” markalı neftin qiyməti 0,25 dollar artaraq 55 dollar, “Light” markalı neftin qiyməti isə 0,18 dollar ucuzlaşaraq 52,18 dollar olub.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin qiyməti ötən il aprelin 21-də minimuma enərək 15,81 dollar, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimuma yüksələrək 149,66 dollar olub.

10
Teqlər:
qiymət, neft
Çarpayıda gənc cütlük, arxiv şəkli

Hüquqşünas: "Yataq otağından çıxandan sonra söhbət ediləcək mövzu yoxdursa..."

2
(Yenilənib 15:15 19.01.2021)
"Kişilər unutmamalıdırlar ki, qadınla ailə həyatı quran zaman o, atası evindən çıxanda əxlaqsız olmur ki?! Əxlaqsız idisə, niyə alırdın? Deyildisə, deməli, sənin əlində əxlaqsız olub"

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Pandemiya dövründə daha əvvəl müşahidə edilməyən qaydalar tətbiq edildiyi üçün vətəndaşlar bu dönəmdə müxtəlif qayda pozuntuları ilə qarşılaşdılar. Karantin rejimi, SMS-icazə, evdə qalmaq kimi məhdudiyyətlər yenilik olduğu üçün bir çox vətəndaşlar bu vəziyyətlə barışmaqda çətinlik çəkdilər.

Bəs bu dövrdə vətəndaşlar hüquqşünaslara daha çox hansı hüquq pozuntusu ilə müraciət ediblər?

Hüquqşünas Tağı Hüseynov Sputnik Azərbaycan-ın suallarını cavablandırıb.

© Sputnik / Irade JELIL
Hüquqşünas Tağı Hüseynov

- Pandemiya dövründə vətəndaşları hüquqi istiqamətdə daha çox nə narahat edib?

- Pandemiya dövründə əsas hüquq pozuntuları iki istiqamətdə olub. Yəni şəxslərin bizə müraciətləri boşanma və inzibati orqanların tətbiq etdiyi cərimələrlə bağlı olub. Bir müddət əvvəl, sərt karantin rejimində evdə qalmaq tələbi, kafe və restoranların bağlı olması ailələri, demək olar ki, bir yerə topladı. Bu müddət ərzində mehriban olan ailələr daha da mehribanlaşdı. Problemli ailələrin problemi isə böyüyərək boşanma ilə nəticələndi.

İkinci istiqamətdə olan hüquq pozuntuları əsasən polisin yazdığı cərimələrlə bağlı olub. Belə ki, müraciət edən vətəndaşlar müxtəlif səbəblərlə polisin yazdığı cərimələrlə razılaşmadıqlarını dilə gətirirdilər. Bəziləri qeyd edirdilər ki, SMS müddətinin bitməsindən 2 dəqiqə sonra cərimə yazılıb, bəziləri evinin qapısında ona cərimə yazıldığını bildirirdilər. Bu problemlə qarşılaşan vətəndaşların 99 faizi məhkəməyə müraciət etmir. Düşünürlər ki, 100 manata görə məhkəmələrə vaxt ayırmağa dəyməz.

Ancaq bəzi prinsipial insanlar var ki, axıra qədər davam edirlər. Mən vətəndaşlara izah edirdim ki, məhkəməyə arayış yazmağa 50 manat vəkilə verməkdənsə, cəriməni tətbiq edən quruma müraciət ünvanlasınlar.

- Boşanma müraciətləri ilə bağlı vətəndaşlar səbəb kimi nəyi vurğulayırlar?

- Düzünü desək, son dövrlədə kişilər öz məsuliyyətlərini unudublar. Bir müddət əvvəl qadınlar hüquq bərabərliyi istəyirdilər. Bu da sizə hüquq bərabərliyi. Ailədə kişi və qadınların vəzifələri yazılı şəkildə müəyyən edilmədiyi üçün ailə daxilində ər və arvad ailədə öz vəzifəsini bilmir. Ərzaq, əmlak, yemək almaq və s. kimin vəzifəsidir? Heç kim bilmir. Çox qəribədir, ailədə kişi yeyib-yatanda, işləməyəndə məsuliyyətə cəlb edilmir, amma ayrılandan sonra aliment ödəməyəndə cəlb edilir.

Boşanmaların digər səbəbi isə xəyanətdir.

Sosial şəbəkələr xəyanətlərin artmasına səbəb olur. Qadın və ya kişi sosial şəbəkədə kimləsə tanış olur və düşünür ki, ərim, arvadım onsuz da bilməyəcək. Amma artıq texnologiya inkişaf edib. Bütün şəbəkələrin mesajlarını tutmaq mümkündür.

Kişilər unutmamalıdırlar ki, qadınla ailə həyatı quran zaman atası evindən çıxanda əxlaqsız olmur ki?! Əxlaqsız idisə, niyə alırdın? Deyildisə, deməli, sənin əlində əxlaqsız olub.

Qadınlar da ailə həyatına müvəqqəti baxırlar. Yəni ərə sadəcə ərə getmək, ana olmaq xatirinə gedirlər. Düşünmürlər ki, həyat yoldaşı olmaq da özü də gözəl statusdur.

Qızlar oğlanı tanımadan ailə həyatı qururlar. Bəzən olur ki, onlar yataq otağından çıxandan sonra yarım saat söhbət edə biləcək mövzu tapa bilmirlər.

Bu səbəbdən də ailələr uzun müddətli olmur.

- "Aliment Fondu"nun yaradılması müzakirə edilir.

- Fondun yaradılması bir neçə il əvvəl də müzakirə edilmişdi. Ancaq bu müzakirələr reallaşmadı. Çünki bu fondun yaradılması boşanmaların artmasına səbəb ola bilərdi. Məsələn, qadınlar onu incidən həyat yoldaşları ilə birlikdə yaşamaqdan imtina edəcəkdilər. Düşünəcəkdilər ki, əgər fond varsa, heç kişini aliment üçün məhkəməyə də verməyə ehtiyac qalmayacaq. "Aliment Fondu" uşağa aliment ödəyəcək.

Ancaq bu gün qadınlar düşünürlər ki, boşansalar, aliment də ala bilməsələr, uşağa tək baxa bilməyəcəklər. Məcburən güzəştə gedib, ailə həyatını davam etdirməli olurlar.

Bu səbəbdən də fondun müzakirəsi dayandırıldı.

Hesab edirəm ki, uşaq pulunun verilməsi müzakirə edilməlidir. Məsələn, hər uşağa 100 manat uşaq pulu ayrılsa, boşanma olsa belə, kişi öz payına düşən 75 manatı ödəməli olar.

Ölkədə hamı 2000 manat maaş almır. Normal maaş 500 manatdır. Əgər bu maaşı alan kişinin iki uşağı varsa, uşaqlara 350 manat ödənilməlidir. Bu da təbii ki, kişiyə də sərf etmir. Mən hesab edirəm ki, kişilərə güzəşt etmək lazımdır. Aliment verməyən kişi Azərbaycan üçün üz qarasıdır. Ancaq kişilərin gəlirləri də nəzərə alınmalıdır.

2
Teqlər:
müsahibə, problemlər, kişi, qadın, hüquqşünas